Sulejmani, i njohur në shqip si Salomoni (paqja qoftë mbi të), ishte profet dhe mbret. Ai ishte djali dhe trashëgimtari i Davudit (Davidit). Allahu (﷾) i dha urtësi, një mbretëri të madhe, erën nën urdhrin e tij dhe gjuhën e shpendëve. Në të gjitha këto, ai vazhdoi ta falënderonte Allahun (﷾).
Ky udhëzues ndjek atë që thotë Kurani, me dy thënie të sakta të Profetit Muhamed (ﷺ). Është historia ashtu siç e tregon Islami. Nuk shtojmë asgjë që nuk e thonë Kurani dhe hadithet e sakta.
Me një shikim
- Ai ishte djali dhe trashëgimtari i Davudit. Të dy ishin profetë, dhe Allahu (﷾) u dha dituri.
- Allahu (﷾) e mësoi gjuhën e shpendëve. Ai e kuptoi një milingonë, dhe një pupëzë i solli lajme.
- Ai i shkroi mbretëreshës së Sebës, e cila adhuronte diellin. Ajo erdhi dhe iu nënshtrua Allahut (﷾) bashkë me të.
- Allahu (﷾) ia nënshtroi erën dhe xhindet. Ai e quajti këtë një provë të mirënjohjes së tij.
- Kurani e pastron atë nga historitë e rreme që u thanë kundër emrit të tij.
- Kur ai vdiq, xhindet mësuan se vetëm Allahu (﷾) e di të fshehtën.
- Trashëgimtari
Ai e trashëgon dijen e Davudit dhe e falënderon Allahun (﷾). Kurani 27:15Kurani 27:16
- Milingona
Ai dëgjon një milingonë që paralajmëron shoqet e saj, buzëqesh dhe lutet të jetë mirënjohës. Kurani 27:18Kurani 27:19
- Pupëza
Pupëza sjell lajme për një mbretëreshë dhe popullin e saj që adhurojnë diellin. Kurani 27:22Kurani 27:24
- Letra
Ai shkruan në emër të Allahut (﷾) dhe i fton të nënshtrohen. Ajo dërgon një dhuratë, dhe ai e refuzon. Kurani 27:30–31Kurani 27:35–36
- Froni
Froni i saj sillet para se ajo të mbërrijë. Ai thotë: kjo është nga dhuntitë e Zotit tim. Kurani 27:38–40
- Nënshtrimi
Mbretëresha i nënshtrohet Zotit të botëve, bashkë me Sulejmanin. Kurani 27:44
- Vdekja e tij
Vdekja e tij merret vesh vetëm kur një krijesë ia bren shkopin. Xhindet shohin se vetëm Allahu (﷾) e di të fshehtën. Kurani 34:14
Kurani nuk jep data për jetën e Sulejmanit, prandaj këto janë hapat e historisë së tij.
Trashëgimtari i Davudit
Sulejmani ishte djali i Davudit, dhe trashëgimtari i tij. Të dy ishin profetë. Allahu (﷾) u dha dituri, dhe të dy e falënderuan: Kurani 38:30Kurani 27:16Kurani 4:163Kurani 6:84Kurani 6:89
Qoftë lavdëruar Allahu që na ka ngritur mbi shumicën e robërve të Tij besimtarë!
(Kurani 27:15)
Sulejmani njihej për gjykimin e drejtë. Kurani tregon për një çështje që ai dhe Davudi e gjykuan bashkë. Kishte të bënte me një arë ku kishin hyrë natën delet e disa njerëzve. Nuk thotë çfarë vendosën. Thotë se Allahu (﷾) ishte dëshmitar, dhe se Sulejmanit iu dha kuptimi i drejtë: Kurani 21:78
Ne e bëmë Sulejmanin ta kuptonte drejtë çështjen dhe, që të dyve u dhamë mençuri e dituri.
(Kurani 21:79)
Profeti (ﷺ) tregoi për një çështje tjetër. Dy gra kishin secila nga një foshnjë. Një ujk mori njërën nga foshnjat, dhe secila grua thoshte se fëmija që mbeti ishte i saj. Shkuan te Davudi, i cili gjykoi për më të madhen. Pastaj shkuan te Sulejmani. Ai kërkoi një thikë, që ta ndante fëmijën më dysh dhe ta ndante mes tyre. Gruaja më e re bërtiti se nuk duhej ta bënte, sepse fëmija ishte i tjetrës. Kështu ai ia dha fëmijën gruas më të re. Sahih al-Bukhari 3427
Milingona dhe një lutje falënderimi
Sulejmani e dinte nga i vinte dija. I tha popullit të vet se Allahu (﷾) e kishte mësuar gjuhën e shpendëve dhe i kishte dhënë pak nga çdo gjë. E quajti këtë dhunti nga Allahu (﷾), jo meritë të vetën: Kurani 27:16
Neve na është mësuar gjuha e shpendëve dhe na është dhënë gjithçka. Kjo është vërtet dhunti e madhe
(Kurani 27:16)
Ushtritë e tij u mblodhën para tij në radhë: xhinde, njerëz dhe shpendë. Xhindet janë qenie të padukshme që, sipas Kuranit, Allahu (﷾) i krijoi nga zjarri. Kurani 27:17Kurani 55:15Sahih Muslim 2996
Arritën në një luginë milingonash. Një milingonë u tha të tjerave të futeshin në folenë e tyre, që Sulejmani dhe ushtria e tij të mos i shtypnin pa e kuptuar. Sulejmani e dëgjoi dhe buzëqeshi. Nuk u mburr me fuqinë e tij. U lut: Kurani 27:18Çfarë thotë Kurani për Sulejmanin dhe milingonën?
O Zoti im, më frymëzo që të jem mirënjohës për mirësitë që Ti më ke dhënë mua dhe prindërve të mi, dhe që të bëj vepra të mira, me të cilat Ti do të jesh i kënaqur. Më prano, me mëshirën Tënde, në gjirin e robërve të Tu të devotshëm!
(Kurani 27:19)
Pupëza dhe mbretëresha e Sebës
Një ditë Sulejmani i numëroi shpendët dhe nuk e pa pupëzën. Tha se zogu duhej t’i sillte një arsye të qartë për mungesën. Shpejt ajo u kthye, me lajme: Kurani 27:20–21
Kam marrë vesh diçka që ti nuk e ke ditur dhe të kam sjellë lajme të vërteta prej (qytetit të) Sebës.
(Kurani 27:22)
Në Sebë, tha pupëza, një grua sundonte një popull. Ajo kishte çdo mjet, dhe një fron madhështor. Por ajo dhe populli i saj nuk e adhuronin Allahun (﷾): Kurani 27:23
Kam parë se ajo dhe populli i saj adhuronin Diellin e jo Allahun.
(Kurani 27:24)
Sulejmani tha se do të shihte nëse zogu kishte thënë të vërtetën. Dërgoi një letër. Ajo fillonte me fjalët që myslimanët i thonë ende para çdo pune të mirë: në emër të Allahut (﷾), të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit. Dhe kërkonte një gjë të thjeshtë: Kurani 27:27–30
Mos u madhështoni para meje dhe ejani të përulur si besimtarë”!
(Kurani 27:31)
Mbretëresha nuk u përgjigj me zemërim. I thirri prijësit e saj, dhe tha se nuk do të vendoste asgjë pa ta. Ata i ofruan forcë për luftë, por ajo zgjodhi të dërgonte një dhuratë dhe të priste përgjigjen. Sulejmani e refuzoi dhuratën. Ajo që Allahu (﷾) i kishte dhënë atij, tha ai, ishte më e mirë se ajo që u kishte dhënë atyre. Kurani 27:29Kurani 27:32–36
Pastaj Sulejmani zgjodhi t’i tregonte një shenjë. I pyeti prijësit e tij cili prej tyre mund ta sillte fronin e saj para se ajo të mbërrinte. Një i fortë nga xhindet, një Ifrit, tha se mund ta sillte para se Sulejmani të ngrihej nga kuvendi. Por një që kishte dijen e Librit tha se mund ta bënte sa çel e mbyll sytë. Kurani nuk e përmend me emër, as nuk thotë si. Thotë vetëm se froni ishte aty, i vendosur fort para Sulejmanit. Dhe Sulejmani nuk u krenua. Ai tha: Kurani 27:38–40
Kjo është nga dhuntitë e Zotit tim, për të më provuar a jam mirënjohës apo mohues.
(Kurani 27:40)
Ai e ndryshoi fronin e saj, që ajo të mos e njihte, për të parë nëse ishte e udhëzuar. Kur ajo erdhi, e pyetën nëse ishte i saji. Ajo u përgjigj me kujdes: Kurani 27:41–42
Duket sikur të ishte ai
(Kurani 27:42)
Pastaj e ftuan të hynte në pallat. Dyshemeja e tij ishte xham i lëmuar, dhe ajo e mendoi për një pellg me ujë. Sulejmani i tha se ishte vetëm një pallat i shtruar me xhama. Dhe ajo tha: Kurani 27:44
O Zoti im, me të vërtetë unë e paskam dëmtuar veten dhe tani, bashkë me Sulejmanin i dorëzohem Allahut - Zotit të botëve!
(Kurani 27:44)
Një mbretëreshë që kishte adhuruar diellin erdhi ta adhuronte vetëm Allahun (﷾). Kurani tregon si ndodhi: një letër, një pyetje, një shenjë, dhe fjalët e saj.
Një mbretëri që i përkiste Allahut (﷾)
Sulejmani i kërkoi Allahut (﷾) ta falte dhe t’i jepte një mbretëri që askush pas tij nuk do ta kishte. Allahu (﷾) ia pranoi lutjen. Era frynte butë me urdhrin e tij, dhe udhëtimi i saj i mëngjesit ishte sa udhëtimi i një muaji, po ashtu edhe ai i mbrëmjes. Disa nga xhindet punonin para tij, me lejen e Zotit të tij. Ata bënin atë që ai dëshironte: harqe, enë të mëdha sa rezervuarët, dhe kazanë të mëdhenj të palëvizshëm. Kurani 38:35–36Kurani 21:81–82Kurani 34:12–13
Kurani e bën të qartë se kjo ishte vepër e Allahut (﷾), jo e Sulejmanit:
Sulejmanit i dhamë erën e fortë, që të fryjë sipas urdhrit të tij, drejt tokës, të cilën Ne e kemi bekuar
(Kurani 21:81)
Dhe Allahu (﷾) i tha familjes së Davudit si t’i përgjigjej një mirësie të tillë: Kurani 34:13
‘O familje e Davudit! Bëni falënderim (për Allahun)!’ Megjithatë, pak nga robërit e Mi, janë falënderues.
(Kurani 34:13)
Djajtë përhapën gënjeshtra për mbretërinë e Sulejmanit, dhe disa njerëz i ndoqën. Kurani e pastron emrin e tij: Kurani 2:102
shkuan pas shpifjeve që bënin djajtë kundër mbretërisë së Sulejmanit. E Sulejmani nuk ishte mohues, por djajtë ishin mohues.
(Kurani 2:102)
Kurani e mbyll historinë e tij me vdekjen e tij. Nuk thotë sa kohë sundoi apo jetoi. Thotë çfarë ndodhi kur Allahu (﷾) ia caktoi vdekjen: Kurani 34:14
atyre nuk u dha shenjë askush për vdekjen e tij, pos krimbit të drurit. Dhe, kur u rrëzua (Sulejmani), u bë e qartë se, sikur ta dinin xhindet të padukshmen, nuk do të vijonin në dënimin e poshtëruar.
(Kurani 34:14)
Mësimi është i qartë. Xhindet janë të fshehur nga sytë tanë, e megjithatë nuk e dinin të fshehtën. Vetëm Allahu (﷾) e di. Edhe mbreti më i madh vdiq, si çdo njeri, dhe mbretëria vazhdoi t’i përkiste Allahut (﷾).
Si e tregon Bibla ndryshe
Bibla tregon për Salomonin kryesisht te 1 i Mbretërve 1 deri në 11 dhe te 2 i Kronikave 1 deri në 9. Shumë prej saj pajtohet: ai ishte djali i Davidit, i urtë, dhe mbret i madh. Por disa pika janë të ndryshme. Myslimanët besojnë se Allahu (﷾) ia shpalli Tevratin Musait, dhe Inxhilin Isait: Ungjillin që predikoi vetë Jezusi gjatë jetës së tij. Inxhili nuk është Dhiata e Re. Katër Ungjijtë e Dhiatës së Re, Mateu, Marku, Luka dhe Gjoni, u shkruan nga të tjerë, dekada pasi Jezusi u ngrit lart. Asnjëri prej tyre nuk e përmend autorin e vet: emrat u vunë më vonë. Dhe Tevrati që kemi sot nuk është pikërisht ashtu si u shpall. Prandaj aty ku Bibla e tregon një histori njësoj si Kurani, e besojmë. Aty ku ndryshon nga Kurani apo e kundërshton, nuk e besojmë. Aty ku Kurani nuk thotë asgjë, as e besojmë as e mohojmë, siç mësoi Profeti (ﷺ). Ja ndryshimet kryesore, me vargjet. 1 Kings 4:29 (KJV)Kurani 5:48Kurani 5:46Nga cili prej katër Ungjijve predikoi Jezusi?Kush i shkroi Ungjijtë?Sahih al-Bukhari 4485Si duhet ta lexojë një mysliman Biblën?
Mbret apo profet. Bibla e quan Salomonin mbret mbi gjithë Izraelin, tregon si e ndërtoi Tempullin, dhe thotë se Zoti iu shfaq dy herë. Por nuk e quan kurrë profet. Kurani e numëron mes profetëve që Allahu (﷾) i frymëzoi, dhe mes atyre të cilëve u dha Librin, gjykimin dhe profetësinë. 1 Kings 4:1 (KJV)1 Kings 6:14 (KJV)1 Kings 11:9 (KJV)Kurani 4:163Kurani 6:84Kurani 6:89
Gratë e tij dhe perënditë e tjera. Bibla thotë se kur Salomoni u plak, gratë e tij ia kthyen zemrën pas perëndive të tjera. Thotë se ai bëri të keqen në sytë e Zotit. Kurani thotë se mohuesit nuk ishte Sulejmani, por djajtë që përhapën histori të rreme për të. Faqja e lidhur shqyrton çfarë u ngarkon Bibla profetëve të saj. 1 Kings 11:4 (KJV)1 Kings 11:6 (KJV)Kurani 2:102Kurani 38:30A ishin profetët pa mëkat?
Sundimi dhe vdekja e tij. Bibla thotë se Salomoni mbretëroi në Jerusalem mbi gjithë Izraelin dyzet vjet, pastaj u bashkua me etërit e tij dhe u varros në qytetin e Davidit. Kurani nuk jep vite. Tregon si u mor vesh vdekja e tij: nga një krijesë e vogël që ia brente shkopin, gjë që tregoi se edhe xhindet nuk e dinin të fshehtën. 1 Kings 11:42–43 (KJV)Kurani 34:14
Çfarë mund të mësojmë
Historia e Sulejmanit i flet kujtdo që ka marrë shumë, qoftë aftësi, para, ndikim apo kohë.
- Falënderojeni Allahun (﷾), dhe me gjithë zemër. Çfarëdo që i vinte, Sulejmani i drejtohej Zotit të vet: kjo është nga dhuntitë e Zotit tim, për të më provuar a jam mirënjohës. Kurani 27:19Kurani 27:40
- Pushteti është sprovë. Sulejmani kishte erën, xhindet dhe shpendët. Nuk i quajti të vetat. E dinte se ishin nga Allahu (﷾), dhe se do të sprovohej me atë që bënte me to.
- Filloni me Allahun (﷾), dhe flisni qartë. Letra e tij nisi në emër të Allahut (﷾), të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit, dhe kërkoi një gjë të thjeshtë: të vinin të nënshtruar ndaj Allahut (﷾). Kurani 27:30–31
- Duhet guxim për ta pranuar një gabim. Mbretëresha tha: e paskam dëmtuar veten. Ajo fjali ia ktheu jetën përmbys. Askush nuk është aq i rëndësishëm sa të mos mund t’i kthehet Allahut (﷾). Kurani 27:44
- E fshehta i përket Allahut (﷾). As xhindet nuk e dinin kur vdiq Sulejmani. Vetëm Allahu (﷾) e di atë që është e fshehur, prandaj mbështetuni tek Ai, jo te ata që pretendojnë se e shohin. Kurani 34:14
Mbretëresha e Sebës tha, bashkë me Sulejmanin, se i nënshtrohej Zotit të botëve. I njëjti Zot është i hapur për këdo që i drejtohet Atij. Kurani 27:44