Maikling sagot
Oo. Sa Islam, si Allah (﷾) lamang ang nagpapatakbo ng mundo, sa bawat sandali, at hindi Siya kailanman napapagod o natutulog. Sinasabi ng Qur'an: “Nangangasiwa Siya sa usapin [ng nilikha Niya] mula sa langit patungo sa lupa” (32:5). May tunay na gawain ang mga anghel, ngunit “sila sa utos Niya ay gumagawa” (21:27). Si Jibril (Gabriel) ang nagdadala ng pagkasi. Sinasabi ng maraming iskolar na si Mika'il (Michael) ang namamahala sa ulan. Malawak na sinasang-ayunan ng mga iskolar na si Israfil ang iihip sa tambuli sa Huling Araw. Ang Anghel ng Kamatayan ang kumukuha ng mga kaluluwa. Wala sa kanila ang nagpapatakbo ng mundo para kay Allah (﷾), at wala ang kumikilos nang walang pahintulot Niya.
Buong paliwanag
Si Allah (﷾) lamang ang nagpapatakbo ng mundo
Sinasabi ng Qur'an na si Allah (﷾) ay “Nangangasiwa Siya sa usapin [ng nilikha Niya] mula sa langit patungo sa lupa” (32:5). Sinasabi nito na Siya ay “nangangasiwa sa kapakanan” (10:3). Hinahawakan Niya sa kanilang lugar ang mga langit at ang lupa, “na hindi maalis ang mga ito” (35:41). Kung mabigo ang mga ito, walang iba ang makahahawak sa mga ito. Hindi Siya kailanman nangangailangan ng pahinga: “Walang nakatatangay sa Kanya na isang antok ni isang pagkatulog” (2:255). “hindi nakabibigat sa Kanya ang pangangalaga sa mga ito” (2:255). Kaya walang anuman sa mundo ang tumatakbo nang kusa, at walang anuman ang nagpapatakbo nito para sa Kanya sa Kanyang lugar.
“Nangangasiwa Siya sa usapin [ng nilikha Niya] mula sa langit patungo sa lupa, pagkatapos papanik iyon sa Kanya sa isang araw na ang sukat nito ay isang libong taon mula sa binibilang ninyo.”
“Tunay na ang Panginoon ninyo ay si Allāh na lumikha ng mga langit at lupa sa anim na araw. Pagkatapos lumuklok Siya sa Trono, na nangangasiwa sa kapakanan. Walang anumang tagapagpamagitan kundi matapos na ng pahintulot Niya. Iyon ay si Allāh, ang Panginoon ninyo, kaya sumamba kayo sa Kanya. Kaya hindi ba kayo nagsasaalaala?”
“Tunay na si Allāh ay humahawak sa mga langit at lupa na hindi maalis ang mga ito. Talagang kung naalis ang mga ito ay walang hahawak sa mga ito na isa man matapos ng [ng paghawak] Niya. Tunay na Siya ay laging Matimpiin, Mapagpatawad.”
“Si Allāh, walang Diyos kundi Siya, ang Buháy, ang Mapagpanatili. Walang nakatatangay sa Kanya na isang antok ni isang pagkatulog. Sa Kanya ang anumang nasa mga langit at ang anumang nasa lupa. Sino itong mamamagitan sa piling Niya malibang ayon pahintulot Niya? Nakaaalam Siya sa anumang nasa harapan nila at anumang nasa likuran nila. Hindi sila nakapapaligid sa anuman mula sa kaalaman Niya malibang ayon sa niloob Niya. Sumakop ang silya Niya sa mga langit at lupa at hindi nakabibigat sa Kanya ang pangangalaga sa mga ito. Siya ay ang Mataas, ang Sukdulan.”
Isinasagawa ng mga anghel ang Kanyang mga utos
Ginawa ni Allah (﷾) ang mga anghel “bilang mga sugo na may mga pakpak” (35:1). May tunay silang gawain sa mundo. Sinasabi ng Qur'an na sila ay mga “nagpapatupad ng utos” (79:5). “Hindi sila nangunguna sa Kanya sa pagsabi samantalang sila sa utos Niya ay gumagawa” (21:27). Sila ay “hindi sumusuway kay Allāh sa anumang ipinag-utos Niya sa kanila” (66:6). Kaya ang mga anghel ay mga lingkod, hindi mga pinuno. Wala silang ipinapasya nang kusa.
“Ang papuri ay ukol kay Allāh, na Tagapaglalang ng mga langit at lupa, na Tagagawa sa mga anghel bilang mga sugo na may mga pakpak na dalawahan, tatluhan, at apatan. Nagdaragdag Siya sa paglikha ng anumang niloloob Niya. Tunay na si Allāh sa bawat bagay ay May-kakayahan.”
“saka sa mga [anghel na] nagpapatupad ng utos,”
“Nagsabi sila: “Gumawa ang Napakamaawain ng isang anak.” Kaluwalhatian sa Kanya; bagkus [sila ay] mga lingkod na pinarangalan [sila]. Hindi sila nangunguna sa Kanya sa pagsabi samantalang sila sa utos Niya ay gumagawa. Nakaaalam Siya sa anumang nasa pagitan ng mga kamay nila at anumang nasa likuran nila. Hindi sila nakapamamagitan maliban para sa sinumang kinalugdan Niya. Sila, dahil sa takot sa Kanya, ay mga nababagabag.”
“O mga sumampalataya, magsanggalang kayo sa mga sarili ninyo at mga mag-anak ninyo sa isang apoy na ang panggatong nito ay ang mga tao at ang mga bato, na sa ibabaw nito ay may mga anghel na mababagsik na matitindi na hindi sumusuway kay Allāh sa anumang ipinag-utos Niya sa kanila at gumagawa sa anumang inuutos sa kanila.”
Ang mga arkanghel at ang kanilang gawain
Apat na dakilang anghel ang madalas tawaging mga arkanghel. Sa gabi, sinisimulan ng Propeta (ﷺ) ang kanyang pagdarasal sa pagtawag kay Allah (﷾) bilang Panginoon nina Jibril, Mika'il at Israfil (Muslim 770). Kahit ang pinakadakilang mga anghel ay may Panginoon, si Allah (﷾). Si Jibril (Gabriel) ang nagdadala ng pagkasi. Sinasabi ng Qur'an na nagbaba siya nito “sa puso mo [O Propeta Muḥammad] ayon sa pahintulot ni Allāh” (2:97). Si Mika'il (Michael) ay binabanggit sa tabi niya (2:98). Sinasabi ng maraming iskolar na si Mika'il ang namamahala sa ulan, na nagbibigay-buhay sa lupa. Isang anghel ang iihip sa tambuli sa Huling Araw (39:68). Hindi siya pinangangalanan ng Qur'an, at ni ng anumang tunay na hadith, ngunit malawak na sinasang-ayunan ng mga iskolar na siya si Israfil. Ang Anghel ng Kamatayan ang kumukuha ng mga kaluluwa (32:11). Ang pangalang ‘Azrael’, na madalas ibigay sa kanya, ay walang matibay na ebidensiya.
Tinanong ni Abd al-Rahman ibn Awf si Aishah kung paano sinisimulan ng Propeta (ﷺ) ang kanyang salah kapag bumabangon siya sa gabi. Sinabi niya na nagsisimula siya sa pagtawag kay Allah bilang Panginoon nina Jibril, Mika'il at Israfil, ang Tagapaglikha ng mga langit at lupa, ang Nakaaalam ng di-nakikita at ng nakikita, na humahatol sa pagitan ng Kanyang mga lingkod sa anumang pinagtatalunan nila. Pagkatapos ay hiniling niya kay Allah na patnubayan siya sa katotohanan kung saan nagkakaiba ang mga tao, sapagkat pinapatnubayan ni Allah ang sinumang Kanyang loobin sa tuwid na landas.
“Sabihin mo: “Ang sinumang naging isang kaaway para kay [Anghel] Gabriel, tunay na siya ay nagbaba nitong [Qur’ān] sa puso mo [O Propeta Muḥammad] ayon sa pahintulot ni Allāh, bilang tagapagpatotoo para sa nauna rito, bilang patnubay, at bilang balitang nakagagalak para sa mga mananampalataya.””
“Ang sinumang naging isang kaaway para kay Allāh, sa mga anghel Niya, sa mga sugo Niya, kay Gabriel, at kay Miguel; tunay na si Allāh ay isang kaaway para sa mga tagatangging sumampalataya.”
“Tunay na [ang Qur’ān na] ito ay talagang pagbababa ng Panginoon ng mga nilalang. Bumaba kalakip nito ang Espiritung Mapagkakatiwalaan sa puso mo upang ikaw ay maging kabilang sa mga tagapagbabala sa pamamagitan ng wikang Arabeng malinaw.”
Inililista ng isang ensiklopedya ng paniniwalang Islamiko ang mga gawain ng mga anghel kasama ang ebidensiya nito. Si Jibril ang nagdadala ng pagkasi (2:97; 26:192-195). Sinasabi ng maraming iskolar na si Mika'il ang namamahala sa ulan at itinutuon ito saanman iutos ni Allah; ang hadith na binabanggit nila ay may mga pag-aalinlangan ng mga iskolar. Isinulat ni Ibn al-Qayyim na itinalaga si Jibril na magdala ng pagkasi, ang buhay ng mga puso at kaluluwa, at si Mika'il ng ulan, ang buhay ng lupa, mga halaman at hayop. Iniulat nina al-Qurtubi at Ibn Hajar ang pinagkaisahan ng mga iskolar na hihipan ni Israfil ang Trumpeta (39:68), bagaman walang sahih na hadith na nagsasabi nito. Ang anghel na kumukuha ng mga kaluluwa ay ang Anghel ng Kamatayan (32:11); walang matibay na ebidensiya na ang kanyang pangalan ay 'Izra'il. Ipinaliliwanag ni al-Shinqiti na ang pagkuha ng mga kaluluwa ay iniuugnay kay Allah (39:42), sa Anghel ng Kamatayan (32:11) at sa mga anghel (16:32) nang walang salungatan: walang namamatay kundi sa pahintulot ni Allah, inuutusan ang Anghel ng Kamatayan na kunin ang mga kaluluwa, at tinutulungan siya ng ibang mga anghel.
“Iihip sa tambuli saka mahihimatay ang sinumang nasa mga langit at ang sinumang nasa lupa maliban sa sinumang niloob ni Allāh. Pagkatapos iihip dito sa muli, saka biglang sila ay mga nakatayo, na nakatingin [sa gagawin ni Allāh].”
“Sabihin mo: “Magpapapanaw sa inyo ang anghel ng kamatayan na itinalaga sa inyo, pagkatapos tungo sa Panginoon ninyo pababalikin kayo.””
| Anghel | Ang kanyang gawain | Kung saan ito itinuturo |
|---|---|---|
| Jibril (Gabriel) | Nagdadala ng kapahayagan sa mga propeta | Pinangangalanan siya ng Qur'an (2:97) |
| Mika'il (Miguel) | Namamahala sa ulan, na nagbibigay-buhay sa lupa | Pinangangalanan siya ng Qur'an (2:98); mula sa mga iskolar ang kanyang gawain |
| Israfil | Nagkakasundo ang mga iskolar na hihipan niya ang Trumpeta sa Huling Araw | Pinangangalanan siya ng Propeta (ﷺ) (Muslim 770); nasa Qur'an ang Trumpeta (39:68) |
| Ang Anghel ng Kamatayan | Kinukuha ang bawat kaluluwa sa itinakdang oras nito | Ang Qur'an (32:11) |
Kumikilos lamang ang bawat isa ayon sa utos ni Allah (﷾) (21:27), at tinawag ng Propeta (ﷺ) si Allah (﷾) na kanilang Panginoon (Muslim 770).
Iisang gawa, isinalaysay sa tatlong paraan
Sinasabi ng Qur'an na si Allah (﷾) ay “kumukuha sa mga kaluluwa sa sandali ng kamatayan ng mga ito” (39:42). Sinasabi rin nito na “nagpapanaw rito ang mga [anghel ng kamatayan na] sugo Namin” (6:61). At sinasabi nito na kukunin ng Anghel ng Kamatayan ang ating mga kaluluwa (32:11). Hindi nagsasalungatan ang mga ito. Itinatakda ni Allah (﷾) ang bawat kamatayan, at walang kaluluwang namamatay “malibang may pahintulot ni Allāh” (3:145). Ang Anghel ng Kamatayan ang inutusang magsagawa nito, at tinutulungan siya ng ibang mga anghel. Ganito ipinaliwanag ang mga talata ng mga iskolar gaya ni al-Shinqiti. Ganoon din sa lahat ng gawain ng mga anghel: kay Allah (﷾) ang utos, at sa kanila ang gawain.
“Si Allāh ay kumukuha sa mga kaluluwa sa sandali ng kamatayan ng mga ito at sa [mga kaluluwa ng] mga hindi namatay sa pagtulog ng mga ito. Kaya pumipigil Siya sa mga [kaluluwang] nagtadhana Siya sa mga ito ng kamatayan at nagpapawala Siya sa mga iba pa hanggang sa isang taning na tinukoy. Tunay na sa gayon ay talagang may mga tanda para sa mga taong nag-iisip-isip.”
“Siya ay ang Tagagapi sa ibabaw ng mga lingkod Niya. Nagsusugo Siya sa inyo ng mga [anghel na] tagapag-ingat; hanggang sa nang dumating sa isa sa inyo ang kamatayan ay nagpapanaw rito ang mga [anghel ng kamatayan na] sugo Namin habang sila ay hindi nagpapabaya. Pagkatapos isasauli sila kay Allāh, ang Pinagpapatangkilikan nilang totoo. Pansinin, ukol sa Kanya ang paghahatol, at Siya ay ang pinakamabilis sa mga tagatuos.”
“Sabihin mo: “Magpapapanaw sa inyo ang anghel ng kamatayan na itinalaga sa inyo, pagkatapos tungo sa Panginoon ninyo pababalikin kayo.””
“Hindi naging ukol sa isang tao na mamatay malibang may pahintulot ni Allāh bilang atas na tinaningan. Ang sinumang nagnanais ng gantimpala sa Mundo ay magbibigay Kami sa kanya mula rito. Ang sinumang nagnanais ng gantimpala sa Kabilang-buhay ay magbibigay Kami sa kanya mula roon. Gaganti Kami sa mga tagapagpasalamat.”
Inililista ng isang ensiklopedya ng paniniwalang Islamiko ang mga gawain ng mga anghel kasama ang ebidensiya nito. Si Jibril ang nagdadala ng pagkasi (2:97; 26:192-195). Sinasabi ng maraming iskolar na si Mika'il ang namamahala sa ulan at itinutuon ito saanman iutos ni Allah; ang hadith na binabanggit nila ay may mga pag-aalinlangan ng mga iskolar. Isinulat ni Ibn al-Qayyim na itinalaga si Jibril na magdala ng pagkasi, ang buhay ng mga puso at kaluluwa, at si Mika'il ng ulan, ang buhay ng lupa, mga halaman at hayop. Iniulat nina al-Qurtubi at Ibn Hajar ang pinagkaisahan ng mga iskolar na hihipan ni Israfil ang Trumpeta (39:68), bagaman walang sahih na hadith na nagsasabi nito. Ang anghel na kumukuha ng mga kaluluwa ay ang Anghel ng Kamatayan (32:11); walang matibay na ebidensiya na ang kanyang pangalan ay 'Izra'il. Ipinaliliwanag ni al-Shinqiti na ang pagkuha ng mga kaluluwa ay iniuugnay kay Allah (39:42), sa Anghel ng Kamatayan (32:11) at sa mga anghel (16:32) nang walang salungatan: walang namamatay kundi sa pahintulot ni Allah, inuutusan ang Anghel ng Kamatayan na kunin ang mga kaluluwa, at tinutulungan siya ng ibang mga anghel.
Ibang mga anghel, ibang mga gawain
Isinasalaysay ng Qur'an at ng mga tunay na hadith ang tungkol sa mga anghel na may ibang mga gawain. Binabantayan ng mga anghel ang bawat tao “ayon sa utos ni Allāh” (13:11). Isinusulat ng mga anghel ang bawat gawa (82:10-12). Isang anghel ang itinalaga sa bawat sinapupunan, at itinatanong niya kung ano ang itinakda ni Allah (﷾) para sa bata (Bukhari 318). Sa Huling Araw, “May magpapasan, sa Trono ng Panginoon mo sa ibabaw nila sa araw na iyon, na walong [anghel]” (69:17). Ang bawat gawain ay ibinigay sa kanila ni Allah (﷾). Wala sa kanila ang pumili nito.
“Para sa kanya ay may mga [anghel na] nagkakasunud-sunod mula sa harapan niya at mula sa likuran niya, na nag-iingat sa kanya ayon sa utos ni Allāh. Tunay na si Allāh ay hindi nagpapaiba sa anumang nasa mga tao hanggang sa magpaiba sila sa nasa mga sarili nila. Kapag nagnais si Allāh sa mga tao ng isang kasagwaan ay walang pagpipigil doon. Walang ukol sa kanila bukod pa sa Kanya na anumang tagatangkilik.”
“Tunay na sa inyo ay talagang may mga tagapag-ingat, na mararangal na mga tagasulat. Nakaaalam sila sa anumang ginagawa ninyo.”
Iniulat ni Anas ibn Malik na sinabi ng Propeta (ﷺ) na nagtatalaga si Allah ng isang anghel sa bawat sinapupunan. Sinasabi ng anghel: O Panginoon, isang patak; O Panginoon, isang namuong dugo; O Panginoon, isang piraso ng laman. Kapag niloob ni Allah na kumpletuhin ang paglikha nito, itinatanong ng anghel kung ito ay lalaki o babae, kahabag-habag o pinagpala, at kung ano ang magiging panustos at haba ng buhay nito. Ang lahat ng ito ay isinusulat habang ang bata ay nasa sinapupunan pa ng kanyang ina.
“Ang mga anghel ay nasa mga gilid nito. May magpapasan, sa Trono ng Panginoon mo sa ibabaw nila sa araw na iyon, na walong [anghel].”
Ang anghel na nagtanong kung ano ang gagawin
Matapos itaboy ng mga tao ng Ta'if ang Propeta (ﷺ), dumating sa kanya si Jibril kasama ang Anghel ng mga Bundok. Sinabi ng anghel na si Allah (﷾) ang nagpadala sa kanya. Inalok niyang ibagsak ang dalawang bundok sa mga tumanggi sa Propeta (ﷺ). Tumanggi ang Propeta (ﷺ), at umasa na ang kanilang mga anak ay sasamba kay Allah (﷾) lamang (Bukhari 3231). Kahit ang makapangyarihang anghel na ito ay dumating lamang nang ipadala, at naghintay ng salita.
Tinanong ni Aisha ang Propeta (ﷺ) kung nakaranas na siya ng araw na mas mahirap kaysa sa Uhud. Binanggit niya ang araw na iniharap niya ang kanyang panawagan kay Ibn Abd Yalil, isang pinuno ng Ta'if, at tinanggihan siya. Habang umaalis siya nang may lungkot, dumating si Gabriel kasama ang Anghel ng mga Bundok, na nag-alok na ibagsak ang dalawang malaking bundok sa mga tumanggi sa kanya. Tumanggi ang Propeta at sinabing umaasa siya na ang kanilang mga inapo ay sasamba kay Allah lamang.
Kung si Allah (﷾) ang nagpapatakbo ng lahat, bakit Siya gumagamit ng mga anghel?
Hindi dahil kailangan Niya ng tulong. Sinasabi ng Qur'an na “si Allāh ay ang Walang-pangangailangan” (35:15). Kailangan ng isang hari ang mga ministro sapagkat hindi siya maaaring nasa lahat ng dako o gumawa ng lahat ng bagay. Walang ganoong hangganan si Allah (﷾), at “hindi nakabibigat sa Kanya” ang pangangalaga sa lahat (2:255). Pinili Niyang bigyan ng gawain ang mga anghel, gaya ng pagpili Niyang likhain ang lahat ng iba pa. Ipinapakita ng mga anghel ang Kanyang kaayusan at ang Kanyang kapangyarihan. Hindi sila isang puwang dito.
“O mga tao, kayo ay ang mga maralita kay Allāh at si Allāh ay ang Walang-pangangailangan, ang Kapuri-puri.”
“Si Allāh, walang Diyos kundi Siya, ang Buháy, ang Mapagpanatili. Walang nakatatangay sa Kanya na isang antok ni isang pagkatulog. Sa Kanya ang anumang nasa mga langit at ang anumang nasa lupa. Sino itong mamamagitan sa piling Niya malibang ayon pahintulot Niya? Nakaaalam Siya sa anumang nasa harapan nila at anumang nasa likuran nila. Hindi sila nakapapaligid sa anuman mula sa kaalaman Niya malibang ayon sa niloob Niya. Sumakop ang silya Niya sa mga langit at lupa at hindi nakabibigat sa Kanya ang pangangalaga sa mga ito. Siya ay ang Mataas, ang Sukdulan.”
Ganito rin ang sinasabi ng Bibliya
Sinasabi ng Mga Awit: “Itinatag ng PANGINOON ang kanyang luklukan sa mga langit; at ang kanyang kaharian ay nagpupuno sa lahat” (Awit 103:19). Tinatawag ng kasunod na talata ang Kanyang mga anghel, “na tumutupad ng kanyang mga utos” (Awit 103:20). Dito ay nagkakasundo ang Bibliya at ang Qur'an. Naghahari ang Diyos (﷾) sa lahat, at sinusunod Siya ng mga anghel.
“Itinatag ng PANGINOON ang kanyang luklukan sa mga langit; at ang kanyang kaharian ay nagpupuno sa lahat. Purihin ninyo ang PANGINOON, kayong mga anghel niya, na mga makapangyarihan sa lakas, na tumutupad ng kanyang mga utos, na nakikinig sa tinig ng kanyang salita.”
“Nagsabi sila: “Gumawa ang Napakamaawain ng isang anak.” Kaluwalhatian sa Kanya; bagkus [sila ay] mga lingkod na pinarangalan [sila]. Hindi sila nangunguna sa Kanya sa pagsabi samantalang sila sa utos Niya ay gumagawa. Nakaaalam Siya sa anumang nasa pagitan ng mga kamay nila at anumang nasa likuran nila. Hindi sila nakapamamagitan maliban para sa sinumang kinalugdan Niya. Sila, dahil sa takot sa Kanya, ay mga nababagabag.”
Bakit ito mahalaga: manalangin kay Allah (﷾) lamang
Walang anghel ang nagpapatakbo ng mundo, kaya hindi nananalangin ang mga Muslim sa mga anghel o humihingi ng tulong sa kanila. Sinasabi ng Qur'an na kahit ang mga anghel ay “hindi nakapagdudulot ang pamamagitan nila ng anuman maliban nang matapos na magpahintulot si Allāh” (53:26). Kaya direktang humihingi kay Allah (﷾) ang isang Muslim, nang walang tagapamagitan. Ang Propeta (ﷺ) mismo ay nagsisimula ng kanyang pagdarasal sa gabi sa pagtawag kay Allah (﷾) bilang Panginoon ng pinakadakilang mga anghel (Muslim 770).
“Kay rami ng anghel sa mga langit na hindi nakapagdudulot ang pamamagitan nila ng anuman maliban nang matapos na magpahintulot si Allāh sa sinumang niloloob Niya at kinalulugdan Niya.”
Tinanong ni Abd al-Rahman ibn Awf si Aishah kung paano sinisimulan ng Propeta (ﷺ) ang kanyang salah kapag bumabangon siya sa gabi. Sinabi niya na nagsisimula siya sa pagtawag kay Allah bilang Panginoon nina Jibril, Mika'il at Israfil, ang Tagapaglikha ng mga langit at lupa, ang Nakaaalam ng di-nakikita at ng nakikita, na humahatol sa pagitan ng Kanyang mga lingkod sa anumang pinagtatalunan nila. Pagkatapos ay hiniling niya kay Allah na patnubayan siya sa katotohanan kung saan nagkakaiba ang mga tao, sapagkat pinapatnubayan ni Allah ang sinumang Kanyang loobin sa tuwid na landas.
Mga pananaw
Ginawa ng Diyos ang mundo, pagkatapos ay iniwan ito
Sinasabi ng ilan na ginawa ng Diyos ang mundo at pagkatapos ay iniwan itong tumakbo ayon sa sarili nitong mga batas. Patuloy itong tumatakbo gaya ng isang orasan. Sinasabi naman ng iba na ang kalikasan ay tumatakbo nang kusa, nang walang sinumang namamahala.
Itinakda ng Diyos ang mga batas ng kalikasan sa simula. Mula noon ay tumatakbo nang kusa ang mundo, gaya ng isang orasang sinusian.
Pagtutol
Kailangan ng isang orasan ang isang bagay na magpapanatili sa pag-iral nito, hindi lamang ang isang magsususi rito. Inilalarawan ng mga batas ng kalikasan ang nangyayari; hindi nila pinaiiral ang anuman. Sinasabi ng Qur'an na “si Allāh ay humahawak sa mga langit at lupa na hindi maalis ang mga ito” (35:41). Umaasa sa Kanya ang mundo sa bawat sandali, hindi lamang sa simula. At hindi Siya kailanman napapagod dito (2:255).
Si Satanas ang naghahari sa mundong ito
Sinasabi ng ilang Kristiyano na si Satanas ang naghahari sa mundong ito sa ngayon. Itinuturo nila si Jesus, na tumawag sa kanya na “ang prinsipe ng sanglibutang ito” (Juan 12:31). Tinawag siya ni Pablo na “ang diyos ng sanlibutang ito” (2 Mga Taga-Corinto 4:4).
Tinawag ni Jesus si Satanas na “ang prinsipe ng sanglibutang ito”, kaya si Satanas ang naghahari sa mundo hanggang sa wakas.
Pagtutol
Sa parehong talata ay sinasabi ni Jesus na “palalayasin ang prinsipe ng sanglibutang ito” (Juan 12:31). Sinasabi ng Mga Awit tungkol sa Diyos (﷾), “ang kanyang kaharian ay nagpupuno sa lahat” (Awit 103:19). Ibinibigay ng Qur'an ang sariling mga salita ni Satanas sa Huling Araw: “Hindi ako nagkaroon sa inyo ng anumang kapamahalaan maliban na nag-anyaya ako sa inyo” (14:22). Nakabubulong at nakatutukso si Satanas, ngunit wala siyang pinaghaharian.
Tinatawag ni Pablo si Satanas na “ang diyos ng sanlibutang ito” (2 Mga Taga-Corinto 4:4).
Pagtutol
Sinasabi ni Pablo na binulag ni Satanas “ang mga pag-iisip ng mga hindi sumasampalataya” (2 Mga Taga-Corinto 4:4). Iyon ay kapangyarihang manlinlang, hindi kapangyarihang magpatakbo ng mundo. Ganoon din ang sinasabi ng Qur'an: walang kapamahalaan si Satanas sa mga mananampalataya, kundi sa mga tumatangkilik lamang sa kanya (16:99-100).
Tatlong diyos ang naghahati sa gawain
Binabanggit ng maraming Hindu ang tatlong tungkulin: si Brahma ang lumilikha, si Vishnu ang nag-iingat at si Shiva ang wumawasak. Sinasabi ng Vishnu Purana na iisang diyos ang tumatanggap ng tatlong pangalang ito habang siya ay lumilikha, nag-iingat o wumawasak.
Sinasabi ng Vishnu Purana na ang iisang diyos na si Janardana ay tumatanggap ng mga pangalang Brahma, Vishnu at Shiva habang siya ay lumilikha, nag-iingat o wumawasak.
Pagtutol
Napansin ng tagasalin nito, si H. H. Wilson, na bawat Purana ay nagpapangalan ng ibang diyos bilang iisang iyon. Sa Vishnu Purana ito ay si Vishnu; sa Linga Purana ito ay si Shiva. Kaya hindi nagkakasundo ang mga kasulatan kung sino ang nagpapatakbo ng mundo. Sinasabi ng Qur'an na kung may ibang mga diyos, “talaga sanang nasira ang mga ito”, ang mga langit at ang lupa (21:22). Ang iisang kaayusan ay tumuturo sa iisang Panginoon.
Ang pananaw ng Islam
Si Allah (﷾) lamang ang nagpapatakbo ng mundo, sa bawat sandali. Isinasagawa ng mga anghel, kasama ang mga arkanghel, ang Kanyang mga utos at hindi kailanman kumikilos nang kusa.
Sinasabi ng Qur'an na pinangangasiwaan ni Allah (﷾) ang lahat ng usapin mula sa langit patungo sa lupa.
Sinasabi ng Qur'an na pinananatili ni Allah (﷾) sa pag-iral ang mga langit at ang lupa, at hindi Siya kailanman napapagod o natutulog.
Sinasabi ng Qur'an na kumikilos lamang ang mga anghel ayon sa Kanyang utos.
Tinawag ng Propeta (ﷺ) si Allah (﷾) na Panginoon nina Jibril, Mika'il at Israfil.
Pinangangalanan ng Qur'an sina Jibril at Mika'il, at sinasabi nito na si Jibril ang nagdadala ng pagkasi.
Sinasabi ng maraming iskolar na si Mika'il ang namamahala sa ulan, at malawak na sinasang-ayunan ng mga iskolar na si Israfil ang iihip sa tambuli.
Sinasabi ng Qur'an na si Allah (﷾), ang Anghel ng Kamatayan at ang mga anghel ay pawang kumukuha ng mga kaluluwa. Si Allah (﷾) ang nagtatakda, at isinasagawa ito ng mga anghel.