Maikling sagot
Pinupuri at sinasaway ng Qur'an ang mga Anak ni Israel (ang mga inapo ni Jacob, na tinatawag ding Israel), gaya ng ginawa ng sarili nilang mga propeta. Tinatawag nito ang Torah na may “patnubay at liwanag” (5:44). Sinasabi nito na kabilang sa bayan ni Moises ang isang kalipunang “pumapatnubay ayon sa katotohanan at ayon dito ay nagpapatupad ng katarungan” (7:159). May mabibigat din itong mga talata. Sinasabi nito na may ilang lumabag sa tipan at pumatay sa mga propeta, at isinumpa (5:13, 5:78, 3:112). Ganoon din ang sinabi ni Moises: ‘Kayo'y naging mapaghimagsik laban sa PANGINOON mula nang araw na makilala ko kayo’ (Deuteronomio 9:24). Humahatol ang Qur'an ayon sa pananampalataya at mga gawa, hindi kailanman ayon sa kapanganakan. “Hindi sila magkapantay” (3:113), at nananatiling bukas ang pinto (5:65). Maaaring mag-asawa ang isang Muslim ng isang babaeng Hudyo at kumain ng pagkaing Hudyo (5:5). Sa ibaba, sinisipi nang buo ang bawat mabigat na talata, kasama kung paano ito binasa ng mga klasikong tagapagpaliwanag (mga unang iskolar na nagpapaliwanag sa Qur'an).
Buong paliwanag
Hinahatulan ayon sa pananampalataya at mga gawa, hindi kailanman ayon sa kapanganakan
Pinararangalan ng Qur'an ang mga matuwid ng Israel sa bawat panahon. Sinasabi nito na humatol sa pamamagitan ng Torah, ang Kautusang ibinigay sa pamamagitan ni Moises, ang mga propeta, “ang mga rabbi, at ang mga pantas” (5:44). Sinasabi nito na itinangi ng Diyos (﷾) ang Israel “higit sa mga nilalang” (2:47). Pinananatili nitong bukas ang pinto: “talaga sanang magtatakip-sala Kami sa kanila sa mga masagwang gawa nila” (5:65). Ito ang sariling padron ng Torah. May mga sumpa ito sa mga mapaghimagsik, pagkatapos ay ang tipang inaalala kapag nagpahayag sila ng kasalanan. Ang hinihingi ng Qur'an sa Israel ay ang hinihingi ng Torah. Hinihingi nito na tuparin nila ang tipan, at pakinggan ang propetang ipinangako ng Diyos (﷾) na ibabangon (Deuteronomio 18:18).
“Tunay na Kami ay nagpababa ng Torah, na doon ay may patnubay at liwanag. Humahatol sa pamamagitan nito ang mga propeta, na mga nagpasakop, sa mga nagpakahudyo, at [gayundin] ang mga rabbi, at ang mga pantas [para humatol] sa pamamagitan ng pinaingatan sa kanila mula sa Kasulatan ni Allāh. Sila noon doon ay mga saksi. Kaya huwag kayong matakot sa mga tao at matakot kayo sa Akin. Huwag kayong bumili kapalit ng mga talata Ko ng isang kaunting panumbas. Ang sinumang hindi humatol ayon sa pinababa ni Allāh, ang mga iyon ay ang mga tagatangging sumampalataya.”
“O mga anak ni Israel, alalahanin ninyo ang biyaya Ko na ibiniyaya Ko sa inyo, at na Ako ay nagtangi sa inyo higit sa mga nilalang [para sa pagkapropeta].”
“Kung sakaling ang mga May Kasulatan ay sumampalataya at nangilag magkasala ay talaga sanang magtatakip-sala Kami sa kanila sa mga masagwang gawa nila at talaga sanang magpapapasok Kami sa kanila sa mga hardin ng lugod.”
“At kanilang ipahahayag ang kanilang kasamaan, at ang kasamaan ng kanilang mga magulang, sa kanilang kataksilan na kanilang ginawa laban sa Akin, at gayundin na sila'y lumakad nang salungat sa Akin. Ako rin naman ay lalakad nang salungat sa kanila, at dadalhin Ko sila sa lupain ng kanilang mga kaaway; kung magkagayon ay baka ang kanilang di-tuling puso ay magpakumbaba, at kanila ngang tanggapin ang parusa sa kanilang kasamaan; ay aalalahanin Ko nga ang Aking tipan kay Jacob, at gayundin ang Aking tipan kay Isaac, at gayundin ang Aking tipan kay Abraham ay Aking aalalahanin; at aalalahanin Ko ang lupain.”
“O mga anak ni Israel, alalahanin ninyo ang biyaya Ko na ibiniyaya Ko sa inyo at magpatupad kayo sa kasunduan sa Akin, magpapatupad Ako sa kasunduan sa inyo. Sa Akin ay mangilabot kayo.”
“Ako'y magbabangon sa kanila ng isang propeta mula sa gitna ng kanilang mga kapatid, na gaya mo; at ilalagay Ko ang Aking mga salita sa kanyang bibig, at kanyang sasalitain sa kanila ang lahat ng Aking iuutos sa kanya. At mangyayari, na sinumang hindi makinig sa Aking mga salita na kanyang sasalitain sa Aking pangalan, ay Aking sisingilin sa kanya.”
5:82 at 5:51, ang mga talatang pinakamadalas sipiin
Ang dalawang talatang pinakamadalas sipiin ay ang 5:82 at 5:51. Nagsasalita ang 5:82 sa Propeta (ﷺ): “Talagang makatatagpo ka nga”. Pinapangalanan nito ang mga Hudyo at ang mga nagtambal bilang pinakamatindi sa pagkamuhi sa mga mananampalataya. Pinapangalanan nito ang mga nagsasabing “Tunay na kami ay mga Kristiyano” bilang pinakamalapit sa pagmamahal. Si al-Tabari (namatay noong 923) ay isa sa mga unang tagapagpaliwanag ng Qur'an. Binabasa niya ang 5:82 bilang pagsasabi ng Diyos (﷾) sa Propeta (ﷺ) kung ano ang makakatagpo niya. Iniuugnay niya ang papuri nito sa mga partikular na Kristiyano ng panahon ng Propeta (ﷺ) na nakarinig ng Qur'an at sumampalataya. Kasama nila ang mga sugo ng Negus, ang hari ng Abyssinia (Ethiopia). Ang pananalitang Arabe, la-tajidanna, ay isang matibay na panahunang panghinaharap na ipinatutungkol sa Propeta (ﷺ): sinasabi nito sa kanya kung ano ang makakatagpo niya sa mga taong nakaharap niya. Isa itong pahayag, hindi tuntunin tungkol sa mga Hudyo sa anumang susunod na panahon, at wala itong ibinibigay na utos sa mga Muslim. Hindi rin ito hatol sa bawat Hudyo: sinasabi ng parehong Qur'an na “Hindi sila magkapantay” (3:113). Ipinagbabawal ng 5:51 ang paggawa sa mga Hudyo at mga Kristiyano bilang awliya'. Isinasalin ito ni Yusuf Ali sa Ingles bilang ‘friends and protectors’, at ng Rowwad bilang “mga katangkilik”. Ipinapaliwanag ito ni al-Tabari bilang mga katulong at kakampi laban sa mga mananampalataya. Pinaniniwalaan niya na pangkalahatan ang pagbabawal para sa lahat ng mananampalataya. Tiyak siya na bumaba ito tungkol sa isang mapagpaimbabaw, isang lalaking nag-angkin ng Islam nang hindi ito tinatanggap. Pinanatili ng lalaking iyon ang ganoong pakikipagkampi dahil sa takot. Ipinapakita ng kasunod na talata ang ganoong mga lalaki, na nagsasabing: “Natatakot kami na may tumama sa amin na isang pananalanta” (5:52). Pinahihintulutan ng parehong kabanata ang isang Muslim na mag-asawa ng isang babaeng Hudyo (5:5).
“Talagang makatatagpo ka nga na ang pinakamatindi sa mga tao sa pagkamuhi sa mga sumampalataya ay mga Hudyo at ang mga nagtambal [kay Allāh]. Talagang makatatagpo ka nga na ang pinakamalapit sa kanila sa pagmamahal para sa mga sumampalataya ay ang mga nagsabi: “Tunay na kami ay mga Kristiyano.” Iyon ay dahil mayroon sa kanilang mga ministro at mga monghe at dahil sila ay hindi nagmamalaki.”
Binabasa ni al-Tabari ang talata bilang pagsasabi ng Diyos sa Propeta (ﷺ), na pinangangalanan ng kanyang paliwanag, kung ano ang kanyang matatagpuan: ang mga Hudyo at ang mga sumasamba sa diyus-diyusan bilang pinakamatindi sa pagkapoot sa mga sumampalataya sa kanya. Iniuugnay niya ang papuri sa mga Kristiyanong nakarinig ng Qur'an at sumampalataya: ang Negus ng Abyssinia at ang kanyang mga sugo, o mga taong nasa batas ni Jesus na pagkatapos ay tumanggap ng Islam. Ipinaliliwanag niya ang kanilang pagiging malapit sa pamamagitan ng kanilang debosyon at kababaang-loob sa harap ng katotohanan. Inihahambing niya sila sa mga Hudyong binabanggit ng talata, na, sabi niya, matagal nang sanay sa pagpatay sa mga propeta at pagbabago sa pagkasi. Iyan ang paratang ng 2:61 at 3:112, na ginagawa rin ng sariling pagtatapat ng Israel sa Nehemias 9:26.
“Hindi sila magkapantay; mayroon sa mga May Kasulatan na isang kalipunang matuwid [na yumakap sa Islām]. Bumibigkas sila ng mga talata ni Allāh sa mga bahagi ng gabi habang sila ay nagpapatirapa [sa pagdarasal]. Sumasampalataya sila kay Allāh at sa Huling Araw, nag-uutos sila ng nakabubuti, sumasaway sila ng nakasasama, at nagmamabilis sila sa mga kabutihan. Ang mga iyon ay kabilang sa mga maayos. Ang anumang ginagawa nilang kabutihan ay hindi sila tatanggihan dito. Si Allāh ay Maalam sa mga tagapangilag magkasala.”
“O mga sumampalataya, huwag kayong gumawa sa [na kumakalaban sa inyo na] mga Hudyo at mga Kristiyano bilang mga katangkilik. Ang ilan sa kanila ay mga katangkilik ng iba. Ang sinumang tumatangkilik sa kanila kabilang sa inyo, tunay na siya ay kabilang sa kanila. Tunay na si Allāh ay hindi nagpapatnubay sa mga taong tagalabag sa katarungan.”
“Kaya nakikita mo ang mga sa mga sa mga puso nila ay may sakit na nagmamabilis [sa pagtangkilik] sa mga iyon, na nagsasabi: “Natatakot kami na may tumama sa amin na isang pananalanta.” Ngunit harinawang si Allāh ay magdala ng pagwawagi o isang utos mula sa ganang Kanya kaya sila, dahil sa inililihim nila sa mga sarili nila, ay magiging mga nagsisisi.”
Ipinaliliwanag ni al-Tabari ang talata bilang pagbabawal sa mga mananampalataya na gawing katuwang at kakampi (ansar wa-hulafa') ang mga Hudyo at Kristiyano laban sa mga tao ng pananampalataya. Nagbibigay siya ng tatlong posibleng okasyon, kabilang ang pagtalikod ni Ubada ibn al-Samit sa kanyang pakikipag-alyansa sa mga kakamping Hudyo habang pinanatili naman ni Abd Allah ibn Ubayy ang kanya. Sinasabi niya na walang ulat na nagtatakda sa okasyon na sapat na matibay upang asahan. Tiyak siya na ibinaba ito tungkol sa isang mapagkunwari na nagpanatili ng ganoong alyansa dahil sa takot, gaya ng ipinakikita ng sumunod na talata (5:52). Itinuturing niyang pangkalahatan ang pagbabawal para sa lahat ng mananampalataya, anuman ang okasyon nito.
“Sa araw na ito, ipinahintulot para sa inyo ang mga kaaya-aya. Ang pagkain ng mga nabigyan ng Kasulatan ay ipinahihintulot para sa inyo. Ang pagkain ninyo ay ipinahihintulot para sa kanila at [gayon din] ang mga babaing malinis ang puri kabilang sa mga mananampalataya at ang mga babaing malinis ang puri kabilang sa mga nabigyan ng Kasulatan bago pa ninyo, kapag nagbigay kayo sa kanila ng mga bigay-kaya sa kanila –bilang mga nagpapakalinis ng puri, hindi bilang mga mangangalunya, at hindi mga gumagawa ng mga kalaguyo. Ang sinumang tumanggi sa pananampalataya ay nawalang-kabuluhan nga ang gawa niya. Siya sa Kabilang-buhay ay kabilang sa mga lugi.”
Ang mga talata ng sumpa: 5:13, 5:64, 5:78 at 9:30
Apat na talata ang nagsasalita tungkol sa isang sumpa, at bawat isa ay nagpapangalan ng isang gawa o isang kasabihan. Sinasabi ng 5:13 na isinumpa ng Diyos (﷾) ang mga lumabag sa tipan. Gayunman ay ibinubukod nito ang “kaunti sa kanila” mula sa paratang nito ng kataksilan, at nagtatapos sa “magpaumanhin ka sa kanila at magpawalang-sala ka”. Kinokondena ng 5:64 ang kasabihang “Ang kamay ni Allāh ay nakakulyar” sa “isinumpa sila dahil sa sinabi nila”. Si Ibn Abbas ay pinsan ng Propeta (ﷺ) at isang unang awtoridad sa Qur'an. Sinasabi niya na ang ibig sabihin ng kasabihan ay kuripot ang Diyos (﷾), hindi na nakatali ang Kanyang kamay. Sinasabi ni Ikrima, isang mag-aaral ni Ibn Abbas, na bumaba ang talata tungkol sa iisang lalaki, si Finhas na Hudyo. Idinaragdag ng talata: “Pumukol Kami sa pagitan [ng mga sekta] nila ng pagkamuhi at pagkapoot hanggang sa Araw ng Pagbangon.” Binabasa ito ni al-Tabari bilang sa pagitan ng mga Hudyo at mga Kristiyano. Inilalagay ng 5:78 ang sumpa sa “mga tumangging sumampalataya kabilang sa mga anak ni Israel”, sa pamamagitan nina David at Jesus. Kapwa sila mga anak ni Israel na sumasaway sa sarili nilang bayan. Sinasabi ni Ibn Abbas na nasa bawat kasulatan ang sumpang ito, mula sa Torah hanggang sa Qur'an. Nasa 5:79 ang sanhi: hindi nila sinaway ang isa't isa sa mga kamaliang ginagawa nila. Kinokondena ng 9:30 ang kasabihang si Ezra ('Uzair) ay anak ng Diyos. Nagtatapos ito sa isang sumpa: “Kumalaban nawa sa kanila si Allāh!” Itinatala ni al-Tabari ang dalawang ulat kung sino ang nagsabi nito: iisang lalaki, o isang pangkat ng mga Hudyo na pumunta sa Propeta (ﷺ) sa Medina.
“Kaya dahil sa pagkalas nila sa tipan sa kanila, isinumpa Namin sila at ginawa Namin ang puso nila na matigas. Naglilihis sila sa mga salita palayo sa mga katuturan ng mga ito. Lumimot sila ng isang bahagi mula sa ipinaalaala sa kanila. Hindi ka titigil sa pagkabatid sa kataksilan mula sa kanila maliban sa kaunti sa kanila, ngunit magpaumanhin ka sa kanila at magpawalang-sala ka. Tunay na si Allāh ay umiibig sa mga tagagawa ng maganda.”
“Nagsabi ang mga Hudyo: “Ang kamay ni Allāh ay nakakulyar.” Makulyar nawa ang mga kamay nila at isinumpa sila dahil sa sinabi nila. Bagkus ang dalawang Kamay Niya ay mga nakabukas; gumugugol Siya kung papaanong Niyang niloloob. Talagang magdaragdag nga sa marami kabilang sa kanila ang pinababa sa iyo mula sa Panginoon mo ng isang pagmamalabis at isang kawalang-pananampalataya. Pumukol Kami sa pagitan [ng mga sekta] nila ng pagkamuhi at pagkapoot hanggang sa Araw ng Pagbangon. Sa tuwing nagpapaningas sila ng isang apoy para sa digmaan, umaapula rito si Allāh. Nagpupunyagi sila sa lupa ng kaguluhan. Si Allāh ay hindi umiibig sa mga tagagulo.”
Ipinaliliwanag ni al-Tabari na ang “Ang kamay ni Allāh ay nakakulyar” ay nangangahulugang ang Diyos ay maramot at pinipigilan ang Kanyang kagandahang-loob, dahil itinuturing ng mga Arabe ang pagbibigay na gawain ng kamay. Iniuulat niya mula kay Ibn Abbas: hindi nila ibig sabihin na nakagapos ang kamay ng Diyos, kundi na Siya ay kuripot at itinatago ang Kanyang taglay. Sinasabi ni Ikrima na ang talata ay ibinaba tungkol kay Finhas na Hudyo. Binabasa ni al-Tabari ang “Pumukol Kami sa pagitan nila ng pagkamuhi at pagkapoot hanggang sa Araw ng Pagbangon” bilang sa pagitan ng mga Hudyo at mga Kristiyano, gaya ng pagbasa ni Mujahid. Binabasa niya ang “Sa tuwing nagpapaningas sila ng isang apoy para sa digmaan” bilang kanilang pagtitipon upang bumangon laban sa kanilang mga kalaban, na ikinakalat ng Diyos; sinasabi ni Mujahid na ito ang digmaan laban kay Muhammad (ﷺ). Binabasa niya ang kanilang pagpupunyagi ng “kaguluhan” bilang pagsuway ng mga Hudyo at Kristiyanong ito sa Diyos, pagtanggi sa Kanyang mga tanda at pagtatatwa sa Kanyang mga sugo.
“Isinumpa ang mga tumangging sumampalataya kabilang sa mga anak ni Israel ayon sa dila ni David at Jesus na anak ni Maria. Iyon ay dahil sumuway sila at sila noon ay lumalabag.”
Iniuulat ni al-Tabari mula kay Ibn Abbas na ang mga tumangging sumampalataya sa mga Anak ni Israel ay isinumpa sa bawat kasulatan: sa Torah noong panahon ni Moises, sa Salmo noong panahon ni David, sa Ebanghelyo noong panahon ni Jesus, at sa Qur'an noong panahon ni Muhammad (ﷺ). Ibinibigay niya ang dahilan mula sa sumunod na talata (5:79): hindi nila pinagbabawalan ang isa't isa sa mga kasamaang ginagawa nila.
“Nagsabi ang mga Hudyo: “Si Ezra ay anak ni Allāh,” at nagsabi ang mga Kristiyano: “Ang Kristo ay anak ni Allāh.” Iyon ay ang sabi nila sa pamamagitan ng mga bibig nila. Pumaparis sila sa sabi ng mga tumangging sumampalataya bago pa niyan. Kumalaban nawa sa kanila si Allāh! Paanong nalilinlang sila [sa katotohanan]?”
Itinatala ni al-Tabari ang dalawang pananaw kung sino ang nagsabing “Si Ezra ay anak ni Allāh”. Sinasabi ng isa na ito ay iisang lalaki, na pinangalanang Finhas. Ang isa pa, mula kay Ibn Abbas, ay pinangangalanan sina Sallam ibn Mishkam, Nu'man ibn Awfa, Sha's ibn Qays at Malik ibn al-Sayf. Tinanong ng mga lalaking ito ang Propeta (ﷺ) kung paano nila siya susundin gayong hindi niya itinuturing si Ezra na anak ng Diyos. Iniuulat din niya mula kay Ibn Abbas na lumitaw ang kasabihan dahil ibinalik ni Ezra ang Torah matapos itong makalimutan.
Kaabahan at pagdurusa: 2:61, 3:112 at 7:167
Nagsasalita ang 2:61 at 3:112 tungkol sa kaabahan, at kapwa ibinibigay ang dahilan. Nagsasalita ang 3:112 tungkol sa mga May Kasulatan, ang mga Hudyo at mga Kristiyano. Sinasabi nito na itinatak sa kanila ang kaabahan “saanman sila nasumpungan”. Pinapangalanan nito ang sanhi: sila ay “tumatangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh at pumapatay sa mga propeta nang walang karapatan”. Ibinibigay ng 2:61 ang parehong sanhi. Binabasa ni al-Tabari ang 3:112 tungkol sa mga Hudyong tumanggi sa Propeta (ﷺ), saanman sila nakatira, sa mga lupaing Muslim o iba pa. Ibinubukod ng talata ang mga “nasa isang kasunduan mula kay Allāh at isang pangangalaga mula sa mga tao”; ang salitang Arabe ay habl, isang lubid. Binabasa ni al-Tabari ang lubid bilang ang kasunduang nagpanatiling ligtas sa kanilang buhay, ari-arian at mga anak. Tinatawag din niya ang salaysay na isang paalala upang sila ay bumalik, at isang babala sa mga Muslim. Nagsasalita ang talata tungkol sa paghatol ng Diyos (﷾); wala itong ibinibigay na bahagi sa sinuman sa pagsasagawa nito. Ang kasunod na talata pagkatapos ng 3:112 ay nagsisimula sa “Hindi sila magkapantay” (3:113). Dumarating ang 7:167 pagkatapos ng kuwento ng mga lumabag sa Sabbath, at binabasa ito ni al-Tabari tungkol sa mga Hudyo. Sinasabi nito na magpapadala ang Diyos (﷾) laban sa kanila, “hanggang sa Araw ng Pagbangon”, ng mga magpapahirap sa kanila. Binabasa ito ni Ibn Abbas bilang ang jizya, na kinuha ng Propeta (ﷺ) at ng kanyang pamayanan. Ang jizya ay isang buwis na ibinabayad ng mga di-Muslim sa ilalim ng pamamahalang Muslim. Anuman ang ibig sabihin ni Ibn Abbas dito, walang ibinibigay ang talata sa sinumang Muslim o sa sinumang estado na anumang gawain laban sa mga Hudyo ngayon. Nagtatapos ang talata sa “Mapagpatawad, Maawain”. Sinasabi ng kasunod na talata na sinubok sila ng Diyos (﷾) “nang sa gayon sila ay babalik” (7:168). Itinatakda ng Torah ang parehong sumpa sa isang nilabag na tipan: ‘sa gitna ng mga bansang ito ay hindi ka magkakaroon ng kapahingahan’ (Deuteronomio 28:65). Gayunman ay sinasabi ng Diyos (﷾): ‘hindi ko sila itatakuwil’ (Levitico 26:44). Wala sa mga talatang ito ang nagbibigay sa isang Muslim ng pahintulot na gumawa ng mali sa sinuman: iniuutos ang katarungan sa lahat (5:8, 60:8).
“Itinatak sa kanila ang kaabahan saanman sila nasumpungan malibang nasa isang kasunduan mula kay Allāh at isang pangangalaga mula sa mga tao. Bumalik sila na may galit mula kay Allāh at itinatak sa kanila ang karukhaan. Iyon ay dahil sila noon ay tumatangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh at pumapatay sa mga propeta nang walang karapatan. Iyon ay dahil sumuway sila at sila noon ay lumalabag.”
“[Banggitin] noong nagsabi kayo: “O Moises, hindi kami makatitiis sa nag-iisang [pares ng] pagkain; kaya manalangin ka para sa amin sa Panginoon mo, magpapalabas Siya para sa amin ng pinatutubo ng lupa gaya ng mga halaman nito, mga pipino nito, mga bawang nito, mga lentiha nito, at mga sibuyas nito.” Nagsabi [si Moises]: “Magpapalit ba kayo ng higit na hamak sa higit na mabuti? Bumaba kayo sa isang kabayanan sapagkat tunay na ukol sa inyo ang hiningi ninyo.” Itinatak sa kanila ang kaabahan at ang karukhaan at bumalik sila kalakip ng isang galit mula kay Allāh. Iyon ay dahil sila noon ay tumatangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh at pumapatay sa mga propeta nang walang karapatan. Iyon ay dahil sumuway sila, at sila noon ay lumalabag.”
Binabasa ni al-Tabari ang talata tungkol sa mga Hudyong tumanggi kay Muhammad (ﷺ): itinatak sa kanila ang kaabahan saanman sila naroon, sa mga lupain man ng mga Muslim o ng mga sumasamba sa diyus-diyusan. Iniuulat niya mula kay al-Hasan na natagpuan sila ng pamayanang ito na nagbabayad ng jizya sa mga Magian, at na ibinaba sila ng Diyos at inilagay sa ilalim ng paa ng mga Muslim. Ipinaliliwanag niya ang ‘lubid’ (habl) bilang ang kasunduan at pangako ng kaligtasan na nag-ingat sa kanilang buhay, ari-arian at mga anak. Pinaniniwalaan niya na hindi inaalis ng pagtatangi ang kaabahan: nananatili ito sa kanila may kasunduan man o wala. Ibinibigay niya ang dahilan mula sa talata: pagtanggi sa mga tanda ng Diyos, pagpatay sa mga propeta, pagsuway at paglabag. Sinasabi niya na ikinuwento ng Diyos ang kahihiyan at poot na dumating sa mga lumabag sa Kanyang mga hangganan dahil sa dalawang dahilan. Ito ay paalala sa kanila, upang sila ay magbalik-loob. At ito ay babala sa ‘aming pamayanan’ na huwag sundan ang kanilang landas at sapitin ang parehong wakas.
“Hindi sila magkapantay; mayroon sa mga May Kasulatan na isang kalipunang matuwid [na yumakap sa Islām]. Bumibigkas sila ng mga talata ni Allāh sa mga bahagi ng gabi habang sila ay nagpapatirapa [sa pagdarasal]. Sumasampalataya sila kay Allāh at sa Huling Araw, nag-uutos sila ng nakabubuti, sumasaway sila ng nakasasama, at nagmamabilis sila sa mga kabutihan. Ang mga iyon ay kabilang sa mga maayos. Ang anumang ginagawa nilang kabutihan ay hindi sila tatanggihan dito. Si Allāh ay Maalam sa mga tagapangilag magkasala.”
“[Banggitin] noong nagpahayag ang Panginoon mo na talagang magpapadala nga Siya laban sa kanila hanggang sa Araw ng Pagbangon ng magpapataw sa kanila ng kasagwaan ng pagdurusa. Tunay na ang Panginoon mo ay talagang mabilis ang parusa, at tunay na Siya ay talagang Mapagpatawad, Maawain [sa mga nagbabalik-loob].”
“Naghati-hati Kami sa kanila sa lupa bilang mga kalipunan. Kabilang sa kanila ang mga maayos at kabilang sa kanila ang mababa roon. Sumubok Kami sa kanila ng mga magandang gawa at mga masagwang gawa, nang sa gayon sila ay babalik [sa pagtalima].”
Binabasa ni al-Tabari ang 7:167 bilang pagpapahayag ng Diyos na magpapadala Siya laban sa mga Hudyo, hanggang sa Araw ng Paghuhukom, ng mga magpapahirap sa kanila. Itinatala niya na sinasabing ito ay ang mga Arabe. Nilabanan nila ang mga hindi tumanggap ng Islam ni nagbayad ng jizya, at para sa mga nagbayad nito, ito ay tanda ng kababaan. Iniuulat niya mula kay Ibn Abbas: ito ay ang jizya, at ang mga nagpapataw nito ay si Muhammad (ﷺ) at ang kanyang pamayanan, hanggang sa Araw ng Paghuhukom. Tungkol sa wakas ng talata, sinasabi niya na mabilis ang Diyos sa pagpaparusa sa mga nagkakamit nito dahil sa kawalang-pananampalataya at pagsuway. Pinatatawad Niya ang sinumang nagsisisi at bumabalik sa pagsunod sa Kanya. Tungkol sa 7:168, binabasa niya ang “mga maayos” bilang ang mga sumasampalataya sa Diyos at sa Kanyang mga sugo. Sinasabi niya na inilarawan sila ng Diyos nang ganoon bago sila tumalikod sa kanilang relihiyon at bago isinugo sa kanila si Jesus. Binabasa niya ang “nang sa gayon sila ay babalik” bilang panawagan na bumalik sa pagsunod sa Diyos at magsisi.
“At sa gitna ng mga bansang ito ay hindi ka magkakaroon ng katiwasayan, at hindi magkakaroon ng kapahingahan ang talampakan ng iyong paa; kundi bibigyan ka roon ng PANGINOON ng nanginginig na puso, at pagdidilim ng mga mata, at panlulupaypay ng kaluluwa.”
“At gayunman sa kabila ng lahat ng iyon, kapag sila'y nasa lupain ng kanilang mga kaaway, ay hindi Ko sila itatakwil, ni kamumuhian Ko sila, upang lubos silang lipulin, at sirain ang Aking tipan sa kanila; sapagkat Ako ang PANGINOON nilang Diyos.”
“O mga sumampalataya, kayo ay maging mga mapagpanatili para kay Allāh, mga saksi sa pagkamakatarungan. Huwag ngang mag-udyok sa inyo ang pagkasuklam sa ilang tao upang hindi kayo magmakatarungan. Magmakatarungan kayo; ito ay pinakamalapit sa pangingilag magkasala. Mangilag kayong magkasala kay Allāh. Tunay na si Allāh ay Mapagbatid sa anumang ginagawa ninyo.”
“Hindi sumasaway sa inyo si Allāh kaugnay sa mga [tagatangging sumampalataya na] hindi nakipaglaban sa inyo dahil sa Relihiyon [ninyo] at hindi nagpalisan sa inyo mula sa mga tahanan ninyo, na magsamabuting-loob kayo sa kanila at magpakamakatarungan kayo sa kanila. Tunay na si Allāh ay umiibig sa mga nagpapakamakatarungan.”
Ang mga talata tungkol sa ‘mga unggoy’: 2:65, 7:166 at 5:60
Tatlong talata ang nagsasalita tungkol sa mga taong ginawang mga unggoy. Isinasalaysay ng 2:65 at 7:166 ang mga lumabag sa Sabbath sa iisang bayan sa tabi ng dagat (7:163). Sinabi ng Diyos (﷾) sa kanila: “Maging mga unggoy kayo na itinataboy!” Ang 5:60, na ipinatutungkol sa “mga May Kasulatan” (5:59), ay nagsasalita tungkol sa mga taong nakaraan na “gumawa Siya kabilang sa kanila ng mga unggoy, mga baboy”. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na hindi binigyan ng Diyos (﷾) ng supling at inapo ang mga binago Niya ang anyo. Idinagdag niya na umiiral na ang mga unggoy at mga baboy bago pa sila. Kaya walang iniwang buhay ngayon ang mga binago ang anyo, at ang paggamit sa mga talatang ito bilang panlalait laban sa mga Hudyo ay isang maling paggamit.
“Talaga ngang nakaalam kayo sa lumabag kabilang sa inyo sa Sabath, at nagsabi Kami sa kanila: “Maging mga unggoy kayo na itinataboy!””
“Tanungin mo sila tungkol sa pamayanan, na iyon noon ay nasa tabi ng dagat, noong lumalabag sila sa Sabado, noong pumupunta sa kanila ang mga isda nila sa araw ng Sabado nila nang mga nakalitaw, samantalang sa araw na hindi sila nangingilin ay hindi pumupunta ang mga ito sa kanila. Gayon Kami sumusubok sa kanila dahil sila noon ay nagpapakasuwail.”
“Kaya noong nagpakasutil sila sa sinaway sa kanila ay nagsabi Kami sa kanila: “Kayo ay maging mga unggoy na ipinagtatabuyan.””
“Sabihin mo: “O mga May Kasulatan, naghihinanakit kaya kayo sa amin maliban pa na sumampalataya kami kay Allāh, sa [sa Qur’ān na] pinababa sa amin, at sa pinababa bago pa niyan, at dahil ang higit na marami sa inyo ay mga suwail?””
“Sabihin mo: “Magbabalita kaya ako sa inyo hinggil sa higit na masama kaysa roon sa gantimpala mula sa ganang kay Allāh? [Hinggil ito] sa sinumang sumumpa sa kanya si Allāh, nagalit Siya sa kanya, at gumawa Siya kabilang sa kanila ng mga unggoy, mga baboy, at mga tagasamba ng nagpapakadiyos. Ang mga iyon ay higit na masama sa kalagayan at higit na ligaw palayo sa katumpakan ng landas.””
Iniulat ni Abdullah ibn Mas'ud na ang mga unggoy, at, sa palagay ng isang tagapag-ulat, ang mga baboy, ay nabanggit sa harap ng Propeta (ﷺ) bilang mga taong ginawang ibang anyo. Sinabi niya na hindi binigyan ng Diyos ang mga ginawa Niyang ibang anyo ng anak o lahi, at na umiiral na ang mga unggoy at baboy bago pa iyon.
Tatlo pang mabibigat na talata: 3:110, 62:5 at 2:96
Tatlo pang talata ang madalas sipiin. Unang pinananagot ng 3:110 ang mga Muslim. Sila ang pinakamabuting kalipunan habang sila ay nag-uutos ng nakabubuti, sumasaway ng nakasasama at sumasampalataya lamang. Tungkol sa mga May Kasulatan ay sinasabi nito na may ilang may pananampalataya, “at ang higit na marami sa kanila ay ang mga suwail”. Inihahalintulad ng 62:5 ang mga binigyan ng Kautusan ni Moises na nabigo rito sa isang asnong pumapasan ng mga aklat. Ginagawa ni Ibn Abbas ang asno na larawan ng sinumang bumabasa ng Aklat at hindi sumusunod dito. Ganoon din ang sinabi ng propetang si Jeremias tungkol sa mga eskriba ng kanyang panahon: ‘gumawa nang walang kabuluhan ang walang kabuluhang panulat ng mga eskriba’. Ang 2:96, gaya ng 5:82, ay nagsasalita sa Propeta (ﷺ): “Talagang makatatagpo ka nga sa kanila”. Binabasa ni al-Tabari ang 2:94-96 bilang isang hamong iniharap sa mga Hudyo ng Medina at sa kanilang mga rabbi, sa panahon ng Propeta (ﷺ). Inangkin nila ang Kabilang-buhay, ang buhay na darating, bilang kanila lamang (2:94). Kung kanila iyon, hindi sila matatakot sa kamatayan, ngunit sila ay “pinakamasigasig sa mga tao sa buhay”. Sinaway ni Jeremias ang parehong maling pagtitiwala sa isang pagkatawag: “Ang templo ng PANGINOON, ang templo ng PANGINOON”. Itinatanong ng Qur'an sa mga Muslim ang parehong tanong: “Nalugod ba kayo sa buhay na pangmundo sa halip ng pangkabilang-buhay?” (9:38).
“Kayo [O Kalipunan ni Muḥammad] ay pinakamabuting kalipunang pinalabas para sa mga tao. Nag-uutos kayo ng nakabubuti, sumasaway kayo ng nakasasama, at sumasampalataya kayo kay Allāh. Kung sakaling sumampalataya [kay Muḥammad] ang mga May Kasulatan, talagang iyon sana ay pinakamabuti para sa kanila. Kabilang sa kanila ang mga mananampalataya at ang higit na marami sa kanila ay ang mga suwail.”
“Ang paghahalintulad sa mga pinagpasan ng Torah, pagkatapos hindi pumasan nito, ay gaya ng paghahalintulad sa asno habang pumapasan ng mga makapal na aklat. Kay saklap ang paghahalintulad sa mga taong nagpasinungaling sa mga talata ni Allāh [sa Qur’ān]! Si Allāh ay hindi nagpapatnubay sa mga taong tagalabag sa katarungan.”
Ipinaliliwanag ni al-Tabari ang asno bilang nagdadala ng mga aklat ng kaalaman na hindi nito magagamit. Ganoon ang mga binigyan ng Torah na hindi kumilos ayon dito, at hindi sumampalataya kay Muhammad (ﷺ), na sinabi nitong sundin nila. Iniuulat niya mula kay Ibn Abbas: ginawa ito ng Diyos na paghahalintulad sa sinumang bumabasa ng Aklat at hindi sumusunod sa nilalaman nito.
“Paano ninyong nasasabi: ‘Kami ay marurunong, at ang Kautusan ng PANGINOON ay nasa amin’? Narito, tunay na sa walang kabuluhan gumawa ang walang kabuluhang panulat ng mga eskriba.”
“Talagang makatatagpo ka nga sa kanila na pinakamasigasig sa mga tao sa buhay kaysa sa mga nagtambal [kay Allāh]. Nag-aasam ang isa sa kanila na kung sana palawigin siya ng isang libong taon samantalang ito ay hindi maghahango sa kanya mula sa pagdurusa na palawigin siya. Si Allāh ay Nakakikita sa anumang ginagawa nila.”
“Sabihin mo: “Kung ukol sa inyo [O mga Hudyo] ang tahanan sa Kabilang-buhay sa piling ni Allāh nang natatangi bukod pa sa mga tao ay magmithi kay ng kamatayan kung kayo ay mga tapat.””
Binabasa ni al-Tabari ang 2:94 bilang isang katwirang ibinigay ng Diyos sa Kanyang Propeta (ﷺ) laban sa mga Hudyong naninirahan sa paligid niya sa Madinah. Sa pamamagitan nito, sabi niya, inilantad ng Diyos ang kanilang mga rabbi at iskolar. Inangkin nila na kanila lamang ang Kabilang-buhay, at hinamon silang hilingin ang kamatayan kung sila ay tapat. Binabasa niya ang 2:96 bilang sinabi sa Propeta (ﷺ), tungkol sa mismong mga Hudyong iyon. Sinasabi niya na takot sila sa kamatayan dahil alam nila ang naghihintay sa kanila dahil sa kanilang kawalang-pananampalataya.
“Huwag kayong magtiwala sa mga sinungaling na salita, na nagsasabi: ‘Ang templo ng PANGINOON, ang templo ng PANGINOON, ang templo ng PANGINOON, ang mga ito.’”
“O mga sumampalataya, ano ang mayroon sa inyo na kapag sinabi sa inyo na humayo kayo ayon sa landas ni Allāh ay nagpabigat kayo sa pagkapit sa lupa? Nalugod ba kayo sa buhay na pangmundo sa halip ng pangkabilang-buhay? Ngunit ano ang natatamasa sa buhay na pangmundo kapalit sa Kabilang-buhay kundi kaunti.”
Ang sariling mga propeta ng Israel ang unang nagsabi nito
Hindi bago ang mga pangunahing paratang. Nasa Tanakh na ang mga ito, ang Bibliyang Hebreo, na sinalita sa pangalan ng Diyos (﷾). Ang mga ito ay paghihimagsik, nilabag na tipan, Kautusang pinasan ngunit hindi tinupad, at mga propetang pinatay. Sinabi ni Moises sa Israel na naging mapaghimagsik sila ‘mula nang araw na makilala ko kayo’. Tinatawag ni Isaias ang Israel na mga anak na naghimagsik. Inilalagay din niya ang Israel nang mas mababa kaysa sa isang hayop na pasanin: kilala ng asno ang sabsaban ng kanyang panginoon, “Ngunit ang Israel ay hindi nakakakilala”. Sinasabi ni Jeremias na gumawa nang walang kabuluhan ang panulat ng mga eskriba, gaya ng pagsasalita ng 62:5 tungkol sa isang Kautusang pinasan at hindi tinupad. Isinusumpa niya ang taong hindi makikinig sa tipan, gaya ng 5:13. Ipinapahayag ng panalangin sa Nehemias 9 na “pinatay ang iyong mga propeta” ng Israel. Isinasalaysay ng Mga Cronica kung paano nila binato ang propetang si Zacarias sa looban ng Templo, sa utos ng hari. Iyan ang paratang ng 2:61 at 3:112. Nasa Mga Bilang 11 ang mga pipino, sibuyas at bawang ng 2:61. Tinatanggap ng mga Hudyo ang mga salitang ito mula sa sarili nilang mga propeta. Kaya hindi bagong uri ng pananalita tungkol sa Israel ang mabibigat na talata. Ang pangunahing tanong ay kung nagmumula ang Qur'an sa parehong Diyos (﷾).
“Alalahanin mo, huwag mong kalimutan, kung paanong iyong pinagalit ang PANGINOON mong Diyos sa ilang; mula nang araw na ikaw ay lumabas sa lupain ng Egipto, hanggang sa kayo'y dumating sa dakong ito, kayo'y naging mapanghimagsik laban sa PANGINOON.”
“Kayo'y naging mapanghimagsik laban sa PANGINOON mula nang araw na kayo'y aking makilala.—”
“Dinggin mo, O langit, at pakinggan mo, O lupa, Sapagkat ang PANGINOON ay nagsalita: Mga anak ay Aking inalagaan, at pinalaki, At sila'y nanghimagsik laban sa Akin. Nakikilala ng baka ang kanyang may-ari, At ng asno ang sabsaban ng kanyang panginoon; Ngunit ang Israel ay hindi nakakakilala, Ang Aking bayan ay hindi nakauunawa. Ah makasalanang bansa, Isang bayang lipos ng kasamaan, Isang binhi ng mga manggagawa ng masama, Mga anak na gumagawa ng kasamaan; Kanilang pinabayaan ang PANGINOON, Kanilang hinamak ang Banal ng Israel, Sila'y nagsitalikod at nagsiurong.”
“Paano ninyong nasasabi: ‘Kami ay marurunong, at ang Kautusan ng PANGINOON ay nasa amin’? Narito, tunay na sa walang kabuluhan gumawa ang walang kabuluhang panulat ng mga eskriba.”
“at sabihin mo sa kanila: Ganito ang sabi ng PANGINOON, ang Diyos ng Israel: Sumpain ang tao na hindi dumirinig ng mga salita ng tipang ito,”
“Gayunma'y sila'y naging masuwayin, at nanghimagsik laban sa Iyo, at itinapon ang Iyong kautusan sa kanilang likuran, at pinatay ang Iyong mga propeta na nagbabala sa kanila upang sila'y ibalik sa Iyo, at sila'y gumawa ng malalaking pamumungkahi sa galit.”
“At ang espiritu ng Diyos ay lumukob kay Zacarias na anak ni Joiada na saserdote; at siya'y tumayo sa itaas ng bayan, at nagsabi sa kanila: ‘Ganito ang sabi ng Diyos: Bakit ninyo sinasalangsang ang mga utos ng PANGINOON, na anupa't hindi kayo makaginhawa? sapagkat inyong pinabayaan ang PANGINOON, pinabayaan din naman Niya kayo.’ At sila'y nagbanta laban sa kanya, at binato siya ng mga bato sa utos ng hari sa looban ng bahay ng PANGINOON.”
“At ang halu-halong karamihan na nasa gitna nila ay nagnasa ng masidhi; at ang mga anak ni Israel man ay umiyak din, at nagsabi: ‘Sana'y bigyan kami ng karne na makakain! Naaalaala namin ang isda, na aming kinakain nang walang bayad sa Egipto; ang mga pipino, at ang mga melon, at ang mga puero, at ang mga sibuyas, at ang mga bawang; ngunit ngayo'y natutuyo ang aming kaluluwa; walang anuman; wala kaming natatanaw kundi ang manang ito.’—”
| Ang paratang | Sa Hebreong Bibliya | Sa Qur'an |
|---|---|---|
| Paghihimagsik at isang sinirang tipan | Moises: mapaghimagsik mula sa araw na nakilala niya sila (Deuteronomio 9:24). Isinusumpa ni Jeremias ang taong hindi nakikinig sa tipan (Jeremias 11:3). | Isinumpa ang mga sumira sa tipan (5:13). |
| Isang Kautusang dinadala ngunit hindi sinusunod | Jeremias: walang kabuluhan ang ginawa ng panulat ng mga eskriba (Jeremias 8:8). Isaias: kilala ng asno ang sabsaban ng kanyang panginoon, ngunit hindi nakakikilala ang Israel (Isaias 1:3). | Gaya ng isang asnong nagpapasan ng mga aklat (62:5). |
| Mga propetang pinatay | Ipinagtatapat ng panalangin ni Nehemias na pinatay ng Israel ang mga propeta (Nehemias 9:26). Binato si Zacarias sa looban ng Templo (2 Cronica 24:20-21). | Pinatay nila ang mga propeta (2:61, 3:112). |
| Pipino, sibuyas at bawang | Iniiyakan ng Israel ang pagkain ng Egipto: ang mga pipino, ang mga sibuyas at ang mga bawang (Bilang 11:5). | Hiniling nila kay Moises ang parehong mga pagkain (2:61). |
Humahatol ang Qur'an ayon sa pananampalataya at mga gawa, hindi kailanman ayon sa kapanganakan: hindi sila pare-pareho.
Kung sino ang tinutukoy ng mga talata ng papuri
Kailangang basahin ang mga talata ng papuri ng Qur'an nang kasintumpak ng mabibigat nitong mga talata. Binasa ng mga tagapagpaliwanag ang karamihan sa mga ito tungkol sa mga taong sumampalataya sa Propeta (ﷺ) nang dumating siya. Iniuulat ni al-Tabari si Ibn Abbas na dumating ang 3:85 pagkatapos ng 2:62. Kinukuha niya ito bilang nangangahulugang pinaniwalaan ni Ibn Abbas na pinawalang-bisa ang 2:62, ibig sabihin ay pinalitan ng sumunod na talata. Hindi kailangan ng sariling pagbasa ni al-Tabari ng pagpapawalang-bisa. Binabasa niya ang 3:113-115 tungkol kay Abdullah ibn Salam at sa iba pang Hudyo ng Medina na tumanggap ng Islam kasama niya. Binabasa niya ang 3:199 tungkol sa mga Muslim kabilang sa mga Hudyo at mga Kristiyano. Binabasa niya ang “isang kalipunang makatwiran” ng 5:66 bilang ang mga nagsasabi ng katotohanan tungkol kay Jesus. Tinatawag sila ni Mujahid, isa pang mag-aaral ni Ibn Abbas, na mga Muslim ng mga May Kasulatan. Binabasa ni al-Tabari ang 7:159 nang payak, tungkol sa isang matuwid na pangkat ng bayan ni Moises. Kaya hindi papuri sa mga Hudyo bilang mga Hudyo ang mga talatang ito. Pinupuri ng mga ito ang pananampalataya at mga gawa, sa panahon ni Moises at sa panahon ng Propeta (ﷺ).
“Tunay na ang mga sumampalataya [bago ni Propeta Muḥammad], ang mga nagpaka-Hudyo, ang mga Kristiyano, at ang mga Sabeano – ang sinumang sumampalataya kay Allāh at sa Huling Araw at gumawa ng maayos – ay ukol sa kanila ang pabuya nila sa ganang Panginoon nila, at walang pangamba sa kanila ni sila ay malulungkot.”
Binabasa ni al-Tabari ang “ang sinumang sumampalataya kay Allāh at sa Huling Araw”, na sinabi tungkol sa mga Hudyo, Kristiyano at Sabeano, bilang pagsampalataya kay Muhammad (ﷺ) at sa kanyang dinala, na pinanatili hanggang kamatayan. Iniuulat niya mula kay al-Suddi na ang pananampalataya ng isang Hudyo ay ang panghawakan ang Torah at ang daan ni Moises hanggang dumating si Jesus. Sinasabi nina Mujahid at al-Suddi na ang talata ay dumating tungkol sa mga Kristiyanong nakilala ni Salman al-Farisi, na namatay bago ang misyon ng Propeta (ﷺ). Iniuulat niya mula kay Ibn Abbas na pagkatapos ay ibinaba ng Diyos ang 3:85, at ipinapalagay niyang nangangahulugan ito na itinuring ni Ibn Abbas na pinawalang-bisa ang 2:62. Siya mismo ay mas pinipili ang kanyang unang pagbasa, na nakikita niyang mas malapit sa payak na teksto.
“Hindi sila magkapantay; mayroon sa mga May Kasulatan na isang kalipunang matuwid [na yumakap sa Islām]. Bumibigkas sila ng mga talata ni Allāh sa mga bahagi ng gabi habang sila ay nagpapatirapa [sa pagdarasal]. Sumasampalataya sila kay Allāh at sa Huling Araw, nag-uutos sila ng nakabubuti, sumasaway sila ng nakasasama, at nagmamabilis sila sa mga kabutihan. Ang mga iyon ay kabilang sa mga maayos. Ang anumang ginagawa nilang kabutihan ay hindi sila tatanggihan dito. Si Allāh ay Maalam sa mga tagapangilag magkasala.”
Iniuulat ni al-Tabari mula kay Ibn Abbas na ang 3:113-115 ay ibinaba nang tumanggap ng Islam sina Abdullah ibn Salam, Tha'laba ibn Sa'ya, Usayd ibn Sa'ya, Asad ibn Ubayd at iba pang Hudyo. Sinabi ng ilang rabbi na hindi tumanggap na ang pinakamasama lamang sa kanila ang sumunod sa kanya. Mas pinipili ni al-Tabari ang pagbasang ito: pinupuri ng mga talata ang mga mananampalataya sa mga May Kasulatan, isang grupong mahigpit na humahawak sa Aklat ng Diyos. Iniuulat din niya mula kay Qatada: hindi napahamak ang lahat ng tao; may natira ang Diyos sa gitna nila.
“Tunay na mayroon sa mga May Kasulatan na talagang sumasampalataya kay Allāh at sa pinababa sa inyo at sa pinababa sa kanila, na mga taimtim kay Allāh. Hindi sila bumibili kapalit ng mga talata ni Allāh ng isang kaunting panumbas. Ang mga iyon ay may ukol sa kanila na pabuya sa kanila sa ganang Panginoon nila. Tunay na si Allāh ay mabilis ang pagtutuos.”
Nagbibigay si al-Tabari ng tatlong pagbasa ng 3:199: ang Negus ng Abyssinia; si Abdullah ibn Salam at ang mga kasama niya; o ang mga Muslim sa mga Hudyo at Kristiyano. Mas pinipili niya ang huli, ang kay Mujahid, dahil pinangangalanan ng talata ang mga May Kasulatan nang walang hangganan. Kahit ibinaba ito tungkol sa Negus, sabi niya, saklaw nito ang lahat ng, gaya niya, sumunod sa Propeta (ﷺ) matapos sumunod sa Torah at sa Ebanghelyo.
“Kung sakaling sila ay nagpanatili sa Torah, Ebanghelyo, at anumang pinababa sa kanila mula sa Panginoon nila, talaga sanang kumain sila mula sa itaas nila at mula sa ilalim ng mga paa nila. Kabilang sa kanila ay isang kalipunang makatwiran at marami kabilang sa kanila ay kay sagwa ang ginagawa nila.”
Binabasa ni al-Tabari ang “nagpanatili sa Torah, Ebanghelyo” bilang pagkilos ayon sa pinagkakasunduan ng mga aklat, higit sa lahat ang pagsampalataya sa mga sugo ng Diyos. Binabasa niya ang “anumang pinababa sa kanila mula sa Panginoon nila” bilang ang Qur'an na dinala ni Muhammad (ﷺ). Binabasa niya ang “isang kalipunang makatwiran” (umma muqtasida) bilang ang mga nagsasabi ng katotohanan tungkol kay Jesus. Tinatawag nila siyang sugo at salita ng Diyos, hindi ginagawang anak ng Diyos ni nililibak ang kanyang pagsilang. Sinasabi ni Mujahid na sila ang mga Muslim ng mga May Kasulatan.
“Mayroon sa mga tao ni Moises na isang kalipunang pumapatnubay ayon sa katotohanan at ayon dito ay nagpapatupad ng katarungan. Muḥammad”
Ipinaliliwanag ni al-Tabari ang talata nang payak: sa mga Anak ni Israel ay may isang grupong nanghahawak sa katotohanan, kumikilos ayon dito, at humahatol nang makatarungan ayon dito. Nagdaragdag siya ng mga ulat, nang hindi nagpapasya tungkol sa mga ito, ng isang lipi ng Israel na itinakwil ang pagpatay sa mga propeta at dinala ng Diyos sa isang malayong lupain.
Ang parehong panukat para sa mga Muslim
Itatanong ng isang mambabasang Hudyo kung hinahawakan ba ng Qur'an ang sarili nitong bayan sa pamantayang ito. Oo. Tinatawag ng 3:110 ang mga Muslim na pinakamabuting kalipunan habang sila ay nag-uutos ng nakabubuti, sumasaway ng nakasasama at sumasampalataya lamang. Binabalaan ng 47:38 ang mga Muslim na kung tatalikod sila, maglalagay ang Diyos (﷾) ng ibang bayan bilang kapalit nila. Binabasa ni Ibn Abbas ang asno ng 62:5 bilang sinumang bumabasa ng Aklat at hindi sumusunod dito. Angkop din ang mga salitang iyon sa isang Muslim na may Qur'an. Binabasa rin ni al-Tabari ang 3:112 bilang babala sa sarili niyang pamayanan. Ibinibigay ng propetang si Amos ang panukat: kung mas malapit ang pagkatawag, mas mahigpit ang pagsusulit. Walang ibinubukod ang Qur'an dahil sa kapanganakan, kasama ang mga Muslim.
“Kayo [O Kalipunan ni Muḥammad] ay pinakamabuting kalipunang pinalabas para sa mga tao. Nag-uutos kayo ng nakabubuti, sumasaway kayo ng nakasasama, at sumasampalataya kayo kay Allāh. Kung sakaling sumampalataya [kay Muḥammad] ang mga May Kasulatan, talagang iyon sana ay pinakamabuti para sa kanila. Kabilang sa kanila ang mga mananampalataya at ang higit na marami sa kanila ay ang mga suwail.”
“Kayo nga itong tinatawagan upang gumugol kayo sa landas ni Allāh ngunit mayroon sa inyo na nagmamaramot. Ang sinumang nagmamaramot ay nagmamaramot lamang sa sarili niya. Si Allāh ay ang Walang-pangangailangan samantalang kayo ay ang mga maralita [sa Kanya]. Kung tatalikod kayo ay papalitan Niya [kayo] ng mga taong iba sa inyo, pagkatapos hindi sila magiging mga tulad ninyo.”
Ipinaliliwanag ni al-Tabari ang asno bilang nagdadala ng mga aklat ng kaalaman na hindi nito magagamit. Ganoon ang mga binigyan ng Torah na hindi kumilos ayon dito, at hindi sumampalataya kay Muhammad (ﷺ), na sinabi nitong sundin nila. Iniuulat niya mula kay Ibn Abbas: ginawa ito ng Diyos na paghahalintulad sa sinumang bumabasa ng Aklat at hindi sumusunod sa nilalaman nito.
Binabasa ni al-Tabari ang talata tungkol sa mga Hudyong tumanggi kay Muhammad (ﷺ): itinatak sa kanila ang kaabahan saanman sila naroon, sa mga lupain man ng mga Muslim o ng mga sumasamba sa diyus-diyusan. Iniuulat niya mula kay al-Hasan na natagpuan sila ng pamayanang ito na nagbabayad ng jizya sa mga Magian, at na ibinaba sila ng Diyos at inilagay sa ilalim ng paa ng mga Muslim. Ipinaliliwanag niya ang ‘lubid’ (habl) bilang ang kasunduan at pangako ng kaligtasan na nag-ingat sa kanilang buhay, ari-arian at mga anak. Pinaniniwalaan niya na hindi inaalis ng pagtatangi ang kaabahan: nananatili ito sa kanila may kasunduan man o wala. Ibinibigay niya ang dahilan mula sa talata: pagtanggi sa mga tanda ng Diyos, pagpatay sa mga propeta, pagsuway at paglabag. Sinasabi niya na ikinuwento ng Diyos ang kahihiyan at poot na dumating sa mga lumabag sa Kanyang mga hangganan dahil sa dalawang dahilan. Ito ay paalala sa kanila, upang sila ay magbalik-loob. At ito ay babala sa ‘aming pamayanan’ na huwag sundan ang kanilang landas at sapitin ang parehong wakas.
“Kayo lamang ang Aking nakilala sa lahat ng angkan sa lupa; Kaya't parurusahan Ko kayo dahil sa lahat ng inyong mga kasamaan.”
Kung paano sinasabihan ang isang Muslim na pakitunguhan ang mga Hudyo
Sa pang-araw-araw na buhay, malinaw ang batas. Maaaring kainin ng isang Muslim ang pagkain ng mga May Kasulatan at mag-asawa ng isang malinis ang puring babae kabilang sa kanila (5:5). Maaari siyang makitungo nang mabait at makatarungan sa lahat ng hindi lumalaban sa kanya dahil sa kanyang pananampalataya o nagpapalayas sa kanya mula sa kanyang tahanan (60:8). Hindi kailanman dapat ilihis siya ng pagkasuklam sa iba mula sa katarungan (5:8). Nagalit ang Propeta (ﷺ) nang sampalin ng isang Muslim ang isang Hudyong sumumpa sa pangalan ni Moises, at nagsalita siya tungkol kay Moises nang may karangalan. Tumayo siya para sa libing ng isang Hudyo at nagsabi: hindi ba ito isang kaluluwa?
“Sa araw na ito, ipinahintulot para sa inyo ang mga kaaya-aya. Ang pagkain ng mga nabigyan ng Kasulatan ay ipinahihintulot para sa inyo. Ang pagkain ninyo ay ipinahihintulot para sa kanila at [gayon din] ang mga babaing malinis ang puri kabilang sa mga mananampalataya at ang mga babaing malinis ang puri kabilang sa mga nabigyan ng Kasulatan bago pa ninyo, kapag nagbigay kayo sa kanila ng mga bigay-kaya sa kanila –bilang mga nagpapakalinis ng puri, hindi bilang mga mangangalunya, at hindi mga gumagawa ng mga kalaguyo. Ang sinumang tumanggi sa pananampalataya ay nawalang-kabuluhan nga ang gawa niya. Siya sa Kabilang-buhay ay kabilang sa mga lugi.”
“Hindi sumasaway sa inyo si Allāh kaugnay sa mga [tagatangging sumampalataya na] hindi nakipaglaban sa inyo dahil sa Relihiyon [ninyo] at hindi nagpalisan sa inyo mula sa mga tahanan ninyo, na magsamabuting-loob kayo sa kanila at magpakamakatarungan kayo sa kanila. Tunay na si Allāh ay umiibig sa mga nagpapakamakatarungan.”
“O mga sumampalataya, kayo ay maging mga mapagpanatili para kay Allāh, mga saksi sa pagkamakatarungan. Huwag ngang mag-udyok sa inyo ang pagkasuklam sa ilang tao upang hindi kayo magmakatarungan. Magmakatarungan kayo; ito ay pinakamalapit sa pangingilag magkasala. Mangilag kayong magkasala kay Allāh. Tunay na si Allāh ay Mapagbatid sa anumang ginagawa ninyo.”
Isinalaysay ni Abu Hurayra na isang Hudyong mangangalakal ang nanumpa sa Kanya na humirang kay Moises nang higit sa lahat ng tao, at sinampal siya dahil dito ng isang Muslim ng Medina. Nagreklamo ang Hudyo sa Propeta (ﷺ), na nagalit, hanggang sa makita ang galit sa kanyang mukha, at sinabi: huwag ninyong itangi ang sinuman sa mga propeta ni Allah nang higit sa iba. Idinagdag niya na sa Araw ng Pagkabuhay ay maaaring matagpuan niya si Moises na nakatayo na, na hawak ang Trono, at na hindi niya sinasabing may sinumang higit na mabuti kaysa kay Jonas na anak ni Matta.
Iniulat ni Abd al-Rahman ibn Abi Layla na tumayo sina Sahl ibn Hunayf at Qays ibn Sa'd sa al-Qadisiyya nang may dumaang libing. Sinabihan sila na ito ay libing ng isa sa mga protektadong hindi Muslim ng lupain. Sinabi nila na minsan ay tumayo ang Propeta (ﷺ) para sa isang libing, at nang sabihan siyang ito ay libing ng isang Hudyo, sinabi niya: hindi ba ito isang kaluluwa? Inilalagay ito ni al-Bukhari sa ilalim ng pamagat ng kabanata na ‘ang sinumang tumayo para sa libing ng isang Hudyo’.
Talata por talata
Qur'an 5:82 — Surah Al-Ma'idah, talata 82
“Talagang makatatagpo ka nga na ang pinakamatindi sa mga tao sa pagkamuhi sa mga sumampalataya ay mga Hudyo at ang mga nagtambal [kay Allāh]. Talagang makatatagpo ka nga na ang pinakamalapit sa kanila sa pagmamahal para sa mga sumampalataya ay ang mga nagsabi: “Tunay na kami ay mga Kristiyano.” Iyon ay dahil mayroon sa kanilang mga ministro at mga monghe at dahil sila ay hindi nagmamalaki.”
Sinipi para sa
Sinasabi ng mga kritiko na pinapangalanan ng Qur'an ang mga Hudyo bilang pinakamasamang kaaway ng mga Muslim, magpakailanman.
Ang tugon
Nagsasalita ang talata sa Propeta (ﷺ): “Talagang makatatagpo ka nga”. Ang pananalitang Arabe nito, la-tajidanna, ay isang matibay na panahunang panghinaharap na ipinatutungkol sa kanya. Ganoon ito binabasa ni al-Tabari, at iniuugnay ang papuri nito sa mga partikular na Kristiyanong sumampalataya sa kanya. Isa itong pahayag, hindi isang utos, at hindi tuntunin tungkol sa mga Hudyo sa anumang susunod na panahon. Hindi rin ito hatol sa bawat Hudyo: sinasabi ng parehong Qur'an na “Hindi sila magkapantay” (3:113). Ang papuri nito ay para sa ilang Kristiyano. Pinupuri ng Qur'an ang mga mananampalataya mula sa mga Hudyo sa 3:113-115 at 5:66, at ang mga matuwid ng bayan ni Moises sa 7:159. Pinahihintulutan ng parehong aklat ang isang Muslim na mag-asawa ng isang babaeng Hudyo (5:5). Hindi maaaring magkatabi niyan ang isang pangmatagalang utos ng pagkapoot.
Kung saan ito humahantong — Isang pahayag ng makakatagpo ng Propeta (ﷺ), hindi isang utos tungkol sa mga Hudyo sa bawat panahon.
Qur'an 9:30 — Surah At-Tawbah, talata 30
“Nagsabi ang mga Hudyo: “Si Ezra ay anak ni Allāh,” at nagsabi ang mga Kristiyano: “Ang Kristo ay anak ni Allāh.” Iyon ay ang sabi nila sa pamamagitan ng mga bibig nila. Pumaparis sila sa sabi ng mga tumangging sumampalataya bago pa niyan. Kumalaban nawa sa kanila si Allāh! Paanong nalilinlang sila [sa katotohanan]?”
Sinipi para sa
Walang Hudyong tumawag kailanman kay Ezra na anak ng Diyos. Ipinapakita ng talata na hindi kilala ng Qur'an ang Hudaismo.
Ang tugon
Walang natitirang tekstong Hudyo na gumagamit ng mga salitang iyon, at hindi inaangkin ng pahinang ito na mayroon. Nag-uulat ang talata ng isang kasabihan. Ang pandiwa nito, qalat, ‘nagsabi’, ay ginagamit din para sa mga Kristiyano, kaya hindi ito nililimitahan ng panahunan lamang. Nagmumula ang limitasyon sa mga ulat. Pinapangalanan ng mga ulat ni al-Tabari ang iisang lalaki, o isang pangkat ng mga Hudyo na pumunta sa Propeta (ﷺ) sa Medina. Sinasabi ni Ibn Abbas na lumitaw ang kasabihan dahil ibinalik ni Ezra ang Torah matapos itong makalimutan. Pinupuri ng Talmud, ang koleksiyon ng turong rabiniko, si Ezra dahil sa parehong gawang iyon. Nang makalimutan ang Torah, umakyat siya mula sa Babilonia at muling itinatag ito (Sukkah 20a).
Kung saan ito humahantong — Kinokondena ng talata ang isang kasabihang inilalagay ng mga tagapagpaliwanag sa ilang Hudyo ng Medina; hindi ito pag-angkin tungkol sa kredo ng mga Hudyo.
Qur'an 7:167 — Surah Al-A'raf, talata 167
“[Banggitin] noong nagpahayag ang Panginoon mo na talagang magpapadala nga Siya laban sa kanila hanggang sa Araw ng Pagbangon ng magpapataw sa kanila ng kasagwaan ng pagdurusa. Tunay na ang Panginoon mo ay talagang mabilis ang parusa, at tunay na Siya ay talagang Mapagpatawad, Maawain [sa mga nagbabalik-loob].”
Sinipi para sa
Sinasabi ng mga kritiko na ipinapangako ng talatang 7:167 ang pagdurusa ng mga Hudyo hanggang sa katapusan ng panahon, at na pinapangalanan ni Ibn Abbas ang mga Muslim bilang mga nagdadala nito.
Ang tugon
Binabasa ni Ibn Abbas ang talata bilang ang jizya, na kinuha ng Propeta (ﷺ) at ng kanyang pamayanan. Tinatawag ni al-Tabari ang jizya na tanda ng kababaan. Walang ibinibigay ang alinmang pagbasa sa sinumang Muslim o sa sinumang estado na gawain laban sa mga Hudyo ngayon. Binabasa rin niya ang ‘lubid’ ng 3:112 bilang isang kasunduang nagpanatiling ligtas sa buhay, ari-arian at mga anak. Ang Torah rin ay may Diyos (﷾) na nagpapadala ng isang bansa laban sa Israel: “Magdadala ang PANGINOON laban sa iyo ng isang bansa mula sa malayo” (Deuteronomio 28:49). Nagbabala ito: ‘sa gitna ng mga bansang ito ay hindi ka magkakaroon ng kapahingahan’ (Deuteronomio 28:65). Nagtatapos ang talata sa “Mapagpatawad, Maawain”: sinasabi ni al-Tabari na pinatatawad ng Diyos (﷾) ang sinumang nagsisisi at bumabalik sa pagtalima sa Kanya. Wala itong ibinibigay na pahintulot sa isang Muslim na gumawa ng mali sa sinuman. Iniuutos ng 5:8 ang katarungan kahit sa mga ayaw niya.
Kung saan ito humahantong — Isang babala ng idinudulot ng isang nilabag na tipan, gaya ng sa Torah, na may awa para sa mga bumabalik; wala itong pinahihintulutang mali sa sinuman at walang ibinibigay na gawain laban sa mga Hudyo.
Levitico 26:44 — Torah (Batas), kabanata 26, talata 44 (JPS 1917)
“At gayunman sa kabila ng lahat ng iyon, kapag sila'y nasa lupain ng kanilang mga kaaway, ay hindi Ko sila itatakwil, ni kamumuhian Ko sila, upang lubos silang lipulin, at sirain ang Aking tipan sa kanila; sapagkat Ako ang PANGINOON nilang Diyos.”
Sinipi para sa
Walang hanggan ang tipan ng Diyos sa Israel. Hindi Niya kailanman itatakuwil ang Israel, kaya ang anumang aklat na nagsasabing isinumpa Niya sila ay hindi mula sa Kanya.
Ang tugon
Dumarating ang Levitico 26:44 pagkatapos ng mga sumpa ng parehong kabanata, na bumabagsak sa Israel dahil sa paglabag sa tipan. Ipinapangako nito na hindi lubusang lilipulin ng Diyos (﷾) ang Israel, at sinasabi ng 26:40-42 na inaalala Niya ang tipan kapag ipinahayag ng Israel ang kasamaan nito. Ganoon din ang sinasabi ng Qur'an, at hindi kailanman sinasabi na itinakuwil ng Diyos (﷾) ang Israel bilang isang bayan. Maging ang 7:167 ay nagtatapos sa “Mapagpatawad, Maawain”. Tinatawagan sila nito na tuparin ang kanilang tipan gaya ng pagtupad Niya sa Kanya (2:40). Ang pagtupad dito ngayon ay nangangahulugang: “Sumampalataya kayo sa pinababa Ko bilang tagapagpatotoo para sa taglay ninyo” (2:41). At ipinapangako nitong pagtatakpan ang kanilang mga kasalanan kung sasampalataya sila (5:65).
Kung saan ito humahantong — Isinusumpa ng dalawang aklat ang tipang nilabag at nangangako ng awa sa pagbabalik; sinasabi ng Qur'an na kasama na ngayon sa pagbabalik ang pagkasing nagpapatotoo sa Torah.
Qur'an 2:62 — Surah Al-Baqarah, talata 62
“Tunay na ang mga sumampalataya [bago ni Propeta Muḥammad], ang mga nagpaka-Hudyo, ang mga Kristiyano, at ang mga Sabeano – ang sinumang sumampalataya kay Allāh at sa Huling Araw at gumawa ng maayos – ay ukol sa kanila ang pabuya nila sa ganang Panginoon nila, at walang pangamba sa kanila ni sila ay malulungkot.”
Sinipi para sa
Maging ang papuri ng Qur'an ay para lamang sa mga Hudyong naging Muslim; sinasabi ng mga tagapagpaliwanag nito na pinawalang-bisa ang 2:62.
Ang tugon
Binabasa ng karamihan sa mga tagapagpaliwanag ang papuri tungkol sa mga sumampalataya sa Propeta (ﷺ) nang dumating siya, at sinasabi ito ng pahinang ito. Iniuulat ni al-Tabari si Ibn Abbas na dumating ang 3:85 pagkatapos ng 2:62. Kinukuha niya ito bilang nangangahulugang pinaniwalaan ni Ibn Abbas na pinawalang-bisa, ibig sabihin ay pinalitan, ang 2:62. Hindi kailangan ng sarili niyang pagbasa ng pagpapawalang-bisa. Para sa mga Hudyo, mga Kristiyano at mga Sabeano (isang pangkat na pinapangalanan ng talata sa tabi nila), ang pananampalataya sa 2:62 ay nangangahulugang pananampalataya kay Muhammad (ﷺ). Iniuugnay rin ng Hudaismo ang gantimpala sa pagtanggap sa ipinahayag ng Diyos (﷾). Itinuro ni Rabbi Joshua (una hanggang ikalawang siglo) na may bahagi ang mga matuwid ng mga bansa sa Daigdig na Darating, ang buhay pagkatapos ng kamatayan. Nagdaragdag si Maimonides, isang iskolar ng batas ng Hudyo noong ikalabindalawang siglo, ng isang kondisyon. Dapat tuparin ng di-Hudyo ang pitong batas ni Noe dahil iniutos ng Diyos (﷾) ang mga ito sa pamamagitan ni Moises. Hindi hinihiling ng Hudaismo sa isang di-Hudyo na maging Hudyo, ngunit hinihiling ng Islam sa lahat na sundin ang huling sugo. Hindi iyon dobleng pamantayan: sinasabi ng Qur'an na isinugo siya “sa inyo nang lahatan” (7:158). Pinupuri rin ng Qur'an ang mga matuwid ng Israel bago ang Propeta (ﷺ): ang mga propeta at mga rabbi ng 5:44, at ang 7:159.
Kung saan ito humahantong — Kapwa iniuugnay ng dalawang pananampalataya ang gantimpala sa pagtanggap sa ipinahayag ng Diyos (﷾); pinaniniwalaan ng Islam na kasama na ngayon dito ang huling sugo, na isinugo sa lahat.
Qur'an 5:51 — Surah Al-Ma'idah, talata 51
“O mga sumampalataya, huwag kayong gumawa sa [na kumakalaban sa inyo na] mga Hudyo at mga Kristiyano bilang mga katangkilik. Ang ilan sa kanila ay mga katangkilik ng iba. Ang sinumang tumatangkilik sa kanila kabilang sa inyo, tunay na siya ay kabilang sa kanila. Tunay na si Allāh ay hindi nagpapatnubay sa mga taong tagalabag sa katarungan.”
Sinipi para sa
Sinasabi ng mga kritiko na ipinagbabawal sa mga Muslim na makipagkaibigan sa mga Hudyo.
Ang tugon
Ang awliya' rito ay nangangahulugang mga kakampi at tagapagtanggol. Ipinapaliwanag ito ni al-Tabari bilang mga katulong at kakampi laban sa mga mananampalataya. Ipinapakita ng kasunod na talata kung sino ang gumagawa nito: mga lalaking nagpanatili ng pakikipagkampi dahil natatakot sila sa pagbabago ng kapalaran. Ibang usapin ang pagkakaibigan. Maaaring mag-asawa ang isang Muslim ng isang babaeng Hudyo, at walang sinumang maaaring pagbawalang makipagkaibigan sa sarili niyang asawa. Pinahihintulutan ng 60:8 ang kabaitan at katarungan sa lahat ng hindi lumalaban sa mga Muslim dahil sa kanilang pananampalataya o nagpapalayas sa kanila mula sa kanilang mga tahanan.
Kung saan ito humahantong — Ipinagbabawal ng talata ang paggawa sa kanila bilang mga katulong at kakampi laban sa mga mananampalataya; pinahihintulutan ng 60:8 ang kabaitan at katarungan, at ng 5:5 ang pag-aasawa.
Qur'an 5:64 — Surah Al-Ma'idah, talata 64
“Nagsabi ang mga Hudyo: “Ang kamay ni Allāh ay nakakulyar.” Makulyar nawa ang mga kamay nila at isinumpa sila dahil sa sinabi nila. Bagkus ang dalawang Kamay Niya ay mga nakabukas; gumugugol Siya kung papaanong Niyang niloloob. Talagang magdaragdag nga sa marami kabilang sa kanila ang pinababa sa iyo mula sa Panginoon mo ng isang pagmamalabis at isang kawalang-pananampalataya. Pumukol Kami sa pagitan [ng mga sekta] nila ng pagkamuhi at pagkapoot hanggang sa Araw ng Pagbangon. Sa tuwing nagpapaningas sila ng isang apoy para sa digmaan, umaapula rito si Allāh. Nagpupunyagi sila sa lupa ng kaguluhan. Si Allāh ay hindi umiibig sa mga tagagulo.”
Sinipi para sa
Sinasabi ng mga kritiko na isinusumpa ng Qur'an ang bayang Hudyo at hinihiling ang pagkapoot sa kanila magpakailanman.
Ang tugon
Kinokondena ng talata ang isang kasabihan, at sinasabi ni Ikrima na bumaba ito tungkol sa iisang lalaki, si Finhas na Hudyo. Sinasabi ni Ibn Abbas na ang ibig sabihin ng kasabihan ay kuripot ang Diyos (﷾). Sinasagot ng Tanakh ang parehong pagdududa: “Umikli na ba ang kamay ng PANGINOON?” (Mga Bilang 11:23). Sinasaway ni Sofonias ang mga lalaking nagsasabing “Hindi gagawa ng mabuti ang PANGINOON”. Bumabagsak ang sumpa sa kasabihan at sa mga nagsabi nito. Binabasa ni al-Tabari, kasama ni Mujahid, ang “Pumukol Kami sa pagitan [ng mga sekta] nila ng pagkamuhi at pagkapoot” bilang sa pagitan ng mga Hudyo at mga Kristiyano. Ganoon din ang sinasabi ng 5:14 tungkol sa mga Kristiyano. Wala sa dalawa ang utos sa mga Muslim na kapootan ang sinuman. Binabasa ni Mujahid ang “isang apoy para sa digmaan” bilang ang digmaan laban sa Propeta (ﷺ). Makalipas ang dalawang talata, sinasabi ng 5:66: “Kabilang sa kanila ay isang kalipunang makatwiran”. Ibinubukod ng 5:13 ang “kaunti sa kanila” mula sa paratang nito ng kataksilan at sinasabing “magpaumanhin ka sa kanila”.
Kung saan ito humahantong — Nasa isang kasabihan at sa nilabag na tipan ang sumpa, gaya ng sa mga propeta. Pinapangalanan nito ang mga gawa, hindi ang isang bayan ayon sa kapanganakan, at walang inuutusang kapootan ang sinuman.
Isaias 1:2-4 — Mga Propeta (Nevi'im), kabanata 1, talata 2-4 (JPS 1917)
“Dinggin mo, O langit, at pakinggan mo, O lupa, Sapagkat ang PANGINOON ay nagsalita: Mga anak ay Aking inalagaan, at pinalaki, At sila'y nanghimagsik laban sa Akin. Nakikilala ng baka ang kanyang may-ari, At ng asno ang sabsaban ng kanyang panginoon; Ngunit ang Israel ay hindi nakakakilala, Ang Aking bayan ay hindi nakauunawa. Ah makasalanang bansa, Isang bayang lipos ng kasamaan, Isang binhi ng mga manggagawa ng masama, Mga anak na gumagawa ng kasamaan; Kanilang pinabayaan ang PANGINOON, Kanilang hinamak ang Banal ng Israel, Sila'y nagsitalikod at nagsiurong.”
Sinipi para sa
Kapag sinasaway ni Isaias ang Israel, nagsasalita siya bilang isa sa pamilya. Ang Qur'an ay isang tagalabas na umaatake sa isang bayan. Ginamit ng mga Kristiyano ang mga salita ng mga propeta laban sa mga Hudyo sa loob ng ilang siglo; ganoon din ang ginagawa ng Qur'an.
Ang tugon
Hindi sa kanya ang pagsaway ni Isaias: “sapagkat ang PANGINOON ay nagsalita”. Ibinibigay ni Amos ang tuntunin: “Kayo lamang ang aking nakilala... kaya't dadalawin ko sa inyo ang lahat ninyong kasamaan”. Kung mas malapit ang pagkatawag, mas mahigpit ang pagsusulit. Ginamit noon ng mga manunulat na Kristiyano ang mga propetang ito upang sabihing itinakuwil ng Diyos (﷾) ang Israel magpakailanman. Hindi iyon sinasabi ng Qur'an. Tinatawagan pa rin nito ang mga Anak ni Israel sa kanilang tipan (2:40), at binabalaan ang mga Muslim na maaari rin silang mapalitan (47:38). Nagsasalita rin ang Qur'an bilang salita ng Diyos (﷾), at ibinibigay nito ang pagkatawag sa Israel sa parehong hininga (2:47). Kaya ang tanong ay hindi kung sino ang nagsalita, kundi kung nagmumula ang Qur'an sa Diyos (﷾) na nagsalita sa pamamagitan ni Isaias.
Kung saan ito humahantong — Nakasalalay ang bisa ng isang pagsaway sa kung isinugo ito ng Diyos (﷾), hindi sa pamilya ng nagsasalita.
Qur'an 3:110 — Surah Al-Imran, talata 110
“Kayo [O Kalipunan ni Muḥammad] ay pinakamabuting kalipunang pinalabas para sa mga tao. Nag-uutos kayo ng nakabubuti, sumasaway kayo ng nakasasama, at sumasampalataya kayo kay Allāh. Kung sakaling sumampalataya [kay Muḥammad] ang mga May Kasulatan, talagang iyon sana ay pinakamabuti para sa kanila. Kabilang sa kanila ang mga mananampalataya at ang higit na marami sa kanila ay ang mga suwail.”
Sinipi para sa
Tinatawag ng Qur'an ang mga Muslim na pinakamabuting kalipunan at ang mga Hudyo na mga suwail. Hinahawakan nito ang mga Hudyo sa isang pamantayang hindi nito kailanman inilalapat sa mga Muslim.
Ang tugon
Ginagawa ng 3:110 ang mga Muslim na pinakamabuti habang sila ay nag-uutos ng nakabubuti, sumasaway ng nakasasama at sumasampalataya lamang. Binabalaan sila ng 47:38 na papalitan sila ng Diyos (﷾) kung tatalikod sila. Binabasa ni Ibn Abbas ang asno ng 62:5 bilang sinumang bumabasa ng Aklat at hindi sumusunod dito. Angkop din ang mga salitang iyon sa isang Muslim na may Qur'an. Binabasa rin ni al-Tabari ang 3:112 bilang babala sa mga Muslim. At kinampihan ng Propeta (ﷺ) ang isang Hudyo laban sa isang Muslim na sumakit sa kanya.
Kung saan ito humahantong — Ang panukat ng Qur'an ay pananampalataya at mga gawa para sa lahat; binabalaan ang mga Muslim ng parehong mga talata.
Qur'an 2:61 — Surah Al-Baqarah, talata 61
“[Banggitin] noong nagsabi kayo: “O Moises, hindi kami makatitiis sa nag-iisang [pares ng] pagkain; kaya manalangin ka para sa amin sa Panginoon mo, magpapalabas Siya para sa amin ng pinatutubo ng lupa gaya ng mga halaman nito, mga pipino nito, mga bawang nito, mga lentiha nito, at mga sibuyas nito.” Nagsabi [si Moises]: “Magpapalit ba kayo ng higit na hamak sa higit na mabuti? Bumaba kayo sa isang kabayanan sapagkat tunay na ukol sa inyo ang hiningi ninyo.” Itinatak sa kanila ang kaabahan at ang karukhaan at bumalik sila kalakip ng isang galit mula kay Allāh. Iyon ay dahil sila noon ay tumatangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh at pumapatay sa mga propeta nang walang karapatan. Iyon ay dahil sumuway sila, at sila noon ay lumalabag.”
Sinipi para sa
Sinisisi ng Qur'an ang mga Hudyo ng Medina sa ginawa ng kanilang mga ninuno: “noong nagsabi kayo” (2:61). Iyan ay sama-sama at minanang pagkakasala.
Ang tugon
Tinatanggihan ng Qur'an ang minanang pagkakasala sa malinaw na mga salita: “Hindi magpapasan ang isang tagapasan ng pasanin ng iba” (6:164). Tungkol sa mga patriyarka at sa kanilang angkan ay sinasabi nito: “Ukol doon ang nakamit niyon at ukol sa inyo ang nakamit ninyo” (2:134). Hindi naipapasa ang karapatan sa kapanganakan, at hindi rin ang pagkakasala. Nagsasalita ang ‘kayo’ nito sa isang bayan bilang iisang angkan sa paglipas ng panahon, gaya ng ginagawa ng Tanakh. Sinasabihan ang Israel na “ipahahayag nila ang kanilang kasamaan, at ang kasamaan ng kanilang mga magulang” (Levitico 26:40). Nananalangin ang Awit: “Kami ay nagkasala na kasama ng aming mga magulang” (Awit 106:6).
Kung saan ito humahantong — Personal ang pagkakasala sa Qur'an; kinakausap ng ‘kayo’ nito ang isang bayan sa paglipas ng panahon, gaya ng Levitico 26:40 at Awit 106:6.
Mga pananaw
Isang pagbasang Hudyo
Itinuturing ng maraming mambabasang Hudyo ang mga talata ng Qur'an tungkol sa mga Hudyo bilang polemiko: mga pag-atakeng ipinanganak sa mga tunggalian sa Medina. Sinasabi ng Torah na hindi kailanman masisira ang tipan ng Diyos sa Israel. Kapag sumasaway ang mga propeta ng Israel, nagsasalita sila sa loob ng pamilya, at nagtatapos sila sa kaaliwan.
Nangangako ang Diyos na kahit sa pagkatapon ay hindi Niya itatakuwil ang Israel o sisirain ang Kanyang tipan sa kanila.
Pagtutol
Hindi kailanman sinasabi ng Qur'an na itinakuwil ng Diyos (﷾) ang Israel bilang isang bayan. Ang Levitico 26 mismo ay sumusumpa sa isang nilabag na tipan bago ang pangakong ito, at inaalala ng Diyos (﷾) ang Kanyang tipan kapag nagpahayag ng kasalanan ang Israel (26:40-42). Pinananatili ng Qur'an ang padron na iyon: tinatawagan nito ang Israel sa kanyang tipan (2:40) at ipinapangakong pagtatakpan ang kanilang mga kasalanan kung sasampalataya sila (5:65).
Hindi titigil ang Israel na maging isang bansa sa harap ng Diyos habang pinananatili ng araw, buwan at mga bituin ang kanilang kaayusan.
Pagtutol
Hindi kailanman sinasabi ng Qur'an na itinakuwil ng Diyos (﷾) ang Israel; tinatawagan pa rin nito ang mga Anak ni Israel na tuparin ang kanilang tipan (2:40). Ang tanong lamang ay kung kasama na ngayon sa pagtupad dito ang pagkasing nagpapatotoo sa Torah (2:41).
Ang pagtawag sa mga Hudyo na pinakamatindi sa pagkamuhi at ang pagbabawal sa pakikipagkampi sa kanila ay mababasa bilang pagkapoot sa isang bayan.
Pagtutol
Sinasabi ng 5:82 sa Propeta (ﷺ) kung ano ang makakatagpo niya, at wala itong iniuutos. Idinaragdag ng 3:113 ang “Hindi sila magkapantay”. Ipinapaliwanag ni al-Tabari ang 5:51 bilang pagbabawal sa mga pakikipagkampi laban sa mga mananampalataya. At pinahihintulutan ng parehong kabanata ang isang Muslim na mag-asawa ng isang babaeng Hudyo (5:5). Pinahihintulutan ng 60:8 ang kabaitan at katarungan sa lahat ng hindi lumalaban sa mga Muslim dahil sa kanilang pananampalataya o nagpapalayas sa kanila mula sa kanilang mga tahanan.
Walang natitirang tekstong Hudyo na tumatawag kay Ezra na anak ng Diyos, kaya mali ang paglalarawan ng 9:30 sa Hudaismo.
Pagtutol
Totoo: walang natitirang tekstong Hudyo na gumagamit ng mga salitang iyon. Nag-uulat ang talata ng isang kasabihan, at pinapangalanan ng mga ulat ni al-Tabari ang iisang lalaki, o isang pangkat ng mga Hudyo na pumunta sa Propeta (ﷺ) sa Medina. Kinokondena nito ang sinabi ng ilan; hindi ito pag-angkin tungkol sa kredo ng mga Hudyo.
Maging ang papuri ng Qur'an ay para sa mga Hudyong naging Muslim, gaya ng sinasabi ng sarili nitong mga tagapagpaliwanag.
Pagtutol
Karamihang totoo, at sinasabi ito ng pahinang ito, bagaman pinupuri ng 5:44 at 7:159 ang mga matuwid ng Israel bago ang Propeta (ﷺ). Iniuugnay din ng Hudaismo ang gantimpala sa pagtanggap sa ipinahayag ng Diyos (﷾), gaya ng ipinasya ni Maimonides, isang iskolar ng batas ng Hudyo noong ikalabindalawang siglo, para sa mga di-Hudyo. Pinaniniwalaan ng Islam na kasama na ngayon dito ang huling sugo, na isinugo “sa inyo nang lahatan” (7:158).
Ang paratang na pinatay ng Israel ang mga propeta nito ay umaalingawngaw sa polemikong Kristiyano laban sa mga Hudyo.
Pagtutol
Ang sariling kasulatan ng Israel ang unang gumawa ng paratang: ipinapahayag ng panalangin ni Nehemias na “pinatay ang iyong mga propeta” ng Israel (Nehemias 9:26). Ginamit sa bandang huli ng mga manunulat na Kristiyano ang ganoong mga talata upang sabihing itinakuwil ng Diyos (﷾) ang Israel magpakailanman. Hindi kailanman sinasabi iyon ng Qur'an, at tinatawagan pa rin nito ang Israel sa kanyang tipan (2:40).
Ang pananaw ng Islam
Nagsasalita ang Qur'an sa Israel gaya ng ginawa ng mga propeta nito. Pinupuri nito ang mga tapat, sinasaway ang mga mapaghimagsik, at pinananatiling bukas ang pinto. Humahatol ito ayon sa pananampalataya at mga gawa, hindi kailanman ayon sa kapanganakan, at hinahawakan nito ang mga Muslim sa parehong panukat.
Inuulit ng karamihan sa mabibigat na talata ng Qur'an ang mga paratang na ginawa nina Moises, Isaias, Jeremias at ng panalangin ni Nehemias.
Sinasabi ng Qur'an na hindi magkakapantay ang lahat ng May Kasulatan, at pinupuri ang mga matuwid ng bayan ni Moises.
Nangangako ang Diyos (﷾) na pagtatakpan ang mga kasalanan ng mga May Kasulatan kung sasampalataya sila at gagawa ng tama.
Pinahihintulutan ng batas ng Islam ang isang Muslim na mag-asawa ng isang babaeng Hudyo at kumain ng pagkaing Hudyo, at iniuutos ang katarungan sa lahat.
Tumayo ang Propeta (ﷺ) para sa libing ng isang Hudyo at nagalit nang saktan ng isang Muslim ang isang Hudyo.
Binabalaan ng Qur'an ang mga Muslim na papalitan sila ng Diyos (﷾) kung tatalikod sila.