May makapamumuhay ba magpakailanman?

Sa kabanata 2 (Tungkol sa mga Imortal), may nagtatanong kung talagang maaabot ang mga imortal na hindi namamatay. Tumatawa ang isang nagtatanong na ang anumang may simula ay dapat may wakas. Sumasagot si Ge Hong na hindi ito totoo sa lahat ng bagay: ang langit at lupa ay walang wakas, at ang mga pagong at tagak ay mahaba ang buhay. Pinaniniwalaan niya na pinalulusog ng mga imortal ang katawan sa pamamagitan ng mga gamot at pinahahaba ang buhay sa pamamagitan ng mga teknik, kaya patuloy silang nabubuhay nang hindi namamatay. Sa kabanata 3 (Pagsagot sa Karaniwang Tao), sinasabi niya na ang naghahangad na maging imortal ay dapat gawing ugat ang katapatan, paggalang sa magulang, pagkakasundo, pagsunod, kabaitan at mabuting pananampalataya; kung hindi nililinang ang kabutihan at sa mga teknik lamang nagsisikap, walang sinumang nagtatamo ng mahabang buhay. Sa kabanata 4 (Ginto at Cinnabar), sinasabi niya na ang mga aklat na nabasa niya ay lahat gumagawa ng dalawang elixir, ang ibinalik na elixir at ang likidong ginto, ang pinakamataas na pamamaraan ng daan ng mga imortal. Ang ibang mga gamot, sabi niya, ay maaaring makatulong nang kaunti, ngunit hindi kailanman makapagpapabuhay sa tao magpakailanman.

Isinulat ni Zhang Boduan na ang mga aral ni Laozi at ng Buddha, sa pamamagitan ng karunungan tungkol sa kalikasan at buhay (xing at ming), ay nagbukas ng daan upang turuan ang mga tao na makatakas sa kapanganakan at kamatayan. Ang mga ehersisyo sa paghinga, ang pagtigil sa pagkain ng butil, ang masahe at ang mga mineral, sabi niya, ay madaling makamit ngunit mahirap tapusin: maaaring mailayo ng mga ito ang sakit, ngunit hindi makapagdudulot ng pangmatagalang tagumpay. Ang tunay na gintong elixir lamang ang makagagawa nito. Nagtatapos siya sa bunga nito: ang espiritung nabago, ang pangalang nakasulat sa talaan ng mga walang kamatayan, at ang titulong Ganap na Tao. Sa kanyang mga tula ay nagbababala siya na ang paghahanap ng maraming gamot ay hindi ang tunay na daan, at na ang tunay na tingga at asoge ay hindi ang karaniwang sinabre at merkuryo (blg. 8). Ang pagpapagod sa katawan sa mga ehersisyo ay hindi ang Daan, sabi niya, at kahangalan ang pagpino sa hininga (blg. 9).

“‘Hindi naman,’ sagot ni Chuang Tzŭ. ‘Nang siya'y mamatay, hindi ko napigilang maapektuhan ng kanyang kamatayan. Ngunit di-nagtagal ay naalala ko na umiral na siya sa isang naunang kalagayan bago ipanganak, nang walang anyo, o kahit sustansiya; na habang nasa kalagayang walang kondisyong iyon, idinagdag ang sustansiya sa espiritu; na ang sustansiyang ito ay nagkaroon ng anyo; at na ang sumunod na yugto ay ang kapanganakan. At ngayon, dahil sa isa pang pagbabago, siya'y patay na, na lumilipat mula sa isang yugto patungo sa isa pa gaya ng pagkakasunod ng tagsibol, tag-init, taglagas, at taglamig. At habang siya'y nakahimlay nang ganito sa Walang Hanggan, kung ako'y magpapaikot-ikot na umiiyak at tumataghoy ay para kong ipinapahayag na mangmang ako sa mga likas na batas na ito. Kaya ako'y nagpipigil.’”

Tungkol sa banal na tao ng bundok ng Miao-ku-shê (Gushe) sa kabanata 1, sinasabi ni Guo Xiang na ang lahat ng ito ay patalinghagang pananalita: ang banal na tao ay ang tinatawag natin ngayon na pantas, na maaaring nakaupo sa korte ngunit nagpapanatili ng isip na kasinlaya ng nasa mga gubat sa bundok. Idinadagdag ni Cheng Xuanying na ito ay isang talinghaga, at hindi kailangang may tunay na bundok ng Gushe. Tungkol sa asawa ni Zhuangzi sa kabanata 18, sinasabi ni Guo Xiang na bago siya nakaunawa ay nayanig siya, at nang makaunawa siya ay tumigil siya. Ipinapaliwanag ni Cheng Xuanying na ang buhay ay nagmumula sa di-pag-iral at ang kamatayan ay bumabalik dito, gaya ng pagsunod ng apat na panahon sa isa't isa. Tungkol sa kuwento ng bungo, sinasabi ni Guo Xiang na mali ang lumang pananaw na iniibig ni Zhuangzi ang kamatayan at kinamumuhian ang buhay: ang kanyang punto ay ang mapayapa sa buhay habang buhay, at mapayapa sa kamatayan kapag patay na.

“‘Ipinahayag niya,’ sagot ni Chien Wu, ‘na sa bundok ng Miao-ku-shê ay may naninirahang isang banal na tao na ang laman ay gaya ng yelo o niyebe, na ang kilos ay gaya ng sa isang birhen, na hindi kumakain ng anumang bunga ng lupa, kundi nabubuhay sa hangin at hamog, at na, nakasakay sa mga ulap na ang mga lumilipad na dragon ang kanyang mga tagahila, ay naglilibot sa labas ng mga hangganan ng pagkamatay. Ang nilalang na ito ay lubos na walang kilos. Gayunma'y inilalayo niya ang kabulukan sa lahat ng bagay, at pinayayabong ang mga pananim. Ngayon, tinatawag ko iyon na kalokohan, at hindi ko ito pinaniniwalaan.’”

Tungkol sa banal na tao ng bundok ng Miao-ku-shê (Gushe) sa kabanata 1, sinasabi ni Guo Xiang na ang lahat ng ito ay patalinghagang pananalita: ang banal na tao ay ang tinatawag natin ngayon na pantas, na maaaring nakaupo sa korte ngunit nagpapanatili ng isip na kasinlaya ng nasa mga gubat sa bundok. Idinadagdag ni Cheng Xuanying na ito ay isang talinghaga, at hindi kailangang may tunay na bundok ng Gushe. Tungkol sa asawa ni Zhuangzi sa kabanata 18, sinasabi ni Guo Xiang na bago siya nakaunawa ay nayanig siya, at nang makaunawa siya ay tumigil siya. Ipinapaliwanag ni Cheng Xuanying na ang buhay ay nagmumula sa di-pag-iral at ang kamatayan ay bumabalik dito, gaya ng pagsunod ng apat na panahon sa isa't isa. Tungkol sa kuwento ng bungo, sinasabi ni Guo Xiang na mali ang lumang pananaw na iniibig ni Zhuangzi ang kamatayan at kinamumuhian ang buhay: ang kanyang punto ay ang mapayapa sa buhay habang buhay, at mapayapa sa kamatayan kapag patay na.

“‘Hindi naman,’ sagot ni Chuang Tzŭ. ‘Nang siya'y mamatay, hindi ko napigilang maapektuhan ng kanyang kamatayan. Ngunit di-nagtagal ay naalala ko na umiral na siya sa isang naunang kalagayan bago ipanganak, nang walang anyo, o kahit sustansiya; na habang nasa kalagayang walang kondisyong iyon, idinagdag ang sustansiya sa espiritu; na ang sustansiyang ito ay nagkaroon ng anyo; at na ang sumunod na yugto ay ang kapanganakan. At ngayon, dahil sa isa pang pagbabago, siya'y patay na, na lumilipat mula sa isang yugto patungo sa isa pa gaya ng pagkakasunod ng tagsibol, tag-init, taglagas, at taglamig. At habang siya'y nakahimlay nang ganito sa Walang Hanggan, kung ako'y magpapaikot-ikot na umiiyak at tumataghoy ay para kong ipinapahayag na mangmang ako sa mga likas na batas na ito. Kaya ako'y nagpipigil.’”

“Bawat kaluluwa ay lalasap ng kamatayan. Lulubus-lubusin lamang kayo sa mga pabuya sa inyo sa Araw ng Pagbangon. Kaya ang sinumang hinango palayo sa Apoy at pinapasok sa Paraiso ay nagtamo nga siya. Walang iba ang buhay na pangmundo kundi ang natatamasa ng pagkalinlang.”

“Hindi Kami gumawa para sa isang tao bago mo pa ng kawalang-hanggan. Kaya ba kung namatay ka, sila ay ang mga mananatili?”

“Bawat kaluluwa ay lalasap ng kamatayan. Susubok Kami sa inyo sa pamamagitan ng kasamaan at kabutihan bilang tukso. Tungo sa Amin pababalikin kayo.”

“Ang bawat sinumang nasa ibabaw ng [lupang] ito ay malilipol. Mamamalagi naman ang mukha ng Panginoon mo, ang ukol sa pagkapinagpipitaganan at pinagpaparangalan.”

Isinalaysay ni Anas na ang sanggol na anak ng Propeta (ﷺ) na si Ibrahim ay nasa kanyang mga huling hininga, at napuno ng luha ang mga mata ng Propeta. Nagtanong si Abd al-Rahman ibn Awf nang may pagtataka kung siya man ay umiiyak. Sumagot siya na ito ay awa. Pagkatapos ay lalo siyang umiyak at sinabing lumuluha ang mga mata at nagdadalamhati ang puso, ngunit ang sinasabi lamang natin ay ang nakalulugod sa ating Panginoon, at na nalulungkot sila sa paghihiwalay kay Ibrahim.

“Talagang susubok nga Kami sa inyo sa pamamagitan ng isang anuman kabilang sa pangamba at gutom, at ng isang kabawasan mula sa mga ari-arian, mga buhay, at mga bunga. Magbalita ka ng nakagagalak sa mga nagtitiis, na mga kapag tinamaan sila ng isang kasawian ay nagsasabi sila: Tunay na kami ay kay Allāh at tunay na kami ay tungo sa Kanya mga babalik. Ang mga iyon ay may ukol sa kanila na mga pagbubunyi mula sa Panginoon nila at awa. Ang mga iyon ay ang mga napapatnubayan.”

“Kaya nagpalagay ba kayo na lumikha lamang Kami sa inyo nang walang-kabuluhan, at na kayo tungo sa Amin ay hindi pababalikin [para tuusin]?”

“Walang iba ang buhay na ito sa Mundo kundi isang paglilibang at isang laro. Tunay na ang tahanan sa Kabilang-buhay ay talagang iyon ang pinakabuhay, kung sakaling sila noon ay nakaaalam.”

“Hindi sila lalasap doon ng kamatayan maliban sa unang pagkamatay at magsasanggalang Siya sa kanila sa pagdurusa sa Impiyerno”

“Tunay na ang mga sumampalataya at gumawa ng mga maayos ay magiging ukol sa kanila ang mga Hardin ng Firdaws bilang tuluyan, bilang mga mananatili sa mga iyon, na hindi sila maghahangad palayo sa mga iyon ng isang paglipat.”

“nagtagumpay nga ang sinumang nagbusilak nito at nabigo nga ang sinumang nagparumi nito.”

“O mga sumampalataya, huwag kayong sumunod sa mga bakas ng demonyo. Ang sinumang sumusunod sa mga bakas ng demonyo, tunay na siya ay nag-uutos ng kahalayan at nakasasama. Kung hindi dahil sa kagandahang-loob ni Allāh sa inyo at awa Niya, walang bumusilak [mula sa pagkakasala] kabilang sa inyo na isa man magpakailanman; subalit si Allāh ay nagbubusilak ng sinumang niloloob Niya. Si Allāh ay Madinigin, Maalam.”

“[Sasabihan sa mabuti:] “O kaluluwang napapanatag, bumalik ka sa Panginoon mo nang nalulugod na kinalulugdan, saka pumasok ka sa mga lingkod Ko, at pumasok ka sa Paraiso Ko.””

Si Abdullah ibn Amr ibn al-As ay dating nag-aayuno araw-araw at nagsasagawa ng salah buong gabi. Sinabihan siya ng Propeta (ﷺ) na huwag gawin iyon: dapat siyang mag-ayuno sa ilang araw at hindi sa iba, at magsagawa ng salah sa gabi at matulog din. Sinabi niya na ang kanyang katawan ay may karapatan sa kanya, ang kanyang mga mata ay may karapatan sa kanya, at ang kanyang asawa ay may karapatan sa kanya.

“Bawat kaluluwa ay lalasap ng kamatayan. Lulubus-lubusin lamang kayo sa mga pabuya sa inyo sa Araw ng Pagbangon. Kaya ang sinumang hinango palayo sa Apoy at pinapasok sa Paraiso ay nagtamo nga siya. Walang iba ang buhay na pangmundo kundi ang natatamasa ng pagkalinlang.”

“Kaya hindi ba sila nagmumuni-muni sa Qur’ān? Kung sakaling ito ay mula sa ganang iba pa kay Allāh, talaga sanang nakatagpo sila rito ng pagkakaiba-ibang marami.”

“Sabihin mo: “O mga tao, tunay na ako ay Sugo ni Allāh sa inyo nang lahatan, na ukol sa Kanya ang paghahari sa mga langit at lupa. Walang Diyos kundi Siya; nagbibigay-buhay Siya at nagbibigay-kamatayan Siya. Kaya sumampalataya kayo kay Allāh at sa Sugo Niya, ang Propeta na iliterato, na sumasampalataya kay Allāh at sa mga salita Niya. Sumunod kayo sa kanya, nang sa gayon kayo ay mapapatnubayan.””

“Si Muḥammad ay hindi ama ng isa sa mga lalaki ninyo, subalit ang Sugo ni Allāh at ang pangwakas sa mga propeta. Laging si Allāh sa bawat bagay ay Maalam.”

“Sa araw na ito bumuo Ako para sa inyo ng Relihiyon ninyo, lumubos Ako sa inyo ng biyaya Ko at nalugod Ako para sa inyo sa Islām bilang relihiyon.”

“O mga sumampalataya, magsipasok kayo sa pagkapasakop nang lubusan at huwag kayong sumunod sa mga yapak ng demonyo; tunay na siya para sa inyo ay isang kaaway na malinaw.”