Përgjigje e shkurtër
Jo. Profeti Muhamed (ﷺ) nuk dinte të lexonte apo të shkruante. Kurani ua tha këtë njerëzve që e kishin njohur gjithë jetën, dhe asnjëri prej tyre nuk u përgjigj se ai dinte të lexonte. Kurani flet si Allahu (﷾), në vetën e parë. Qindra herë i thotë atij çfarë të thotë, dhe madje e korrigjon publikisht. Nuk tingëllon si fjalët e tij të regjistruara. Kur gruaja e tij Aishja u shpif, ai priti një muaj për shpallje në vend që të sajonte një ajet për ta shfajësuar. Ebu Sufjani, një prijës i Mekës dhe atëherë ende armik i tij, tha se ai nuk ishte akuzuar kurrë për gënjeshtër para misionit të tij. Kur kundërshtarët e tij i kërkuan ta zbuste mesazhin ose ta ndryshonte Kuranin, ai refuzoi, dhe vdiq i varfër. Përgjigjja e Islamit është se Kurani është fjala e Allahut (﷾), që ia solli engjëlli Xhibril.
Shpjegimi i plotë
Një njeri që nuk dinte të lexonte apo të shkruante
Kurani i kujton Profetit (ﷺ) se ai nuk lexoi kurrë një libër dhe nuk shkroi asnjë me dorën e tij. Thotë se, po ta kishte bërë, ata që merren me të pavërteta do të kishin arsye të dyshonin. E quan Profetin që nuk di shkrim e lexim (ﷺ). Këto fjalë iu recituan bashkëqytetarëve të tij, që e kishin njohur për dyzet vjet. Askush nuk u përgjigj se ai dinte të lexonte. Armiqtë e tij thoshin se i merrte historitë nga të tjerët. Edhe ata thoshin se këto i shkruheshin dhe i lexoheshin atij. Kurani u përgjigj se e zbriti Ai që e di fshehtësinë në qiej dhe në tokë. Kur engjëlli i tha për herë të parë të lexonte, ai u përgjigj se nuk dinte. Vereka, një kushëri i krishterë i gruas së tij Hatixhes, është i vetmi i krishterë i përmendur në rrëfimin e shpalljes së parë. Vereka vdiq disa ditë pas shpalljes së parë.
“Para këtij, ti (Muhamed) nuk kishe lexuar kurrfarë libri e as që kishe shkruar gjë me dorën tënde; përndryshe, ndjekësit e së pavërtetës do të dyshonin.”
“dhe që ndjekin të Dërguarin Tonë, Profetin që nuk di shkrim e lexim, të cilin ata do ta gjejnë të shënuar në shkrimet e tyre, në Teurat dhe Ungjill.”
“Dhe ata thonë: “Këto janë përralla të popujve të lashtë; të cilat i ka vënë t’i shkruhen e t’i lexohen atij në mëngjes e mbrëmje.””
“Thuaj: “Atë e ka shpallur Ai që di fshehtësitë e qiejve dhe të Tokës. Ai fal shumë dhe është Mëshirues”.”
Aishja përshkruan shpalljen e parë. Në shpellën e Hirasë engjëlli i tha Profetit (ﷺ) të lexonte, dhe tri herë ai u përgjigj se nuk dinte të lexonte, para se t'i jepeshin ajetet e para të sures el-Alak. Hatixheja e çoi te kushëriri i saj Vereka ibn Neufel, një burrë i moshuar dhe i verbër që ishte bërë i krishterë dhe shkruante pjesë të Ungjillit me shkronja hebraike. Vereka tha se ky ishte engjëlli që Zoti ia kishte dërguar Musait, dhe pas pak ditësh vdiq.
Allahu (﷾) flet në vetën e parë
Në shumë ajete Allahu (﷾) flet si ‘Unë’ dhe ‘Mua’. Disa madje i flasin Profetit (ﷺ) me ‘ty’ për robërit e Allahut (﷾), pa ‘Allahu tha’ para tyre. Asnjë mysliman nuk pretendoi kurrë se ai ishte Allahu (﷾), ndaj këto nuk janë fjalët e tij për veten. Qindra ajete përmbajnë urdhrin ‘Thuaj’, shumica e tyre drejtuar atij. Ai është ai të cilit i thuhet çfarë të thotë, jo ai që i harton.
“Kur robërit e Mi (besimtarë) të pyesin për Mua, (thuaju se) Unë jam afër, i përgjigjem lutjeve të lutësit, kur ai më lutet Mua. Prandaj, le t’i përgjigjen thirrjes Sime dhe le të më besojnë Mua, për të qenë në rrugë të drejtë.”
“Xhindet dhe njerëzit i kam krijuar vetëm që të Më adhurojnë.”
“Vërtet, ky është besimi juaj - besimi i vetëm, e Unë jam Zoti juaj, andaj më adhuroni Mua!”
“E, kur u lexohen shpalljet Tona të qarta, atëherë ata që nuk shpresojnë se do të dalin para Nesh, thonë: “Na sill ndonjë Kuran tjetër ose ndërroje atë!” Thuaj (o Muhamed): “Është e pamundur ta ndërroj unë atë nga ana ime. Unë shkoj vetëm pas asaj që më është shpallur. Unë druaj, nëse e kundërshtoj Zotin tim, dënimin e Ditës së Madhe.””
Tri lloje fjalimi që nuk u përzien kurrë
Thëniet e regjistruara të Profetit (ﷺ) janë fjalim i një njeriu: të drejtpërdrejta, praktike, që i përgjigjen pyetjes përpara tij. Kurani është ndryshe. Ka ritmin e vet, dhe shpesh një rimë që përshkon një sure të tërë, ndryshe nga fjalimi i tij i përditshëm. I flet gjithashtu atij nga jashtë. Fjalët e tij u ruajtën në përmbledhje të veçanta, hadithet, që janë transmetime të asaj që ai tha dhe bëri. Ato nuk hynë kurrë në Kuran. Një lloj i tretë, hadithi kudsij, e jep kuptimin e Allahut (﷾) me fjalët e vetë Profetit (ﷺ). Edhe ai u mbajt jashtë Kuranit që në fillim. Bibla, përkundrazi, i mbart brenda tekstit të saj përshëndetjet personale të shkrimtarëve të saj për miqtë e tyre.
Profeti (ﷺ) transmeton se Allahu thotë: Unë jam ashtu siç më mendon robi Im, dhe jam me të kur më kujton; nëse afrohet te Unë një pëllëmbë, Unë i afrohem një krah, dhe nëse vjen te Unë duke ecur, Unë shkoj te ai duke vrapuar. Gjendet edhe te Sahih Muslimi 2675.
“Përshëndetni Priskën dhe Akuilën, dhe shtëpinë e Onesiforit.”
“Të gjithë ata që janë me mua të përshëndesin. Përshëndesni ata që na duan në besim. Hiri qoftë me të gjithë ju. Amen.”
Kurani erdhi nëpërmjet Profetit Muhamed (ﷺ). A e shkroi ai vetë?
A dinte ai të lexonte apo të shkruante?
Jo. Kurani thotë se ai nuk lexoi e nuk shkroi kurrë ndonjë libër para se t'i vinte ai.
A tingëllojnë fjalët si të tijat?
Jo. Kurani flet si Zoti, duke thënë ‘Unë’ dhe ‘Mua’, dhe i thotë atij çfarë të ‘Thotë’.
A do ta korrigjonte ai veten publikisht?
Kurani ndonjëherë e korrigjon atë, dhe ai i recitoi ato ajete me zë gjatë gjithë jetës së tij.
A mund të sillte ai një ajet kur i duhej?
Jo. Kur u përhapën gënjeshtra për gruan e tij Aishjen, ai priti një muaj për ajetet që e shfajësuan atë.
A ishte ai gënjeshtar?
Jo. Armiku i tij Ebu Sufjani pranoi se para misionit të tij askush nuk e kishte njohur të gënjente. Një njeri që nuk gënjente për njerëzit nuk do të gënjente për Zotin.
A e bëri për para?
Jo. Vdiq aq i varfër sa parzmorja e tij ishte lënë peng për elb.
Pra Kurani nuk është vepër e tij. Është fjala e Allahut (﷾), e përcjellë siç e mori ai.
Libri e korrigjon atë
Kurani regjistron se Profeti (ﷺ) u vrenjt dhe u kthye nga një i verbër që erdhi të mësonte. E korrigjon për këtë. Një ajet tjetër e pyet pse e ndaloi veten nga ajo që Allahu (﷾) ia kishte bërë të lejuar. Ai duhej t'i recitonte me zë këto korrigjime për gjithë pjesën tjetër të jetës. Një njeri që shkruan një libër për të ngritur pozitën e vet nuk e fut qortimin e vet në të. As nuk e pranoi lavdërimin që iu ofrua. Djali i tij Ibrahimi vdiq ditën e një eklipsi, dhe njerëzit thanë se dielli u errësua për të. Ai u tha se eklipset nuk ndodhin për vdekjen apo lindjen e askujt.
“Ai u vrenjt dhe ktheu kurrizin, kur i erdhi pranë i verbri. E ku e di ti, ndoshta ai dëshironte të pastrohej (nga gjynahet) ose të merrte këshillë, e këshilla t’i sillte dobi atij?! Sa për atë që është i pasur, ti atij po i kushton vëmendje, megjithëse nuk ke përgjegjësi, nëse ai nuk dëshiron të pastrohet. Sa për atë që të vjen duke nxituar dhe ndien frikë (nga Allahu), ti atij nuk po ia vë veshin.”
“O Profet! Përse po ia ndalon vetes atë që ta ka lejuar Allahu, duke kërkuar t’u bësh qejfin grave të tua?! Allahu është Falës dhe Mëshirëplotë.”
El-Mugire ibn Shube transmeton se dielli u eklipsua ditën kur vdiq Ibrahimi, djali i Profetit (ﷺ), dhe njerëzit thanë se ishte eklipsuar për shkak të vdekjes së Ibrahimit. Profeti tha se dielli dhe hëna nuk eklipsohen për vdekjen apo lindjen e askujt dhe u tha të falen e ta thërrasin Allahun kur shohin një eklips.
Një muaj heshtjeje
Aishja, gruaja e Profetit (ﷺ), u shpif, domethënë u akuzua rrejshëm. Thashethemi u përhap nëpër qytetin e Medinës. Me fjalët e saj, ai kaloi një muaj të tërë pa asnjë shpallje për çështjen e saj. Vetëm atëherë erdhën ajetet që shpallën pafajësinë e saj. Një njeri që harton shkrim do ta kishte shfajësuar gruan e tij menjëherë.
Rrëfimi i vetë Aishes për shpifjen që u përhap kundër saj. Ajo thotë se Profeti (ﷺ) kaloi një muaj të tërë pa marrë asnjë shpallje për çështjen e saj, ndërsa thashethemi përhapej dhe ai konsultohej me Sahabët e tij, para se të zbrisnin ajetet që shpallën pafajësinë e saj. Kur Safvan ibn el-Muattali e gjeti të mbetur pas dhe e njohu, sepse e kishte parë para se të urdhërohej mbulesa, ajo thotë: e mbulova fytyrën me rrobën time.
“Me të vërtetë, ata që shpifën, janë një skotë prej jush. Mos e quani atë si të keqe për ju. Përkundrazi, kjo është mirë për ju. Çdonjëri prej tyre do të dënohet për atë që ka bërë, kurse atë që ka shpifur më shumë, e pret një dënim i madh.”
Çfarë thanë armiqtë e tij
Herakliu, perandori romak, e pyeti Ebu Sufjanin nëse Muhamedi (ﷺ) ishte akuzuar ndonjëherë për gënjeshtër para se të pretendonte se ishte profet. Ebu Sufjani ishte ende armik i Profetit (ﷺ) atëherë. Tha jo. Kundërshtarët e tij donin që ai të lëshonte pak, që të lëshonin edhe ata. Kur kërkuan një Kuran tjetër, atij iu tha të përgjigjej se nuk mund ta ndryshonte nga vetja. Vdiq me armaturën e tij të lënë peng për elb.
Ebu Sufjani, që atëherë ishte ende armik i Profetit (ﷺ), u pyet nga perandori bizantin Herakliu. Kur u pyet nëse e kishin akuzuar ndonjëherë Muhamedin për gënjeshtër para se të pretendonte profetësinë, ai u përgjigj jo. Herakliu arriti në përfundimin se një njeri që nuk gënjen për njerëzit nuk do të gënjente për Allahun.
“Ata dëshirojnë që ti të bësh lëshime, kështu që dhe ata të bëjnë lëshime.”
“E, kur u lexohen shpalljet Tona të qarta, atëherë ata që nuk shpresojnë se do të dalin para Nesh, thonë: “Na sill ndonjë Kuran tjetër ose ndërroje atë!” Thuaj (o Muhamed): “Është e pamundur ta ndërroj unë atë nga ana ime. Unë shkoj vetëm pas asaj që më është shpallur. Unë druaj, nëse e kundërshtoj Zotin tim, dënimin e Ditës së Madhe.””
Aishja transmeton se kur vdiq Profeti (ﷺ), parzmorja e tij ishte e zotëruar nga një hebre si garanci për tridhjetë masa elbi.
Histori që populli i tij nuk i dinte
Pas historisë së Nuhut, Kurani thotë se as Profeti (ﷺ), as populli i tij nuk i dinin këto histori më parë. Disa nga hollësitë që jep nuk gjenden në asnjë shkrim të mëparshëm. Djali i Nuhut, që e refuzoi anijen dhe u mbyt, nuk gjendet askund në Bibël.
“Këto janë (disa) nga lajmet e fshehta që Ne t’i shpallim ty. Këto nuk i ke ditur as ti, as populli yt para kësaj (shpalljes së Kuranit). Andaj, duro! Se, vërtet, në fund, fitorja është e besimtarëve.”
“Dhe ajo lundronte me ata nëpër valët e mëdha e të larta sa malet, ndërsa Nuhu thërriste birin e vet, i cili ishte ndarë veç: “O biri im, hip me ne e mos u bëj me mohuesit!” (I biri) tha: “Unë do të strehohem në një mal i cili do të më ruajë nga uji”. Nuhu iu përgjigj: “Sot askush nuk do të kursehet nga dënimi i Allahut, përveç atij që e mëshiron Ai!” Një valë në mes tyre i ndau dhe ai u fundos.”
Këndvështrime
Çfarë tregojnë dokumentet historike
Burimet më të hershme e përshkruajnë Profetin (ﷺ) si një njeri të njohur për ndershmëri. Ai nuk u pasurua nga mesazhi i tij dhe vdiq me armaturën e tij të lënë peng për elb. Nuk mund ta sillte shpalljen sipas dëshirës, edhe kur kishte më shumë nevojë për të.
Aishja transmeton se Profeti (ﷺ) nuk mori asnjë shpallje për shpifjen kundër saj për një muaj.
Ebu Sufjani ishte ende armik i tij kur i foli Herakliut. Tha se Muhamedi (ﷺ) nuk ishte akuzuar kurrë për gënjeshtër para se të pretendonte profetësinë.
Ai refuzoi të bënte lëshime në mesazh ose ta ndryshonte Kuranin kur ia kërkuan kundërshtarët.
Vdiq me armaturën e tij të lënë peng për tridhjetë masa elbi.
Thëniet e tij u mbajtën veçmas nga Kurani, ndërsa Bibla i përfshin përshëndetjet personale të shkrimtarëve të saj.
Pikëpamja islame
Kurani është fjala e Allahut (﷾), që ia solli engjëlli Xhibril Profetit (ﷺ). Ai e recitoi pikërisht siç e mori dhe nuk shtoi asgjë nga vetja.
Kurani thotë se Profeti (ﷺ) nuk lexoi apo shkroi kurrë një libër dhe e quan Profetin që nuk di shkrim e lexim (ﷺ).
Në shpalljen e parë ai i tha engjëllit tri herë se nuk dinte të lexonte.
Kurani flet si Allahu (﷾) në vetën e parë. E përdor urdhrin ‘Thuaj’ qindra herë, shumicën e tyre drejtuar Profetit (ﷺ).
Kurani e qorton Profetin (ﷺ) me fjalë që ai pastaj duhej t'i recitonte publikisht.
Kurani tregon hollësi të profetëve të mëparshëm, si djali i mbytur i Nuhut, që nuk gjenden në asnjë shkrim të mëparshëm.
Kurani e paraqet mungesën e kundërthënieve në të si provë se vjen nga Allahu (﷾).