Përgjigje e shkurtër
Jo. Nuk dihet që para Profetit Muhamed (ﷺ) të ketë qarkulluar ndonjë Bibël në arabisht. Dy të krishterët që përmenden më shpesh si mësuesit e tij nuk mund t'ia kishin mësuar Kuranin. Vereka, kushëriri i moshuar i gruas së tij Hatixhes, vdiq pak ditë pas shpalljes së parë. Thuhet se murgu Bahira u takua me të një herë, kur ishte djalë. Mbi të gjitha, kopjuesi kopjon edhe gabimet, kurse Kurani jo. Ai kurrë nuk e quan Faraon sundimtarin e Jusufit, vetëm mbret. Ai i pastron Harunin, Lutin, Davudin dhe Sulejmanin nga mëkatet që ua vesh Bibla. Ai tregon gjëra që Bibla nuk i ka, si biri i Nuhut që u mbyt. Secili nga këto dallime shkon në të njëjtin drejtim: drejt nderit të profetëve dhe fakteve të historisë. Përgjigjja e Islamit është se Kurani është shpallje nga Allahu (﷾), jo kopje.
Shpjegimi i plotë
Nuk kishte Bibël arabe për ta kopjuar
Në Arabinë e Profetit (ﷺ), Tevrati (librat e Musait) ekzistonte në hebraisht. Ungjijtë e Dhiatës së Re ekzistonin në greqisht dhe në siriakisht. Studimi standard i Biblës në arabisht nuk gjen asnjë provë për një përkthim të shkruar arab para Islamit. Vereka ibn Neufel ishte një kushëri i krishterë i Hatixhes, gruas së Profetit (ﷺ). Ai shkroi pjesë të shkrimeve të krishtera të kohës së tij, që hadithi i quan Ungjill. Një transmetim në Sahih el-Buhari thotë se ai shkruante në hebraisht; të tjerë thonë në arabisht. Sido që të jetë, ishte shkrimi i tij, jo një libër që qarkullonte. Sahih el-Buhari e regjistron takimin e të dyve pas shpalljes së parë dhe thotë se Vereka vdiq pak ditë më vonë. Në atë rrëfim Vereka nuk e mëson atë. Ai dëgjon çfarë ndodhi dhe thotë se ky ishte engjëlli që Allahu (﷾) i kishte dërguar Musait. Kurani vazhdoi të shpallej edhe më shumë se njëzet vjet pas vdekjes së Verekës. Biografitë tregojnë për një takim me murgun Bahira, në një udhëtim me karvan, kur Profeti (ﷺ) ishte djalë. Profeti (ﷺ) nuk dinte as të lexonte, as të shkruante. Kurani e tha këtë publikisht para njerëzve që e kishin njohur që në fëmijëri.
Nuk gjen asnjë provë për një përkthim të shkruar arab të Biblës para Islamit; versionet më të hershme arabe që kanë mbijetuar u bënë nga të krishterë dhe hebrenj që jetonin nën sundimin mysliman.
Aishja përshkruan shpalljen e parë. Në shpellën e Hirasë engjëlli i tha Profetit (ﷺ) të lexonte, dhe tri herë ai u përgjigj se nuk dinte të lexonte, para se t'i jepeshin ajetet e para të sures el-Alak. Hatixheja e çoi te kushëriri i saj Vereka ibn Neufel, një burrë i moshuar dhe i verbër që ishte bërë i krishterë dhe shkruante pjesë të Ungjillit me shkronja hebraike. Vereka tha se ky ishte engjëlli që Zoti ia kishte dërguar Musait, dhe pas pak ditësh vdiq.
Rrëfimi i Aishes për shpalljen e parë, me një zinxhir tjetër transmetuesish. Thotë se Vereka ibn Neufel ishte bërë i krishterë para Islamit, se shkruante arabisht dhe shkruante nga Ungjilli në arabisht aq sa deshi Allahu. Profeti (ﷺ) i tha engjëllit se nuk dinte të lexonte, dhe Vereka vdiq pak kohë pas takimit të tyre.
Tregon si djaloshi Muhamed (ﷺ), duke udhëtuar me xhaxhain e tij Ebu Talibin në një karvan për në Siri, u takua në Busra me një murg të krishterë të quajtur Bahira. Murgu e mori për profetin që do të vinte dhe i tha Ebu Talibit ta kthente në shtëpi e ta ruante. Është një takim i vetëm në një udhëtim të vetëm.
“Para këtij, ti (Muhamed) nuk kishe lexuar kurrfarë libri e as që kishe shkruar gjë me dorën tënde; përndryshe, ndjekësit e së pavërtetës do të dyshonin.”
Akuza mori përgjigje sa ishte gjallë
Njerëzit e Mekës që e refuzuan thoshin se Profetin (ﷺ) e mësonte një njeri. Kurani u përgjigj publikisht. Njeriu për të cilin flisnin fliste një gjuhë të huaj, kurse Kurani është në arabishte të qartë. I njëjti Kuran i sfidon të gjithë ata që thonë se është i trilluar të sjellin një sure (kapitull) si ajo. Dhe ajo që do të kishte përcjellë një mësues i tillë nuk është ajo që thotë Kurani, siç tregojnë pjesët më poshtë.
“Ne e dimë mirë që ata thonë: “Atë e mëson një njeri”! Por ai për të cilin flasin, flet në gjuhën e të huajve, kurse ky (Kurani) është në gjuhën e qartë arabe.”
“Nëse ata thonë: “Ai (Muhamedi) e ka trilluar atë (Kuranin)”, thuaju: “Atëherë, sillni një sure të ngjashme me të dhe thirrni (në ndihmë) kë të mundeni, përveç Allahut, nëse thoni të vërtetën.””
Një mbret në kohën e Jusufit
Zanafilla e përdor Faraon si emrin e sundimtarit të Jusufit gjatë gjithë tregimit të tij, ashtu si për sundimtarin e kohës së Musait. Zanafilla thotë disa herë ‘mbreti i Egjiptit’, por ‘Faraon’ më shumë se tetëdhjetë herë. Kurani asnjëherë nuk e quan Faraon sundimtarin e Jusufit. Ai është vetëm “mbreti”. Titulli Faraon ruhet për sundimtarin e kohës së Musait. Egjiptologët, që studiojnë Egjiptin e lashtë, gjejnë se fjala faraon, “Shtëpia e Madhe”, fillimisht emërtonte pallatin. Për vetë mbretin u përdor vetëm që nga Mbretëria e Re, një periudhë e mëvonshme e historisë egjiptiane. Sipas shifrave të vetë Biblës, Jusufi jetoi para Mbretërisë së Re. Një kopjues që punonte nga Zanafilla do ta kishte marrë me vete emrin që ajo i jep. Kurani nuk e bën këtë.
“Dhe tha mbreti: “Kam parë në ëndërr shtatë lopë të majme, të cilat po i hanin shtatë lopë të dobëta dhe kam parë shtatë kallinj të gjelbër e shtatë të tjerë të tharë. O paria ime, më shpjegoni ëndrrën time, nëse dini t’i interpretoni ëndrrat!””
“Atëherë Faraoni dërgoi të thërrasin Jozefin, dhe e nxorën me nxitim nga burgu; dhe ai u rruajt, ndërroi rrobat dhe hyri te Faraoni.”
Gramatika standarde e egjiptishtes së mesme. Shpjegon se pr-aa, “Shtëpia e Madhe”, fillimisht emërtonte pallatin mbretëror, dhe vetëm në Mbretërinë e Re (nga dinastia e 18-të) filloi të përdorej për vetë mbretin.
“Dhe qëndrimi i bijve të Izraelit, që banuan në Egjipt, ishte katërqind e tridhjetë vjet.”
“Në vitin katërqind e tetëdhjetë pasi bijtë e Izraelit dolën nga vendi i Egjiptit, në vitin e katërt të mbretërimit të Salomonit mbi Izraelin, në muajin Ziv, që është muaji i dytë, ai filloi të ndërtojë shtëpinë e ZOTIT.”
Haruni dhe Luti të pastruar
Te Eksodi, viçin e artë e bën vetë Haruni. Kurani thotë se një njeri i quajtur Samiriu e devijoi popullin dhe se Haruni i paralajmëroi kundër kësaj. Luti ishte nip i Ibrahimit. Te Zanafilla, bijat e Lotit e dehin dhe bien me të. Kurani e tregon gjerësisht historinë e Lutit dhe nuk ka asgjë të tillë. Ai thotë se Allahu (﷾) i dha Lutit urtësi dhe dituri dhe e numëron midis të mirëve. Vetë Dhiata e Re e quan atë “Lotin e drejtë” dhe “ai njeri i drejtë”. Luti i Kuranit është Loti i 2 Pjetrit, jo i Zanafillës 19.
“Dhe ai i mori nga duart e tyre dhe e formoi me një vegël gdhendjeje, pasi e kishte bërë viç të shkrirë; dhe ata thanë: Këta janë perënditë e tua, o Izrael, që të nxorën nga vendi i Egjiptit.”
“(Allahu) tha: “Ne e vumë në provë popullin tënd gjatë mungesës tënde, e Samiriu i nxori ata nga rruga e drejtë”.”
“Ndërkohë, Haruni u kishte thënë atyre qysh më parë: “O populli im! Kjo është vetëm një provë për ju! Zoti juaj është i Gjithëmëshirshmi, andaj ndiqmëni mua dhe dëgjoni urdhrin tim!””
“Atë natë i dhanë të atit të pinte verë; dhe e madhja hyri dhe ra me të atin; dhe ai nuk e kuptoi as kur ajo ra, as kur u ngrit.”
“Dhe çliroi Lotin e drejtë, të munduar nga sjellja e ndyrë e të paudhëve (sepse ai njeri i drejtë, duke banuar midis tyre, me atë që shihte dhe dëgjonte, e mundonte ditë për ditë shpirtin e tij të drejtë me veprat e tyre të paligjshme);”
“Lutit i dhamë urtësi dhe dituri, dhe e shpëtuam prej vendbanimit ku bëheshin vepra të liga. Ata ishin vërtet njerëz të këqij e të mbrapshtë. Lutin e pranuam në mëshirën Tonë. Me të vërtetë, ai është prej të mirëve.”
Davudi dhe Sulejmani të pastruar
Bibla nuk flet me një zë për Davidin. Një varg te Mbretërit thotë se ai i zbatoi urdhërimet e Perëndisë dhe bëri vetëm atë që ishte e drejtë. Kapitulli tjetër thotë se ai bëri të drejtën në gjithçka përveç çështjes së Uriahut, gruan e të cilit e mori dhe të cilin e bëri të vritej. Kurani kurrë nuk e bën këtë akuzë. Ai thotë se Davudi një herë kërkoi falje pasi gjykoi një mosmarrëveshje midis dy burrave. Nuk përmend as kurorëshkelje, as vrasje. Mbretërit thotë se Salomoni në pleqëri u kthye pas perëndive të tjera. Kurani thotë me fjalë të qarta se nuk ishte Sulejmani ai që mohoi.
“dhe e shkëputa mbretërinë nga shtëpia e Davidit dhe ta dhashë ty; e megjithatë ti nuk ke qenë si shërbëtori im David, që zbatoi urdhërimet e mia dhe më ndoqi me gjithë zemër, duke bërë vetëm atë që ishte e drejtë në sytë e mi;”
“Sepse Davidi bëri atë që ishte e drejtë në sytë e Zotit dhe nuk u largua nga asgjë që ai i kishte urdhëruar gjatë gjithë ditëve të jetës së tij, përveçse në çështjen e Uriahut, Hiteut.”
“Davudi e kuptoi, se në të vërtetë Ne e kishim vënë në provë atë, prandaj kërkoi falje nga Zoti i vet, ra në gjunjë dhe u përul, duke u penduar.”
“Kur Salomoni u plak, gratë e tij ia kthyen zemrën pas perëndive të tjera; dhe zemra e tij nuk ishte e përsosur me ZOTIN, Perëndinë e tij, si zemra e Davidit, atit të tij.”
“dhe shkuan pas shpifjeve që bënin djajtë kundër mbretërisë së Sulejmanit. E Sulejmani nuk ishte mohues, por djajtë ishin mohues. Ata u mësonin njerëzve magjinë”
Çfarë nuk ka Bibla
Kurani tregon për një bir të Nuhut që nuk pranoi të hipte në anije dhe u mbyt. Thotë se Allahu (﷾) do ta shpëtonte trupin e Faraonit si shenjë për ata që vijnë pas tij. Bibla nuk ka asnjërën nga këto ngjarje.
“Dhe ajo lundronte me ata nëpër valët e mëdha e të larta sa malet, ndërsa Nuhu thërriste birin e vet, i cili ishte ndarë veç: “O biri im, hip me ne e mos u bëj me mohuesit!” (I biri) tha: “Unë do të strehohem në një mal i cili do të më ruajë nga uji”. Nuhu iu përgjigj: “Sot askush nuk do të kursehet nga dënimi i Allahut, përveç atij që e mëshiron Ai!” Një valë në mes tyre i ndau dhe ai u fundos.”
“Sot do të shpëtojmë vetëm trupin tënd, që të bëhesh mësim për ata që vijnë pas teje. Por, në të vërtetë, shumica e njerëzve nuk ua vënë veshin shenjave Tona.”
| Tregimi | Bibla | Kurani |
|---|---|---|
| Sundimtari i Jusufit | Faraoni | Vetëm “mbreti”. Faraoni mbahet për sundimtarin e kohës së Musait |
| Haruni dhe viçi i artë | Aaroni e bën vetë viçin | Një njeri i quajtur Samiriu e shmang popullin nga rruga, dhe Haruni i paralajmëron |
| Luti | Vajzat e tij e dehin dhe bien me të | Asgjë e tillë. Allahu (﷾) i dha atij gjykim e dije, dhe ai është ndër të drejtët |
| Davudi | Mori gruan e Urias dhe e bëri Urian të vritej | Asnjë akuzë e tillë |
| Sulejmani | Në pleqëri u kthye pas perëndive të tjera | Nuk ishte Sulejmani ai që mohoi |
| Biri i Nuhut | Nuk gjendet në Bibël | Refuzoi anijen dhe u mbyt |
Çdo ndryshim shkon në një drejtim: profetët të shfajësuar dhe historia e korrigjuar. Një kopjues i kopjon gabimet e burimit të tij, ndërsa Kurani jo.
Akuza dhe përgjigjja
Kurani 16:103 — Sureja En-Nahl, ajeti 103
“Ne e dimë mirë që ata thonë: “Atë e mëson një njeri”! Por ai për të cilin flasin, flet në gjuhën e të huajve, kurse ky (Kurani) është në gjuhën e qartë arabe.”
Cituar për
Kritikët, atëherë dhe sot, thonë se dikush e mësoi: një informator i krishterë ose hebre që i njihte tregimet e Biblës.
Përgjigjja
Informatori që përmendnin mekasit fliste një gjuhë të huaj, kurse Kurani është në arabishte të pastër e të qartë. Një mësues me arabishte të dobët nuk mund të kishte nxjerrë një libër me një arabishte që armiqtë e tij nuk mund ta arrinin. Informatori përcjell atë që thotë tradita e tij. Rrëfyesit hebrenj dhe të krishterë njëlloj e quanin Faraon sundimtarin e Jusufit dhe e ruanin tregimin e bijave të Lotit. Kurani nuk bën as njërën, as tjetrën.
Ku përfundon — Teoria e mësuesit nuk mund të shpjegojë një Kuran që e korrigjon burimin e vet të supozuar.
Kurani 20:85 — Sureja Ta-Ha, ajeti 85
“(Allahu) tha: “Ne e vumë në provë popullin tënd gjatë mungesës tënde, e Samiriu i nxori ata nga rruga e drejtë”.”
Cituar për
‘Samiri’ do të thotë samaritan, por Samaria u ndërtua shekuj pas Musait.
Përgjigjja
Kurani përmend një njeri, jo popullin e një qyteti. Rrënja hebraike e emrit, sh-m-r (ruaj), u dha izraelitëve emra vetjakë. Në vetë kohën e Musait, Numrat përmend një klan të Izraelit, shimronitët, të quajtur sipas Shimronit, një nip i Jakubit. Qyteti i Samarisë erdhi shekuj më vonë, i quajtur sipas një njeriu me emrin Shemer (1 Mbretërit 16:24).
Ku përfundon — Një emër nga kjo rrënjë i përkiste një klani të Izraelit në kohën e Musait, prandaj nuk është anakronizëm.
Këndvështrime
Kritiku i krishterë: ai i dëgjoi tregimet nga të krishterët
Shumë kritikë të krishterë thonë se tregimet e Kuranit për profetët u ngjajnë atyre të Biblës për një arsye të thjeshtë. Muhamedi (ﷺ), thonë ata, i dëgjoi nga të krishterët dhe hebrenjtë në Arabi dhe i tregoi përsëri.
Kritikët thonë se Muhamedi (ﷺ) i dëgjoi tregimet e Biblës nga të krishterët dhe hebrenjtë dhe i ritregoi në Kuran.
Kundërpërgjigje
Kurani iu përgjigj kësaj akuze sa ishte ai gjallë. Njeriu që përmendnin armiqtë e tij fliste një gjuhë të huaj, kurse Kurani është në arabishte të qartë. Nuk dihet asnjë përkthim arab i Biblës para Islamit. Dhe të krishterët që përmenden më shpesh nuk mund ta kishin mësuar: Vereka vdiq pak ditë pas shpalljes së parë. Aty ku Kurani tregon të njëjtat tregime, ai i korrigjon në të njëjtën mënyrë çdo herë, duke i pastruar profetët. Një kopjues nuk e bën këtë.
Hebraike: Tevrati është më i vjetër, prandaj ka të drejtë
Lexuesit hebrenj vënë në dukje se aty ku Kurani e tregon ndryshe një tregim të Tevratit, Tevrati është shumë më i vjetër. Sipas këtij mendimi, rrëfimi më i vjetër është i vërteti, dhe ndryshimet e Kuranit janë gabime.
Tevrati thotë se viçin e artë e bëri Haruni; Kurani ia ngarkon një njeriu tjetër, prandaj e ka gabim tregimin.
Kundërpërgjigje
Të qenët më i vjetër nuk e bën të saktë një kopje, dhe ndryshimi i Kuranit shkon në një drejtim: ai e pastron një profet. Ai e regjistron paralajmërimin e Harunit drejtuar popullit, se ata po viheshin në provë dhe duhej ta ndiqnin atë. A do ta zgjidhte Perëndia si kryeprift të Tij njeriun që sapo kishte bërë një idhull? Kurani viçin ia ngarkon Samiriut dhe e mban Harunin profet.
Çfarë tregojnë dokumentet historike
Nuk dihet asnjë Bibël arabe që Profeti (ﷺ) mund ta kishte lexuar. Dy të krishterët që përmenden më shpesh si mësuesit e tij nuk mund ta kishin mësuar. Vereka vdiq pak ditë pas shpalljes së parë, dhe thuhet se Bahira u takua me të një herë, kur ishte djalë.
Nuk dihet asnjë përkthim i shkruar arab i Biblës para Islamit.
Vereka ibn Neufel vdiq pak ditë pas shpalljes së parë.
Biografitë tregojnë për një takim të vetëm me murgun Bahira, kur Muhamedi (ﷺ) ishte djalë.
Pikëpamja islame
Kurani është shpallje nga Allahu (﷾) drejtuar Profetit (ﷺ). Aty ku tregon të njëjtat tregime si Bibla, ai i korrigjon, dhe e bën këtë në të njëjtën mënyrë çdo herë.
Kurani iu përgjigj akuzës për një mësues njerëzor sa ishte gjallë Profeti (ﷺ). Njeriu i akuzuar fliste një gjuhë të huaj.
Kurani u tha bashkëqytetarëve të tij se ai nuk kishte lexuar asnjë libër para tij dhe nuk kishte shkruar asnjë me dorën e djathtë. Ata e kishin njohur gjithë jetën.
Kurani i sfidon të gjithë ata që thonë se është i trilluar të sjellin qoftë edhe një sure si ajo.
Kurani asnjëherë nuk e quan Faraon sundimtarin e Jusufit, vetëm “mbreti”, kurse Zanafilla më së shumti e quan Faraon. Sipas shifrave të vetë Biblës, Jusufi jetoi para se ai titull të përdorej për mbretin.
Kurani viçin e artë ia ngarkon Samiriut, jo Harunit, dhe regjistron paralajmërimin e Harunit.
Kurani thotë se Sulejmani nuk mohoi, kurse Mbretërit thotë se ai u kthye pas perëndive të tjera.
Kurani përfshin ngjarje që Bibla nuk i ka. Dy prej tyre janë biri i Nuhut që nuk pranoi të hipte në anije dhe u mbyt, dhe trupi i Faraonit i ruajtur si shenjë.
Dallimet shkojnë në një drejtim: profetët të pastruar dhe historia e korrigjuar. Një kopjues i Biblës nuk sillet kështu.