Maikling sagot
Malapit sa malaking bahagi ng pang-araw-araw na buhay, ngunit naiiba sa ugat. Itinuturo ng Islam ang kabaitan sa mga magulang, ang paggalang sa mga nakatatanda, ang pagmamahal sa pag-aaral at ang kalinisan. Itinuturo rin nito ang kahinhinan, ang pagkalinga sa mga kapitbahay at panauhin, ang pasasalamat, ang hindi pag-aaksaya, at ang pagtupad sa iyong salita. Mahal ng maraming pamilya sa Silangang Asia ang parehong mga pagpapahalagang ito. Sa Islam, ang bawat isa ay itinuturo ng Diyos (﷾), ang Iisang Manlilikha, at ginagantimpalaan Niya ang mga gumagawa nito nang may pananampalataya (16:97). Naiiba ang Islam sa ugat: sa Diyos (﷾) lamang ang pagsamba. Sa Kanya napupunta ang panalangin, ang mga alay at ang pagyukod sa pagsamba (72:18). Kaya nananalangin ang isang Muslim sa Diyos (﷾) para sa kanyang mga magulang, hindi kailanman sa kanila. Itinuturo ng mga pagpapahalagang isinasabuhay mo na ang Siyang nagbigay ng mga ito.
Buong paliwanag
Ang maikling sagot
Itinuturo din ng Islam ang malaking bahagi ng pinahahalagahan mo, sa sarili nitong dahilan. Dito, ang ‘Silanganin’ ay nangangahulugang taga-Silangang Asia. Para ang pahinang ito sa sinumang ang kultura ng pamilya ay Tsino, Hapones, Koreano o malapit sa mga ito, may relihiyon man o wala. Sa Islam, ang bawat mabuting pagpapahalaga ay itinuturo ng Diyos (﷾), ang Iisang Manlilikha, at nakikita Niya ang bawat mabuting gawa. Sinasabi ng Qur'an na ang sinumang gumagawa ng mabuti at may pananampalataya ay bibigyan ng isang “buhay na kaaya-aya”, at ng gantimpala. Nasa ibaba ang walong pagpapahalaga. Sa bawat isa, nauuna ang sariling turo ng Islam, at pagkatapos ay ang isang kaugaliang iniingatan ng maraming pamilya. Tatlong pahina ang lumalalim pa: “Ano ang pinagsasaluhan ng Islam at ng kulturang Tsino?”, at ang parehong tanong para sa kulturang Hapones at Koreano.
“Ang sinumang gumawa ng isang maayos, na isang lalaki o isang babae, habang siya ay isang mananampalataya ay talagang magpapamuhay nga Kami sa kanya nang isang buhay na kaaya-aya at talagang gaganti nga Kami sa kanila ng pabuya sa kanila ayon sa higit na maganda sa anumang dati nilang ginagawa [na maayos na gawa].”
Mga magulang at mga nakatatanda
Inilalagay ng Qur'an ang kabaitan sa mga magulang katabi ng pagsamba sa Diyos (﷾), sa iisang pangungusap. Sa kanilang katandaan, ipinagbabawal nito kahit ang isang salita ng pagkasuya: “Magsabi ka sa kanilang dalawa ng salitang marangal.” Sinasabihan nito ang anak na pasalamatan ang Diyos (﷾) at ang kanyang mga magulang nang magkasama: “Magpasalamat ka sa Akin at sa mga magulang mo.” Tinanong ng isang lalaki ang Propeta (ﷺ) kung sino ang pinakakarapat-dapat sa kanyang mabuting pakikisama. Sumagot siya: ang iyong ina, nang tatlong ulit, at pagkatapos ay ang iyong ama. Itinuro rin niya na ang bata ang dapat unang bumati sa matanda. Inilalagay din ng maraming pamilya sa Silangang Asia ang tungkulin sa mga magulang sa puso ng buhay-pamilya. Tinatawag nila itong paggalang sa magulang: xiao sa Tsino, hyo sa Koreano. Itinuro ni Confucius na hindi sapat ang pagtustos sa mga magulang kung walang paggalang. Mayroong pambansang pista opisyal ang Japan, ang Araw ng Paggalang sa Matatanda, upang igalang at mahalin ang matatanda. Nang itanong ng isang survey sa Korea kung ano ang naiisip sa Confucianismo, kabilang sa mga sagot ang paggalang sa nakatatanda at ang paggalang sa magulang.
“Nagtadhana ang Panginoon mo na huwag kayong sumamba kundi sa Kanya at sa mga magulang ay [mag-ukol ng] paggawa ng maganda. Kung aabutan nga naman sa piling mo ng katandaan ang isa sa kanilang dalawa o ang kapwa sa kanilang dalawa ay huwag kang magsabi sa kanilang dalawa ng pagkasuya at huwag kang bumulyaw sa kanilang dalawa. Magsabi ka sa kanilang dalawa ng salitang marangal. Magbaba ka para sa kanila ng loob sa pagkaaba dahil sa pagkaawa at magsabi ka: “Panginoon ko, maawa Ka sa kanilang dalawa yayamang nag-alaga silang dalawa sa akin noong bata pa [ako].””
“Nagtagubilin Kami sa tao hinggil sa mga magulang niya [na maging mabuti] – nagdalang-tao sa kanya ang ina niya sa isang panlalata sa ibabaw isang panlalata at ang pag-awat sa kanya ay sa dalawang taon – na [nagsasabi]: Magpasalamat ka sa Akin at sa mga magulang mo. Tungo sa Akin ang kahahantungan.”
Isinalaysay ni Abu Huraira na may isang lalaking nagtanong sa Propeta (ﷺ) kung sino ang pinakakarapat-dapat sa kanyang mabuting pakikisama. Sinabi ng Propeta: ang iyong ina. Tatlong ulit pang nagtanong ang lalaki kung sino ang kasunod, at ang sagot ay ang iyong ina, pagkatapos ay ang iyong ina, at pagkatapos ay ang iyong ama.
Iniulat ni Abu Huraira na sinabi ng Propeta (ﷺ): ang bata ang dapat bumati sa matanda, ang dumaraan ang dapat bumati sa nakaupo, at ang maliit na grupo ang dapat bumati sa malaking grupo.
“Ang paggalang sa magulang sa kasalukuyan ay nangangahulugan ng pagtustos sa mga magulang. Ngunit ang mga aso at kabayo ay may kakayahan ding gumawa ng anumang pagtustos;-- kung walang paggalang, ano ang magtatangi sa isang pagtustos mula sa isa pa?”
Isang pag-aaral tungkol sa kung paano hinubog ng pagbabawal sa mga ritwal para sa mga ninuno ang Kristiyanismong Koreano. Tinatawag nito ang paggalang sa magulang (hyo) na isa sa mga pundamental na pagpapahalaga ng Confucianismo, at sinasabing ang mga ritwal para sa mga ninuno ang pangunahing panlipunang batayan ng Joseon, isang lipunang Confucian. Sinasabi nito na pinalitan ng mga Koreanong Protestante ang mga ritwal ng isang serbisyo ng pagsamba bilang pag-alaala (chudo yebae).
Itinatakda ng Batas ang layunin ng bawat pambansang pista opisyal. Ang Araw ng Paggalang sa Matatanda (Keiro no Hi), ang ikatlong Lunes ng Setyembre, ay upang igalang at mahalin ang matatandang naglingkod sa lipunan nang maraming taon, at ipagdiwang ang kanilang mahabang buhay. Ang Araw ng mga Bata (5 Mayo) ay upang igalang ang mga bata bilang mga tao, hangarin ang kanilang kaligayahan, at pasalamatan ang mga ina. Ang Araw ng Luntian (4 Mayo) ay upang mapalapit sa kalikasan at magpasalamat sa mga biyaya nito.
Isang pag-aaral tungkol sa pagkakakilanlang Confucian, mga paniniwala tungkol sa mga ninuno at mga ritwal para sa mga ninuno sa Korea, mula sa mga pambansang survey. Iniuulat nito na sa senso ng 2015, 54% ng mga nasa hustong gulang na Koreano ay walang relihiyon; 19% ay Protestante, 17% Budista at 8% Katoliko. Sinasabi nito na kabilang sa mga ritwal para sa mga ninuno ang mga ritwal sa araw ng kamatayan at mga ritwal sa pista sa Lunar New Year o sa Koreanong Thanksgiving. Sa mga ritwal ng pamilyang Confucian, ibinibilang ang mga ito na pinakamahalaga, dahil ipinahahayag ng mga ito ang paggalang sa magulang. Tinatanong ng mga survey nito kung gaano kadalas isinasagawa ng mga tao ang mga ritwal para sa kanilang mga patay na kapamilya sa mga libingan o sa tahanan, gaya ng mga dasal, insenso, pagkain o alak. Ang mga Protestante ang pinakamalamang na hindi tumupad sa mga ritwal; lumikha ang mga Koreanong Protestante ng isang Kristiyanong serbisyong pang-alaala upang palitan ang mga ito. Nang tanungin ng isang survey noong 2021 kung ano ang naiisip sa Confucianismo, kabilang sa mga sagot ang isang etikal na buhay o pagsunod sa mga tuntunin (19%), paggalang sa matatanda (17%), paggalang sa magulang o pamilya (11%) at kagandahang-asal (8%).
Pag-ibig sa pag-aaral
Nagsisimula sa isang utos ang mga unang talata ng Qur'an na bumaba: “Bumasa ka”. Pinupuri ng mga ito ang Diyos (﷾), na “nagturo sa tao ng hindi nito nalaman.” Tinuturuan ng Qur'an ang mananampalataya na manalangin: “Panginoon ko magdagdag Ka sa akin ng kaalaman.” Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang sinumang tumahak sa isang landas upang maghanap ng kaalaman, pinadadali ng Diyos (﷾) para sa kanya ang isang landas patungo sa Paraiso. Malaki rin ang parangal ng maraming pamilya sa Silangan sa pag-aaral. Halimbawa, sinasabi ng isang pag-aaral tungkol sa edukasyon at pamilya sa Korea na maraming pamilya ang patuloy na nagbabayad para sa pag-aaral ng kanilang mga anak, kahit mahirap ang panahon.
“Bumasa ka sa ngalan ng Panginoon mo na lumikha, lumikha sa tao mula sa isang malalinta. Bumasa ka at ang Panginoon mo ay ang Pinakamapagbigay, na nagturo sa pamamagitan ng panulat, nagturo sa tao ng hindi nito nalaman.”
“Kaya napakataas si Allāh, ang Haring Totoo. Huwag kang magmadali sa pagbigkas ng Qur’ān bago pa matapos sa iyo ang pagkasi nito at magsabi ka: “Panginoon ko magdagdag Ka sa akin ng kaalaman.””
Isinalaysay ni Abu Hurayra ang isang mas mahabang pananalita ng Propeta (ﷺ) tungkol sa mabubuting gawa at sa gantimpala nito. Kabilang dito: ang sinumang tumahak sa isang landas sa paghahanap ng kaalaman, pinadadali ni Allah para sa kanya ang isang landas patungo sa Paraiso; at kapag nagtipon ang mga tao sa isang masjid upang bigkasin ang Qur'an at pag-aralan ito nang sama-sama, bumababa sa kanila ang kapanatagan, binabalot sila ng awa at pinalilibutan sila ng mga anghel. Nagtatapos ito sa: ang sinumang napabagal ng kanyang mga gawa ay hindi mapabibilis ng kanyang lahi.
Sinasabi na matagal nang itinuturing na pinakamahalaga ang edukasyon sa lipunang Koreano, mula sa panahon ng Joseon hanggang sa kasalukuyan. Sinasabi nito na maraming pamilyang Koreano ang patuloy na sumusuporta sa edukasyon ng kanilang mga anak sa kabila ng hirap.
Kalinisan
Bago siya magdasal, hinuhugasan ng isang Muslim ang kanyang mukha, at ang kanyang mga kamay at braso, pinapahiran ang kanyang ulo, at hinuhugasan ang kanyang mga paa. Tinatawag na wudu ang paghuhugas na ito, at tumatagal ito hanggang sa may sumira rito. Ibinibigay ng Qur'an ang dahilan: “Hindi nagnanais si Allāh na maglagay sa inyo ng anumang pagkaasiwa, subalit nagnanais Siya na dumalisay sa inyo”. Kaya bahagi ng pagsamba ang kalinisan, araw-araw. Higit pa ang sinasabi ng pahina tungkol sa kulturang Hapones tungkol sa paghuhugas.
“O mga sumampalataya, kapag tumayo kayo patungo sa pagdarasal ay maghugas kayo ng mga mukha ninyo, mga kamay ninyo hanggang sa mga siko – magpahid kayo sa mga ulo ninyo – at mga paa ninyo hanggang sa mga bukungbukong. Kung kayo ay kailangang-maligo ay maligo kayo. Kung kayo ay mga may-sakit o nasa isang paglalakbay, o dumating ang isa sa inyo mula sa dumihan, o sumaling kayo ng mga babae saka hindi kayo nakatagpo ng tubig, ay magsadya kayo sa isang lupang kaaya-aya saka magpahid kayo sa mga mukha ninyo at mga kamay ninyo [ng alikabok] mula roon. Hindi nagnanais si Allāh na maglagay sa inyo ng anumang pagkaasiwa, subalit nagnanais Siya na dumalisay sa inyo at lumubos sa pagpapala Niya sa inyo, nang sa gayon kayo ay magpapasalamat [sa Kanya].”
Kahinhinan at kababaang-loob
Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang kahinhinan ay isang sanga ng pananampalataya. Pinupuri ng Qur'an ang mga “naglalakad sa lupa sa kababaang-loob”. Nagbabala ang Propeta (ﷺ) na hinahadlangan ng kapalaluan ang isang tao na pumasok sa Paraiso. Ipinaliwanag niya na ang kapalaluan ay ang pagtanggi sa katotohanan at ang pagmamaliit sa mga tao. Pinahahalagahan din ng maraming pamilya ang mahinhin at mapagpakumbabang pag-uugali. Ibinibilang ng isang pag-aaral tungkol sa pagkamapagpatuloy ng mga Hapones, ang omotenashi, ang kahinhinan sa mga tanda nito.
Isinalaysay ni Abu Hurayra na sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang pananampalataya ay may higit sa animnapung sanga, at na ang kahinhinan ay isang sanga ng pananampalataya.
“Ang mga lingkod ng Napakamaawain ay ang mga naglalakad sa lupa sa kababaang-loob at kapag kumausap sa kanila ang mga mangmang ay nagsasabi sila ng kapayapaan.”
Isinalaysay ni Abdullah ibn Mas'ud na sinabi ng Propeta (ﷺ) na walang sinumang may kasimbigat ng isang atomo ng kapalaluan sa kanyang puso ang papasok sa Paraiso. Sinabi ng isang lalaki na gusto ng mga tao na maganda ang kanilang damit at sapatos. Sumagot ang Propeta na si Allah ay maganda at iniibig ang kagandahan; ang kapalaluan ay ang pagtanggi sa katotohanan at ang pagmamaliit sa mga tao.
Inilalarawan nito ang omotenashi bilang paraang Hapones ng pagiging mapagpatuloy: hindi lamang ang pagbibigay ng pagkain at ligtas na lugar, kundi ang mga tradisyonal na paraan ng pag-aalaga sa mga panauhin. Kabilang sa mga tanda nito ang pag-unawa sa kalagayan at mga pangangailangan ng panauhin, isang maingat na inihandang kapaligiran (shitsurae), ang hindi pagpapapansin at ang kababaang-loob, at ang pagiging maramdamin.
Mga kapitbahay at panauhin
Pinagsasama ng Qur'an ang pagsamba sa Diyos (﷾) at ang paggawa ng mabuti sa iba. Binabanggit nito ang mga magulang, ang mga kamag-anak, ang mga nangangailangan, at ang “kapit-bahay na may pagkakamag-anak, kapit-bahay na malayo”. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang sinumang naniniwala sa Diyos (﷾) at sa Huling Araw ay hindi dapat manakit sa kanyang kapitbahay, at dapat magparangal sa kanyang panauhin. Sinabi niya na ang ganoong tao ay dapat maging mapagbigay sa dalawa. Lubhang inaalagaan ng maraming pamilya ang isang panauhin. Sa Japan, tinatawag na omotenashi ang pag-aalagang ito sa mga panauhin.
“Sumamba kayo kay Allāh at huwag kayong magtambal sa Kanya ng anuman. Sa mga magulang ay [mag-ukol ng] paggawa ng maganda, at sa may pagkakamag-anak, mga ulila, mga dukha, kapit-bahay na may pagkakamag-anak, kapit-bahay na malayo, kasamahan sa tabi, kinapos sa daan, at minay-ari ng mga kanang kamay ninyo. Tunay na si Allāh ay hindi umiibig sa sinumang naging isang hambog na mayabang.”
Isinalaysay ni Abu Huraira na sinabi ng Propeta (ﷺ): ang sinumang naniniwala kay Allah at sa Huling Araw ay hindi dapat manakit sa kanyang kapitbahay, dapat magparangal sa kanyang panauhin, at dapat magsalita ng mabuti o manahimik.
Isinalaysay ni Abu Shurayh na sinabi ng Propeta (ﷺ): ang sinumang naniniwala kay Allah at sa Huling Araw ay dapat maging mapagbigay sa kanyang kapitbahay at mapagbigay sa kanyang panauhin.
Inilalarawan nito ang omotenashi bilang paraang Hapones ng pagiging mapagpatuloy: hindi lamang ang pagbibigay ng pagkain at ligtas na lugar, kundi ang mga tradisyonal na paraan ng pag-aalaga sa mga panauhin. Kabilang sa mga tanda nito ang pag-unawa sa kalagayan at mga pangangailangan ng panauhin, isang maingat na inihandang kapaligiran (shitsurae), ang hindi pagpapapansin at ang kababaang-loob, at ang pagiging maramdamin.
Pasasalamat at hindi pag-aaksaya
Tinuruan ng Propeta (ﷺ) ang isang batang lalaki sa kanyang hapag na sabihin ang pangalan ng Diyos (﷾) bago kumain. Sinabi rin niya na nalulugod ang Diyos (﷾) sa isang taong kumakain ng isang pagkain at pinupuri Siya dahil dito. Sinasabi ng Qur'an: “Kumain kayo at uminom kayo at huwag kayong magpakalabis; tunay na Siya ay hindi umiibig sa mga nagpapakalabis.” Nagpapasalamat ang maraming pamilya para sa isang pagkain. Sa Japan, sinasabi ng mga tao ang itadakimasu bago kumain, na halos nangangahulugang ‘mapagpakumbaba kong tinatanggap’. At ipinahahayag ng salitang Hapones na mottainai (‘Sayang naman’) ang panghihinayang sa pagtatapon ng anumang may halaga, gaya ng pagkain.
Iniulat ni Umar ibn Abi Salama na, noong bata pa siya sa pangangalaga ng Propeta (ﷺ), gumagala ang kanyang kamay sa paligid ng pinggan habang kumakain. Sinabihan siya ng Propeta (ﷺ) na banggitin ang pangalan ni Allah, kumain gamit ang kanyang kanang kamay, at kumain mula sa bahagi ng pinggan na pinakamalapit sa kanya. Sinasabi niya na pinanatili niya ito mula noon.
Iniulat ni Anas ibn Malik na sinabi ng Propeta (ﷺ) na nalulugod si Allah sa isang lingkod na kumakain ng isang pagkain at pinupuri Siya dahil dito, o umiinom ng isang inumin at pinupuri Siya dahil dito. Inilalagay ito ni Muslim sa kabanata tungkol sa pagpupuri kay Allah pagkatapos kumain at uminom.
“Kumain kayo at uminom kayo at huwag kayong magpakalabis; tunay na Siya ay hindi umiibig sa mga nagpapakalabis.”
Ipinaliliwanag na ang itadakimasu, na halos ‘nakikibahagi ako’ o ‘mapagpakumbaba kong tinatanggap’, ay sinasabi bago kumain bilang pasasalamat sa mga nagbibigay ng pagkain at sa pagkain mismo, at na maaari rin itong maunawaan bilang pasasalamat sa mga buhay na bagay na nagiging pagkain.
Isang kuwalitatibong pag-aaral tungkol sa pagsasayang ng pagkain sa pang-araw-araw na buhay ng mga mamimiling Hapones, gamit ang mobile ethnography. Sinasabi nito na ang mottainai, na maaaring isalin na ‘Sayang naman’, ay nagpapahayag ng panghihinayang sa pagtatapon ng isang bagay na mahalaga, gaya ng pagkain o pera, at nagbibigay-diin sa pagpapahalaga sa pagkain at sa mga hangganan nito. Ginabayan ng ideyang ito ang mga kalahok na bilhin lamang ang kailangan nila, kainin ang mga tira at magplano upang walang masayang.
Pagtupad sa sariling salita
Iniuutos ng Qur'an: “Magpatupad kayo sa kasunduan; tunay na ang kasunduan ay laging pinananagutan.” Binanggit ng Propeta (ﷺ) ang tatlong tanda ng isang mapagpaimbabaw. Nagsisinungaling siya kapag nagsasalita, sinisira niya ang kanyang mga pangako, at nagtataksil siya sa isang tiwala. Kaya sa Islam, tinutupad ang isang pangako alang-alang sa Diyos (﷾), kahit walang ibang makaaalam.
“Huwag kayong lumapit sa yaman ng ulila kundi sa [paraang] pinakamaganda hanggang sa umabot siya sa katindihan niya. Magpatupad kayo sa kasunduan; tunay na ang kasunduan ay laging pinananagutan.”
Isinalaysay ni Abu Huraira na sinabi ng Propeta (ﷺ) na tatlo ang tanda ng isang mapagpaimbabaw: kapag nagsasalita siya ay nagsisinungaling, kapag nangangako siya ay sinisira niya ito, at kapag pinagkakatiwalaan siya ay nagtataksil siya sa tiwala.
Disiplina sa sarili
Bawat taon, nag-aayuno ang mga Muslim sa buwan ng Ramadan, mula madaling-araw hanggang paglubog ng araw. Ibinibigay ng Qur'an ang dahilan: isinatungkulin ang pag-aayuno “nang sa gayon kayo ay mangingilag magkasala”. Kaya sinasanay ng isang Muslim ang kanyang sarili na tumanggi sa sarili niyang mga nais, alang-alang sa Diyos (﷾).
“O mga sumampalataya, isinatungkulin sa inyo ang pag-aayuno kung paanong isinatungkulin ito sa mga bago pa ninyo, nang sa gayon kayo ay mangingilag magkasala.”
| Ang pagpapahalaga | Sa Islam | Isang kaugaliang iniingatan ng maraming pamilya |
|---|---|---|
| Mga magulang at mga nakatatanda | Kabaitan sa mga magulang katabi ng pagsamba sa Diyos (﷾). | Paggalang sa magulang: xiao sa Tsino, hyo sa Koreano. |
| Pag-aaral | Ang unang utos ay ‘Bumasa ka!’. | Patuloy na nagbabayad ang mga pamilya para sa pag-aaral ng kanilang mga anak. |
| Kahinhinan | Isang sangay ng pananampalataya ang kahinhinan. | Ibinibilang ang kahinhinan sa mga tanda ng omotenashi. |
| Mga panauhin | Ang sinumang sumasampalataya sa Diyos (﷾) ay dapat magparangal sa kanyang panauhin. | Malaking pag-aasikaso sa isang panauhin: omotenashi. |
| Pasasalamat | Ang pangalan ng Diyos (﷾) bago kumain, at papuri pagkatapos. | Itadakimasu bago kumain; mottainai sa pag-aaksaya. |
Kung saan naiiba ang Islam: ang Siyang nagbigay ng mga pagpapahalagang ito
Naiiba ang Islam sa ugat, at ito ang pinakamahalaga. May Tagapagbigay ang mga pagpapahalagang ito. Iniuugat ng Islam ang bawat isa sa mga ito sa pagsamba sa Iisang Manlilikha, na nakakakita at gumagantimpala sa mga ito. Kaya sa Diyos (﷾) lamang napupunta ang panalangin, ang mga alay at ang pagyukod sa pagsamba. Sinasabi ng Qur'an: “huwag kayong manalangin kasama kay Allāh sa isa man”, at “Magpatirapa kayo kay Allāh na lumikha ng mga ito”. Kaya para sa Diyos (﷾) lamang ang pagpapatirapa sa lupa, anuman ang pangalang ibigay dito. Hindi makasasagot o makatutulong ang mga tinatawagan bukod sa Kanya. Inaalala rin ng maraming pamilya ang kanilang mga patay, sa mga libingan at sa tahanan. Inaalala rin ng isang Muslim ang kanyang mga patay, ngunit nananalangin siya sa Diyos (﷾) para sa kanyang mga magulang, hindi kailanman sa kanila: “Panginoon ko, maawa Ka sa kanilang dalawa”. Umaabot ang panalangin ng anak sa magulang na namatay bilang mananampalataya. Hindi humihingi ang isang Muslim ng kapatawaran ng Diyos (﷾) para sa mga namatay sa labas ng Islam. Ibinibigay ng talata tungkol dito ang kondisyon nito: “matapos na luminaw para sa kanila na ang mga ito ay mga maninirahan sa Impiyerno”. Ang tuntuning iyon ay para sa sarili niyang mga panalangin. Hindi iyon hatol sa sinuman. Walang ipinadadalang parusa ang Diyos (﷾) “hanggang sa magpadala Kami ng isang sugo”, at “si Allāh ay hindi lumalabag sa katarungan na kasimbigat ng isang katiting”. Walang Muslim ang maaaring magpahayag ng kahihinatnan ng sinumang tiyak na tao. Sa Diyos (﷾) iyon. Higit pa ang sinasabi ng pahinang “Paano natin dapat parangalan ang ating mga ninuno?”.
“Na ang mga masjid ay ukol kay Allāh, kaya huwag kayong manalangin kasama kay Allāh sa isa man.”
“Kabilang sa mga tanda Niya ang gabi at ang maghapon, at ang araw at ang buwan. Huwag kayong magpatirapa sa araw ni sa buwan. Magpatirapa kayo kay Allāh na lumikha ng mga ito, kung kayo ay sa Kanya sumasamba.”
“Kung dadalangin kayo sa kanila ay hindi sila makaririnig sa panalangin ninyo, at kung sakaling nakarinig sila ay hindi sila tutugon sa inyo. Sa Araw ng Pagbangon ay magkakaila sila sa pagtatambal ninyo. Walang nagbabalita sa iyo ng tulad ng [kay Allāh na] isang Mapagbatid.”
Isang pag-aaral tungkol sa pagkakakilanlang Confucian, mga paniniwala tungkol sa mga ninuno at mga ritwal para sa mga ninuno sa Korea, mula sa mga pambansang survey. Iniuulat nito na sa senso ng 2015, 54% ng mga nasa hustong gulang na Koreano ay walang relihiyon; 19% ay Protestante, 17% Budista at 8% Katoliko. Sinasabi nito na kabilang sa mga ritwal para sa mga ninuno ang mga ritwal sa araw ng kamatayan at mga ritwal sa pista sa Lunar New Year o sa Koreanong Thanksgiving. Sa mga ritwal ng pamilyang Confucian, ibinibilang ang mga ito na pinakamahalaga, dahil ipinahahayag ng mga ito ang paggalang sa magulang. Tinatanong ng mga survey nito kung gaano kadalas isinasagawa ng mga tao ang mga ritwal para sa kanilang mga patay na kapamilya sa mga libingan o sa tahanan, gaya ng mga dasal, insenso, pagkain o alak. Ang mga Protestante ang pinakamalamang na hindi tumupad sa mga ritwal; lumikha ang mga Koreanong Protestante ng isang Kristiyanong serbisyong pang-alaala upang palitan ang mga ito. Nang tanungin ng isang survey noong 2021 kung ano ang naiisip sa Confucianismo, kabilang sa mga sagot ang isang etikal na buhay o pagsunod sa mga tuntunin (19%), paggalang sa matatanda (17%), paggalang sa magulang o pamilya (11%) at kagandahang-asal (8%).
“Nagtadhana ang Panginoon mo na huwag kayong sumamba kundi sa Kanya at sa mga magulang ay [mag-ukol ng] paggawa ng maganda. Kung aabutan nga naman sa piling mo ng katandaan ang isa sa kanilang dalawa o ang kapwa sa kanilang dalawa ay huwag kang magsabi sa kanilang dalawa ng pagkasuya at huwag kang bumulyaw sa kanilang dalawa. Magsabi ka sa kanilang dalawa ng salitang marangal. Magbaba ka para sa kanila ng loob sa pagkaaba dahil sa pagkaawa at magsabi ka: “Panginoon ko, maawa Ka sa kanilang dalawa yayamang nag-alaga silang dalawa sa akin noong bata pa [ako].””
Iniulat ni Abu Huraira na sinabi ng Propeta (ﷺ) na kapag namatay ang isang tao, natatapos ang kanyang mga gawa maliban sa tatlo: ang pangmatagalang kawanggawa, ang kaalamang pinakikinabangan ng mga tao, at ang isang matuwid na anak na nananalangin para sa kanya.
“Hindi naging ukol sa Propeta at sa mga sumampalataya na humingi sila ng tawad para sa mga tagapagtambal [na namatay sa kawalang-pananampalataya], kahit pa man ang mga ito ay mga mayroong pagkakamag-anak, matapos na luminaw para sa kanila na ang mga ito ay mga maninirahan sa Impiyerno.”
“Ang sinumang napatnubayan ay napatnubayan lamang para sa [pakinabang ng] sarili niya at ang sinumang naligaw ay naligaw lamang laban dito. Hindi papasanin ng isang tagapasan ang pasanin ng iba. Hindi Kami magpaparusa hanggang sa magpadala Kami ng isang sugo.”
“Tunay na si Allāh ay hindi lumalabag sa katarungan na kasimbigat ng isang katiting. Kung may isang magandang gawa ay pag-iibayuhin Niya ito [sa gantimpala] at magbibigay Siya mula sa taglay Niya ng isang pabuyang mabigat.”
Itinuturo ng mga pagpapahalagang isinasabuhay mo ang Nagbigay ng mga ito
Itinuturo ng mga pagpapahalagang isinasabuhay mo na ang Siyang nagbigay ng mga ito. Ang Islam ay isang buong paraan ng pamumuhay (deen): pananampalataya, pagsamba, pamilya at pagkatao nang magkakasama. Sinasabi ng Qur'an: “Sa araw na ito bumuo Ako para sa inyo ng Relihiyon ninyo”. Tinatawag nito ang mga mananampalataya: “magsipasok kayo sa pagkapasakop nang lubusan”. Para sa bawat bayan ang mensahe nito: “O mga tao, tunay na ako ay Sugo ni Allāh sa inyo nang lahatan”. Hinihiling ng Qur'an na subukin ito: kung nag-aalinlangan ka rito, “maglahad kayo ng isang kabanata kabilang sa tulad nito”. Tinatawag nito si Muhammad (ﷺ) na Pangwakas sa mga Propeta, ang huli sa kanila. Basahin pagkatapos ang pahina tungkol sa sarili mong kultura: Tsino, Hapones o Koreano. Pagkatapos ay basahin ang “Ano ang Islam?”, na nagpapakita ng lahat sa iisang lugar.
“Sa araw na ito bumuo Ako para sa inyo ng Relihiyon ninyo, lumubos Ako sa inyo ng biyaya Ko at nalugod Ako para sa inyo sa Islām bilang relihiyon.”
“O mga sumampalataya, magsipasok kayo sa pagkapasakop nang lubusan at huwag kayong sumunod sa mga yapak ng demonyo; tunay na siya para sa inyo ay isang kaaway na malinaw.”
“Sabihin mo: “O mga tao, tunay na ako ay Sugo ni Allāh sa inyo nang lahatan, na ukol sa Kanya ang paghahari sa mga langit at lupa. Walang Diyos kundi Siya; nagbibigay-buhay Siya at nagbibigay-kamatayan Siya. Kaya sumampalataya kayo kay Allāh at sa Sugo Niya, ang Propeta na iliterato, na sumasampalataya kay Allāh at sa mga salita Niya. Sumunod kayo sa kanya, nang sa gayon kayo ay mapapatnubayan.””
“Kung kayo ay nasa isang pag-aalinlangan sa ibinaba Namin sa Lingkod Namin, maglahad kayo ng isang kabanata kabilang sa tulad nito at tumawag kayo ng mga saksi ninyo bukod pa kay Allāh kung kayo ay mga tapat.”
“Si Muḥammad ay hindi ama ng isa sa mga lalaki ninyo, subalit ang Sugo ni Allāh at ang pangwakas sa mga propeta. Laging si Allāh sa bawat bagay ay Maalam.”
Ang maaari mong itanong
Qur'an 2:256 — Surah Al-Baqarah, talata 256
“Walang pamimilit sa relihiyon. Luminaw nga ang pagkagabay sa pagkalisya. Kaya ang sinumang tumatangging sumampalataya sa nagpapakadiyos at sumasampalataya kay Allāh ay nakakapit nga sa hawakang pinakamatibay na walang pagkalamat para rito. Si Allāh ay Madinigin, Maalam.”
Sinipi para sa
Sinusubukan mo ba akong akayin sa Islam?
Ang tugon
Hindi. Ipinapakilala sa iyo ng pahinang ito ang Islam, gaya sa isang magiliw na pag-uusap, hindi isang debate. Walang makapipilit sa sinuman na maniwala. Sinasabi ng Qur'an kahit sa Propeta (ﷺ) na hindi niya mapapatnubayan ang bawat isang mahal niya, ngunit pinapatnubayan ng Diyos (﷾) ang sinumang niloloob Niya. Sinasabi rin nito: “Walang pamimilit sa relihiyon.” Kaya sa iyo ang pagpili. Kung magpasya kang hindi para sa iyo ang Islam, tinuturuan ng Qur'an ang mga Muslim na sabihin: “Ukol sa inyo ang relihiyon ninyo at ukol sa akin ang relihiyon ko.”
Kung saan ito humahantong — Ibinabahagi ng pahina ang Islam at walang pinipilit. Sa mambabasa ang pagpili.
Qur'an 9:113 — Surah At-Tawbah, talata 113
“Hindi naging ukol sa Propeta at sa mga sumampalataya na humingi sila ng tawad para sa mga tagapagtambal [na namatay sa kawalang-pananampalataya], kahit pa man ang mga ito ay mga mayroong pagkakamag-anak, matapos na luminaw para sa kanila na ang mga ito ay mga maninirahan sa Impiyerno.”
Sinipi para sa
Kaya sinasabi ng Islam na nasa impiyerno ang aking mga lolo't lola.
Ang tugon
Para sa mga namatay sa labas ng Islam, hindi humihingi ang isang Muslim ng kapatawaran ng Diyos (﷾) (9:113). Iyon ay tuntunin para sa sarili niyang mga panalangin. Hindi iyon hatol sa iyong mga lolo't lola. Ibinibigay ng talata ang kondisyon nito: “matapos na luminaw para sa kanila na ang mga ito ay mga maninirahan sa Impiyerno”. Sinasabi rin ng Qur'an na walang ipinadadalang poot ang Diyos (﷾) “hanggang sa magpadala Kami ng isang sugo” (17:15). Siya ay “hindi lumalabag sa katarungan na kasimbigat ng isang katiting” (4:40). Walang Muslim ang maaaring magpahayag ng kapalaran ng sinumang partikular na tao. Sa Diyos (﷾) iyon.
Kung saan ito humahantong — Hayagang sinasabi ng Islam ang tuntunin nito para sa panalangin, at iniiwan ang kapalaran ng bawat tao sa isang Diyos na walang inaapi.
Qur'an 49:13 — Surah Al-Hujurat, talata 13
“O mga tao, tunay na Kami ay lumikha sa inyo mula sa isang lalaki [na si Adan] at isang babae [na si Eva] at gumawa sa inyo na mga bansa at mga lipi upang magkakilalahan kayo. Tunay na ang pinakamarangal sa inyo sa ganang kay Allāh ay ang pinakamapangilag magkasala sa inyo. Tunay na si Allāh ay Maalam, Mapagbatid.”
Sinipi para sa
Kailangan ko bang tumigil sa pagiging Tsino, Hapones o Koreano?
Ang tugon
Hindi. Ginawa ng Diyos (﷾) ang mga bansa at mga lipi “upang magkakilalahan kayo” (49:13). Ibinibilang ng Qur'an “ang pagkakaiba-iba ng mga wika ninyo at mga kulay ninyo” sa Kanyang mga tanda (30:22). Nananatili ang iyong pamilya, ang iyong wika, ang iyong mabuting asal at ang mga pagpapahalaga sa pahinang ito. Ang nagbabago ay ang pagsamba, na napupunta sa Diyos (﷾) lamang, at ang anumang ipinagbabawal ng Islam. Higit pa ang sinasabi ng pahinang “Kung magiging Muslim ako, ano ang mangyayari sa mga kaugalian ng aking pamilya?”.
Kung saan ito humahantong — Iniingatan ng Islam ang bayan, wika at mabubuting kaugalian ng isang tao, at hinihiling na sa Diyos (﷾) lamang mapunta ang pagsamba.
Mga pananaw
Mga tanong na maaaring itanong ng isang mambabasang Silanganin
Pakiramdam ng ilang mambabasa ay sapat na ang kanilang mga pagpapahalaga nang walang relihiyon. Hinihinala ng ilan na paraan ng pangangalap ng mga magbabalik-loob ang pag-uusap tungkol sa magkakatulad na pagpapahalaga. Pakiramdam ng ilan ay isang pananampalatayang istilong Kanluranin ang Islam na humihingi ng iisang relihiyon lamang.
Isinasabuhay ko ang mga pagpapahalagang ito nang walang anumang relihiyon, kaya hindi ko kailangan ng isa.
Pagtutol
Mabuti ang pamumuhay nang maayos, at pinararangalan ito ng Islam. Ngunit sino ang nagbibigay sa isang pagpapahalaga ng awtoridad nito, at sino ang nakakakita rito kapag walang ibang nakakakita? Sumasagot ang Islam: ang Diyos (﷾), na lumikha sa atin. Ipinapangako Niya ang isang mabuting buhay at buong gantimpala sa sinumang gumagawa ng mabuti “habang siya ay isang mananampalataya” (16:97). Kaya hindi ang mabubuting pagpapahalaga ang buong sagot. Itinuturo ng mga ito ang Siyang nagbigay ng mga ito, at hinihiling sa atin na kilalanin Siya. Inilalahad ng pahinang “Paano natin malalaman na umiiral ang Diyos?” ang mga dahilan.
Isang magalang na paraan lamang ng pangangalap ang pag-uusap tungkol sa magkakatulad na pagpapahalaga.
Pagtutol
Hindi. Ipinapakilala sa iyo ng pahinang ito ang Islam sa isang magiliw na pag-uusap, hindi isang debate, at bukas nitong sinasabi kung saan naiiba ang Islam. Hinihiling ng Qur'an sa mga Muslim na mag-anyaya “sa pamamagitan ng karunungan at pangaral na maganda” (16:125), hindi kailanman mamilit. Ang Diyos (﷾) lamang ang pumapatnubay (28:56), at walang pamimilit sa relihiyon (2:256), kaya sa iyo ang pagpili. Kung hindi: “Ukol sa inyo ang relihiyon ninyo at ukol sa akin ang relihiyon ko.” (109:6).
Ang Islam ay isang pananampalatayang istilong Kanluranin na humihingi ng iisang relihiyon lamang. Maraming pamilyang Silanganin ang nagpapanatili ng ilang paraan nang sabay-sabay.
Pagtutol
Hindi Kanluranin ang Islam. Namuhay ang Propeta (ﷺ) sa Arabia, at sinasabi ng Qur'an na isinugo siya “sa kalahatan para sa mga tao” (34:28). Hindi rin ito para sa mga Arabe lamang: ginawa ng Diyos (﷾) ang mga bansa at mga lipi “upang magkakilalahan kayo” (49:13). May isang bagay na hinihingi ang Islam higit sa lahat: na sa Diyos (﷾) lamang mapunta ang pagsamba. Hindi iyon isang ideyang Kanluranin. Sinasabi ng Qur'an na dinala ito ng bawat sugo: “walang Diyos kundi Ako, kaya sumamba kayo sa Akin” (21:25).
Budista: sapat na ang daan ng Buddha
Pakiramdam ng maraming Budista ay nagbibigay na ang turo ng Buddha ng isang buong paraan ng pamumuhay. Ito ay ang umiwas sa kasamaan, gumawa ng mabuti, at dalisayin ang isip.
Huwag gumawa ng anumang kasamaan, yakapin ang mabuti, at dalisayin ang iyong isip: ito ang turo ng mga Buddha.
Pagtutol
Itinuturo ng Islam ang parehong tatlong bagay, at sinasabi na “nagtagumpay nga ang sinumang nagbusilak nito”. Ang pagkakaiba ay ang Siyang nasa likod ng mga ito. Sa Islam, iniaalay ang kabutihan sa Manlilikhang lumikha sa kaluluwa, at tinitimbang ang bawat gawa sa harap Niya.
Shinto: kadalisayan at pagkakasundo
Pinahahalagahan ng Shinto ang kadalisayan, katapatan at pagkakasundo sa kalikasan at pamayanan, na iniingatan sa pamamagitan ng paglilinis at mga pista sa halip na doktrina.
Inaalis ng paghuhugas ang karumihan at inihahanda ang isang tao na harapin ang kami. Kaya ang kadalisayan at pagkakasundo ay ang aming daan na.
Pagtutol
Naghuhugas din ang Islam bago manalangin, at pinahahalagahan ang isang dalisay na puso. Ngunit ibinabaling nito ang kadalisayang iyon sa Siyang lumikha sa araw, sa buwan at sa mga bundok. Sinasabi ng Qur'an: “Huwag kayong magpatirapa sa araw ni sa buwan. Magpatirapa kayo kay Allāh na lumikha ng mga ito”.
Daoista: mamuhay nang simple, gaya ng tubig
Pinahahalagahan ng mga Daoista ang isang simple at banayad na buhay na kaayon ng Tao. Ito ay gaya ng tubig, na tumutulong sa lahat ng bagay at kumukuha ng mababang lugar.
Ang pinakamataas na kahusayan ay tulad ng tubig, na nakikinabang sa lahat ng bagay at kumukuha ng mababang lugar nang hindi nagpupumilit.
Pagtutol
Pinararangalan din ng Islam ang kababaang-loob at ang paggawa ng mabuti sa lahat: ang mga lingkod ng Napakamaawain ay ang mga naglalakad sa lupa sa kababaang-loob. Ngunit hindi pumipili ang tubig, at pumipili ang mga tao. Sinasabi ng Qur'an na nilikha ng Diyos (﷾) “ang kamatayan at buhay upang sumubok Siya sa inyo kung alin sa inyo ang pinakamaganda sa gawa”.
Confucian: tuntunin sa buhay ang paggagantihan
Naninindigan ang mga Confucian na kayang gabayan ng iisang salita ang isang buong buhay: ang paggagantihan. Ang ibig sabihin nito ay huwag gawin sa iba ang hindi mo nais na gawin sa iyo.
Ang paggagantihan ang iisang salitang maaaring maging tuntunin sa buong buhay. Ang hindi mo nais na gawin sa iyo, huwag mong gawin sa iba.
Pagtutol
Ganoon din ang itinuturo ng Islam: walang sinuman sa inyo ang tunay na sumasampalataya hangga't hindi niya hinihiling para sa kanyang kapatid ang hinihiling niya para sa kanyang sarili. Inilalagay nito ito katabi ng pagsamba sa Diyos (﷾) lamang, at ng kabaitan sa mga magulang, pamilya at kapitbahay. Kaya may Tagapagbigay ang tuntunin gayundin ng dahilan.
Tradisyong Tsino: una ang pamilya
Para sa maraming pamilyang Tsino, ang puso ng isang mabuting buhay ay ang pamilya. Ibig sabihin nito ay ang pagpaparangal sa mga magulang habang buhay sila at sa mga ninuno pagkamatay nila, at ang pag-iingat sa mga ritwal ng pamilya.
Dapat paglingkuran ang mga magulang habang buhay, at ilibing at alayan ng handog pagkamatay, ayon sa kaangkupan.
Pagtutol
Pinararangalan ng Islam ang mga magulang kasunod ng Diyos (﷾). Inilalagay nito ang pagsamba sa Kanya katabi ng kabaitan sa kanila, at ipinagbabawal kahit ang isang salita ng pagkasuya. Inaalala nito ang mga patay sa pamamagitan ng pananalangin sa Diyos (﷾) para sa kanila. At ibinibigay nito ang pagsamba at alay sa Kanya lamang.
Ang pananaw ng Islam
Itinuturo ng Islam ang mga pagpapahalagang ito bilang mga utos at mabuting asal mula sa Iisang Manlilikha. Ginagantimpalaan Niya ang mga nag-iingat sa mga ito nang may pananampalataya. Sa Kanya lamang ang pagsamba, at Siya ang hahatol sa kahihinatnan ng bawat tao.
Itinuturo ng Qur'an at ng Propeta (ﷺ) ang kabaitan sa mga magulang, ang paggalang sa mga nakatatanda, ang pag-aaral, ang kalinisan at ang kahinhinan. Itinuturo rin nila ang pagkalinga sa mga kapitbahay at panauhin, ang pasasalamat, ang pagtupad sa iyong salita, at ang pagpipigil sa sarili.
Ginagantimpalaan ng Diyos (﷾) ang sinumang gumagawa ng mabuti at may pananampalataya.
Sa Diyos (﷾) lamang nauukol ang panalangin, mga handog at pagyukod sa pagsamba; hindi makatutugon o makatutulong ang mga dinadalanginan bukod sa Kanya.
Hindi humihingi ang isang Muslim ng kapatawaran ng Diyos (﷾) para sa mga namatay sa labas ng Islam (9:113). Nagdaragdag ang talata ng isang kondisyon: “matapos na luminaw para sa kanila na ang mga ito ay mga maninirahan sa Impiyerno”. Walang pinarurusahan bago sila maabot ng isang sugo (17:15), hindi kailanman lumalabag sa katarungan ang Diyos (﷾) (4:40), at walang Muslim ang maaaring magpahayag ng kahihinatnan ng sinumang tiyak na tao.
Isinugo ang Propeta (ﷺ) sa lahat ng tao, ng bawat bansa.