Животот на Веровесникот Мухамед (ﷺ)

Арабија во шестиот век била земја на пустина, племиња и трговија. Ниту една влада не владеела со неа. Рим и Персија допирале до северот преку арапски вазални кралства, Гасанидите и Лахмидите, а Јемен имал свои владетели. Во внатрешноста племињата управувале сами со себе преку поглавари, сојузи и обичаи. Градовите како Мека имале свои совети и служби. Немало полиција, па племето на човекот било неговата вистинска заштита. Без него, никој не би му се одмаздил.

Бенедикт Келер, Раниот ислам и раѓањето на капитализмот (2014)Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Зад она што следуваше не стоеше ниту една империја. Ниту една влада не ја плаќаше пораката и на почетокот ниту една војска не ја пренесуваше.

Мека лежела во гола долина каде што речиси ништо не растело. Живеела главно од аџиите и караваните. Кабата, богомолјата што ја изградиле Ибрахим (Авраам) и неговиот син Исмаил, привлекувала племиња од цела Арабија. Трговците од племето Курејш носеле стока на север кон Сирија и на југ кон Јемен. Се вели дека неговиот прадедо Хашим издејствувал безбеден премин од племињата по патот.

Куран 2:127Куран 106:1-2Бенедикт Келер, Раниот ислам и раѓањето на капитализмот (2014)

Тоа ја правело Мека раскрсница на Арабија. Сè што ќе се кажело таму патувало со караваните и аџиите. Порака што започнала во овој еден град можела да стигне до секое племе.

Сепак, куќата на Ибрахим сега била полна со идоли. Околу 360 стоеле околу неа. Луѓето им оддавале обожување на ел-Лат, ел-Уза, Менат и Хубел, а сепак Аллах (﷾) го нарекувале Создател. Некои ја обиколувале Кабата голи. Нивниот намаз таму бил малку повеќе од свиркање и плескање.

Sahih al-Bukhari 4287↗Куран 53:19-20Sahih al-Bukhari 3039↗Куран 29:61Sahih al-Bukhari 369↗Куран 8:35

Суровоста била длабоко вкоренета. Некои татковци закопувале женски бебиња живи и се срамеле од нивното раѓање. Никој не знае колку често се случувало тоа. Некои ги убивале своите деца од страв од сиромаштија. Вдовица можела да се наследи како имот. Крвните одмазди меѓу племињата се пренесувале од татко на син. Куранот го именува секое од овие злодела, што покажува дека тие биле вистински.

Куран 81:8-9Куран 16:58-59Куран 17:31Куран 4:19

Неколкумина го отфрлале сето ова. Ги нарекувале ханифи, оние што се свртеле од идолите кон верата на Ибрахим. Еден од нив, Зејд ибн Амр, стоел со грбот свртен кон Кабата и им рекол на Курејшите дека ниту еден од нив не го следи Ибрахим. Ги прифаќал женските бебиња што нивните татковци сакале да ги убијат. Но тој стоел речиси сам. Можел да спаси неколку деца. Не можел да промени цел народ.

Sahih al-Bukhari 3828↗

Мухамед (ﷺ) се родил во Мека околу 570 година. Преданието го сместува неговото раѓање во Годината на слонот, кога една војска со слонови тргнала против Кабата. Сурата (поглавјето) 105 од Куранот раскажува како Аллах (﷾) ја уништил. Исламското предание го именува нејзиниот водач како Ебреха, владетел на Јемен. Некои животописци даваат 571. Тој самиот рекол дека се родил во понеделник.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 105:1Sahih Muslim 1162↗

Тој припаѓал на Бену Хашим, благороден род на Курејш што имал малку пари. Неговиот татко Абдуллах умрел на патување кон Медина пред тој да се роди. Неговата мајка Амина имала дете без татко што би се грижел за него. Неговиот дедо Абдулмутталиб, еден од водачите на Мека, го нарекол Мухамед, пофалениот.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Семејствата во Мека ги праќале своите бебиња кај доилки во пустината. Воздухот бил почист и умирале помалку деца. Таму учеле и најчист арапски јазик. Доилките сакале бебиња со богати татковци, кои ќе им платат. Затоа сите го одбивале сирачето. Ибн Исхак пренесува дека една сиромашна жена, Халима од Бену Сад, го зела само затоа што не нашла друго дете. Подоцна раскажала како нејзината среќа се променила од тој ден: нејзините слаби животни станале силни, а во нејзиниот дом имало изобилство во година на глад.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Значи, доилките на почетокот го одминале. Детето што еден ден ќе биде наречено милост за сите луѓе започнало како бебе за кое немало кој да плати.

Еден ден, додека си играл со други момчиња, дошол Џибрил и го легнал. Му ги отворил градите на момчето, му го извадил срцето и од него отстранил грутка. Му рекол дека тоа е делот на Шејтанот. Го измил срцето и го вратил назад. Исплашените деца истрчале кај неговата доилка, викајќи дека Мухамед (ﷺ) е убиен. Енес, неговиот слуга, подоцна рекол дека ги видел трагите од шевовите на неговите гради. Муслиманите го разбираат ова како Аллах (﷾) да го подготвувал уште од детството.

Sahih Muslim 162↗

На околу шест години се вратил кај својата мајка. Ибн Исхак пренесува дека таа го однела да посети роднини во Јесриб, градот подоцна наречен Медина. На враќање таа се разболела и умрела во ел-Ебва. Сега тој останал без двајцата родители. Децении подоцна го посетил нејзиниот гроб и плачел сè додека не заплакале и оние околу него.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih Muslim 976↗

Умму Ејмен, слугинка што му припаѓала на неговиот татко, го донела дома и се грижела за него. Подоцна тој ја ослободил и ја посетувал и доцна во својот живот. Абдулмутталиб го прифатил и го држел блиску до себе, дури и на седиштето покрај Кабата каде што никој друг не смеел да седне. Две години подоцна старецот умрел.

Sahih Muslim 1771↗Sahih Muslim 2454↗Ибн Сад, Голема книга на генерациитеИбн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Потоа го зел неговиот чичко Ебу Талиб. Тој го сакал момчето, а неговата сопруга Фатима бинт Есед го одгледала заедно со своите деца. Но домот бил сиромашен. Затоа тој работел. Чувал овци на луѓето од Мека за мала плата. Подоцна рекол дека секој веровесник чувал овци. Овчарот учи да биде трпелив, да го чува слабиот и да ја врати онаа што залутала.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 2262↗

Куранот подоцна го потсетил на овие години. Не криел од каде потекнува.

Куран 93:6-8

Тој ги познавал гладот, тагата и загубата одвнатре. Кога подоцна зборувал за сирачињата, вдовиците и робовите, зборувал за живот што го познавал. Секој вид загуба со кој ќе се соочеле неговите следбеници, тој прв го доживеал.

Како момче од околу дванаесет години, тој отишол со Ебу Талиб со караван во Сирија. Трговијата станала негова работа. Како млад човек ја видел војната Фиџар, крвна одмазда што ги прекршила светите месеци. Животописците пренесуваат дека им додавал стрели на своите чичковци.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

По таа војна, родовите на Мека се заколнале на сојуз да застанат на страната на секој што е оштетен, кој и да е тој. Бил наречен Сојузот на доблесните. Животописците пренесуваат дека тој бил таму и дека многу подоцна рекол оти би одговорил на таков повик дури и во исламот. Значи, тој се залагал за правдата уште пред да дојде каква било објава, и објавата не го промени тоа.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Мека му дала име: ел-Емин, доверливиот. Луѓето ги оставале своите скапоцености кај него. Кога подоцна застанал на Сафа и прашал дали ќе му поверуваат, тие одговориле дека никогаш не го знаеле да лаже. Тој одговор дошол од луѓето што набргу ќе го нарекуваат лажго.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 4770↗

Хатиџе бинт Хувејлид била почитувана трговка од Мека. Претходно била мажена двапати. Таа самата не патувала. Ги давала парите, најмувала луѓе да ја носат нејзината стока и ја делела добивката со нив. Тоа бил вообичаен начин да се финансира караван, со заеднички ризик и награда. Таа слушнала за неговата чесност и го најмила. Тој ја однел нејзината стока во Сирија со нејзиниот слуга Мејсере и се вратил со поголема добивка од која било што таа ја видела дотогаш.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Бенедикт Келер, Раниот ислам и раѓањето на капитализмот (2014)

Хатиџе потоа замолила една пријателка да дознае дали тој би се оженил со неа. Тој рекол дека не може да си го дозволи тоа. Кога дознал кој прашува, се согласил. Имал 25 години. Животописците обично велат дека таа имала 40. Дал бракен дар од дваесет млади камили. Една жена го избрала него, поради неговиот карактер, во град каде што повеќето мажи се стремеле кон богатство и положба.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Ибн Сад, Голема книга на генерациите

Околу дваесет и пет години таа била неговата единствена сопруга. Не зел друга додека таа била жива. Имале двајца сина, ел-Касим и Абдуллах, и четири ќерки: Зејнеб, Рукаје, Умму Гулсум и Фатима. Двете момчиња умреле мали. Тој ќе ги закопа речиси сите свои деца.

Sahih Muslim 2436↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Хатиџе му подарила млад роб, Зејд ибн Харисе, кој бил киднапиран како дете. Години подоцна таткото на Зејд го нашол и дошол да го откупи. Веровесникот (ﷺ) му рекол на Зејд дека е слободен да си оди, без никакво плаќање. Зејд избрал да остане. Животописците пренесуваат дека тој потоа го ослободил Зејд и го посвоил. Слугата добро го познава својот господар. Овој не сакал да го напушти, дури ни заради сопствениот татко.

Ибн Сад, Голема книга на генерациитеИбн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 33:5

Кога имал околу 35 години, поплава и пожар ја оштетиле Кабата, и Курејшите одлучиле повторно да ја изградат. Ибн Исхак пренесува дека брод што се урнал близу Џеда им дал дрво. Прифаќале само чисти пари за работата, ништо од камата или порок. Тие пари не стигнале. Затоа ја изградиле помала од куќата на Ибрахим, изоставајќи го заоблениот дел што се гледа и денес. Веровесникот (ﷺ) подоцна ѝ го кажал ова на Аиша. Тој носел камења со другите. Кога го наговарале да се разголи за да му биде полесно товарот, паднал на земја и побарал да му го дадат појасното платно. Дури и како млад човек не сакал да биде откриен.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 1584↗Sahih al-Bukhari 364↗

Потоа дошол Црниот камен. Секој род ја сакал честа да го постави на место. Со денови се расправале, а некои се заколнале дека ќе се борат до смрт. Еден старец предложил следниот човек што ќе влезе низ портата да пресуди. Тоа бил Мухамед (ﷺ), и тие се израдувале. Тој раширил платно, го ставил каменот на него и му рекол на по еден човек од секој род да фати еден агол. Потоа го поставил на место со своите раце.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Тој немал никаква функција. Не командувал со војска. Сепак, цел еден град му доверил спор, поради неговиот глас за праведност. Запомнете ја таа доверба. Токму неа Мека ја отфрли неколку години подоцна.

Кога се приближувал до четириесеттата година, пренесува Аиша, почнале да му доаѓаат вистинити соништа. Што и да видел во сон, се остварувало како светлината на зората. Почнал да ја сака осаменоста. Земал храна и одел во пештерата Хира, на една планина близу Мека, за да се моли по повеќе ноќи. Подоцна рекол дека еден камен во Мека го поздравувал пред тој да стане веровесник.

Sahih al-Bukhari 3↗Sahih Muslim 2277↗

Една ноќ во Рамазан, околу 610 година, таму му дошол ангел и му рекол да чита. Арапскиот збор може да значи и рецитирај или прогласи. Тој одговорил дека не знае да чита. Ангелот силно го стиснал, го пуштил и повторно го рекол тоа. Ова се случило три пати. Потоа ангелот му ги дал првите зборови од Куранот.

Sahih al-Bukhari 3↗Куран 2:185

Првиот збор даден на човек што не знаел да чита бил ‘читај’. Првата тема била перото и знаењето. Самиот Куран укажува на тоа дека тој не читал како на доказ. Ако знаел да пишува, вели тој, сомничавите би имале причина да се сомневаат.

Куран 29:48

Тој не слегол како човек што го добил она што го сакал. Слегол тресејќи се. Отишол право кај Хатиџе и побарал да го покријат. Кога стравот го напуштил, ѝ раскажал што се случило и рекол дека се плаши за себе.

Sahih al-Bukhari 3↗

Хатиџе не се исплашила. Му рекла дека Аллах (﷾) никогаш нема да го посрами. Потоа ги навела своите причини. Живеела со него петнаесет години и го познавала кога никој не гледал.

Sahih al-Bukhari 3↗

Тоа е првиот доказ во целата приказна. Дошол од личноста што најдобро можела да прозре низ него, и таа го судела само според неговото однесување.

Таа го однела кај својот братучед Варака ибн Невфел, стар, слеп христијанин што ги познавал светите писма. Варака рекол дека ова е истиот ангел што дошол кај Мојсеј. Потоа рекол дека би сакал да доживее да го види денот кога народот на Мухамед (ﷺ) ќе го истера. Веровесникот (ﷺ) се зачудил и прашал дали навистина ќе го сторат тоа. Варака рекол дека ниту еден човек никогаш не донел таква порака без да биде третиран како непријател.

Sahih al-Bukhari 3↗

Значи, уште првиот ден му било кажано колку ќе го чини тоа. Тој бил човек со добро име, дом полн љубов и егзистенција. Немал никакви непријатели. Ризикувал да го изгуби секое од тие нешта.

Sahih al-Bukhari 3↗

Варака умрел набргу потоа, а објавата престанала за извесно време. Потоа, додека одел, слушнал глас од небото. Погледнал нагоре и го видел истиот ангел, седнат меѓу небото и земјата. Истрчал дома исплашен и побарал да го завиткаат. Потоа дошла заповедта да започне.

Sahih al-Bukhari 3↗Sahih al-Bukhari 4↗Sahih al-Bukhari 4925↗

Некое време подоцна се разболел и пропуштил да клања ноќен намаз две или три ноќи. Една жена од Мека му се потсмевала дека неговиот ѓавол го напуштил. Како одговор дошла сурата 93: неговиот Господар не го напуштил.

Sahih al-Bukhari 4950↗Куран 93:3

Зошто е важна паузата? Човек што измислува религија контролира кога ќе дојдат зборовите. Тој не контролирал. Објавата доаѓала и заминувала без негов избор. Понекогаш доаѓала како ѕвонење на ѕвонче, што му било најтешко. Понекогаш ангелот доаѓал во лик на човек. И во најстудениот ден потта му течела од челото. Еднаш неговото бедро станало толку тешко што Зејд ибн Сабит се плашел дека неговото ќе му се скрши под него.

Sahih al-Bukhari 2↗Sahih al-Bukhari 2832↗

Околу три години ги повикувал луѓето тивко, еден по еден. Хатиџе прва поверувала. Набргу ги следеле Али, неговиот млад братучед што живеел во неговиот дом, и Зејд, неговиот посвоен син. Ибн Исхак пренесува дека Али дошол да живее кај него за да ја олесни сиромаштијата на Ебу Талиб.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Ебу Бекр, трговец и негов близок пријател, поверувал веднаш. Веровесникот (ﷺ) подоцна ги потсетувал луѓето на ова. Кога другите го нарекувале лажго, рекол тој, Ебу Бекр му рекол дека ја зборува вистината. Ебу Бекр потоа ги довел своите пријатели: Осман, Зубејр, Абдуррахман ибн Авф, Сад ибн Ебу Ваккас и Талха.

Sahih al-Bukhari 3661↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Аммар ибн Јасир се сеќавал на време кога единствените следбеници со него биле пет робови, две жени и Ебу Бекр. Тоа ви кажува кој прв одговорил. Немало војски ни поглавари. Дошле сиромашните, поробените и младите. Сад имал околу седумнаесет години. Али имал околу десет. Подоцна римскиот цар ќе праша кој го следи, и токму овој факт ќе го смета за белег на веровесник.

Sahih al-Bukhari 3857↗Ибн Сад, Голема книга на генерациитеИбн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 7↗

Им требало место каде да учат. Ел-Еркам ибн Ебил-Еркам, млад човек, ја отворил својата куќа близу Сафа. Животописците пренесуваат дека муслиманите таму се собирале тајно. Таа станала првото училиште на исламот.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Раните ајети биле кратки и силни. Зборувале за Аллаховата (﷾) едност, за Џенетот и Џехенемот и за Судниот ден. Во овие години речиси не дошле закони. Аиша објаснила зошто. Да била првата заповед да се остави виното, рекла таа, тие би одбиле. Прво дошла верата, а правилата дошле откако срцата се промениле.

Sahih al-Bukhari 4993↗

Потоа дошла наредбата да ги предупреди своите најблиски роднини и пораката да ја објави јавно. Животописците пренесуваат дека тој го поканил својот род на оброк. Ебу Лехеб, неговиот роден чичко, го растурил собирот пред тој да проговори. Затоа се обидел повторно.

Куран 26:214Куран 15:94Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Едно утро се искачил на ридот Сафа и ги повикал родовите на Курејш. Тие дошле или испратиле некого. Тој прашал: ако им каже дека зад тој рид има коњаници, дали ќе му поверуваат? Рекле да, зашто никогаш не го знаеле да лаже. Тогаш им рекол дека тој е предупредувач пред тешка казна.

Sahih al-Bukhari 4770↗

Ги именувал родовите, па потоа своето семејство. На својата тетка Сафија и на својата ќерка Фатима им рекол да се спасат себеси, зашто тој не може да ги заштити од Аллах (﷾). Човек што бара моќ го издига своето семејство. Тој на своето семејство јасно му рекол дека роднинството со него нема да ги спаси.

Sahih al-Bukhari 2753↗

Ебу Лехеб извикал дека нека пропадне и прашал дали затоа биле повикани. Неговиот роден чичко го предводел првото јавно отфрлање. Како одговор дошла сура што го именувала.

Sahih al-Bukhari 4770↗Куран 111:1-3

Оваа сура презела ризик. Рекла дека еден жив непријател ќе умре во неверување, а тој живеел уште околу десет години. Можел да каже дека верува, макар и лажно, за да фрли сомнеж врз неа. Никогаш не го сторил тоа. Ајетот стоел јавно цела деценија и се одржал. Тој умрел како непријател, набргу по Бедр.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Курејшите сега требало да имаат одговор за аџиите. Ибн Исхак пренесува дека отишле кај ел-Велид ибн ел-Мугира, нивниот најдобар познавач на поезијата. Да го наречат гатач? Тој рекол дека воопшто не е како гатач. Луд? Не. Поет? Тој го познавал секој вид поезија, и ова не било ниту еден од нив. На крајот се согласиле да го наречат магија што ги разделува семејствата. Куранот ја бележи таа пресуда.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 74:24-25

Постојано ја менувале етикетата затоа што ниту една не одговарала. Луѓето што го познавале четириесет години не можеле да наведат ниту една лага што ја кажал.

Куран 69:41-43

Потоа дошле понудите. Ибн Исхак пренесува дека Утба ибн Рабиа дошол кај него во име на Курејш. Ако сака пари, ќе го направат најбогат. Ако сака чест, ќе го направат свој водач. Ако сака круна, може да им биде крал. Тој одговорил рецитирајќи од Куранот. Утба се вратил потресен и им рекол да го остават на мира.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Го притискале Ебу Талиб да го запре и се заканувале со борба. Ибн Исхак го пренесува неговиот одговор до чичкото. Да му го стават сонцето во десната рака и месечината во левата, тој нема да престане. Ќе продолжи додека Аллах (﷾) не го направи да преовлада или додека не умре за тоа. Синџирот на овој извештај не е силен, но се совпаѓа со она што го правел. Тој ја одбил секоја понуда што му ја дале.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Зошто тогаш Курејшите едноставно не поверувале? Делумно поради гордост. Не можеле да прифатат дека нивните татковци грешеле, или дека еден Бог може да замени многу. Делумно поради ривалство. Ибн Исхак пренесува дека Ебу Џехл рекол оти неговиот род се изедначувал со Бену Хашим во сè, а сега тие тврделе дека имаат веровесник. Делумно поради пари. Еден Бог кај Кабата ја загрозувал трговијата со аџиите што го хранела градот. Ибн Исхак пренесува и дека Ебу Џехл, Ебу Суфјан и ел-Ахнес, секој посебно, ноќе се прикрадувале да го слушаат како рецитира. Се сретнале во зори и се заколнале никогаш повеќе да не го прават тоа.

Куран 38:5Куран 6:33Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Бенедикт Келер, Раниот ислам и раѓањето на капитализмот (2014)

Заштитата на Ебу Талиб значела дека Курејшите не можеле да го убијат. Сепак можеле да му наштетат. Еднаш, додека бил на сеџде кај Кабата, Укба ибн Ебу Муајт, на наговор на Ебу Џехл, му ставил камилски утроби на грбот. Тие се превиткувале од смеење. Тој останал долу додека неговата мала ќерка Фатима не дотрчала и не му ги тргнала, и им кажала што мисли за нив.

Sahih al-Bukhari 240↗Sahih al-Bukhari 520↗

Друг пат Укба му завиткал платно околу вратот додека клањал и го задушувал. Ебу Бекр го турнал Укба настрана и прашал дали ќе убијат човек затоа што вели дека неговиот Господар е Аллах (﷾).

Sahih al-Bukhari 3678↗Куран 40:28

Најмногу страдале оние што немале род да ги заштити. Ибн Исхак пренесува дека Билал, абисински роб, бил легнат на жешкото сонце со голем камен на градите. Тој постојано повторувал: ‘Еден, Еден.’ Ебу Бекр подоцна му ја откупил слободата, а Омер велел дека Ебу Бекр го ослободил нивниот првенец.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 3754↗

Ебу Џехл ја убил Сумеје, мајката на Аммар, и животописците ја наведуваат како прва шехидка во исламот. Нејзиниот сопруг Јасир исто така умрел под мачење. Аммар, во агонија, на крајот го рекол она што го барале. Дошол кај Веровесникот (ﷺ) во солзи. Куранот го оправдал оној што е присилен да зборува вака, ако срцето му остане цврсто.

Ибн Сад, Голема книга на генерациитеИбн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 16:106

Хаббаб ибн ел-Ерет, ковач и роб, бил горен по грбот. Дошол кај Веровесникот (ﷺ), кој се одморал во сенката на Кабата, и го замолил да се помоли за помош. Тој се исправил, со црвено лице. Му раскажал на Хаббаб за верниците пред нив кои биле кинени со железни чешли и пилени на два дела. Тие не се откажале од својата вера. Потоа дал ветување. Аллах (﷾) ќе ја доврши оваа работа сè додека еден јавач не може да оди од Сана до Хадрамевт, плашејќи се само од Аллах (﷾).

Ибн Сад, Голема книга на генерациитеSahih al-Bukhari 3852↗

Помислете кога го рекол тоа. Неговите следбеници биле горени, а тој немал никаква моќ. Зборувал за мир на патиштата на Арабија како за сигурност. За неколку децении тоа се остварило.

Sahih al-Bukhari 3852↗Sahih al-Bukhari 3595↗

Сепак, бројот постојано растел. Тоа е прашањето на кое Курејшите не можеле да одговорат. Овие луѓе го познавале. Го виделе одблиску. Дали еден роб би дозволил да биде смачкан за нешто за кое знае дека е лага? Дали една мајка би умрела за тоа? Луѓето не го даваат својот живот за измама кога го запознале човекот и можат да ја видат.

Околу 615 година, петтата година од неговата мисија, им рекол на оние што можеле да заминат да одат во Абисинија, денешна Етиопија. Ибн Исхак пренесува дека рекол оти таму владее крал под кој никој не е оштетен. Мала група го преминала Црвеното Море, меѓу нив Осман и ќерката на Веровесникот (ﷺ) Рукаје. Тој самиот останал во Мека.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Не многу потоа, тој ја рецитирал сурата ен-Неџм кај Кабата. Кога завршила, паднал на сеџде, и сите присутни паднале со него, муслимани и идолопоклоници подеднакво. Само еден старец одбил. Ибн Исхак пренесува дека до Абисинија стигнала вест како Мека да го прифатила исламот. Некои се вратиле дома и откриле дека не е така. Потоа заминала поголема група под водство на Џафер ибн Ебу Талиб, околу осумдесет луѓе.

Sahih al-Bukhari 1067↗Sahih al-Bukhari 4863↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Курејшите не можеле да го поднесат тоа. Го испратиле Амр ибн ел-Ас со богати подароци за генералите на кралот. Извештајот доаѓа од Умму Селеме, која била таму. Амр му рекол на Негусот, кралот, дека ова се неразумни млади луѓе што ја напуштиле својата вера без да се приклучат кон неговата. Генералите го поддржале. Но Негусот одбил да предаде кого било без да ги сослуша.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Џафер зборувал во нивно име. Тие биле народ на незнаење, рекол тој. Обожувале идоли, јаделе мрша и ги прекинувале семејните врски, а силните ги изедувале слабите. Потоа Аллах (﷾) им испратил човек чија чесност и семејство ги познавале. Тој им рекол да го обожуваат само Аллах (﷾), да ја зборуваат вистината, да го држат зборот и да ги штитат своите соседи. Тие му поверувале, и затоа биле мачени. Затоа дошле.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Негусот побарал да чуе дел од објавата. Џафер го рецитирал почетокот на сурата Мерјем, за Марија и раѓањето на Јован и Исус. Кралот плачел сè додека брадата не му се намокрила, а и неговите епископи плачеле. Рекол дека ова и она што го донел Исус доаѓаат од еден извор. Му рекол на Амр дека никогаш нема да ги предаде.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 19:16-34

Следниот ден Амр се вратил со поостро обвинение: прашајте ги што велат за Исус. Муслиманите се исплашиле. Се договориле да го кажат само она што ги поучил нивниот Веровесник (ﷺ), колку и да ги чини тоа. Џафер рекол дека Исус е Аллахов (﷾) роб, Негов пратеник, Негов дух и Негов збор. Негусот подигнал гранче. Исус, рекол тој, не е ништо повеќе од тоа, ниту за должината на ова гранче. Ги вратил подароците. Аллах (﷾) не зел мито од него, рекол тој, кога му го дал престолот.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 4:171

Зошто е важна оваа приказна? Првото засолниште во исламот била христијанска земја. Првиот владетел што ги заштитил муслиманите бил христијански крал што ги сослушал двете страни. Муслиманите не го ублажиле она што го верувале за Исус, дури ни пред човек што можел да ги прати во смрт. Години подоцна Веровесникот (ﷺ) им кажал на луѓето во Медина дека умрел еден добар човек, токму на денот кога тој умрел далеку. Го нарекол нивен брат и предводел џеназе-намаз за него од далечина. Муслиманите од ова разбираат дека Негусот го прифатил исламот пред да умре.

Sahih al-Bukhari 1245↗Sahih al-Bukhari 1320↗Sahih al-Bukhari 3877↗

Овој крал го задржал своето име, Ешаме, и својата земја и народ. Веровесникот (ﷺ) никогаш не му рекол да стане Арап. Исламот барал негова вера, не негова култура.

Sahih al-Bukhari 3877↗

Ибн Исхак пренесува дека Веровесникот (ﷺ) се молел Аллах (﷾) да го зајакне исламот со еден од двајца луѓе: Ебу Џехл или Омер ибн ел-Хаттаб. Тоа биле двајцата негови најжестоки непријатели. Тој не барал тие да бидат уништени. Барал да бидат упатени.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Ибн Исхак пренесува дека Ебу Џехл еднаш го навредувал кај Сафа, а тој не рекол ништо. Хамза, неговиот чичко и познат ловец, се вратил дома со својот лак и му кажале за тоа. Тој отишол кај Кабата и го удрил Ебу Џехл по главата. Прашал како се осмелува да го навредува неговиот внук, сега кога и тој ја следи неговата вера. Тоа го рекол во гнев. Таа ноќ се молел за упатство, а наутро дошол кај Веровесникот (ﷺ) и се држел до тоа.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Омер бил потежок случај. Ибн Исхак пренесува дека тргнал со сабјата да го убие Веровесникот (ﷺ). Еден човек го запрел на патот. Му рекол да погледне во своето семејство, зашто неговата сестра Фатима и нејзиниот сопруг станале муслимани. Омер влетал внатре и ги удрил, и таа прокрвавила. Гледајќи ја таа крв, тој застанал. Побарал да види што читаат. Тоа бил почетокот на сурата Та-Ха.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Отишол кај Веровесникот (ﷺ) со истата сабја и го прифатил исламот. Ибн Месуд рекол дека муслиманите биле силни од тој ден. Омер сега отворено застанал како муслиман. Толпа ја опколила неговата куќа, сè додека еден поглавар на неговите сојузници, ел-Ас ибн Ваил, не ги испратил да си одат.

Sahih al-Bukhari 3863↗Sahih al-Bukhari 3864↗

Човек што излегол да го убие Веровесникот (ﷺ) станал вториот халифа на исламот. Ниедно минато не ја затвора вратата. Тоа му дало надеж на секој што некогаш се чувствувал премногу изгубен.

Sahih al-Bukhari 3863↗

Со Хамза и Омер на негова страна, Курејшите станале очајни. Не можеле да го убијат додека го штител неговиот род. Затоа се свртеле против целиот род. Курејш и Бену Кинана се заколнале на место што Веровесникот (ﷺ) го покажал години подоцна. Никој нема да се жени со Бену Хашим и Бену ел-Мутталиб, ниту да купува од нив или да им продава, освен ако не го предадат. Ибн Исхак пренесува дека го запишале тоа и го закачиле во Кабата.

Sahih al-Bukhari 1590↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Така родот бил затворен во долината на Ебу Талиб околу три години. Верниците и неверниците оделе заедно. Оние што не ја делеле неговата вера сепак стоеле покрај него, од семејна лојалност. Само Ебу Лехеб застанал на страната на Курејш.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Животописците пренесуваат дека се слушале деца како плачат од глад и дека луѓето јаделе лисја и парчиња кожа. Хатиџе, некогаш една од најбогатите жени во Мека, потрошила сè што имала. Нејзиниот внук Хаким ибн Хизам се обидел да ѝ внесе храна, а Ебу Џехл го запрел. Еден немуслиман, Ебул-Бахтери, го удрил Ебу Џехл поради тоа.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Ибн Сад, Голема книга на генерациите

Луѓе со совест го завршиле тоа. Петмина мажи од Курејш, ниту еден од нив муслиман, се договориле заедно да проговорат кај Кабата. Ибн Исхак ги именува: Хишам ибн Амр, Зухејр ибн Ебу Умеје, Мутим ибн Адиј, Ебул-Бахтери и Замеа ибн ел-Есвед. Тој пренесува и дека Веровесникот (ﷺ) му рекол на Ебу Талиб дека црв го изел документот, сè освен Аллаховото (﷾) име. Тоа се покажало како вистина.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Бојкотот нудел еден излез: да го предадат. Неговиот род одбил, а тој не престанал да проповеда. Тој исто така никогаш не ги заборавил оние што помогнале. Години подоцна зборувал за заробениците од Бедр. Да бил Мутим уште жив и да побарал за нив, рекол тој, би ги ослободил сите. Добрината од немуслиман за него сепак била добрина.

Sahih al-Bukhari 3139↗

Набргу по завршувањето на бојкотот, околу 619 година, Ебу Талиб лежел на умирање. Тој го штител својот внук повеќе од четириесет години. Веровесникот (ﷺ) седел покрај него и го молел да каже дека нема бог освен Аллах (﷾). Тогаш би можел да се заложи за него пред Аллах (﷾). Таму седеле и Ебу Џехл и Абдуллах ибн Ебу Умеје. Го прашале дали ќе ја напушти верата на Абдулмутталиб. Умрел без да го каже тоа.

Sahih al-Bukhari 3884↗Sahih al-Bukhari 1360↗

Ебу Талиб му рекол дека би го кажал тоа, но се плашел дека Курејшите ќе речат оти го сторил од страв од смртта. Потоа дошол ајет. Тој вели дека дури ни Веровесникот (ﷺ) не можел да упати некого кого го сакал. Упатството е само Аллахово (﷾).

Sahih Muslim 25↗Куран 28:56

Околу тоа време умрела и Хатиџе. Таткото на Хишам рекол дека таа умрела три години пред Хиџрата. Била негова сопруга околу дваесет и пет години. Таа прва му поверувала и потрошила сè што имала. Животописците почнале ова да го нарекуваат Година на тагата.

Sahih al-Bukhari 3896↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Тој никогаш не престанал да зборува за неа. Рекол дека таа била најдобрата од жените во своето време, како што Марија била во нејзиното. Џибрил еднаш му рекол да ѝ пренесе поздрав на мир од нејзиниот Господар и вест за куќа во Џенетот. Аиша рекла дека никогаш не била толку љубоморна на никого, иако никогаш не ја запознала. Тој колел овца и ја праќал на пријателките на Хатиџе. Еднаш се тргнал при звукот на гласот на нејзината сестра пред вратата, затоа што бил многу сличен на нејзиниот.

Sahih al-Bukhari 3432↗Sahih al-Bukhari 3820↗Sahih al-Bukhari 3818↗Sahih al-Bukhari 3821↗

Вака не постапува маж кон жена што ја искористил за нејзините пари. Нејзините пари одамна ги немало. Тој ја сакал до својата смрт.

Со смртта на Ебу Талиб, заштитата на неговиот род ослабела. Сега го предводел Ебу Лехеб. Затоа Веровесникот (ﷺ) барал помош надвор од Мека. Животописците пренесуваат дека отишол во Таиф, град на ридови југоисточно од Мека, со Зејд покрај себе. Го замолил неговото племе, Секиф, да го прифати исламот и да го заштити.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Ибн Сад, Голема книга на генерациите

Зборувал со тројца браќа што го предводеле градот. Едниот рекол дека ќе го искине покривалото на Кабата ако Аллах (﷾) навистина го испратил. Другиот прашал дали Аллах (﷾) не можел да најде некој друг. Третиот воопшто одбил да зборува со него. Потоа ги нахушкале робовите и момчињата од градот против него, и камења го следеле по патот.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Години подоцна Аиша го прашала дали некој ден му бил потежок од Ухуд. Тој рекол да и го именувал овој. Му се понудил на Ибн Абд Јалил и бил одбиен. Продолжил да оди во толкава тага што не дошол на себе сè додека не стигнал до Карнус-Сеалиб.

Sahih al-Bukhari 3231↗

Таму погледнал нагоре и видел облак што му правел сенка, а во него Џибрил. Џибрил му рекол дека Аллах (﷾) слушнал што рекол неговиот народ. Го испратил ангелот на планините да направи што и да му нареди Веровесникот (ﷺ). Ангелот го поздравил. Ако посака, двете планини околу Мека ќе бидат срушени врз нив.

Sahih al-Bukhari 3231↗

Крварел, бил отфрлен и сам, и штотуку му била понудена одмазда. Тој ја одбил. Рекол дека се надева оти Аллах (﷾) од нивните деца ќе изведе луѓе што ќе го обожуваат само Аллах (﷾).

Sahih al-Bukhari 3231↗

Тој сакал тие да бидат спасени, не уништени. Неговата надеж се остварила. Секиф ги испратил своите луѓе кај него и го прифатил исламот, уште за време на неговиот живот.

Sahih al-Bukhari 4072↗

Ибн Исхак додава една тивка сцена од тој ден. Тој се одморал во лозје што им припаѓало на двајца мажи од Курејш. Тие му го испратиле својот слуга христијанин, Аддас, со грозд. Тој рекол ‘Во името на Аллах’ пред да јаде, што го изненадило Аддас. Дознавајќи дека Аддас е од Ниневија, зборувал за Јона како за свој брат, веровесник како него. Аддас му ги бакнал рацете.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Не можел да се врати во Мека без заштитник. Затоа замолил неколку мажи, и Мутим ибн Адиј, кој не бил муслиман, се согласил. Ибн Исхак пренесува дека Мутим ги вооружил своите синови и го вовел внатре. Човекот на кој Мека некогаш му ги доверувала своите спорови сега имал потреба од дозвола од идолопоклоник за да се врати дома.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

По најлошата година од неговиот живот дошла најголемата чест во него. Една ноќ, година или повеќе пред Хиџрата, тој бил однесен од Кабата во Ерусалим, а потоа нагоре низ небесата. Датумот е спорен. Научниците даваат неколку, и ниту еден не може да се докаже. Многумина го сместуваат по Годината на тагата, кога најмногу му требало.

Куран 17:1Sahih al-Bukhari 3887↗

Џибрил дошол кај него додека лежел близу Кабата. Му ги отворил градите и му го измил срцето. Потоа било донесено бело животно наречено ел-Бурак, помало од мула и поголемо од магаре. Секој негов чекор стигнувал до каде што можел да види. Во Ерусалим Веровесникот (ﷺ) ги предводел претходните веровесници во намаз.

Sahih al-Bukhari 3887↗Sahih al-Bukhari 349↗Sahih Muslim 162↗Sahih Muslim 172↗

Секој веровесник го пречекал како брат. Патувањето покажува во што веруваат муслиманите: една порака, пренесена од една лоза веровесници. Тој не дошол да ги замени Мојсеј и Исус. Дошол како последен од нивната лоза.

Sahih al-Bukhari 3887↗Куран 33:40

Бил издигнат до Лотосовото дрво, со плодови како големи глинени стомни и лисја како ушите на слоновите. Му била покажана Посетуваната куќа, во која секој ден влегуваат седумдесет илјади ангели.

Sahih al-Bukhari 3887↗Sahih al-Bukhari 3207↗

Аллах (﷾) таму му дал три дара: петте дневни намази, завршните ајети од сурата ел-Бекаре и простување на големите гревови за оние што не обожуваат ништо покрај Аллах (﷾). Ен-Невеви објаснува дека ова важи за некои од нив, бидејќи текстовите и согласноста на научниците покажуваат дека некои верници што грешат ќе бидат казнети. Намазите започнале како педесет. На враќање Муса му рекол дека неговиот народ не може да поднесе толку многу. Тој се враќал пак и пак, сè додека не останале пет, со награда од педесет.

Sahih Muslim 173↗Islam Q&A 234350 (an-Nawawi)↗Sahih al-Bukhari 349↗Sahih al-Bukhari 3887↗

Значи, намазот е единствената должност дадена директно, без ангел помеѓу. Муслиманот што клања пет пати на ден го чува дарот од таа ноќ.

Наутро им кажал на Курејшите. Тие се смееле, а верата на некои луѓе се разнишала. Го замолиле да го опише Ерусалим, град што никогаш не го видел. Тој застанал покрај Кабата и рекол дека Аллах (﷾) му го покажал, за да може да одговори на секое прашање. Ибн Исхак пренесува дека Ебу Бекр рекол: ако тој го рекол тоа, тогаш е вистина. Оттогаш Ебу Бекр го носел името ес-Сиддик, оној што ја потврдува вистината.

Sahih al-Bukhari 3886↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Знаел дека ќе му се потсмеваат, а сепак им кажал. Човек што измислува приказна за да придобие следбеници тешко дека би го избрал токму овој момент за тоа.

Секоја година, во времето на аџилакот, во Мека доаѓале племиња од цела Арабија. Тој одел од шатор до шатор. Ебу Лехеб често одел зад него, велејќи им на луѓето да не го слушаат. Ибн Исхак пренесува дека Бену Амир понудиле да го поддржат ако можат да владеат по него. Тој рекол дека таа работа му припаѓа на Аллах (﷾). Човек што бара поддршка би рекол да. Тоа била понудата што најмногу му требала, и тој ја одбил.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Потоа помошта дошла од место од кое никој не очекувал. Јесриб бил оазен град повеќе од 300 километри на север. Неговите две арапски племиња, Евс и Хазреџ, се бореле едно со друго со генерации. Нивната последна битка, кај Буас, однела многу од нивните поглавари. Таму живееле и три еврејски племиња: Бену Кајнука, Бену Надир и Бену Курејза. Аиша го нарекла Буас ден што Аллах (﷾) го подготвил за Својот Пратеник. Тој го оставил градот уморен од војна и без неговите стари водачи.

Sahih al-Bukhari 3777↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Ибн Исхак пренесува дека околу 620 година тој сретнал шестмина мажи од Хазреџ кај Акаба, близу Мина. Тие слушнале од своите еврејски соседи дека доаѓа веровесник. Слушале, поверувале и се вратиле дома да ја шират веста.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Следната година дошле дванаесетмина, двајца од нив од Евс. Мажи од ривалски племиња сега стоеле заедно. Дале заклетва: да го обожуваат само Аллах (﷾), да не крадат, да не прават прељуба, да не ги убиваат своите деца, да не клеветат и да му се покоруваат во она што е добро. Тој го испратил Мусаб ибн Умејр, млад човек од Мека, со нив назад за да го поучува Куранот.

Sahih al-Bukhari 18↗Sahih al-Bukhari 3892↗Sahih al-Bukhari 3925↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Методот на Мусаб бил едноставен. Ибн Исхак пренесува дека кога Усејд ибн Худајр тргнал на него со копје, Мусаб го замолил да седне и да слуша. Ако му се допадне, може да го прифати, а ако не му се допадне, ќе престанат. Усејд седнал и го прифатил исламот. Така направил и Сад ибн Муаз, поглавар на Евс, а набргу и целиот негов род.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Така исламот се проширил низ Јесриб уште пред тој воопшто да пристигне, без војска и без моќ. Тоа го направиле еден млад учител и Куранот.

Во 622 година, седумдесет и тројца мажи и две жени се сретнале со него ноќе кај Акаба. Ибн Исхак пренесува дека тајно се извлекле од својот логор. Неговиот чичко ел-Аббас, кој сè уште не бил муслиман, дошол со него за да се увери дека тие се сериозни. Се заколнале дека ќе го штитат како што ги штитат своите семејства. Кога прашале што ќе добијат за возврат, тој рекол: Џенетот.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Еден човек прашал дали ќе ги остави откако ќе победи. Тој се насмевнал и рекол дека нивната крв е негова крв. Десет години подоцна, кога победил, го одржал тој збор.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih Muslim 1780↗

Во сон ја видел земјата на своето иселување: место со палми меѓу два предела од црн камен. Им рекол на муслиманите да тргнат, и тие ја напуштиле Мека во мали групи, ноќе и тајно. Некои биле задржани со сила. Тој останал додека речиси сите не заминале. Капетанот последен го напушта својот брод.

Sahih al-Bukhari 3905↗Sahih al-Bukhari 3925↗

Заминувањето значело да се изгуби сè. Сухејб, трговец, бил запрен од Курејшите и се откупил со сите свои пари. Ибн Исхак пренесува дека Веровесникот (ﷺ) му рекол дека трговијата била добра. Ибн Исхак пренесува и дека семејството на Умму Селеме ги одвоило неа и нејзиниот мал син од нејзиниот сопруг. Таа плачела една година пред да ја пуштат.

Ибн Сад, Голема книга на генерациитеИбн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 2:207

Курејшите се собрале во својот советодавен дом и се расправале што да прават. Дали да го оковат, да го истераат или да го убијат? Ибн Исхак пренесува дека победил планот на Ебу Џехл: по еден млад човек од секој род ќе го удрат одеднаш, за неговиот род да не може да им се одмазди на сите. Куранот го бележи овој заговор.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 8:30

Напладне, во време кога обично никогаш не доаѓал, отишол со покриена глава во куќата на Ебу Бекр. Рекол дека добил дозвола да замине. Ебу Бекр прашал дали може да оди со него, и тој рекол да. Аиша ја пренесува сцената. Ебу Бекр со месеци држел две камили подготвени. Една му ја понудил на подарок. Веровесникот (ﷺ) сакал да ја земе само ако плати.

Sahih al-Bukhari 3905↗

Ибн Исхак пренесува дека тој го оставил Али во својот кревет, под својот зелен плашт, за да ги измами мажите пред вратата. Али имал и задача. Требало да остане и да ги врати скапоценостите што луѓето од Мека ги оставиле кај него.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Истите тие луѓе сакале да го видат мртов. Сепак, сè уште ги оставале своите пари кај него, а тој се погрижил секоја паричка да се врати. Постапките на Мека го кажувале она што нејзините зборови го негирале: знаеле дека е чесен.

Тој и Ебу Бекр не тргнале на север кон Медина. Отишле на југ, во една пештера на планината Севр, и останале три ноќи. Секоја подробност била испланирана.

Sahih al-Bukhari 3905↗

Верникот планира како сè да зависи од него, а потоа резултатот му го доверува на Аллах (﷾). Тоа е поуката од оваа табела. Тој најмил и вешт водич што не ја делел неговата вера. Важна била неговата чесност, и тој не ги изневерил.

Sahih al-Bukhari 3905↗

Курејшите понудиле награда од сто камили за секој од нив. Трагачите стигнале до влезот на пештерата. Ебу Бекр прошепотил дека ако некој од нив погледне надолу кон своите нозе, ќе ги види. Веровесникот (ﷺ) прашал што мисли за двајца чиј трет е Аллах (﷾).

Sahih al-Bukhari 3906↗Sahih al-Bukhari 3653↗

Многумина слушнале дека пајак исплел мрежа преку влезот на пештерата. Синџирот на таа приказна е слаб, и ниту Бухари ниту Муслим не ја пренесуваат. На Куранот не му е потребна таква подробност. Тој вели само дека Аллах (﷾) му помогнал со сили што никој не ги видел.

Пред да го напушти својот град, застанал кај ел-Хазвера и му се обратил. Рекол дека тој е најдобрата од Аллаховата (﷾) земја и земјата што Аллах (﷾) најмногу ја сака. Да не бил истеран, никогаш не би заминал. Куранот му дал ветување: ќе се врати. Ибн Аббас рекол дека ова значи во Мека.

Jami’ at-Tirmidhi 3925↗Куран 28:85Sahih al-Bukhari 4773↗

Сурака ибн Малик, бркајќи ја наградата, ги стигнал на патот. Нозете на неговиот коњ потонале во земјата. Тој разбрал, побарал сигурност и се вратил. Тргнал да го фати Веровесникот (ﷺ), а го завршил денот штитејќи го.

Sahih al-Bukhari 3906↗Sahih al-Bukhari 3911↗

Секое утро луѓето од Медина излегувале до работ на лавините полиња и се враќале дома кога сонцето ќе станело жешко. Еден ден еден Евреин на една тврдина видел патници во бело. Тој извикал дека дошол оној што го чекаат. Муслиманите истрчале со своето оружје да го пречекаат. Тој останал во Куба околу две недели и таму ја изградил својата прва џамија.

Sahih al-Bukhari 3906↗Sahih al-Bukhari 3932↗

Многумина слушнале и дека луѓето ја пееле песната Талаал-бедру кога тој пристигнал. Ниту еден веродостоен извештај не го кажува тоа за овој ден.

Неговите асхаби подоцна го избрале овој настан за почеток на муслиманскиот календар. Не броеле од неговата прва објава ниту од неговата смрт. Броеле од преселбата што ги претворила верниците во заедница.

Sahih al-Bukhari 3934↗

Јесриб станал познат како Медина, Градот на Веровесникот (ﷺ). Секое семејство сакало да му биде домаќин. Тој ја пуштил својата камила да оди, и таа клекнала на парцела што им припаѓала на две сирачиња. Тој не сакал да ја земе земјата како подарок и платил за неа. Престојувал во близина кај Ебу Ејуб, а муслиманите почнале да градат.

Sahih al-Bukhari 3906↗Sahih al-Bukhari 3932↗

Џамијата била од ќерпич, со палмини стебла за столбови и палмини лисја за покрив. Тој носел тули со своите раце. Таа била место за намаз, но и училиште, суд и гостилница. Оние што немале дом спиеле покрај едната страна, на издигнат дел наречен Суффа. Ебу Хурејре видел седумдесет од нив, ниту еден со целосна облека.

Sahih al-Bukhari 446↗Sahih al-Bukhari 3906↗Sahih al-Bukhari 442↗

Медина сега имала бегалци без ништо. Затоа тој го збратимил секој иселеник од Мека со еден од енсариите, помагачите од Медина. Сад ибн ер-Рабиа му понудил на Абдуррахман ибн Авф половина од сè што поседувал. Абдуррахман му заблагодарил и побарал само да му го покаже пазарот. Збратимените на почетокот дури и се наследувале меѓусебно, сè додека објавата не го прекинала тоа.

Sahih al-Bukhari 3780↗Sahih al-Bukhari 2292↗

Луѓето ретко се однесувале вака кон бегалците. Цел еден град ги делел своите домови и урмини палми со странци. Во земја на племиња, верата станала посилна врска од крвта.

Потоа уредил како градот ќе живее заедно. Ибн Исхак го зачувал текстот на еден договор, денес често наречен Мединска повелба. Тој ги направил верниците една заедница и утврдил услови со именувани еврејски групи, кои ја задржале својата вера. Секоја страна ќе помага во одбраната на градот, а споровите ќе доаѓаат кај него. Научниците расправаат дали тоа бил еден документ или неколку договори споени заедно. Тој ја прогласил Медина за свето место.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 1867↗

Луѓето што главно ѝ верувале на крвта сега имале пишан договор, и тој опфаќал луѓе од повеќе од една вера.

До џамијата дошол пазарот. Економскиот историчар Бенедикт Келер укажува дека џамијата и пазарот биле двете работи што тој ги основал први. Некои извештаи, кои не се силни, додаваат дека тој не плаќал данок. Неговите правила за трговијата се добро потврдени, а тој самиот бил трговец.

Бенедикт Келер, Раниот ислам и раѓањето на капитализмот (2014)

Тоа биле правила за вистинска економија, поставени од некој што ја познавал. Тие покажуваат дека оваа вера не била само за џамијата. Таа уредувала како луѓето продаваат жито.

Абдуллах ибн Селам, еврејски учен од Медина, отишол сам да го види дојденецот. Рекол дека кога го погледнал лицето на Веровесникот (ﷺ), знаел дека тоа не е лице на лажго. Се сеќавал на првите зборови што ги слушнал од него: ширете мир, хранете ги луѓето, клањајте ноќе додека другите спијат, и ќе влезете во Џенетот во мир. Се вратил со своите прашања и го прифатил исламот.

Jami’ at-Tirmidhi 2485↗Sahih al-Bukhari 3329↗

Штотуку стигнал на сигурно по тринаесет години напади. Не зборувал за одмазда. Зборувал за мир и за хранење на гладните.

На муслиманите им требал начин да ги повикуваат луѓето на намаз. Некои предложиле ѕвоно, како што користеле христијаните, а други рог, како што користеле Евреите. На крајот на Билал, ослободениот роб од Абисинија, му било речено да застане и да повикува. Човекот што Курејшите го мачеле под камења сега го имал гласот што ја повикувал Медина на намаз.

Sahih al-Bukhari 604↗

Шеснаесет или седумнаесет месеци клањале свртени кон Ерусалим. Тој копнеел да се сврти кон Кабата и го вртел своето лице кон небото. Потоа дошла наредбата. Една група муслимани се свртела среде намазот кога слушнала. Промената ги испитала оние што навистина го следеле и го врзала исламот повторно за куќата на Ибрахим.

Sahih al-Bukhari 399↗Куран 2:144Куран 2:143

Практиката на исламот сега била поставувана чекор по чекор: постот во Рамазан, годишната милостина зекат, земена од богатите и дадена на сиромашните, а подоцна и аџилакот. Мека ја изградила верата. Медина изградила општество врз неа.

Куран 2:183Куран 9:60Sahih al-Bukhari 1395↗Куран 3:97

Не сите се радувале што тој дошол. Абдуллах ибн Убеј, поглавар на Хазреџ, требало да биде крунисан за крал на градот. Неговата круна никогаш не дошла. Јавно им се придружил на муслиманите, но работел против нив до крајот на својот живот. Куранот таквите луѓе ги нарекува лицемери. Тој ќе се појавува пак и пак во оваа приказна.

Sahih al-Bukhari 4566↗Куран 63:1

Тринаесет години во Мека на муслиманите им било речено да ги држат рацете настрана. Сега ги изгубиле своите домови и својот имот, а Курејшите пишувале закани до Медина.

Куран 4:77Куран 59:8Sunan Abi Dawud 3004↗

Потоа дошла дозволата за борба, а ајетите ја дале причината.

Куран 22:39-40

Првиот ајет за борбата ги именува црквите и синагогите покрај џамиите. Причината што ја дава е дека на луѓето им се прави неправда и дека на богомолјите им треба заштита. Дали секој подоцнежен поход одговара на таа причина е праведно прашање, и тоа има своја страница.

Куран 22:40

Во Рамазан од втората година по Хиџрата, во 624, голем курејшитски караван под водство на Ебу Суфјан се враќал дома од Сирија. Веровесникот (ﷺ) тргнал да го запре со околу 319 луѓе. Дошле да сретнат караван, не војска. Ебу Суфјан тргнал по друг пат и испратил во Мека по помош. Курејшите тргнале со околу илјада луѓе. Ебу Џехл одбил да се врати дури и откако караванот бил на сигурно.

Sahih al-Bukhari 3951↗Sahih Muslim 1763↗Sahih Muslim 1779↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Неговите луѓе биле толку колку што биле оние што ја преминале реката со Талут (Саул) во Куранот, и неговите асхаби го забележале тоа. Делеле по една камила на неколкумина. Не тргнале во војна. Затоа тој не сакал да им нареди да продолжат. Ги прашал што мислат.

Sahih al-Bukhari 3958↗Куран 2:249Sahih Muslim 1779↗

Ел-Микдад станал. Рекол дека нема да го кажат она што го рекол народот на Мојсеј, дека тој и неговиот Господар нека одат и сами да се борат. Ќе се борат од неговата десна и од неговата лева страна, пред него и зад него. Лицето на Веровесникот (ﷺ) засветлело. Потоа зборувал еден водач на енсариите, зашто нивната заклетва била да го штитат дома. Рекол дека ако им каже да јаваат во морето, ќе јаваат.

Sahih al-Bukhari 3952↗Sahih Muslim 1779↗

Ибн Исхак пренесува дека кога се улогориле, ел-Хубаб ибн ел-Мунзир прашал дали местото е избрано со објава или со проценка. Му било речено дека е со проценка. Затоа тој предложил подобро место, покрај бунарите, и Веровесникот (ﷺ) ја преместил војската. Тој повлекол јасна линија меѓу она што Аллах (﷾) го објавил и сопственото мислење, и послушал добра идеја.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Целата ноќ пред битката тој се молел. Ги испружил рацете сè додека наметката не му паднала од рамениците, а Ебу Бекр му ја вратил. Рекол дека ако оваа мала група биде уништена, Аллах (﷾) нема да биде обожуван на земјата. Куранот одговорил на неговата молба.

Sahih Muslim 1763↗Sahih al-Bukhari 3953↗Куран 8:9

Им рекол на стрелците да ги задржат стрелите додека непријателот не се приближи. По три двобои, војските се судриле. Хамза, Али и Убејде застанале за муслиманите, а Убејде бил смртно ранет. Веровесникот (ﷺ) излегол рецитирајќи ајет објавен години порано во Мека, кога муслиманите немале никаква моќ да се борат со кого било.

Sahih al-Bukhari 2900↗Sahih al-Bukhari 3985↗Sahih al-Bukhari 3965↗Sahih al-Bukhari 3966↗Sahih al-Bukhari 3953↗Sahih al-Bukhari 4875↗Sahih al-Bukhari 4876↗

Али рекол дека во најжестоката борба муслиманите се засолнувале зад него, затоа што тој стоел најблиску до непријателот. Однапред покажал каде ќе падне секој водач на Курејш, и ниту еден не паднал на друго место.

Musnad Ahmad 654↗Sahih Muslim 1779↗

Двајца момчиња од енсариите го замолиле Абдуррахман ибн Авф да им го покаже Ебу Џехл. Се заколнале дека ќе го најдат човекот што го навредувал Веровесникот (ﷺ). Истрчале кон него и го собориле. Ибн Месуд го нашол на умирање. Човекот што со години ги мачел муслиманите паднал од раката на двајца момчиња. Куранот вели дека кога Веровесникот (ﷺ) фрлил шака прав кон непријателот, тоа дело всушност било Аллахово (﷾). Не му ја припишал нему заслугата за победата.

Sahih al-Bukhari 3141↗Sahih al-Bukhari 3961↗Куран 8:17

Им рекол на своите луѓе да не го убиваат Ебул-Бахтери, затоа што тој помогнал да заврши бојкотот. Ибн Исхак пренесува дека Ебул-Бахтери избрал да се бори покрај својот пријател и паднал. Дури и во битка, тој се сеќавал на долгот кон човек што не бил муслиман.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Седумдесет од Курејш биле убиени, а седумдесет заробени. Загинале околу четиринаесет муслимани. Ебу Џехл и многу други водачи на прогонот сега биле мртви, иако други, како Ебу Суфјан, останале живи. Нивните тела биле ставени во еден бунар, а тој застанал над него и ги повикал по име. Ги прашал дали нашле дека е вистина она што им го ветил нивниот Господар, како што нашол тој.

Sahih Muslim 1763↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 3976↗

Сега имал заробеници, меѓу нив и луѓе што ги мачеле неговите следбеници. Омер сакал да бидат убиени. Ебу Бекр сакал да бидат откупени, надевајќи се дека сепак би можеле да поверуваат. Тој го зел поблагиот став. Куранот потоа го исправил поради тоа, и тој заплакал.

Sahih Muslim 1763↗Куран 8:67

Ако составувал свето писмо за да го подигне својот углед, ова би биле чудни ајети за да ги вклучи. Сепак, тој ги рецитирал јавно и плачел. Куранот го исправа повеќе од еднаш.

Куран 80:1-2Куран 9:43

Ибн Сад го пренесува откупот за заробеник што знаел да чита, но не можел да плати. Ќе биде слободен ако научи десет деца од Медина да читаат. Човек што самиот не знаел да чита ја поставил цената на слободата во писменоста.

Ибн Сад, Голема книга на генерациите

Победата не ја заврши неговата тага. Неговата ќерка Рукаје била толку болна за време на походот што тој му рекол на Осман, нејзиниот сопруг, да остане и да ја негува. Таа умрела пред војската да се врати дома. Веста за победата стигнала во Медина додека ја закопувале.

Sahih al-Bukhari 3130↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Друга ќерка, Зејнеб, сè уште била во Мека со својот сопруг Ебул-Ас, кој не бил муслиман. Тој се борел кај Бедр и бил заробен. Ибн Исхак пренесува дека Зејнеб испратила пари за неговиот откуп, а со нив и ѓердан. Тој бил на Хатиџе, а таа ѝ го дала на Зејнеб кога се омажила. Веровесникот (ﷺ) го видел и срцето му се трогнало. Ги прашал муслиманите дали би го ослободиле Ебул-Ас и би го вратиле ѓерданот. Тие се согласиле, а тој се согласил да ја пушти Зејнеб да дојде во Медина.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Ибн Исхак пренесува дека Ебу Лехеб не бил кај Бедр и умрел во Мека неколку дена откако стигнала веста. Така човекот што го именувала сурата 111 умрел во неверување, како што таа рекла дека ќе биде.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 111:1-3

Имало и радост. Фатима, неговата најмлада ќерка, се омажила за Али, неговиот братучед. Нивниот дом бил скромен, а брачниот дар бил оклопот на Али, како што пренесуваат животописците. Нивните синови Хасан и Хусејн ќе бидат радоста на неговата старост.

Sahih al-Bukhari 3091↗Ибн Сад, Голема книга на генерациитеSahih al-Bukhari 3753↗

Победата ја променила политиката на Медина. Муслиманите сега биле сила, а некои што го прифатиле договорот станале вознемирени. Животописците пренесуваат дека една кавга на пазарот на Бену Кајнука оставила двајца мртви и дека племето потоа го прекршило договорот. Синџирот на таа приказна не е силен. По опсада од околу две недели тие се предале. Абдуллах ибн Убеј се заложил за нив. Нивните животи биле поштедени, и тие ја напуштиле Медина со својот имот. Ибн Омер потврдува дека ова племе било испратено надвор.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 4028↗

Каб ибн ел-Ешреф, поглавар и поет од Медина, отишол во Мека по Бедр. Ибн Исхак пренесува дека во своите песни ги оплакувал мртвите на Курејш и ги поттикнувал повторно да се борат. Веровесникот (ﷺ) прашал кој ќе се справи со него, и мала група го убила со итрина. Критичарите го нарекуваат ова убиство на човек поради неговите песни. Муслиманите одговараат дека тој бил непријател во време на војна, со кого се справил шефот на државата, па ниту една приватна личност не смее тоа да го копира. Неговата посебна страница го излага случајот.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 4037↗

Овие настани се за прекршени договори, не за Евреите како народ. Неговата сопруга Сафија била ќерка на еврејски поглавар. Тој тргувал со Евреи до крајот на својот живот. На денот кога умрел, еден од нив го држел неговиот оклоп. Ибн Исхак пренесува дека еден рабин, Мухајрик, паднал борејќи се на страната на муслиманите кај Ухуд, и дека тој го нарекол најдобриот од Евреите.

Sahih al-Bukhari 371↗Sahih al-Bukhari 2916↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Курејшите сакале одмазда. Во 625 година околу 3.000 луѓе тргнале против Медина, со Ебу Суфјан на чело и Халид ибн ел-Велид како командант на нивните коњаници. Ибн Исхак пренесува дека Веровесникот (ﷺ) сакал да остане и да го брани градот. Помладите мажи, кои го пропуштиле Бедр, сакале да го пречекаат непријателот на отворено. Тој го следел мнозинството и го облекол својот оклоп.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Некои од нив зажалиле што го притискале и го кажале тоа. Ибн Исхак го пренесува неговиот одговор. Веровесник што го облекол својот оклоп не го соблекува додека Аллах (﷾) не ја одлучи работата. Тој не го надгласал својот народ кога можел. А Куранот, по катастрофата што следувала, сепак му рекол да продолжи да се советува со нив.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 3:159

На патот, Абдуллах ибн Убеј се вратил со околу една третина од војската. Веровесникот (ﷺ) продолжил со околу 700 луѓе, по еден на секои четворица непријатели. Постави педесет стрелци на мал рид под водство на Абдуллах ибн Џубејр, за да го чуваат грбот на војската. Им рекол да не мрднат дури и ако видат птици како ги грабаат муслиманите.

Sahih al-Bukhari 4050↗Куран 3:167Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 3039↗

Денот започнал добро. Тој подигнал една сабја и прашал кој ќе ѝ го даде нејзиното право. Ебу Дуџане ја зел и се пробил низ непријателската линија. Курејшите се скршиле и побегнале. Жените што дошле да ги бодрат истрчале кон ридовите.

Sahih Muslim 2470↗Sahih al-Bukhari 3039↗

Тогаш стрелците го виделе пленот. Абдуллах ибн Џубејр ги потсетил на наредбата. Повеќето сепак слегле. Халид го видел ридот празен, и неговите коњаници заобиколиле зад муслиманите. Во хаосот Шејтанот им извикал на муслиманите дека непријателот е зад нив, и тие се свртеле едни против други. Хузејфе видел како муслимани по грешка го убиваат неговиот татко. Тој извикал, а потоа им простил.

Sahih al-Bukhari 3039↗Sahih al-Bukhari 4043↗Sahih al-Bukhari 4065↗

Самиот Веровесник (ﷺ) бил погоден. Му бил скршен еден заб и лицето му било исечено. Карики од неговиот шлем му се забиле во образот. Се рашири глас дека е убиен, и многумина изгубиле дух. Енес ибн ен-Надр продолжил да се бори. Рекол дека го чувствува мирисот на Џенетот од оваа страна на Ухуд. На неговото тело нашле повеќе од осумдесет рани, и само неговата сестра го препознала, по врвовите на прстите.

Sahih al-Bukhari 2911↗Sahih Muslim 1791↗Sahih al-Bukhari 2805↗

Малкумина останале со него. Сад ибн Ебу Ваккас пукал стрела по стрела покрај него. Талха ја користел својата рака за да го заштити, и таа останала парализирана до крајот на животот. Седуммина мажи од енсариите загинале бранејќи го, еден по друг. Ибн Сад пренесува дека една жена, Нусејбе бинт Каб, се борела над него и добила многу рани.

Sahih al-Bukhari 4055↗Sahih al-Bukhari 3724↗Sahih Muslim 1789↗Ибн Сад, Голема книга на генерациитеSahih al-Bukhari 3039↗

Со крв на лицето рекол: како може да успее народ што го ранил својот веровесник? Тогаш дошол ајет, кој му рекол дека не е негово да ја одлучува работата. Некои од оние што се бореле против него тој ден, како Халид, подоцна станале муслимани.

Sahih Muslim 1791↗Куран 3:128Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Хамза паднал. Вахши, роб на кого му била ветена слобода за тоа, фрлил копје од зад една карпа. Телото на Хамза подоцна било осакатено. Ебу Суфјан рекол дека тој не го наредил тоа, но не му било жал. Години подоцна Веровесникот (ﷺ) сè уште не можел да го гледа човекот што го убил неговиот чичко. Куранот им рекол на муслиманите да не земаат повеќе од исто за исто и рекол дека трпението е подобро.

Sahih al-Bukhari 4072↗Sahih al-Bukhari 3039↗Куран 16:126

Ебу Суфјан викнал кон ридот прашувајќи дали Мухамед (ﷺ) е жив, потоа Ебу Бекр, потоа Омер. Му било речено да не се одговара. Ебу Суфјан го славел својот идол Хубел. Тогаш Веровесникот (ﷺ) им рекол да одговорат: Аллах (﷾) е повисок и поголем. Тие го имаат својот идол ел-Уза, викнал Ебу Суфјан, а муслиманите немаат. Тој им рекол да одговорат: Аллах (﷾) е нашиот заштитник, а вие немате.

Sahih al-Bukhari 3039↗Sahih al-Bukhari 4043↗

За себе молчел. Проговорил само кога било во прашање Аллаховото (﷾) име. Тоа било она до што му било грижа, ранет на една падина.

Мртвите биле закопани на бојното поле, по двајца во гроб, во своите крвави облеки. Мусаб ибн Умејр, некогаш најдобро облечениот млад човек во Мека, имал едно кратко платно. Ако му ја покриело главата, нозете му се гледале. Затоа му ја покриле главата, а на нозете му ставиле трева.

Sahih al-Bukhari 1343↗Sahih al-Bukhari 1276↗Ибн Сад, Голема книга на генерациите

Куранот зборувал за гласината за неговата смрт и им оставил на муслиманите поука што ќе биде важна повторно.

Куран 3:144

Веќе следниот ден тој повторно ги повикал борците и ги гонел Курејшите, за да не помислат дека муслиманите се скршени. Дошле и ранетите. Околу седумдесет се одзвале на повикот. Аиша ги спомнала својот татко и Зубејр меѓу нив. Ајетот подолу ги опишува овие луѓе. Биле повредени, уморни и во жалост, и сепак отишле.

Sahih al-Bukhari 4077↗Куран 3:172-173

Куранот направил повеќе од тоа да го забележи овој пораз. Им рекол на муслиманите дека вината е во нивната сопствена непослушност. Да се биде на страната на вистината не ги поништува правилата: бидете непослушни и ќе изгубите, дури и со веровесник меѓу вас.

Куран 3:165Куран 3:152

По Ухуд, племињата низ Арабија го изгубиле стравот од Медина. Следувале две предавства. Ибн Исхак пренесува дека мажи од две племиња побарале учители. Десет муслимани тргнале, и повеќето биле убиени кај ер-Реџи. Хубејб бил продаден на Курејшите, чии луѓе изгубиле роднини кај Бедр. Пред да го убијат, тој побарал да клања два реката намаз. Ги направил кратки за никој да не помисли дека се плаши од смртта. Една курејшитска жена рекла дека никогаш не видела подобар заробеник.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 3045↗

Потоа кај Бир Меуне околу седумдесет муслимани, мажи што го знаеле Куранот, биле убиени од племињата што дошле да ги поучуваат. Додека копјето минувало низ Харам ибн Милхан, тој извикал дека победил, тако ми Господарот на Кабата. Веровесникот (ﷺ) го почувствувал ова длабоко и цел месец се молел против оние што го сториле тоа. Овие луѓе тргнале да поучуваат, и биле убиени поради тоа.

Sahih al-Bukhari 4092↗Sahih al-Bukhari 4095↗Sahih al-Bukhari 2801↗

Бену Надир, второто од еврејските племиња, следни раскинале со него. Ибн Исхак пренесува дека тој дошол кај нив поради едно заедничко плаќање според нивниот договор. Некои од нив планирале да фрлат карпа врз него од ѕидот. Тој заминал и им дал рок да си одат. Абдуллах ибн Убеј им рекол да стојат цврсто и ветил помош, која никогаш не дошла. По опсадата тие заминале со она што можеле да носат нивните камили и ги урнале своите домови. Сурата 59 од Куранот зборува за тоа.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sunan Abi Dawud 3004↗Sahih al-Bukhari 4028↗Куран 59:2Куран 59:11-12

При еден поход во тие години, тој легнал напладне под едно дрво и ја закачил својата сабја. Се разбудил и видел пустински Арапин како стои над него со неа и прашува кој може сега да го спаси. Тој рекол: Аллах (﷾). Дошле неговите луѓе, а тој не го казнил човекот. Куранот ветил дека Аллах (﷾) ќе го заштити од луѓето. Многумина се обиделе да го убијат, и никој не успеал.

Sahih al-Bukhari 2910↗Куран 5:67

Околу тоа време дошла забраната на виното. Дошла постепено. Прво Куранот рекол дека виното има некаква корист, но поголем грев. Потоа им рекол на луѓето да не доаѓаат на намаз пијани. На крајот им рекол целосно да го остават.

Куран 2:219Куран 4:43Куран 5:90

Енес им точел пијалок на пријатели кога гласникот ја објавил забраната. Му рекле веднаш да го истури. Тој вели дека виното течело по улиците на Медина. Арапите го сакале виното и пишувале песни за него со векови. Во дваесеттиот век Соединетите Американски Држави го забраниле алкохолот со закон и ја укинале забраната во 1933 година. Овде цело едно општество престанало за еден ден, затоа што верувале во гласот што им го рекол тоа.

Sahih al-Bukhari 2464↗US Constitution, 21st Amendment↗

Водачите на Бену Надир, кои сега живееле во Хајбер, отишле кај Курејшите и кај племињата Гатафан. Ибн Исхак пренесува дека ги поттикнале заедно да ја докрајчат Медина. Во 627 година тргнале против градот. Традиционалниот број е околу 10.000 луѓе, наспроти можеби 3.000 во Медина.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 4028↗

Селман ел-Фариси бил со муслиманите. Ибн Исхак раскажува како овој Персиец го напуштил својот дом за да ја бара вистината. Одел од учител до учител, бил продаден како роб и завршил во Медина, каде што го препознал она што го барал. Ибн Сад пренесува дека тој сега предложил нешто што Арапите не го користеле во војна: ров преку отворената страна на градот.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Ибн Сад, Голема книга на генерациите

Цел градот копал, на студ, со празни стомаци. Веровесникот (ﷺ) копал со нив. Правта му ја покрила кожата на стомакот. Рецитирал стихови додека носел земја, а енсариите му одговарале со песна дека му се заколнале. Кога мажите се пожалиле на глад, откриле дека тој имал камен врзан на својот стомак за да го ублажи својот.

Sahih al-Bukhari 2837↗Sahih al-Bukhari 2834↗Sahih al-Bukhari 4101↗

На водач што копа покрај своите луѓе и е погладен од нив не му треба никој да им каже да го следат. Џабир видел колку е гладен и отишол дома да најде каква било храна. Имал едно мало јаре и малку јачмен, и тивко го поканил. Наместо тоа, Веровесникот (ﷺ) ги повикал сите. Џабир ни кажува дека сите јаделе, а храната не се потрошила.

Sahih al-Bukhari 4101↗

Една карпа ги победила копачите, и тие го повикале. Тој ја удрил, и таа се распаднала во песок. Ибн Исхак пренесува дека со секој удар тој зборувал за земјите што ќе им се отворат на муслиманите: Сирија, Персија и Јемен. Лицемерите се смееле. Овие луѓе се плашат да излезат надвор за да се олеснат, велеле тие, а тој им ветува империи. За една генерација сите три се оствариле.

Sahih al-Bukhari 4101↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 33:12

Војската пристигнала и застанала, збунета, пред ровот. Опсадата траела околу еден месец. Потоа дошла најлошата вест. Бену Курејза, последното од трите големи еврејски племиња во Медина, чии домови лежеле зад муслиманите, го прекршиле својот договор. Зубејр отјавал да види и донел вест. Жените и децата на Медина сега немале никој да ги заштити од таа страна.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 2846↗Sahih al-Bukhari 3720↗Куран 33:26

Ибн Исхак пренесува дека неколку коњаници се пробиле на едно тесно место. Али се соочил со нивниот првак, Амр ибн Абд Вудд, во двобој и го убил.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Притисокот бил толку голем што еден ден пропуштиле еден намаз до по зајдисонце. Сепак верниците рекле дека ова е она што Аллах (﷾) и Неговиот Пратеник им го ветиле. Куранот вели дека тоа само им ја зголемило верата.

Sahih al-Bukhari 2931↗Куран 33:22

Ибн Исхак пренесува дека Нуајм ибн Месуд, човек од Гатафан што тајно станал муслиман, ширел недоверба меѓу сојузниците. Потоа дошол ветерот. Една студена ноќ Веровесникот (ﷺ) прашал кој ќе оди да донесе вести за непријателот, и никој не станал од студот. Затоа го повикал Хузејфе по име. Хузејфе се вовлекол во нивниот логор и го видел Ебу Суфјан како си го грее грбот на оган. Можел да го устрели, но му било речено ништо да не предизвикува. Ја нашол војската како се распаѓа, и до утрото ги немало.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih Muslim 1788↗Куран 33:9

Веровесникот (ﷺ) рекол: отсега ние ќе одиме кај нив, а тие нема да доаѓаат кај нас. Тоа се покажало како вистина. Ова бил последниот пат кога Курејшите ја нападнале Медина.

Sahih al-Bukhari 4110↗

Војската на сојузниците си заминала, но договорот бил прекршен за време на опсадата. Веровесникот (ﷺ) истиот ден тргнал кон Бену Курејза. Џибрил му рекол дека ангелите не го оставиле оружјето. Тој им рекол на своите луѓе да го клањаат икиндија-намазот дури кога ќе стигнат таму. Кога времето дошло на патот, некои клањале, а некои чекале, секој разбирајќи ги неговите зборови поинаку. Тој не обвинил ниту една група.

Sahih al-Bukhari 4117↗Sahih al-Bukhari 4122↗Sahih al-Bukhari 946↗

Муслиманите се разидуваат околу тоа како да ги применат неговите зборови уште од тоа попладне, и тој го дозволил тоа.

Племето било во договор со него, а преминало кон војската што ја опседнувала Медина. Куранот вели дека тие му помогнале на непријателот, а Ибн Исхак пренесува како нивниот поглавар бил наговорен на тоа. По опсадата тие се предале, на пресуда на Сад ибн Муаз, поглавар на Евс, кои биле нивни сопствени сојузници.

Куран 33:26Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 3043↗

Сад пресудил нивните борци да бидат погубени, а нивните жени и деца заробени. Оние што преминале кај Веровесникот (ﷺ) биле поштедени, а момчињата биле пуштени. Еден сахих хадис го дава бројот на убиените како четиристотини.

Sahih al-Bukhari 4121↗Sahih al-Bukhari 4028↗Jami’ at-Tirmidhi 1584↗Jami’ at-Tirmidhi 1582↗

Ова е еден од најтешките настани во неговиот живот за современите читатели. Муслиманите го разбираат како пресуда за предавство во време на војна, од судија што самото племе го прифатило. Неговата посебна страница ги излага договорот, правото на тоа време и доказите.

Самиот Сад бил ранет при опсадата кај Ровот и набргу потоа умрел од таа рана. Го молел Аллах (﷾) да го одржи жив додека оваа работа не се реши.

Sahih al-Bukhari 4122↗

На враќање од поход против Бену ел-Мусталик, една кавга кај еден бунар за малку не ги разделила муслиманите. Еден човек од иселениците ритнал еден човек од енсариите. Секој повикал своја страна. Веровесникот (ﷺ) им рекол да ги остават таквите повици, зашто се гнили. Племенската припадност се вратила за миг, а тој ја згазил.

Sahih al-Bukhari 4905↗

Абдуллах ибн Убеј ја видел својата шанса. Рекол дека штом ќе се вратат во Медина, почитуваните ќе ги истераат подлите, мислејќи на Веровесникот (ﷺ). Едно момче, Зејд ибн Еркам, го пренело ова. Ибн Убеј се заколнал дека не го рекол тоа, и некое време луѓето му верувале нему повеќе отколку на момчето. Потоа била објавена сурата 63 и го потврдила Зејд.

Sahih al-Bukhari 4900↗Куран 63:8

Омер побарал да го убие. Веровесникот (ﷺ) одбил. Луѓето ќе речат, му рекол на Омер, дека Мухамед (ﷺ) ги убива своите асхаби. Имал моќ и непријател во сопствените редови. Не сакал да ја употреби.

Sahih al-Bukhari 4905↗

На истото патување Аиша го напуштила логорот и го изгубила својот ѓердан. Се вратила да го бара. Војската тргнала, а нејзините носачи ја кренале нејзината покриена носилка без да забележат дека таа не е во неа. Таа седнала да чека и заспала. Еден млад човек на зачелјето на војската, Сафван ибн ел-Муаттал, ја нашол. Не ѝ рекол ниту збор освен еден израз на тага. Ја клекнал својата камила за неа и ја водел сè додека не ја стигнале војската.

Sahih al-Bukhari 2661↗Sahih al-Bukhari 4750↗

Ибн Убеј го раширил тоа насекаде. Приказната растела. Аиша се разболела еден месец и не знаела ништо, освен дека тој изгледал помалку топол од вообичаено. Кога дознала, плачела две ноќи без сон. Веровесникот (ﷺ) ги прашал оние што ѝ биле најблиски. Нејзината слугинка Берира рекла дека најлошото што знае е дека Аиша ќе заспиела и ќе ја оставела козата да го изеде тестото. А небесата молчеле. Цел месец не дошла објава.

Sahih al-Bukhari 2661↗Sahih al-Bukhari 4750↗

Аиша му рекла дека може да го каже само она што го рекол таткото на Јусуф: трпението е најдобро. Потоа дошла објавата и ја оправдала. Нејзината мајка ѝ рекла да оди и да му заблагодари. Аиша рекла дека ќе му заблагодари само на Аллах (﷾).

Sahih al-Bukhari 4750↗Куран 12:18Куран 24:11-12

Ако тој го напишал Куранот, зошто чекал? Името на неговата сопруга, честа на неговиот пријател и неговата сопствена биле влечкани низ градот. Еден единствен ајет уште првиот ден би го завршил тоа. Наместо тоа, цела Медина гледала како тој поминува еден месец без ништо да каже. Тоа одговара на човек што не можел да произведува објава по своја волја.

Sahih al-Bukhari 4750↗

Ебу Бекр издржувал еден сиромашен роднина, Мистах, кој се приклучил на клеветата. Се заколнал дека ќе престане. Куранот му рекол да прости и прашал дали тој не сака Аллах (﷾) да му прости нему. Ебу Бекр рекол дека сака, и повторно почнал да му плаќа на Мистах. Тој бил таткото на жената на која ѝ била сторена неправда.

Sahih al-Bukhari 4750↗Куран 24:22

Во 628 година тој видел во сон дека муслиманите влегуваат во Кабата безбедно. Тргнал кон Мека да изврши умра, малиот аџилак, со околу 1.400 луѓе. Биле облечени како аџии и носеле само сабји за патници. Донеле животни за жртвување. Дошле да вршат ибадет, и секој можел да го види тоа.

Куран 48:27Sahih al-Bukhari 4154↗Sahih al-Bukhari 2731↗

Курејшите испратиле коњаници да ги запрат. Тој скршнал од главниот пат по тежок пат. Кај Худејбија, на работ на светата земја, неговата камила клекнала и не сакала да стане. Луѓето рекле дека е тврдоглава. Тој рекол дека ја задржал Оној што го задржал слонот. Потоа рекол дека ќе прифати секој план од Курејшите што го почитува она што Аллах (﷾) го направил свето.

Sahih al-Bukhari 2731↗

Му рекол на Будејл од Хузаа дека војната ги исцрпела Курејшите и им понудил примирје. Курејшите го испратиле Урве ибн Месуд да преговара. Урве гледал како муслиманите се однесуваат кон него. Се вратил и рекол дека бил на дворовите на Цезарот, Хозрој и Негусот. Никогаш не видел крал почитуван онака како што овие луѓе го почитувале Мухамед (ﷺ).

Sahih al-Bukhari 2731↗

Го испратил Осман во Мека да објасни, а дошла гласина дека Осман е убиен. Затоа ги собрал муслиманите под едно дрво, и тие се заколнале дека ќе стојат покрај него. За Осман, кој бил отсутен, тој ги удрил своите раце една со друга, велејќи дека едната е за Осман. Куранот ги фали оние што ја дале оваа заклетва.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 3698↗Куран 48:18

Курејшите потоа го испратиле Сухејл ибн Амр да ги договори условите. Кога започнало пишувањето, Сухејл се спротивставил на ‘Во името на Аллах, Милостивиот’ и не сакал да прифати ‘Аллахов Пратеник’. Муслиманите биле бесни. Али одбил да ја избрише титулата. Затоа Веровесникот (ﷺ) ја зел страницата и самиот ја избришал.

Sahih al-Bukhari 2731↗Sahih al-Bukhari 2699↗Sahih Muslim 1783↗

Во тој миг влегол, сопнувајќи се, синот на самиот Сухејл, Ебу Џендел, во окови. Тој побегнал и се фрлил кај муслиманите. Сухејл барал да му биде вратен според договорот. Веровесникот (ﷺ) побарал исклучок и бил одбиен. Ебу Џендел бил одведен, викајќи им на муслиманите да не го враќаат на мачење.

Sahih al-Bukhari 2731↗

Омер не можел да го поднесе тоа. Отишол кај Веровесникот (ﷺ) и прашал: зарем ние не сме на вистината, а тие на лагата? Зошто тогаш да попуштаме во нашата вера? Тој одговорил дека е Аллахов (﷾) Пратеник и дека нема да биде непослушен кон Него. Омер отишол кај Ебу Бекр и го добил истиот одговор речиси со истите зборови.

Sahih al-Bukhari 2731↗Sahih al-Bukhari 3182↗

Кога им рекол на мажите да ги жртвуваат животните и да си ги избричат главите, никој не мрднал. Го рекол тоа трипати. Влегол кај својата сопруга Умму Селеме, длабоко вознемирен. Таа му рекла да излезе, ништо да не каже и сам да го направи тоа. Тој го направил тоа, и сите побрзале да го следат.

Sahih al-Bukhari 2731↗

Значи, водачот на една нација во својот најтежок миг зел совет од својата сопруга, и тоа успеало. Нејзиното име е запишано поради тоа.

На враќање дошла сурата ел-Фетх, Победата. Омер тешко можел да поверува.

Sahih al-Bukhari 4177↗Sahih Muslim 1785↗

Како ова можело да биде победа? Времето дало одговор. Ебу Басир побегнал од Мека во Медина. Курејшите испратиле двајца мажи, и тој бил вратен според условите. На патот тој убил еден од нив и побегнал. Се сместил на брегот, надвор од дофатот на Медина, и други му се придружиле, меѓу нив и Ебу Џендел. Ги напаѓале трговските патишта на Курејш, и на крајот Курејшите го молеле Веровесникот (ﷺ) да ја поништи токму одредбата што тие ја барале.

Sahih al-Bukhari 2731↗

Мирот го направил останатото. Претходно никој не можел слободно да патува. Сега Арапите можеле да се среќаваат со муслиманите, и тоа го правеле. Бројките ја раскажуваат приказната.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Тоа е најјасниот случај во неговиот живот на откажување од она што луѓето можеле да го видат за она што не можеле. Се откажал од еден збор на една страница, и патот кон Арабија се отворил.

Со мир дома, тој им пишал на владетелите околу Арабија. Дал да му се направи сребрен прстен за да ги печати писмата, со неговото име и неговата титула. Отсекогаш велел дека неговата порака е за сите луѓе, а сега постапил според тоа, од џамија од ќерпич, до императори.

Sahih al-Bukhari 65↗Куран 34:28

Неговото писмо до Ираклиј, римскиот император, е зачувано кај Бухари. Тоа го повикувало во исламот и го цитирало овој ајет, кој ги повикува луѓето кон основата што веќе ја делат.

Sahih al-Bukhari 7↗

Ираклиј сакал да знае кој е овој човек. Ебу Суфјан, тогаш главниот непријател на Веровесникот (ﷺ), случајно тргувал во Сирија. Бил доведен на дворот во Ерусалим со своите придружници. Тие стоеле зад него, со наредба да ја откријат секоја лага. Ебу Суфјан подоцна самиот ја раскажал приказната и рекол дека би лажел да не се плашел дека ќе биде посрамен. Значи, извештајот подолу е неговото сведоштво како тогашен непријател, дадено пред сведоци.

Sahih al-Bukhari 7↗

Ираклиј рекол дека ако ова е вистина, човекот еден ден ќе владее со земјата под неговите нозе. Рекол дека би сакал да може да стигне до него и да му ги измие нозете. Тогаш неговиот двор станал во гнев, и тој се повлекол. Го задржал својот престол. Неколку години по смртта на Веровесникот (ﷺ), муслиманите ја држеле Сирија. Ираклиј ги видел доказите и го задржал својот престол.

Sahih al-Bukhari 7↗

Хозрој од Персија го искинал писмото на парчиња. Веровесникот (ﷺ) се помолил и неговата империја да биде искината на парчиња. За една генерација ја немало. Други одговориле учтиво, а некои владетели на Заливот го прифатиле исламот.

Sahih al-Bukhari 64↗Sahih al-Bukhari 4424↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Хајбер бил богата оаза со тврдини на север, дом на еврејски племиња. Таму живееле и водачите на Бену Надир што ја собрале војската кај Ровот. Во 628 година тој тргнал таму. Секогаш чекал зора пред напад, за да види дали ќе чуе повик на намаз. Наутро земјоделците излегле со своите алатки, ја виделе војската и побегнале.

Sahih al-Bukhari 371↗Sahih al-Bukhari 2943↗

Тврдините се држеле со денови. Тој објавил дека знамето ќе му го даде на човек што ги сака Аллах (﷾) и Неговиот Пратеник, и кого тие го сакаат. Секој се надевал дека ќе биде тој. Тоа бил Али, кој имал болни очи. Тој плукнал во нив и тие оздравеле. Додека Али заминувал, му рекол прво да ги повика во исламот, зашто една личност упатена преку него е подобра од најубавите црвени камили.

Sahih al-Bukhari 4210↗Sahih al-Bukhari 2942↗Sahih al-Bukhari 3009↗

Го праќал Али во војна, а неговите последни зборови биле за упатување на луѓето.

Sahih al-Bukhari 2942↗

Хајбер паднал. Неговите жители побарале да останат и да ја обработуваат земјата, и тој се согласил. Ќе задржат половина од жетвата. Сафија, ќерката на еден поглавар на Бену Надир, била меѓу заробениците, а нејзиниот сопруг бил убиен во борбите. Тој ја ослободил и се оженил со неа, а нејзината слобода била нејзиниот бракен дар. Ибн Сад пренесува дека ѝ дал избор да се врати кај својот народ, а таа го избрала него.

Sahih al-Bukhari 2285↗Sahih al-Bukhari 371↗Sahih Muslim 1807↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Ибн Сад, Голема книга на генерациите

По победата една жена од Хајбер, Зејнеб бинт ел-Харис, му послужила отруено јагне. Тој зел еден залак и им рекол на другите да престанат, но еден асхаб, Бишр ибн ел-Бера, веќе јадел. Таа рекла дека тој ги убил нејзиниот татко, нејзиниот чичко и нејзиниот сопруг. Неговите асхаби прашале дали да ја убијат, а тој рекол не. Ибн Сад пренесува дека кога Бишр умрел, таа му била предадена на неговото семејство, кое ја погубило. Веровесникот (ﷺ) живеел уште околу четири години, а во својата последна болест рекол дека сè уште ја чувствува болката од отровот. Посебна страница се занимава со тврдењето дека тоа го убило.

Sahih al-Bukhari 2617↗Sahih al-Bukhari 3169↗Ибн Сад, Голема книга на генерациитеSahih al-Bukhari 4428↗

Омер добил земја во Хајбер, најдобрата што некогаш ја поседувал, и прашал што да прави со неа. Веровесникот (ﷺ) му рекол дека може да ја задржи земјата, а нејзиниот принос да го дава како милостина. Тоа е коренот на вакуфот, добротворната задужбина што се провлекува низ муслиманската историја. Неговиот совет до еден богат човек бил за тоа како богатството да им служи на другите.

Sahih al-Bukhari 2737↗

На денот кога паднал Хајбер, пристигнале Џафер и последните муслимани од Абисинија, по околу тринаесет години отсуство. Есма бинт Умејс двапати го напуштила својот дом заради Аллах (﷾). Кога Омер ја задевал, таа го однела тоа кај Веровесникот (ﷺ). Тој ѝ рекол дека таа и нејзините луѓе имаат две хиџри, а другите една.

Sahih al-Bukhari 4230↗Sahih al-Bukhari 4233↗

Една година по Худејбија, како што било договорено, тој отишол во Мека на умра, а Курејшите гледале. Тие велеле дека треската на Медина ги ослабнала муслиманите. Затоа им рекол на своите луѓе да ги трчаат првите три круга околу Кабата. Седум години откако тајно заминал, тој отворено ја обиколувал куќата на Ибрахим, а Курејшите го виделе тоа со свои очи.

Sahih al-Bukhari 4252↗Sahih al-Bukhari 4256↗Sahih al-Bukhari 1602↗

Плимата се вртела. Амр ибн ел-Ас, кој отишол во Абисинија за да ги врати бегалците, дошол во Медина да го прифати исламот. Така направил и Халид ибн ел-Велид, човекот што го свртел Ухуд. Амр рекол на смртната постела дека никој не му бил помразен. Потоа никој не му бил помил, и од почит не можел да го погледне директно. Му било речено дека исламот го брише сè што било пред него.

Sahih Muslim 121↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Неговиот гласник ел-Харис ибн Умејр бил убиен од Шурахбил ибн Амр, гасанидски поглавар сојузник на Рим. Убиството на пратеник било воен чин. Во 629 година тој испратил околу 3.000 луѓе на север, кон Мута во денешен Јордан. Именувал тројца команданти по ред: Зејд, неговиот посвоен син, потоа Џафер, потоа Абдуллах ибн Ревваха.

Ибн Сад, Голема книга на генерациитеSahih al-Bukhari 4261↗

Се сретнале со многу поголема сила. Сите тројца паднале, еден по друг. Ибн Омер избројал повеќе од педесет рани на телото на Џафер, ниту една на грбот. Халид ибн ел-Велид го зел знамето и ја извлекол војската.

Sahih al-Bukhari 4260↗Sahih al-Bukhari 4261↗Sahih al-Bukhari 4262↗

Во Медина Веровесникот (ﷺ) им ја кажал веста на луѓето пред да дојде каков било гласник, со солзи в очи. Им рекол дека знамето минувало од еден на друг и дека го зела една Аллахова (﷾) сабја. Седел во џамијата со тага на лицето. Зејд бил робот што го избрал него наместо сопствениот татко, а Џафер неговиот братучед. Водството не ги поштедило неговите луѓе. Ги испратило први.

Sahih al-Bukhari 4262↗Sahih al-Bukhari 1299↗

Примирјето од Худејбија им дозволувало на племињата да изберат страна. Хузаа го избрале него, а Бену Бекр ги избрале Курејшите. Ибн Исхак пренесува дека кон крајот на 629 година Бену Бекр ги нападнале Хузаа ноќе, дури и во светото подрачје. Мажи од Курејш им помогнале. Договорот бил мртов. Ебу Суфјан отјавал во Медина за да го поправи, и никој не сакал да се заложи за него.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Веровесникот (ﷺ) се подготвувал во тишина. Еден муслиман, Хатиб, испратил тајно писмо за да ги предупреди Курејшите, зашто имал семејство таму. Веровесникот (ﷺ) дознал за тоа и го запрел писмото на патот. Омер сакал Хатиб да биде убиен. Тој рекол дека Хатиб се борел кај Бедр и му простил. Дури и предавство среде поход било судено според целокупното досие на човекот.

Sahih al-Bukhari 3007↗Куран 60:1

Во Рамазан 630 година тој ја напуштил Медина со 10.000 луѓе. Надвор од Мека им рекол на секој човек да запали оган, и долината пламнала. Ебу Суфјан излегол да погледне и бил фатен од стражарите. Ибн Исхак пренесува дека бил доведен кај Веровесникот (ﷺ). Го прашале дали не е време да знае дека нема бог освен Аллах (﷾). Тој рекол дека ако имало некој друг, досега ќе му помогнал. Го прифатил исламот.

Sahih al-Bukhari 4276↗Sahih al-Bukhari 4280↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Тогаш Веровесникот (ﷺ) му дал нешто што малку освојувачи нудат. Испратил порака во градот. Кој ќе влезе во куќата на Ебу Суфјан ќе биде безбеден. Кој ќе ја затвори својата врата ќе биде безбеден. Кој ќе влезе во Светата џамија ќе биде безбеден. Ебу Суфјан, човекот што водел војски против него, сега бил неговиот начин да го спаси градот.

Sahih Muslim 1780↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Додека колоните минувале, Сад ибн Убаде извикал дека денес е ден на колеж. Веровесникот (ﷺ) слушнал и рекол дека Сад греши: ова е ден во кој Кабата ќе биде почестена. Го зел знамето од Сад и му го дал на синот на Сад, велат животописците, за да не го посрами.

Sahih al-Bukhari 4280↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Влегол јавајќи на својата камила, рецитирајќи ја сурата ел-Фетх, со шлем на главата. Животописците велат дека се поклонил толку ниско што брадата му го допирала седлото. Овој град го напуштил ноќе, прогонуван, осум години порано. Речиси немало борба.

Sahih al-Bukhari 4281↗Sahih al-Bukhari 1846↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Отишол кај Кабата. Околу неа стоеле околу 360 идоли. Ги удирал со стап, рецитирајќи го ајетот подолу, и тие паѓале. Не сакал да влезе во Кабата додека не биле изнесени сликите внатре. Меѓу нив имало слики на Ибрахим и Исмаил, нацртани со стрели за гатање. Рекол дека Курејшите знаат оти тие двајца никогаш не правеле такво нешто.

Sahih al-Bukhari 4287↗Sahih al-Bukhari 1601↗

Куќата на Ибрахим повторно била чиста, по векови. Ибн Исхак пренесува дека Билал се качил на Кабата и проучил езан. Во годината на раѓањето на Веровесникот (ﷺ), една војска од Абисинија дошла да ја урне оваа куќа. Сега еден ослободен роб од Абисинија стоел на неа, повикувајќи ја Мека кон единиот Бог.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Ибн Исхак пренесува дека тој застанал на вратата на Кабата. Пред него стоел градот што му се потсмевал, го изгладнувал неговото семејство, ги мачел неговите следбеници, го истерал и се борел против него со години. Прашал што мислат дека ќе им направи. Потоа им ги кажал зборовите на Јусуф до неговите браќа.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Ибн Сад, Голема книга на генерациитеКуран 12:92

Им рекол да си одат, зашто се слободни. Курејшите му направиле речиси сè што еден народ може да му направи на еден човек. Ги имал во своите раце, и ги пуштил.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Помилувањето имало исклучоци: четворица мажи и две жени во извештајот на Ебу Давуд, и уште неколку во оној на Ибн Сад, именувани за определени злосторства. Ибн Хатал, кој убил, бил еден од нив, и бил погубен. Други на списокот подоцна биле помилувани.

Sunan Abi Dawud 2683↗Sahih al-Bukhari 1846↗Ибн Сад, Голема книга на генерациитеИбн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Освојувачите обично ги порамнуваат своите сметки. Тој не порамнил ниту една своја. Аиша рекла дека тој никогаш не се одмаздувал заради себе. Мека е доказ за тоа.

Sahih al-Bukhari 3560↗

Ибн Исхак пренесува дека тој ги зел клучевите на Кабата и му ги вратил на Осман ибн Талха. Тоа семејство отсекогаш ги чувало. Дури ни оваа чест не ја зел за своето семејство.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Луѓето од Мека дошле да му дадат заклетва, а остатокот од Арабија набргу ќе следел. Една кратка сура ги опишува тие денови. Ибн Аббас од неа разбрал дека неговата работа е речиси завршена и дека неговата смрт е блиску.

Куран 110:1-3Sahih al-Bukhari 4970↗

Енсариите го гледале со страв. Мека била неговиот дом, местото што го сакал, и тој повторно го освоил. Дали ќе остане? Го зборувале тоа меѓу себе, и нему му било кажано. Тој им рекол: живеам со вас и ќе умрам со вас. Останал деветнаесет дена и никогаш повеќе не ја направил Мека свој дом. Го одржал зборот што го дал онаа ноќ кај Акаба.

Sahih Muslim 1780↗Sahih al-Bukhari 4298↗

Неколку недели по падот на Мека, Хевазин и Секиф се собрале да удрат први. Ибн Исхак пренесува дека нивниот млад командант, Малик ибн Авф, ги донел нивните жени, деца и стада на бојното поле. Така ниту еден човек нема да побегне. Веровесникот (ﷺ) тргнал со околу 12.000 луѓе, најголемата војска што муслиманите некогаш ја имале. Некои рекле дека сега не можат да бидат победени.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Куран 9:25

На патот, некои нови муслимани од Мека виделе дрво на кое идолопоклониците го закачувале своето оружје и побарале едно слично. Тој бил шокиран. Рекол дека зборувале како народот на Мојсеј кога побарал идол. Верата не доаѓа одеднаш, и тој продолжил да ја поучува, дури и во поход.

Jami’ at-Tirmidhi 2180↗Куран 7:138

Во зори, во тесната долина Хунејн, стрелци на падините удриле од заседа. Војската се скршила и побегнала. Куранот вели дека нивниот голем број не им помогнал.

Sahih al-Bukhari 4315↗Куран 9:25-26

Тој не побегнал. Седел на својата бела мула и ја терал кон непријателот, извикувајќи: Јас сум Веровесникот, тоа не е лага. Јас сум синот на Абдулмутталиб. Ел-Бера, кој бил таму, рекол дека во жарот на битката најхрабрите од нив биле оние што стоеле покрај него. Тој му рекол на својот чичко ел-Аббас, човек со огромен глас, да ги повика назад оние што ја дале заклетвата под дрвото. Тие се вратиле викајќи: ‘Тука сме!’, и битката се свртела.

Sahih al-Bukhari 2864↗Sahih al-Bukhari 4315↗Sahih Muslim 1775↗Sahih Muslim 1776↗

Ибн Исхак пренесува дека по битката тој видел една жена како лежи мртва и испратил порака до Халид да не убива жени ни најмени луѓе. Тој го забранил убивањето на жени и деца.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 3015↗

Преживеаните непријатели побегнале во Таиф, градот што го каменувал. Тој го опседнал, а потоа одлучил да замине. Секој роб што ќе излезел кај него ќе бил слободен, и некои излегле. Неговите луѓе не биле задоволни што заминуваат, па тој ги пуштил да нападнат уште еднаш. Биле ранети, и следниот ден биле среќни да си одат. Тој се насмевнал. Немал потреба да го зазема Таиф со сила. Неговите жители дошле кај него во рок од една година, и неговата молитва на тој тежок пат била услишена.

Sahih al-Bukhari 4325↗Sahih al-Bukhari 4326↗Sahih al-Bukhari 4072↗Sahih al-Bukhari 3231↗

Хевазин ги изгубиле своите семејства и стада. Тој чекал повеќе од десет ноќи пред да ги подели заробениците, надевајќи се дека ќе дојдат. Кога нивната делегација пристигнала како муслимани, тој ги замолил своите луѓе да ги вратат заробениците. На секој што не сакал да се откаже од својот дел бесплатно му било ветено плаќање од следниот плен. Ибн Исхак брои околу шест илјади луѓе што се вратиле дома слободни. Самиот командант Малик ибн Авф станал муслиман.

Sahih al-Bukhari 2307↗Sahih al-Bukhari 4318↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Потоа им дал огромни подароци од пленот на водачите на Мека што штотуку го прифатиле исламот. Сафван ибн Умеје, кој го мразел, рекол дека продолжил да дава сè додека никој не му станал помил. Тоа бил начин да се придобијат срцата. Но енсариите добиле малку, и некои од нив биле повредени. Млади мажи меѓу нив рекле дека тој се вратил кај својот народ.

Sahih Muslim 2313↗Sahih al-Bukhari 4330↗Sahih al-Bukhari 4337↗

Тој ги собрал насамо. Ги потсетил на она што Аллах (﷾) им го дал преку него и рекол дека можат да му возвратат. Можат да речат дека го прифатиле кога бил истеран. Потоа прашал: зарем не сте задоволни што луѓето се враќаат дома со овци и камили, а вие се враќате дома со Аллаховиот (﷾) Пратеник? Ако сите луѓе тргнат по една долина, а енсариите по друга, рекол тој, тој би тргнал по долината на енсариите. Ибн Исхак пренесува дека мажите плачеле сè додека брадите не им се намокриле.

Sahih al-Bukhari 4330↗Sahih al-Bukhari 4337↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

На нивната повреденост одговорил именувајќи го она што тие го направиле за него. Владетел што штотуку ја освоил Мека седнал со својот народ и ја изнел нивната страна наместо нив.

Во 630 година стигнала вест за римска војска што се собира на север. Било време на жетва и жестоко жешко, а патот бил долг. Овој пат тој отворено им кажал на луѓето каде одат, за да можат да се подготват. Каб ибн Малик рекол дека никогаш не бил толку добро опремен, ниту толку бавен да тргне.

Sahih al-Bukhari 4418↗Ибн Сад, Голема книга на генерациите

На војската ѝ требале средства. Осман опремил голем дел од неа. Еден сиромав човек што носел товари за да живее донел мала мерка урми. Лицемерите им се потсмевале и на богатиот дарител и на сиромашниот, а Куранот им одговорил. Други мажи, премногу сиромашни за да најдат јавање, си заминале во солзи. Куранот ги памети.

Sahih al-Bukhari 2778↗Sahih al-Bukhari 1415↗Sahih al-Bukhari 4668↗Куран 9:79Куран 9:92

Тој стигнал до Табук и не нашол војска. Немало битка. Наместо тоа, градовите на границата, како Ејла, склучиле договори со него. Неговиот дофат сега ја допирал границата на Рим.

Sahih al-Bukhari 3161↗Ибн Сад, Голема книга на генерациите

Назад во Медина, повеќе од осумдесет мажи што останале дошле со изговори. Тој прифатил што рекле, а нивните срца му ги оставил на Аллах (﷾). Каб ибн Малик можел да го направи истото. Бил вешт говорник. Наместо тоа, ја кажал вистината: немал изговор. Така направиле и Хилал ибн Умеје и Мураре ибн ер-Рабиа.

Sahih al-Bukhari 4418↗

Веровесникот (ﷺ) им рекол на муслиманите да не зборуваат со тројцата. Педесет дена никој не му одговарал на Каб. Тој го поздравувал Веровесникот (ﷺ) и му ги гледал усните за да види дали се движат. Еден крал на Гасан му испратил писмо со покана да премине кај него, а Каб го изгорел. На педесеттото утро еден човек на врвот на ридот ја извикал веста дека Аллах (﷾) им простил.

Sahih al-Bukhari 4418↗

Каб подоцна рекол дека по самиот ислам, ниту еден благослов не му бил поголем од тоа што тој ден ја кажал вистината. Лажговците добиле лесни зборови и го изгубиле својот углед. Оние што ја кажале вистината добиле педесет тешки дена и место во Куранот засекогаш.

Sahih al-Bukhari 4418↗

Лицемерите изградиле своја џамија во Медина за да ги поделат муслиманите. Куранот му рекол никогаш да не застане во неа, а Ибн Исхак пренесува дека била урната. Градба наречена џамија сепак може да се користи против верата.

Куран 9:107-108Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Абдуллах ибн Убеј умрел набргу потоа. Тој девет години го поткопувал Веровесникот (ﷺ). Неговиот син, искрен муслиман, побарал кошулата на Веровесникот (ﷺ) за да го завитка во неа и го замолил да го предводи џеназе-намазот. Тој се согласил на двете. Омер го повлекол за наметката за да го запре. Тој рекол дека му бил даден избор и дека ако барањето прошка повеќе од седумдесет пати би помогнало, би го направил тоа. Потоа објавата му рекла повеќе да не клања за таквите луѓе.

Sahih al-Bukhari 1269↗Sahih al-Bukhari 4670↗Куран 9:80Куран 9:84

Тој ја дал својата кошула на човекот што се обидел да го уништи. Тука, повторно, Куранот го исправил, и тука повторно исправката била затоа што бил премногу добар.

Со освоената Мека и мирната граница на Рим, племиња од цела Арабија испраќале делегации во Медина. Луѓето ја нарекле Година на делегациите. Многумина го прифатиле исламот, меѓу нив и Секиф од Таиф. Други склучиле договори и ја задржале својата вера.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 4072↗

Христијани од Неџран дошле да расправаат за Исус. Куранот му рекол да ги покани на свечена молитва, во која секоја страна ќе го повика Аллах (﷾) да пресуди меѓу нив. Тие избрале да не го сторат тоа и наместо тоа склучиле договор. Тој со нив испратил доверлив човек, Ебу Убејде, да постапува праведно со нив. Нивната вера останала нивна.

Sahih al-Bukhari 4380↗Куран 3:61

Во 631 година тој го испратил Ебу Бекр да го предводи аџилакот, а во Мина било објавено соопштение. По оваа година ниту еден идолопоклоник нема да доаѓа на аџилак, и никој никогаш повеќе нема да ја обиколува Кабата гол.

Sahih al-Bukhari 369↗Sahih al-Bukhari 4363↗

Тој праќал учители низ Арабија. Кога Муаз ибн Џебел заминувал за Јемен, му рекол како да постапува: повикај ги прво кон единиот Бог, потоа кон намазот, потоа кон милостината земена од нивните богати и дадена на нивните сиромашни. Чувај се од довата на оној на кого му е сторена неправда, рекол тој, зашто ништо не стои меѓу неа и Аллах (﷾). Тие зборови заминале како упатства на еден управител.

Sahih al-Bukhari 1395↗Sahih al-Bukhari 4347↗

Во 632 година тој објавил дека ќе изврши аџилак. Тоа бил единствениот што го извршил по Хиџрата. Луѓе од цела Арабија дошле да одат со него. Џабир, кој подробно го опишал патувањето, рекол дека видел јавачи и пешаци докаде што му стигнувал погледот, на секоја страна.

Sahih al-Bukhari 4404↗Sahih Muslim 1218↗

На рамнината Арафат им зборувал од својата камила, а зборувал повторно и во деновите што следувале. Џабир и други го запишале она што го рекол. Им рекол дека можеби нема да се сретнат со него по оваа година.

Sahih Muslim 1218↗Sahih al-Bukhari 1739↗Sahih al-Bukhari 1741↗

Тој први ги поништил одмаздите и долговите на сопственото семејство, за ниту едно владетелско семејство да не стои над законот.

Го прашал мноштвото дали ја пренел пораката. Тие рекле дека сведочат оти ја пренел. Тој го подигнал прстот кон небото и го насочил кон луѓето. Рекол: О Аллах (﷾), биди сведок. О Аллах (﷾), биди сведок.

Sahih Muslim 1218↗

Тој ден дошол ајет, и тој го означил крајот на делото. Еден Евреин подоцна му рекол на Омер дека ако таков ајет дошол до неговиот народ, тие би го направиле тој ден празник.

Sahih al-Bukhari 45↗Sahih al-Bukhari 4606↗

Во Мина тој со своја рака жртвувал шеесет и три камили, а Али останатите од стотината. Шеесет и три бил бројот на неговите години. Им рекол на луѓето да ги научат своите обреди од него, зашто можеби нема повторно да изврши аџилак. Му останувале помалку од три месеци.

Sahih Muslim 1218↗Sahih Muslim 1297↗

Тој знаел. Ѝ рекол на Фатима дека Џибрил го повторувал Куранот со него еднаш годишно. Оваа година го сторил тоа двапати. Тој го сфатил тоа како знак дека му дошло времето. Излегол до гробовите на муслиманите во ел-Бакиа и се помолил за нив.

Sahih al-Bukhari 3624↗Sahih Muslim 974↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Им рекол на своите асхаби дека сака да ги види своите браќа. Тие прашале дали тие не се негови браќа. Тој рекол дека тие се негови асхаби. Неговите браќа се оние што сè уште не дошле. Зборувал за верниците што сè уште не се родени.

Sahih Muslim 249↗

Имал да уреди уште една работа. Го поставил младиот Усаме, синот на Зејд, на чело на војска што оди на север, а некои луѓе се жалеле на неговата возраст. Тој рекол дека се жалеле и на неговиот татко, а Зејд бил способен да води. Синот на ослободен роб ќе командувал со мажи од Курејш. Во своите последни недели тој сè уште го рушел стариот поредок.

Sahih al-Bukhari 3730↗Sahih al-Bukhari 4469↗

Потоа дошла треската. Ибн Месуд го допрел и ја почувствувал топлината. Тој рекол дека страда колку двајца луѓе и дека болеста прави гревовите на верникот да паѓаат како лисја од дрво. Постојано прашувал каде ќе биде следниот ден. Неговите сопруги разбрале и му дозволиле да остане во собата на Аиша. Отишол таму потпирајќи се на двајца мажи, со нозе што се влечеле по земјата.

Sahih al-Bukhari 5647↗Sahih al-Bukhari 5648↗Sahih al-Bukhari 4450↗Sahih al-Bukhari 4442↗

Кога треската попуштила, дал да го прелеат со вода и излегол да зборува. Рекол дека Аллах (﷾) му дал на еден роб избор меѓу овој свет и она што е кај Него. Робот го избрал она што е кај Него. Ебу Бекр заплакал. Луѓето се прашувале зошто. Тој бил единствениот што разбрал дека робот е самиот Веровесник (ﷺ). Тој им кажал колку му должи на пријателството и на богатството на Ебу Бекр.

Sahih al-Bukhari 466↗Sahih al-Bukhari 3654↗

Енсариите седеле и плачеле за него. Тој излегол со платно врзано околу главата, и тоа бил последниот пат кога се искачил на минберот. Им рекол на муслиманите да се грижат за енсариите, зашто тие ја извршиле својата должност и им се должи она што им следува.

Sahih al-Bukhari 3799↗

Предупредил да не се претвора неговиот гроб во место за обожување, како што луѓето правеле со гробовите на претходните веровесници. Аиша рекла дека затоа неговиот гроб бил чуван подалеку од очите на јавноста. Им рекол и на своите следбеници да не го прекумерно фалат, како што христијаните го фалеле синот на Марија. Тој бил само роб, и тие треба да го нарекуваат Аллахов (﷾) роб и Пратеник.

Sahih al-Bukhari 1390↗Sahih al-Bukhari 3445↗

Бил премногу слаб да го предводи намазот и им рекол Ебу Бекр да го предводи. Аиша рекла дека нејзиниот татко плаче премногу за да биде слушнат. Тој инсистирал. Еден ден се почувствувал подобро и излегол меѓу двајца мажи. Ебу Бекр се повлекол назад, а тој му дал знак да остане на своето место.

Sahih al-Bukhari 664↗Sahih al-Bukhari 687↗

Во понеделник наутро муслиманите биле во редови за сабах-намазот. Тој ја кренал завесата на собата на Аиша и ги погледнал. Енес рекол дека неговото лице било како страница од Куранот, и тој се насмевнал. Тие за малку не го прекинале намазот од радост. Тој им дал знак да продолжат и ја спуштил завесата.

Sahih al-Bukhari 680↗Sahih al-Bukhari 4448↗

Тоа бил неговиот последен поглед кон нив, и тоа било доволно. Заедницата што ја изградил клањала во редови, и не ѝ требал тој за да ја предводи.

Влегла Фатима, а тој ѝ прошепотил нешто, и таа заплакала. Повторно ѝ прошепотил, и таа се насмевнала. Таа не кажала ништо до по неговата смрт. Прво ѝ рекол дека ќе умре од оваа болест. Потоа ѝ рекол дека таа ќе биде првата од неговото семејство што ќе го следи. Шест месеци подоцна таа го следела. Кога таа извикала поради неговата болка, тој ѝ рекол дека нејзиниот татко нема да има повеќе болка по овој ден.

Sahih al-Bukhari 3623↗Sahih al-Bukhari 3624↗Sahih al-Bukhari 4433↗Sahih al-Bukhari 4240↗Sahih al-Bukhari 4462↗

Неговите последни упатства до неговиот народ биле две работи: држете се до намазот и плашете се од Аллах (﷾) во тоа како постапувате со своите робови. Аиша го држела притиснат до своите гради. Тој ја потопил раката во сад со вода и си го избришал лицето. Рекол дека нема бог освен Аллах (﷾) и дека смртта има свои маки. Погледнал нагоре. Неговите последни зборови биле молитва: О Аллах (﷾), Највозвишениот Друг.

Sunan Abi Dawud 5156↗Sahih al-Bukhari 4449↗Sahih al-Bukhari 4435↗Sahih al-Bukhari 4440↗Sahih al-Bukhari 4436↗

Умрел во понеделник, во јуни 632 година, во собата на Аиша, на возраст од шеесет и три години.

Sahih al-Bukhari 3536↗Sahih al-Bukhari 1387↗

Медина била зачудена. Омер застанал во џамијата и тврдел дека тој не умрел. Ебу Бекр дојавал, отишол во собата, му го открил лицето и го бакнал. Рекол дека бил мил во животот и мил во смртта. Потоа излегол, му рекол на Омер да седне и им се обратил на луѓето.

Sahih al-Bukhari 1241↗Sahih al-Bukhari 3667↗Sahih al-Bukhari 3668↗

Рекол дека кој го обожувал Мухамед (ﷺ), нека знае дека Мухамед (ﷺ) умрел. Кој го обожувал Аллах (﷾), нека знае дека Аллах (﷾) е жив и никогаш не умира. Потоа го рецитирал ајетот објавен години порано, кај Ухуд. Луѓето рекле дека било како никогаш да не го слушнале. Нозете на Омер попуштиле и тој паднал на земја.

Sahih al-Bukhari 1241↗Sahih al-Bukhari 3668↗Sahih al-Bukhari 4454↗Куран 3:144

Тој миг покажува што поучувал тој. Неговиот најблизок пријател станал, во најтешкиот час што неговиот народ го знаел, и се погрижил никој да не го обожува Веровесникот (ﷺ). Верата нема да умре со него, затоа што никогаш не била за него.

Енсариите се собрале во салата на Бену Саиде за да расправаат кој треба да води. Ебу Бекр, Омер и Ебу Убејде отишле кај нив, и Ебу Бекр ја примил заклетвата. И Али ја дал својата заклетва. Прашањето има своја страница.

Sahih al-Bukhari 3668↗Sahih al-Bukhari 6830↗Sahih al-Bukhari 4240↗

Али и неговото семејство го измиле телото. Бил закопан во собата на Аиша, на местото каде што умрел, затоа што рекол дека веровесниците се закопуваат таму каде што умираат. Луѓето клањале над него во мали групи, без никој да предводи.

Jami’ at-Tirmidhi 1018↗Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)

Сè погоре се случило јавно. Неговото семејство познавало друга негова страна и оставило целосен запис за неа. Малкумина во историјата имале толку подробно раскажан приватен живот.

Sahih al-Bukhari 4750↗

Кога ја прашале што правел дома, Аиша рекла дека му служел на своето семејство, а излегувал кога ќе дојдело време за намаз. Енес му служел десет години како момче. Рекол дека Веровесникот (ﷺ) ниту еднаш не го искарал, ниту дури рекол ‘уф’.

Sahih al-Bukhari 676↗Sahih al-Bukhari 6038↗

Ги сакал децата, во време кога многу мажи сметале дека тоа е под нивното достоинство. Го бакнал својот внук Хасан, а еден човек рекол дека има десет деца и никогаш не бакнал ниту едно. Тој одговорил дека оние што не покажуваат милост не добиваат милост. Еднаш направил сеџде да трае толку долго што луѓето се загрижиле. Неговиот внук му се качил на грбот, а тој не сакал да го брза. Се натпреварувал во трчање со Аиша на едно патување. Таа победила првиот пат. Години подоцна победил тој и ѝ рекол дека сега се изедначени.

Sahih al-Bukhari 5997↗Sahih al-Bukhari 3753↗Sunan an-Nasa'i 1141↗Sunan Abi Dawud 2578↗

Плачел отворено. Неговиот мал син Ибрахим, роден доцна во неговиот живот, умрел како мало дете. Го држел додека умирал, а солзите му течеле по лицето. Рекол дека очите пуштаат солзи и срцето тагува, но ние го кажуваме само она со што е задоволен нашиот Господар.

Sahih al-Bukhari 1303↗

Истиот ден имало затемнување на сонцето. Луѓето рекле дека небото тагува за синот на Веровесникот (ﷺ). Тоа била шанса што лажен веровесник никогаш не би ја пропуштил. Штотуку го закопал своето дете. Тој станал и им рекол дека сонцето и месечината не се затемнуваат поради ничија смрт. Тие се Аллахови (﷾) знаци. Така тој исправил чудо што луѓето му го понудиле.

Sahih al-Bukhari 1043↗Sahih al-Bukhari 1063↗

По смртта на Хатиџе тој се оженил со неколку жени. Сите освен Аиша биле претходно мажени, а многу биле вдовици. Овие бракови ги поврзувале племињата и се грижеле за жени што ги изгубиле своите сопрузи. Тие му дале на светот и учителки за неговиот приватен живот: Аиша поучувала децении по неговата смрт. Прашањата што луѓето ги поставуваат за овие бракови имаат своја страница.

Sahih al-Bukhari 5077↗Ибн Сад, Голема книга на генерациите

Еден брак бара посебен збор. Тој го уредил бракот на својата братучетка Зејнеб бинт Џахш со Зејд, својот посвоен син. Бракот не успеал, и Зејд се развел од неа. Во Арабија посвоениот син се сметал за крвен син, па ниту еден човек не можел да се ожени со неговата поранешна сопруга. Куранот го укинал тој обичај и му рекол да се ожени со неа. Истиот ајет го исправа затоа што се плашел што ќе речат луѓето. Аиша рекла дека ако тој некогаш скриел некој ајет, тоа би бил токму овој.

Куран 33:37Куран 33:5Sahih al-Bukhari 7420↗

Тој се однесувал кон богатите и сиромашните подеднакво пред законот. Кога една благородничка од Бену Махзум украла, луѓето го замолиле Усаме да се заложи за неа. Тој се налутил. Рекол дека народите пред нив пропаднале затоа што ги казнувале слабите, а моќните ги пуштале. Ако неговата ќерка Фатима украде, рекол тој, би го применил законот врз неа.

Sahih al-Bukhari 3475↗

Живеел со многу малку. Аиша рекла дека можеле да поминат два месеци без да се запали оган во неговите домови, и дека живееле од урми и вода. Омер еднаш го нашол како лежи на рогозина што му оставила траги на бокот. Неговата соба не содржела речиси ништо. Омер заплакал. Тој му рекол на Омер дека кралевите на Персија и Рим нека го имаат овој свет, а тој го сака оној.

Sahih al-Bukhari 2567↗Sahih al-Bukhari 6459↗Sahih al-Bukhari 4913↗

Еден целосно раскажан живот мора да се соочи со две теми што современите читатели ги сметаат за тешки. Секоја има своја страница, и секоја заслужува јасен одговор и тука.

Аиша рекла дека нејзиниот брачен договор бил склучен кога имала шест години и дека се преселила во неговиот дом на девет. Во нејзиниот свет девојката се сметала подготвена за брак во пубертетот, и не е забележано ниту еден негов непријател да се спротивставил. Години подоцна, кога ѝ била понудена слобода, таа избрала да остане и станала една од големите учени личности на раниот ислам. Денес законот на секоја земја ја определува возраста за брак, и муслиманите го почитуваат тој закон.

Sahih al-Bukhari 5134↗Sahih al-Bukhari 4785↗Куран 17:34

Ропството постоело во секое општество што тој го познавал. Исламот не го укинал одеднаш. Куранот го направил ослободувањето роб чин на обожување. Тој го осудувал секој што ќе продаде слободен човек. Им рекол на сопствениците дека нивните робови се нивни браќа, кои треба да ги хранат и облекуваат како што се хранат и облекуваат самите. Билал и Зејд, обајцата поранешни робови, се издигнале во првиот ред на муслиманите.

Куран 90:12-13Sahih al-Bukhari 2227↗Sahih al-Bukhari 30↗Sahih al-Bukhari 3754↗

Војната била единствениот преостанат начин човек да биде заробен. За воените заробеници Куранот наведува великодушност или откуп. Кај Бедр заробениците биле откупени, а кај Хунејн заробениците се вратиле дома слободни. Но жените и децата на Бену Курејза и Хајбер биле заробени и поделени, како што правеле војските низ стариот свет.

Куран 47:4Sahih Muslim 1763↗Sahih al-Bukhari 2307↗Sahih al-Bukhari 4028↗Sahih al-Bukhari 371↗

Класичното право му дозволувало на мажот односи со заробена жена што ја поседувал, под строги правила. Морал да почека определено време и никогаш не смеел да ја присили на проституција. Ако таа му родела дете, детето се раѓало слободно, таа не смеела да биде продадена и станувала слободна по неговата смрт.

Куран 24:33

Кога умрел, не поседувал ниту еден роб. Денес никој не смее да поседува друг човек, па ниту едно од овие правила не може да се примени.

Sahih al-Bukhari 2739↗

До крајот на својот живот тој управувал со поголемиот дел од Арабија, и големи суми минувале низ неговите раце. Куранот одвоил дел од секој плен за него, за неговото семејство, за сирачињата, сиромашните и патниците. Па, каде отишло тоа?

Куран 8:41

Умрел поседувајќи бела мула, своето оружје и едно парче земја што го дал како милостина. Не оставил пари, ниту роб, ништо друго. Неговиот оклоп бил заложен кај еден еврејски сосед за триесет мерки јачмен што ги позајмил за да го прехрани своето семејство. Рекол дека веровесниците не оставаат наследство и дека она што го оставаат е милостина.

Sahih al-Bukhari 2739↗Sahih al-Bukhari 2916↗Sahih al-Bukhari 2069↗Sahih al-Bukhari 3093↗Sahih al-Bukhari 4240↗

Прашајте се што би сакал лажен претендент. Вообичаените одговори се пари и моќ. Моќ имал, и ја користел за да простува. Парите минувале низ неговите раце и продолжувале понатаму. Владетелот на Арабија морал да позајмува јачмен.

За дваесет и три години, повеќето племиња на Арабија дошле под една вера и еден закон. Куранот бил научен напамет од многумина и бил запишан. Еден ослободен роб проучил езан од покривот на Кабата. Сето ова дошло од човек што не знаел да чита.

Sahih al-Bukhari 4986↗Sahih al-Bukhari 4993↗

Pew проценил околу две милијарди муслимани во 2020 година. Пет пати на ден тие клањаат како што клањал тој. Постат како што постел тој. Се вртат кон куќата што ја изградил Ибрахим. Неговите зборови и навики биле запишани многу подробно од луѓето што го познавале.

Pew Research Center, 2025↗

Тој тврдел дека е Аллахов (﷾) пратеник. Тоа тврдење или е вистинито или не е. Ако не е, тој или лажел или грешел. Сега ставете го секое од тие нешта до животот што штотуку го прочитавте.

Дали лажел? Лажговците лажат за нешто. Погледнете што му било понудено и што одбил, и што поседувал на денот кога умрел. Мека го нарекувала доверлив четириесет години пред тој да каже збор за верата. Неговиот непријател Ебу Суфјан, пред еден император, со секаква причина да лаже, не можел да наведе ниту една лага што тој ја кажал. Ова е силен доказ дека тој бил искрен. Следното прашање е дали можел да греши.

Ибн Исхак, Сира (изданието на Ибн Хишам)Sahih al-Bukhari 2916↗Sahih al-Bukhari 7↗

Дали бил искрен, но погрешен? Многу способни луѓе имале погрешни верувања, па неговиот успех сам по себе не докажува ништо. Но погледнете што би морала да објасни таква грешка. При првата објава тој се плашел за себе. Таа доаѓала и заминувала без негов избор. Го исправала јавно, а еднаш го оставила да чека цел месец. Дваесет и три години, низ прогон, прогонство, војна и владеење, нејзината порака останала иста: еден Бог, намаз, милостина и правда. Луѓето што најдобро го познавале, неговата сопруга, неговиот најблизок пријател, неговиот братучед и неговиот посвоен син, први поверувале и никогаш не го напуштиле.

Sahih al-Bukhari 3↗Sahih al-Bukhari 4750↗Sahih al-Bukhari 3857↗

Куранот и неговите сопствени зборови зборувале и за нешта што ќе дојдат. Еве четири.

Над сè е Куранот, книгата што тој ја донел, а не можел да ја прочита. Тој му вели на читателот да бара мана во него. Четиринаесет века ги предизвикува луѓето да создадат нешто слично на него. Неговиот живот е рамката околу таа книга. Тоа е причината поради која книгата заслужува да биде сослушана.

Куран 29:48Куран 4:82Куран 2:23

Земени заедно, доказите укажуваат на вистински веровесник: човек познат по чесноста, кој ништо не задржал за себе, чија објава го исправала и чии зборови се оствариле.

Тој никогаш не побарал некој да го обожува. Неговата порака во секоја година од неговиот живот била една реченица: нема бог освен Аллах (﷾). Тоа е истата порака што ја донеле Мојсеј и Исус. Ако овој живот ве трогнал, или ве оставил само да се прашувате, направете го следниот чекор. Прочитајте го Куранот сами и дознајте кон што ги повикувал луѓето.

Куран 21:25