Maikling sagot
Hindi. Ang Qur'an ay aklat ng mga tanda, hindi aklat-aralin ng agham. Tinatawag nito ang mga bagay ng paglikha na mga tanda, at sinasabihan nito ang mga tao na pag-aralan ang mga ito at humingi sa Diyos (﷾) ng higit pang kaalaman. Ang Propeta Muhammad (ﷺ) mismo ang gumuhit ng hangganan. Minsan ay nagbigay siya ng isang pahapyaw na opinyon na hindi na kailangang polinahin ng mga magsasaka ang kanilang mga puno ng datiles sa kamay, at bumagsak ang ani. Sinabi niya sa kanila na mas alam nila ang mga usapin ng kanilang mundo, ngunit ang sinasabi niya sa kanila mula sa Diyos (﷾) ay dapat tanggapin. Kaya hindi dapat itali ng isang Muslim ang isang talata sa teorya ng panahon. Nagbabago ang mga teorya, at kapag bumagsak ang isa, ang talata ang sinisisi. Hindi umaangat at bumabagsak ang Qur'an kasama nila. Nananatili ang mga salita nito nang eksakto ayon sa pagkapahayag sa mga ito.
Buong paliwanag
Isang aklat ng mga tanda ang paglikha
Tinatawag ng Qur'an ang mga langit, ang lupa at ang pagsasalitan ng gabi at araw na ayat, na nangangahulugang mga tanda. Sinasabihan nito ang mga mananampalataya na pag-isipan ang mga ito. Ipinapangako rin nito na ipakikita ng Diyos (﷾) ang Kanyang mga tanda sa malawak na mundo at sa mga tao mismo, hanggang sa maging malinaw ang katotohanan. Tumuturo ang isang tanda sa lampas pa sa sarili nito. Ang salitang ginagamit ng Qur'an ay mga tanda, hindi mga aralin sa pisika.
“Tunay na sa pagkalikha sa mga langit at lupa at pagsasalit-salitan ng gabi at maghapon ay talagang may mga tanda ukol sa mga may isip, na mga umaalaala kay Allāh nang nakatayo o nakaupo o nakahiga sa mga tagiliran nila at nag-iisip-isip sa pagkalikha sa mga langit at lupa, [na nagsasabi]: Panginoon namin, hindi Ka lumikha nito nang walang-saysay. Kaluwalhatian sa Iyo, kaya magsanggalang Ka sa amin sa pagdurusa sa Apoy.”
“Magpapakita Kami sa kanila ng mga tanda Namin sa mga abot-tanaw at sa mga sarili nila hanggang sa luminaw para sa kanila na [ang Qur’ān na] ito ay ang katotohanan. Hindi ba nakasapat ang Panginoon mo na Siya sa bawat bagay ay Saksi?”
Isang pananampalatayang nagsisimula sa pagbasa
Ang mga unang salitang ipinahayag sa Propeta (ﷺ) ay isang utos na bumasa. Nagsasalita ang mga ito tungkol sa panulat, at tungkol sa Diyos (﷾) na nagtuturo sa tao ng hindi niya alam. Tinuturuan ng Qur'an ang mananampalataya na manalangin para sa higit pang kaalaman. Pinananatili rin siya nitong mapagpakumbaba, sa pagpapaalala sa kanya na kakaunti ang kaalamang ibinigay sa mga tao.
“Bumasa ka sa ngalan ng Panginoon mo na lumikha, lumikha sa tao mula sa isang malalinta. Bumasa ka at ang Panginoon mo ay ang Pinakamapagbigay, na nagturo sa pamamagitan ng panulat, nagturo sa tao ng hindi nito nalaman.”
“Kaya napakataas si Allāh, ang Haring Totoo. Huwag kang magmadali sa pagbigkas ng Qur’ān bago pa matapos sa iyo ang pagkasi nito at magsabi ka: “Panginoon ko magdagdag Ka sa akin ng kaalaman.””
“Nagtatanong sila sa iyo tungkol sa kaluluwa. Sabihin mo: “Ang kaluluwa ay kabilang sa nauukol sa Panginoon ko at hindi kayo binigyan ng kaalaman kundi kakaunti.””
Ang aral ng puno ng datiles
Minsan ay nadaanan ng Propeta (ﷺ) ang mga magsasakang nagpopolina ng kanilang mga puno ng datiles sa kamay (tinutulungan ang mga puno na mamunga). Nagbigay siya ng isang pahapyaw na opinyon na hindi na nila kailangang gawin iyon. Tumigil sila, at bumagsak ang ani. Sinabi niya sa kanila na sarili lamang niyang opinyon iyon. Sinabi niya na mas alam nila ang mga usapin ng kanilang mundo, at na ibang usapin ang sinasabi niya sa kanila mula sa Diyos (﷾). Natututuhan ang pagsasaka sa pamamagitan ng pagsubok at pagkakamali. Hindi ganoon ang pagkasi. Pinalaya ng hangganang iyon ang mga Muslim na pag-aralan ang mundo nang walang takot.
Isinalaysay ni Talha na nadaanan ng Propeta (ﷺ) ang mga taong nagpopolinate ng mga puno ng datiles sa pamamagitan ng kamay at sinabi niya na sa palagay niya ay walang silbi ito. Huminto sila, at bumagsak ang ani. Pagkatapos ay sinabi ng Propeta na kung nakatutulong ito ay gawin nila, dahil iyon ay sarili lamang niyang opinyon; ngunit kapag may sinabi siya sa kanila mula kay Allah, dapat nila itong sundin, dahil hindi siya kailanman magsasabi ng anumang kasinungalingan tungkol kay Allah.
Isinalaysay nina Anas at Aisha ang parehong pangyayari: matapos bumagsak ang ani ng datiles, sinabi ng Propeta (ﷺ) sa mga magsasaka na higit nilang alam ang mga usapin ng kanilang mundo.
| Punto | Makamundong kasanayan | Paghahayag |
|---|---|---|
| Paano ito natututuhan | Sa pamamagitan ng pagsubok at pagkakamali. | Ibinibigay ito ng Diyos (﷾). |
| Sa aral ng puno ng datiles | Mas kilala ng mga magsasaka ang kanilang mga puno. | Dapat tanggapin ang sinabi sa kanila ng Propeta (ﷺ) mula sa Diyos (﷾). |
| Maaari ba itong magbago? | Oo: itinatama ang mga natuklasan. | Hindi: nananatili ang mga salita nito nang eksakto gaya ng pagkakahayag. |
Kung bakit maaaring magbago ang mga natuklasan ng agham
Itinutuwid ng agham ang sarili nito, na siyang lakas nito. Kaya maaaring magbago ang mga natuklasan nito. Itinuro ni Ptolemy, isang sinaunang astronomong Griyego, ang isang sansinukob na ang mundo ang gitna, at sinunod ito nang mahigit isang libong taon bago si Copernicus (1543). Nanatili ang mga batas ni Newton nang mahigit dalawang daang taon. Pagkatapos ay ipinakita ng general relativity ni Einstein (1915) na napakalapit ng mga ito sa katotohanan ngunit hindi eksakto. Noong unang bahagi ng dekada 1980, ipinakita ng dalawang doktor, sina Barry Marshall at Robin Warren, na karamihan sa mga ulser sa tiyan ay sanhi ng isang bakterya, hindi ng stress.
Inilalahad nito ang isang modelo ng sansinukob na ang araw, hindi ang lupa, ang nasa gitna, kapalit ng larawang ang lupa ang nasa gitna ni Ptolemy na sinunod ng mga marurunong sa loob ng mahigit isang libong taon.
Ipinakikita nito na ipinaliliwanag ng pangkalahatang relatibidad ang mabagal na paglipat sa ligiran ng Mercury, na hindi lubos maipaliwanag ng teorya ng grabidad ni Newton.
Iginagawad nito ang premyo kina Barry Marshall at Robin Warren dahil sa pagtuklas sa bakteryang Helicobacter pylori at sa papel nito sa gastritis at peptic ulcer, laban sa matagal nang pananaw na ang mga ulser ay sanhi ng stress at pamumuhay.
- Sinaunang panahon
Ptolemy
Isang sansinukob na nakasentro sa daigdig, sinunod nang mahigit isang libong taon.
- 1543
Copernicus
Napalitan ang sansinukob na nakasentro sa daigdig.
- 1915
Einstein
Ang mga batas ni Newton, pagkatapos ng mahigit dalawang daang taon, ay napatunayang napakalapit sa katotohanan ngunit hindi eksakto.
- Unang bahagi ng 1980s
Marshall at Warren
Ang karamihan sa mga ulser sa sikmura ay sanhi ng isang bakterya, hindi ng stress.
Ang pagsang-ayon sa agham ay hindi kapareho ng pagtuturo nito
Pinapangalanan ni David Shatz, isang Amerikanong pilosopo, ang dalawang paraan ng pagtutugma ng kasulatan sa agham. Sa mapagpakumbabang pananaw, tugma ang isang kasulatan sa tunay na agham ngunit hindi nito layuning ituro ito. Sa mapangahas na pananaw, nagtuturo ng agham ang mga talata nito, na naghihintay na matuklasan. Nagbabala si Shatz na maaaring bumalik ang mapangahas na pananaw laban sa nagsasabi nito. Kapag nagbago ang agham, bumabagsak kasama nito ang patunay. May ikalawang panganib. Maaaring piliin ng isang Muslim, mula sa ilang wastong pagbasa ng isang talata, ang tumutugma sa isang teorya. Kung gayon ay maaaring pumili ang isang kritiko ng iba at tawagin itong pagkakamali. Ang makatarungang paraan ay ang mapagpakumbaba. Kung saan binabasa ng mga iskolar ang isang talata sa higit sa isang paraan, iwanan itong bukas. Itanong lamang kung may sinasabing mali ang talata.
Pinag-iiba ang katamtamang concordism, kung saan maaaring ipagkasundo ang kasulatan sa tumpak na agham, at ang mapangahas na concordism, kung saan ang kasulatan ay positibong nagtuturo ng agham na maaaring matuklasan ng mga tagapagpaliwanag. Nagbababala na ang paggamit ng concordism sa pag-abot sa iba sa relihiyon ay maaaring bumalik sa gumagamit, dahil ang mga pagbabago sa paniniwalang siyentipiko ay maaaring magpaguho sa mga patunay na itinayo rito.
| Ang punto | Mapagpakumbaba | Mapangahas |
|---|---|---|
| Ang inaangkin nito | Walang sinasabing mali ang talata | Itinuturo ng talata ang teorya |
| Kapag nagbago ang teorya | Walang nawawala | Bumabagsak kasama nito ang patunay |
| Isang talatang may ilang pagbasa | Iniiwang bukas | Pinipili ang isang pagbasa upang tumugma |
Mga tandang hindi kinailangang bawiin
Kung saan nagsasalita ang Qur'an tungkol sa likas na mundo, hindi nito inuulit ang mga pagkakamali ng mga maalam sa panahon nito. Dalawang halimbawa ang sinapupunang may dalawang sungay at ang kidlat bilang nasusunog na singaw. Noong ikadalawampung siglo, nakatagpo ang astronomiya ng matibay na ebidensiya na may simula ang sansinukob. Pinahina niyon ang isang ideyang matagal nang sinasandalan ng kawalang-pananampalataya, ang walang hanggang sansinukob. Walang talatang kinailangang bigyan ng bagong kahulugan. Nagsasalita ang Qur'an tungkol sa mga langit at lupa na minsang magkasanib at pagkatapos ay pinaghiwalay, at tungkol sa langit noong ito ay usok pa. Iniaalok ang mga ito bilang mga tanda, hindi bilang patunay ng isang teorya. Inilalahad ang mga ito sa sarili nilang pahina.
“Hindi ba nakaalam ang mga tumangging sumampalataya na ang mga langit at ang lupa dati ay magkasanib, saka nagpawatak-watak Kami sa mga ito? Gumawa Kami mula sa tubig ng bawat bagay na buhay. Kaya hindi ba sila sumasampalataya?”
“Pagkatapos bumaling Siya sa langit habang ito ay usok pa saka nagsabi Siya rito at sa lupa: “Pumunta kayong dalawa sa pagtalima o sapilitan.” Nagsabi silang dalawa: “Pupunta kami na mga tumatalima.””
Mga salita para sa bawat panahon
Nagsasalita ang Qur'an tungkol sa kalikasan sa payak na mga salitang mauunawaan ng bawat panahon. Sinasabi nito na inilatag ang lupa, na siyang hitsura ng lupa. Idinagdag ni al-Razi na ang isang napakalaking bola ay mukhang patag sa bawat bahagi. Sinasabi nito na natagpuan ng isang manlalakbay ang araw na lumulubog sa madilim na tubig, na siyang nakita niya. Sinasabi nito na ang araw at ang buwan ay kapwa lumalangoy sa isang ligiran, na totoo pa rin. Hindi nalinlang ng mga salitang ito ang isang mambabasa noong ikapitong siglo. Hindi kailangang ipaliwanag palayo ng isang mambabasa ngayon ang mga ito.
“at sa lupa kung papaanong inilatag ito?”
Sinasagot nito ang mga nangatwiran na ang lupang ginawang higaan ay hindi maaaring maging bilog: ang bilog na napakalaki ay mukhang patag sa bawat bahagi nito, kaya ang lupa ay maaaring maging higaan sa mga naninirahan dito at bilog pa rin.
“hanggang sa nang umabot siya sa lubugan ng araw ay nakatagpo siya rito na [parang] lumulubog sa isang bukal na maburak at nakatagpo siya sa tabi niyon ng mga tao. Nagsabi Kami: O Dhulqarnayn, maaari na magparusa ka at maaari na gumawa ka sa kanila ng isang kagandahan.”
“Siya ay ang lumikha ng gabi at maghapon at ng araw at buwan; lahat sa isang ligiran ay lumalangoy.”
Ang nakikita ng pamamaraan ng agham
Naghahanap ang agham ng mga likas na sanhing masusukat at masusubok. Tinatawag itong methodological naturalism. Isa itong tuntunin ng pamamaraan, hindi isang natuklasan. Kaya hindi makikita ng agham ang mga anghel, ang mga jinn o ang layunin ng isang bagay, at hindi rin nito maaalis ang mga ito. Kapag nagsasalita ang isang talata tungkol sa nakalingid, hindi ito mapatutunayan o mapasisinungalingan ng isang teleskopyo. Ang masusubok ay ang sinasabi ng talata tungkol sa mundong nakikita natin.
Isang biyologong nagwagi ng Nobel Prize ang nangangatwiran na ang agham ang pinakamatagumpay na paraan ng pag-unawa sa likas na mundo, ngunit may hangganan ito: hindi nito masasagot ang mga tanong tungkol sa una at huling mga bagay, gaya ng kung paano nagsimula ang lahat, ano ang dahilan ng ating pagiging narito, at ano ang saysay ng pamumuhay.
“Sabihin mo: “Hindi nalalaman ng sinumang nasa mga langit at lupa ang nakalingid maliban kay Allāh, at hindi nila nararamdaman kung kailan sila bubuhayin.””
Magkaibang tanong ang sinasagot ng agham at ng pagkasi
Inilalarawan ng agham kung paano gumagana ang mga bagay, gaya ng kung paano nag-aapoy ang isang bituin o kumakalat ang isang sakit. Hindi nito masasabi kung bakit may anumang bagay, o kung ano ang dapat gawin ng isang tao. Ang pag-angking ang agham lamang ang nagbibigay ng katotohanan ay hindi mapatutunayan ng agham mismo. Sinabi ng biyologong nagwagi ng Nobel Prize na si Peter Medawar na may mga tanong na hindi masasagot ng agham. Kasama rito kung paano nagsimula ang lahat, kung para saan tayo narito at kung ano ang saysay ng pamumuhay.
Isang biyologong nagwagi ng Nobel Prize ang nangangatwiran na ang agham ang pinakamatagumpay na paraan ng pag-unawa sa likas na mundo, ngunit may hangganan ito: hindi nito masasagot ang mga tanong tungkol sa una at huling mga bagay, gaya ng kung paano nagsimula ang lahat, ano ang dahilan ng ating pagiging narito, at ano ang saysay ng pamumuhay.
Mga pananaw
Ang pananaw ng Islam
Ang Qur'an ay aklat ng patnubay. Ang mga paglalarawan nito sa paglikha ay mga tandang tumuturo sa Diyos (﷾). Pinaghiwalay ng Propeta (ﷺ) ang makamundong kasanayan at ang pagkasi. Kaya malayang pinag-aaralan ng mga Muslim ang mundo, at hindi kailanman pinasasandig ang isang talata sa isang teoryang maaaring magbago.
Tinatawag ng Qur'an ang mga bagay ng paglikha na mga tanda, at iniuutos ang pagninilay sa mga ito. Hindi nito layuning ituro ang pisika o medisina.
Iniuutos ng unang pagkasi ang pagbasa at pinupuri ang panulat, at tinuturuan ng Qur'an ang mananampalataya na humingi ng higit pang kaalaman.
Sa mga ulat tungkol sa puno ng datiles, tinawag ng Propeta (ﷺ) ang kanyang payo sa pagsasaka na isang personal na opinyon. Sinabi niya sa mga magsasaka na mas alam nila ang kanilang mga makamundong usapin, at sinabing ang ipinarating niya mula sa Diyos (﷾) ay dapat tanggapin.
Ayon sa sariling salaysay ng agham, maaaring magbago ang mga natuklasan nito. Kaya hindi kailanman dapat pasandigin ang isang talata sa isang kasalukuyang teorya.