Eva, Havaja në arabisht (paqja qoftë mbi të), është gruaja e parë, bashkëshortja e parë dhe nëna e të gjithë njerëzve. Myslimanët e nderojnë. Kurani nuk e quan kurrë joshëse. E tregon historinë e saj pranë asaj të Ademit, si një partnere që u sprovua me të dhe që iu kthye Allahut (﷾) me të.
Kurani nuk e jep emrin e saj; e quan vetëm gruaja e Ademit. Emri Hava vjen nga thëniet e Profetit Muhamed (ﷺ) dhe nga tradita islame. Ky udhëzues ndjek atë që thotë Kurani, me disa thënie të sakta të Profetit (ﷺ). Pastaj e vë pranë Biblës, sepse shumë njerëz e kanë dëgjuar Evën të fajësuar për mëkatin e parë dhe për dhimbjen e lindjes.
Me një shikim
- Allahu (﷾) i krijoi të gjithë njerëzit nga një shpirt, dhe i bëri shoqen e së njëjtës natyrë, me dashuri dhe mëshirë midis tyre.
- Në Kopsht, Allahu (﷾) u foli të dyve, dhe Shejtani u pëshpëriti të dyve.
- Kurani nuk thotë kurrë se ajo e joshi Ademin, apo se hëngri e para. Aty ku përmend njërin prej tyre që nuk u bind, përmend Ademin.
- Bashkë u lutën: ‘O Zoti ynë! Ne e kemi futur veten në gjynah’, dhe Allahu (﷾) iu kthye me mëshirë.
- Në Kuran dhimbja e nënës në lindje është arsye për ta nderuar, kurrë dënim. Askush nuk trashëgon mëkatin e askujt.
Një shpirt, dhe shoqja e tij
Allahu (﷾) i krijoi të gjithë njerëzit nga një shpirt i vetëm, dhe i bëri shoqen e së njëjtës natyrë. Kurani ia thotë këtë çdo lexuesi, sepse do të thotë se të gjithë jemi një familje. Myslimanët e kuptojnë atë çift të parë si Ademin dhe gruan e tij. Kurani 4:1Kurani 39:6
Kurani thotë gjithashtu pse Allahu (﷾) i bëri burrin dhe gruan për njëri-tjetrin. E numëron lidhjen midis tyre ndër shenjat e Tij:
që të qetësoheni pranë tyre, duke vënë ndërmjet jush dashuri dhe mëshirë
(Kurani 30:21)
Pra Kurani e nderon që herën e parë që e përmend. Ajo nuk është një mendim i mëvonshëm. Është shoqja e Ademit, ‘e së njëjtës natyrë’, dhe nëna e çdo njeriu që ka jetuar ndonjëherë. Në Kopsht Allahu (﷾) u foli burrit të saj dhe asaj, krah për krah. Historia e saj është e lidhur me të tijën, dhe nuk do ta tregojmë përsëri të tijën: ajo është në udhëzuesin për Ademin. Kurani 4:1Ademi
Bashkë në Kopsht
Allahu (﷾) u foli të dyve. “O Adem! Bano ti dhe bashkëshortja jote në Xhenet”, tha Ai. Të dyve iu dha leja për t'i shijuar të mirat e tij, dhe paralajmërimi i vetëm që t'i rrinin larg një peme të vetme. Kurani 2:35Kurani 7:19Kurani 7:22
Shejtani u pëshpëriti të dyve. Kurani thotë se ai u betua para të dyve se ishte këshilltari i tyre i sinqertë, dhe se “i mashtroi me dinakërinë e tij”. Ishte Shejtani që i bëri të rrëshqisnin. Kurani 7:20Kurani 7:21Kurani 7:22Kurani 2:36
Në suren Ta-Ha Kurani flet kryesisht për Ademin. Thotë se Ademi harroi dhe nuk kishte vendosmëri të fortë, se Shejtani i pëshpëriti, dhe se Ademi nuk iu bind Zotit të tij. Ademi është ai të cilit i drejtohet Kurani, dhe ai që përmendet me emër. Por edhe atje, Kurani thotë se ata hëngrën bashkë: Kurani 20:115Kurani 20:120Kurani 20:121
Kështu, ata të dy, (Ademi dhe Havaja), hëngrën nga ajo pemë e u ndërgjegjësuan për lakuriqësinë e tyre
(Kurani 20:121)
Kjo është ajo që thotë Kurani, dhe ia vlen të thuhet saktësisht. Nuk thotë kurrë se ajo e joshi Ademin. Nuk thotë kurrë se hëngri e para. Nuk i jep kurrë një dënim të sajin.
U kthyen bashkë
Kur panë çfarë kishte ndodhur, nuk e fajësuan njëri-tjetrin, dhe nuk fajësuan askënd tjetër. Kurani i jep fjalët e tyre si një lutje, të thënë bashkë: Kurani 7:23
Ata thanë: “O Zoti ynë! Ne e kemi futur veten në gjynah, prandaj, nëse Ti nuk na fal dhe nuk na mëshiron, ne vërtet që do të jemi nga të humburit”.
(Kurani 7:23)
Allahu (﷾) u përgjigj me mëshirë. Ademi mësoi fjalë nga Zoti i tij, dhe Zoti i tij iu kthye, sepse Ai është Pranuesi i pendimit, Mëshirëplotë. Ajeti përmend Ademin, pasi Kurani nuk e jep kurrë emrin e gruas së tij. Myslimanët e kuptojnë atë mëshirë si për të dy. Ata e kishin kërkuar bashkë, dhe premtimi i udhëzimit që pasoi iu bë të dyve. Kurani nuk shënon asnjë faj të veçantë për të, asnjë dënim të veçantë, dhe asnjë refuzim të lutjes së saj. Kurani 2:37Kurani 7:23Kurani 20:122Kurani 20:123
Pastaj Allahu (﷾) i zbriti në tokë, me një premtim udhëzimi. Bashkë ata ishin familja e parë, dhe njerëzit e parë që mësuan se dera e pendimit është gjithmonë e hapur. Kurani 7:24Kurani 2:38
Amësia e nderuar, jo e dënuar
Kurani flet për dhimbjen e nënës me dhembshuri. Nuk e lidh kurrë me Evën, apo me ndonjë dënim. E përdor si arsye për t'i nderuar nënat: Kurani 46:15
Nëna e mbart atë me mund dhe me mund e lind.
(Kurani 46:15)
Në një ajet tjetër, Allahu (﷾) thotë se nëna e mbarti fëmijën ‘duke duruar mundim pas mundimi’, domethënë vështirësi pas vështirësie. Në të njëjtën kohë, Ai na thotë ta falënderojmë Atë dhe t'i falënderojmë prindërit tanë. Vuajtja e nënës llogaritet si një borxh dashurie që i detyrohen fëmijët e saj. Kurani 31:14
Profeti (ﷺ) mësoi të njëjtën gjë. Një burrë e pyeti kush e meritonte më shumë shoqërinë e tij të mirë. Profeti (ﷺ) tha, nëna e tij. Burri pyeti kush vinte pas, dhe ai tha, nëna e tij. Burri pyeti për të tretën herë, dhe ai tha, nëna e tij. Vetëm kur burri pyeti për të katërtën herë ai tha, babai i tij. Sahih al-Bukhari 5971
Edhe pamja e Kuranit për një nënë në lindje është e butë. Kur Maria ishte në dhimbjet e lindjes, vetëm, një zë i tha “Mos u pikëllo”, dhe Allahu (﷾) e furnizoi. Historia e saj tregohet në udhëzuesin e saj. Kurani 19:23–26Merjemja
Dhe askush nuk trashëgon atë që bënë Ademi dhe Eva. Islami nuk ka mëkat fillestar:
Asnjë shpirt i ngarkuar nuk do të mbartë barrën e tjetrit.
(Kurani 53:38)
Profeti (ﷺ) tha se çdo fëmijë lind mbi fitren, besimin e natyrshëm në Një Zot. Një vajzë nuk lind fajtore për shkak të asaj që bëri nëna e saj e parë. Një djalë nuk lind fajtor për shkak të asaj që bëri babai i tij i parë. Sahih al-Bukhari 1385A lindin fëmijët në mëkat? A beson Islami në mëkatin fillestar?
Si e tregon Bibla ndryshe
Bibla e tregon historinë e gruas së parë te Zanafilla. Një pjesë e madhe e mësimit të krishterë e ka lexuar si një histori që e fajëson atë. Kjo ndryshon nga Kurani në disa pika. Myslimanët besojnë se Allahu (﷾) ia shpalli Tevratin Musait (Moisiut), dhe Inxhilin Isait (Jezusit): Ungjillin që predikoi vetë Jezusi gjatë jetës së tij. Inxhili nuk është Dhiata e Re. Katër Ungjijtë e Dhiatës së Re, Mateu, Marku, Luka dhe Gjoni, u shkruan nga të tjerë, dekada pasi Jezusi u ngrit lart. Asnjëri prej tyre nuk e përmend autorin e vet: emrat u vunë më vonë. Dhe Tevrati që kemi sot nuk është pikërisht ashtu si u shpall. Prandaj aty ku Bibla e tregon një histori njësoj si Kurani, e besojmë. Aty ku ndryshon nga Kurani apo e kundërshton, nuk e besojmë. Aty ku Kurani nuk thotë asgjë, as e besojmë as e mohojmë, siç mësoi Profeti (ﷺ). Ja ndryshimet kryesore, me vargjet. A e fajëson Bibla Havajën, dhe gratë, për mëkatin e parë?Kurani 5:48Kurani 5:46Nga cili prej katër Ungjijve predikoi Jezusi?Kush i shkroi Ungjijtë?Sahih al-Bukhari 4485Si duhet ta lexojë një mysliman Biblën?
Ajo ha e para, dhe Adami e fajëson. Te Zanafilla 3:6 gruaja e merr frutin, e ha, dhe ia jep “edhe burrit të saj që ishte me të”, dhe ai ha. Kur Perëndia e pyet Adamin për këtë, ai thotë: “Gruaja që ti më dhe që të rrinte me mua, ajo më dha nga pema dhe unë hëngra.” Dhe fjalët e Perëndisë drejtuar Adamit fillojnë: “Sepse ti dëgjove zërin e gruas sate”. Prandaj shumë të krishterë e kanë lexuar historinë si Evën që e çon Adamin në mëkat. Në Kuran, Shejtani u pëshpëriti të dyve, të dy hëngrën, dhe të dy u penduan. Nuk thotë kurrë se ajo hëngri e para, apo se e shtyu atë të hante. Genesis 3:6 (KJV)Genesis 3:12 (KJV)Genesis 3:17 (KJV)Kurani 7:20Kurani 20:121Kurani 7:23
Dhimbja e lindjes, si dënim për gruan. Te Zanafilla 3:16, pasi e pyet “Çfarë është kjo që ke bërë?”, Perëndia i thotë gruas: “me dhembje do të lindësh fëmijë; dëshira jote do të jetë për burrin tënd dhe ai do të sundojë mbi ty.” Shumë të krishterë e kanë lexuar këtë si dënim për gratë për pjesën e Evës në mëkatin e parë. Në Kuran, nuk jepet asnjë dënim i tillë. Dhimbja e nënës është arsye për ta nderuar. Genesis 3:13 (KJV)Genesis 3:16 (KJV)Kurani 46:15Kurani 31:14
‘Gruaja, duke u mashtruar’. Në Dhiatën e Re, letra 1 Timoteut thotë: “Nuk e lejoj gruan të mësojë, as të sundojë mbi burrin”. Jep një arsye nga Kopshti: “Adami u krijua i pari, pastaj Eva”, dhe “Adami nuk u mashtrua, por gruaja, duke u mashtruar, ra në shkelje.” Mësimi i krishterë i ka përdorur shpesh këto vargje për t'i penguar gratë të mësojnë burrat në kishë. Kurani nuk nxjerr asnjë përfundim të tillë nga Kopshti: thotë se të dy u joshën dhe të dy iu kthyen Allahut (﷾). 1 Timothy 2:12–14 (KJV)Kurani 7:20Kurani 7:23
‘Porta e djallit’. Një shkrimtar i hershëm i krishterë shkoi më tej. Tertuliani, duke shkruar rreth vitit 200, u thotë grave të krishtera në On the Apparel of Women (Për veshjen e grave): “Ju jeni porta e djallit.” E thotë këtë për shkak të Evës. Ai ishte një shkrimtar i Kishës së hershme, jo një autor i Biblës, por fjalët e tij tregojnë si lexohej historia. Tertullian, On the Apparel of Women 1.1 (New Advent)A e fajëson Bibla Havajën, dhe gratë, për mëkatin e parë?
Pavli ua vë fajin të gjithëve. Zanafilla e quan gjithashtu atë “nëna e të gjithë të gjallëve”. Te Romakëve 5:12, Pavli shkruan se mëkati hyri në botë “me anë të një njeriu”. Dy vargje më pas, e përmend atë njeri: Adamin. Por Pavli e përmend Adamin për ta bërë çdo njeri të ndajë vdekjen që pasoi mëkatin e parë: “kështu vdekja u përhap mbi të gjithë njerëzit, sepse të gjithë mëkatuan”. Mësimi i krishterë i mëkatit fillestar është ndërtuar mbi këtë pjesë. Kurani nuk ia vë mëkatin e parë askujt që ka lindur që atëherë. Genesis 3:20 (KJV)Romans 5:12–14 (KJV)Kurani 53:38Si i trajton Bibla gratë krahasuar me Kuranin?
Përgjigjja e Kuranit është e shkurtër. Shejtani i joshi të dy. Të dy iu kthyen Allahut (﷾). Allahu (﷾) tregoi mëshirë. Dhe askush nuk mban barrën e tjetrit, prandaj asnjë grua nuk lind nën dënim për atë që bëri Eva. Kurani 7:20Kurani 7:23Kurani 2:37Kurani 53:38A mund të vdesë dikush tjetër për mëkatet e mia?
Çfarë mund të mësojmë
Kurani nuk e fajëson Evën: ajo dhe Ademi rrëshqitën bashkë, dhe iu kthyen Allahut (﷾) bashkë.
- Nderi vjen me krijimin. Allahu (﷾) i krijoi të gjithë njerëzit nga një shpirt, i bëri shoqen e së njëjtës natyrë, dhe vuri dashuri dhe mëshirë midis burrit dhe gruas.
- Përballojeni një gabim bashkë. Ata nuk e fajësuan njëri-tjetrin. Thanë një lutje, ‘Ne e kemi futur veten në gjynah’, dhe kërkuan mëshirë.
- Nderojeni nënën tuaj. Profeti (ﷺ) e vuri nënën të parën tri herë. Dhimbja e saj është borxh dashurie, jo dënim.
- Mos e fajësoni një popull të tërë për veprën e një njeriu. Kurani e mban çdo shpirt përgjegjës për veten, dhe askush nuk trashëgon mëkatin e tjetrit.
- Allahu (﷾) i fal ata që kthehen. Asnjë mëkat nuk është shumë i madh për mëshirën e Tij kur i kthehemi sinqerisht. Kurani 39:53
Havaja ishte nëna e parë, dhe një nga dy njerëzit e parë që iu kthyen Allahut (﷾) dhe gjetën mëshirë. Ajo mëshirë është e hapur për të gjithë fëmijët e saj, gra dhe burra njësoj.