Si u shpall Kurani?

Aishja përshkruan shpalljen e parë. Në shpellën e Hirasë engjëlli i tha Profetit (ﷺ) të lexonte, dhe tri herë ai u përgjigj se nuk dinte të lexonte, para se t'i jepeshin ajetet e para të sures el-Alak. Hatixheja e çoi te kushëriri i saj Vereka ibn Neufel, një burrë i moshuar dhe i verbër që ishte bërë i krishterë dhe shkruante pjesë të Ungjillit me shkronja hebraike. Vereka tha se ky ishte engjëlli që Zoti ia kishte dërguar Musait, dhe pas pak ditësh vdiq.

Ibn Abasi transmeton se Profeti (ﷺ) filloi të merrte shpallje në moshën dyzet vjeç, qëndroi në Mekë trembëdhjetë vjet duke e marrë, pastaj u urdhërua të emigronte, jetoi dhjetë vjet si emigrant dhe vdiq në moshën gjashtëdhjetë e tre vjeç.

“Lexo me emrin e Zotit tënd, i Cili krijoi (gjithçka), e krijoi njeriun nga një droçkë gjaku! Lexo! Zoti yt është Bujari më i madh, i Cili, me anë të penës ia mësoi, ia mësoi njeriut ato që nuk i dinte.”

Aishja përshkruan shpalljen e parë. Në shpellën e Hirasë engjëlli i tha Profetit (ﷺ) të lexonte, dhe tri herë ai u përgjigj se nuk dinte të lexonte, para se t'i jepeshin ajetet e para të sures el-Alak. Hatixheja e çoi te kushëriri i saj Vereka ibn Neufel, një burrë i moshuar dhe i verbër që ishte bërë i krishterë dhe shkruante pjesë të Ungjillit me shkronja hebraike. Vereka tha se ky ishte engjëlli që Zoti ia kishte dërguar Musait, dhe pas pak ditësh vdiq.

Aishja përshkruan shpalljen e parë. Në shpellën e Hirasë engjëlli i tha Profetit (ﷺ) të lexonte, dhe tri herë ai u përgjigj se nuk dinte të lexonte, para se t'i jepeshin ajetet e para të sures el-Alak. Hatixheja e çoi te kushëriri i saj Vereka ibn Neufel, një burrë i moshuar dhe i verbër që ishte bërë i krishterë dhe shkruante pjesë të Ungjillit me shkronja hebraike. Vereka tha se ky ishte engjëlli që Zoti ia kishte dërguar Musait, dhe pas pak ditësh vdiq.

Xhabiri transmeton Profetin (ﷺ) duke folur për pushimin e shpalljes. Duke ecur dëgjoi një zë nga qielli dhe pa engjëllin e Hirës të ulur në një fron mes qiellit dhe tokës. Ai u frikësua, u kthye në shtëpi dhe kërkoi ta mbulonin. Atëherë u shpall 74:1-5, dhe pas kësaj shpallja erdhi fort, shpesh dhe rregullisht.

“O ti i mbështjellë (o Muhamed)! Çohu dhe paralajmëro! Zotin tënd madhëroje, petkat e tua pastroji dhe largohu nga ndyrësia (adhurimi i idhujve)!”

El-Harith ibn Hishami e pyeti Profetin (ﷺ) si i vinte shpallja. Ai tha se nganjëherë vinte si tingulli i një zileje, që ishte më e vështira për të, dhe kur kalonte ai e kishte kuptuar atë që ishte thënë. Herë të tjera engjëlli vinte në trajtën e një burri dhe i fliste, dhe ai e kuptonte çfarë thoshte. Aishja shton se e pa duke marrë shpallje në një ditë shumë të ftohtë, dhe pa djersën t'i binte nga balli kur mbaroi.

“sepse Ne do të të dërgojmë vërtet një fjalë me peshë të rëndë.”

Zejd ibn Thabiti transmeton se Profeti (ﷺ) po i diktonte 4:95 kur i verbri Ibn Umm Mektum erdhi dhe tha se do të luftonte po të mundte. Atëherë erdhi shpallja, ndërsa kofsha e Profetit (ﷺ) ishte mbi atë të Zejdit, dhe u rëndua aq sa Zejdi u frikësua se do t'i thyhej. Kur ajo gjendje kaloi, ishin shpallur fjalët që përjashtojnë ata me aftësi të kufizuara.

Ibn Abbasi shpjegon se Profeti (ﷺ) e ndiente shpalljen të rëndë dhe i lëvizte buzët shpejt me të, derisa Allahu shpalli se nuk duhet ta nxitonte gjuhën: mbledhja dhe recitimi i Kuranit ishin detyrë e Allahut. Pas kësaj ai dëgjonte ndërsa Xhibrili recitonte dhe pastaj e recitonte ashtu si Xhibrili.

“Mos nxito (o Muhamed) në leximin e Kuranit me gjuhën tënde! Ne e kemi për detyrë t’i mbledhim pjesët e tij e ta lexojmë atë. Dhe, kur ta lexojmë atë, ti përcille leximin e tij! Pastaj, e kemi Ne për detyrë ta shpjegojmë.”

“Ai u vrenjt dhe ktheu kurrizin, kur i erdhi pranë i verbri. E ku e di ti, ndoshta ai dëshironte të pastrohej (nga gjynahet) ose të merrte këshillë, e këshilla t’i sillte dobi atij?! Sa për atë që është i pasur, ti atij po i kushton vëmendje, megjithëse nuk ke përgjegjësi, nëse ai nuk dëshiron të pastrohet. Sa për atë që të vjen duke nxituar dhe ndien frikë (nga Allahu), ti atij nuk po ia vë veshin.”

Rrëfimi i vetë Aishes për shpifjen që u përhap kundër saj. Ajo thotë se Profeti (ﷺ) kaloi një muaj të tërë pa marrë asnjë shpallje për çështjen e saj, ndërsa thashethemi përhapej dhe ai konsultohej me Sahabët e tij, para se të zbrisnin ajetet që shpallën pafajësinë e saj. Kur Safvan ibn el-Muattali e gjeti të mbetur pas dhe e njohu, sepse e kishte parë para se të urdhërohej mbulesa, ajo thotë: e mbulova fytyrën me rrobën time.

“Me të vërtetë, ata që shpifën, janë një skotë prej jush. Mos e quani atë si të keqe për ju. Përkundrazi, kjo është mirë për ju. Çdonjëri prej tyre do të dënohet për atë që ka bërë, kurse atë që ka shpifur më shumë, e pret një dënim i madh.”

Ibn Abbasi transmeton se Profeti (ﷺ) e pyeti Xhibrilin pse nuk vinte më shpesh. Atëherë u shpall 19:64: engjëjt zbresin vetëm me urdhrin e Zotit.

“(Xhebraili tha): “Ne (engjëjt) zbresim vetëm me urdhrin e Zotit tënd. Atij i përket gjithçka që është para nesh, gjithçka që është pas nesh dhe gjithçka që është në mes. Dhe Zoti yt nuk harron kurrë”.”

“Jobesimtarët thonë: “Përse Kurani nuk i është shpallur i tëri përnjëherë?!” Ne ta kemi shpallur kështu për të forcuar zemrën tënde dhe ta kemi zbuluar qartazi varg pas vargu.”

“Ky është një Kuran, që Ne e kemi ndarë pjesë-pjesë, që ti t’ua mësosh njerëzve pak nga pak, duke e shpallur atë kohë pas kohe.”

Thotë se Kurani u shpall shkallë-shkallë gjatë njëzet e tre vjetëve, sipas ngjarjeve, rrethanave dhe rregullave të nevojshme, për të forcuar zemrat e besimtarëve.

Aishja shpjegon rendin e shpalljes: pjesët e para flisnin për Xhenetin dhe Zjarrin; vetëm kur njerëzit kishin ardhur te Islami u shpallën dispozitat për të lejuarën dhe të ndaluarën. Po të ishte urdhri i parë të ndalonin pirjen e verës ose kurvërinë, thotë ajo, njerëzit do të kishin refuzuar t'i linin.

Ibn Abasi transmeton se Profeti (ﷺ) filloi të merrte shpallje në moshën dyzet vjeç, qëndroi në Mekë trembëdhjetë vjet duke e marrë, pastaj u urdhërua të emigronte, jetoi dhjetë vjet si emigrant dhe vdiq në moshën gjashtëdhjetë e tre vjeç.

“Allahu i ka dëgjuar fjalët e asaj, që diskutoi me ty për burrin e vet dhe iu ankua Atij. Allahu e dëgjoi bisedën tuaj, sepse Ai dëgjon dhe sheh gjithçka.”

Ibn Mesudi betohet se nuk ka sure që nuk e di ku është shpallur, as ajet që nuk e di për kë është shpallur. Po të dinte dikë që e njeh më mirë Librin dhe deveja mund ta arrinte, do të shkonte tek ai.

El-Bera transmeton se, kur u shpall 4:95, Profeti (ﷺ) tha të thërritej Zejdi dhe të sillte dërrasën, bojën dhe kockën e shpatullës. I tha të shkruante ajetin. I verbri Ibn Umm Mektum, i ulur pas tij, pyeti çfarë do të thoshte kjo për të, dhe ajeti u shpall me fjalët që përjashtojnë ata me aftësi të kufizuara.

Zejd ibn Thabiti transmeton se Profeti (ﷺ) po i diktonte 4:95 kur i verbri Ibn Umm Mektum erdhi dhe tha se do të luftonte po të mundte. Atëherë erdhi shpallja, ndërsa kofsha e Profetit (ﷺ) ishte mbi atë të Zejdit, dhe u rëndua aq sa Zejdi u frikësua se do t'i thyhej. Kur ajo gjendje kaloi, ishin shpallur fjalët që përjashtojnë ata me aftësi të kufizuara.

Zejd ibn Thabiti transmeton se pasi u vranë në Jemame shumë nga ata që e dinin Kuranin përmendësh, Ebu Bekri i kërkoi ta mblidhte Kuranin në një vëllim të vetëm, duke i kujtuar se ai e shkruante shpalljen për të Dërguarin e Allahut. Zejdi e mblodhi nga copa të shkruara dhe nga kujtesa e njerëzve, dhe kopja e përfunduar kaloi nga Ebu Bekri te Omeri e pastaj te Hafsa.

Ubej ibn Kabi transmeton se Xhibrili i erdhi Profetit (ﷺ) pranë pellgut të Beni Gifarit dhe tha se Allahu e urdhëronte t'ua lexonte Kuranin njerëzve të tij në një mënyrë. Ai i kërkoi falje Allahut dhe tha se njerëzit e tij nuk do të mundnin. Xhibrili erdhi përsëri me dy, pastaj tri, pastaj shtatë mënyra: në cilëndo prej tyre të lexonin, do të kishin të drejtë.

Ibn Abbasi transmeton se Profeti (ﷺ) tha se Xhibrili fillimisht ia lexoi Kuranin në një mënyrë, dhe se ai vazhdoi të kërkonte më shumë, derisa Xhibrili ia lexoi në shtatë mënyra.

Ibn Abbasi transmeton se Xhibrili takohej me Profetin (ﷺ) çdo natë të Ramazanit për të përsëritur Kuranin me të, dhe se ai atëherë ishte më bujar se era e shpejtë.

Ebu Hurejra transmeton se Xhibrili e rishikonte Kuranin me Profetin (ﷺ) një herë çdo vit, dhe dy herë në vitin kur ai vdiq.

“Ne e kemi zbritur (Kuranin) në Natën e Kadrit.”

“Muaji i Ramazanit është ai, në të cilin ka zbritur Kurani, që është udhërrëfyes për njerëzit, plot me shenja të qarta për rrugën e drejtë dhe dallues (i së mirës nga e keqja). Pra, kushdo nga ju që dëshmon këtë muaj, le të agjërojë! Sa i përket atij që është i sëmurë ose gjendet në udhëtim e sipër (le të agjërojë më vonë) aq ditë sa nuk i ka agjëruar. Allahu dëshiron që t’jua lehtësojë dhe jo që t’jua vështirësojë. Ai dëshiron që të plotësoni numrin e ditëve të agjërimit dhe që ta madhëroni Allahun (në fund të agjërimit), për shkak se ju ka drejtuar në rrugë të drejtë e që ta falënderoni Atë.”

“Ne e zbritëm Kuranin në një natë të bekuar. Vërtet, Ne gjithmonë kemi qenë paralajmërues.”

Thotë se Kurani u dërgua në Natën e Kadrit, në Ramazan, duke përmendur 44:3 dhe 2:185. Transmeton nga Ibn Abbasi dhe të tjerë se ai u dërgua përnjëherë nga Pllaka e Ruajtur në Shtëpinë e Fuqisë në qiellin e kësaj bote, pastaj i erdhi Profetit (ﷺ) pjesë-pjesë, sipas ngjarjeve, gjatë njëzet e tre vjetëve.

Enesi transmeton se Allahu i dërgoi shpallje Profetit (ﷺ) pa ndërprerje në kohën para vdekjes së tij, dhe se ajo ishte koha e shpalljes më të madhe. Pastaj Profeti (ﷺ) vdiq.

Një burrë hebre i tha Omer ibn el-Hattabit se po t'u kishte zbritur hebrenjve ajeti ‘Sot jua përsosa fenë tuaj’, ata do ta kishin mbajtur atë ditë si festë. Omeri u përgjigj se myslimanët e dinë saktësisht kur dhe ku zbriti: një të premte, ndërsa Profeti (ﷺ) qëndronte në Arafat gjatë haxhit.

“Është e ndaluar për ju ngrënia e cofëtinës, e gjakut, e mishit të derrit, e mishit të kafshës që është therur jo në emër të Allahut, e mishit të kafshës së mbytur lidhur në fyt, e mishit të kafshës që është rrahur dhe ka ngordhur, e mishit të kafshës që është vrarë nga rrëzimi apo nga brirët e kafshëve të tjera, e mishit të asaj që është kafshuar nga egërsirat - përveç atyre që i therni ju para se të ngordhin. Gjithashtu, është e ndaluar për ju edhe ngrënia e mishit të kafshëve që janë therur për nder të idhujve apo për të kërkuar fatin në fall. Të gjitha këto që u përmendën, janë gjynah. Sot, dëshpërohen ata që nuk besojnë dhe kanë humbur çdo shpresë, që t’ju largojnë prej fesë suaj. Mos u frikësoni prej tyre, por kini frikë prej Meje! Sot jua përsosa fenë tuaj, e plotësova dhuntinë Time ndaj jush dhe zgjodha që Islami të jetë feja juaj. Por kushdo që është i shtrënguar nga uria (dhe ha çfarë është e ndaluar), pa pasur qëllim të bëjë gjynah, do ta shohë se Allahu është Falës e Mëshirëplotë.”

Ibn Abbasi transmeton se ajeti i fundit i shpallur Profetit (ﷺ) ishte ajeti për kamatën (riba).

El-Bera transmeton se surja e fundit e shpallur ishte Beraetu (kapitulli 9), dhe ajeti i fundit i shpallur ishte ai për trashëgiminë që nis: të kërkojnë një vendim (4:176).

Enesi transmeton se pasi vdiq Profeti (ﷺ), Ebu Bekri dhe Omeri e vizituan Umm Ejmenin, siç bënte ai. Ajo qau. Tha se e dinte që ajo që e priste te Allahu ishte më e mirë, por qante sepse shpallja nga qielli kishte pushuar. Atëherë edhe të dy burrat qanë me të.

Zejd ibn Thabiti transmeton se pasi u vranë në Jemame shumë nga ata që e dinin Kuranin përmendësh, Ebu Bekri i kërkoi ta mblidhte Kuranin në një vëllim të vetëm, duke i kujtuar se ai e shkruante shpalljen për të Dërguarin e Allahut. Zejdi e mblodhi nga copa të shkruara dhe nga kujtesa e njerëzve, dhe kopja e përfunduar kaloi nga Ebu Bekri te Omeri e pastaj te Hafsa.

Enesi transmeton se Hudhejfe ibn el-Jemani, i shqetësuar se si ushtarët e Sirisë dhe të Irakut ndryshonin në leximin e Kuranit, e nxiti Othmanin ta shpëtonte umetin para se të ndahej për Librin e tij ashtu siç ishin ndarë hebrenjtë dhe të krishterët. Othmani i mori hua fletët e mbledhura që i ruante Hafsa, urdhëroi Zejd ibn Thabitin dhe tre burra nga Kurejshët t'i kopjonin, duke u thënë të treve se kudo që të ndryshonin me Zejdin, të shkruanin në dialektin e Kurejshëve, në të cilin zbriti Kurani, ia ktheu fletët asaj, dërgoi nga një kopje në çdo krahinë dhe urdhëroi që të gjitha materialet e tjera të shkruara kuranore të digjeshin.

“Ai nuk flet sipas qejfit të vet, por ajo (që thotë) është vetëm shpallje hyjnore, që i vjen atij.”

“E, kur u lexohen shpalljet Tona të qarta, atëherë ata që nuk shpresojnë se do të dalin para Nesh, thonë: “Na sill ndonjë Kuran tjetër ose ndërroje atë!” Thuaj (o Muhamed): “Është e pamundur ta ndërroj unë atë nga ana ime. Unë shkoj vetëm pas asaj që më është shpallur. Unë druaj, nëse e kundërshtoj Zotin tim, dënimin e Ditës së Madhe.””

“Sikur ai (Muhamedi), në mënyrë të rreme, të Na kishte veshur ndonjë fjalë, Ne do ta kapnim atë për dorën e djathtë dhe me siguri që do t’ia prisnim damarin e qafës e askush prej jush nuk do të mund ta mbronte.”

“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”