Maikling sagot
Hindi. Walang Muslim ang maaaring magparusa sa sinuman nang siya mismo, dahil man sa kalapastanganan o sa anumang ibang krimen. Sa batas Islamiko, sa isang lehitimong hukuman lamang nauukol ang parusa, matapos ang patunay at isang makatarungang paglilitis. Nagkakasundo ang mga iskolar na kahit ang isang mamamatay-tao ay maaaring parusahan lamang ng lehitimong awtoridad. Maaaring walang-sala ang isang inaakusahan, o maaaring mali ang pagkakarinig sa kanya. Ang isang lalaking pumapatay nang mag-isa ay pumapatay sa isang taong hindi napatunayang may-sala ng anumang hukuman. Sinasabi ng Qur'an na Impiyerno ang ganti sa pagpatay sa isang mananampalataya nang sinasadya. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na hindi makaaamoy ng Paraiso ang sinumang pumatay sa isang hindi Muslim na nabubuhay sa ilalim ng isang kasunduan. Saanman nakatira ang isang Muslim, dapat niyang sundin ang batas ng bansang iyon (17:34). Kaya haharap ang gayong lalaki sa kasong pagpatay sa mundong ito, at sa paghatol ng Diyos (﷾) sa susunod. Ang Propeta (ﷺ) mismo ay nagtiis ng mga insulto nang may pagtitiis.
Buong paliwanag
Sa hukuman nauukol ang parusa, hindi sa isang tao
Itinatala ni al-Qurtubi, isang iskolar ng Qur'an noong ika-13 siglo, ang isang puntong pinagkakasunduan ng mga iskolar. Kahit ang ganti sa pagpatay ay isinasagawa lamang ng mga may lehitimong awtoridad. Hindi ito maaaring kunin ng mga indibidwal para sa kanilang sarili. Sinasabi ni Ibn Qudamah, isang hurista noong ika-12 siglo, na walang sinumang maaaring magsagawa ng isang takdang parusa maliban sa pinuno o sa kanyang kinatawan. Kung hindi maaaring parusahan ng isang tao ang isang mamamatay-tao nang siya mismo, lalong hindi niya maaaring parusahan ang isang tao dahil sa mga salita. Sinasabihan ng Qur'an ang mga Muslim na isangguni ang mga hidwaan kay Allah (﷾), sa Kanyang Sugo (ﷺ) at sa mga may katungkulan. At nakatali ang isang Muslim sa anumang bansa sa kanyang pangakong sundin ang mga batas nito (17:34).
Itinatala ni al-Qurtubi na hindi nagkakaiba ang mga iskolar na ang ganti sa pagpatay ay isinasagawa lamang ng mga may lehitimong awtoridad, at na hindi ito maaaring kunin ng mga indibidwal para sa kanilang sarili.
Naninindigan si Ibn Qudamah, isang Hanbali na hurista, na bilang tuntunin, walang sinumang maaaring magsagawa ng isang takdang parusa (hadd) maliban sa pinuno (imam) o sa itinalaga niyang kumilos para sa kanya. Ang tanging eksepsiyong pinahihintulutan niya ay isang lumang patakaran tungkol sa isang amo at sa sarili niyang alipin, na wala nang aplikasyon ngayon.
“O mga sumampalataya, tumalima kayo kay Allāh at tumalima kayo sa Sugo at sa mga may katungkulan mula sa inyo. Kaya kung naghidwaan kayo sa isang bagay ay sumangguni kayo kay Allāh at sa Sugo, kung kayo ay sumasampalataya kay Allāh at sa Huling Araw. Iyon ay higit na mabuti at higit na maganda sa pagsasakatuparan.”
“Huwag kayong lumapit sa yaman ng ulila kundi sa [paraang] pinakamaganda hanggang sa umabot siya sa katindihan niya. Magpatupad kayo sa kasunduan; tunay na ang kasunduan ay laging pinananagutan.”
Walang may-sala hanggang hindi napatutunayan
Sinasabi ng Qur'an: kung naghatid sa inyo ang isang suwail ng isang balita, “magsiyasat kayo dahil baka makapaminsala kayo ng mga tao dahil sa kamangmangan” (49:6). Pinarurusahan pa nito ang mga nagpaparatang ng pangangalunya sa isang babae nang walang apat na saksi. Ipinagbabawal nito ang pagsasabi sa sinumang nag-uukol ng pagbati ng kapayapaan: “Hindi ka isang mananampalataya,” (4:94). Sa isang labanan, pinatay ni Usama ang isang lalaking kasasabi lamang na walang diyos kundi si Allah (﷾). Inakala niyang sinabi lamang iyon ng lalaki upang iligtas ang sarili. Paulit-ulit siyang tinanong ng Propeta (ﷺ) kung paano niya iyon nagawa (Bukhari 4269). Walang sinumang maaaring humatol sa puso ng iba at patayin siya dahil dito.
“O mga sumampalataya, kung naghatid sa inyo ang isang suwail ng isang balita ay magsiyasat kayo dahil baka makapaminsala kayo ng mga tao dahil sa kamangmangan, saka kayo dahil sa nagawa ninyo ay baka maging mga nagsisisi.”
“Ang mga nagpaparatang [ng pangangalunya] sa mga malinis na babae, pagkatapos hindi nakapaglahad ng apat na saksi, ay hagupitin ninyo ng walumpung hagupit at huwag kayong tumanggap sa kanila ng isang pagsasaksi magpakailanman – ang mga iyon ay ang mga suwail –”
“O mga sumampalataya, kapag naglalakbay kayo ayon sa landas ni Allāh ay magpakalinaw kayo [bago kayo humusga] at huwag kayong magsabi sa kaninumang nag-ukol sa inyo ng pagbabati: “Hindi ka isang mananampalataya,” habang naghahangad kayo ng mapapala sa buhay na pangmundo sapagkat nasa ganang kay Allāh ay maraming mahihita. Gayon kayo dati bago pa niyan ngunit nagmagandang-loob si Allāh sa inyo kaya magpakalinaw kayo. Tunay na si Allāh laging sa anumang ginagawa ninyo ay Mapagbatid.”
Iniulat ni Usama ibn Zayd na sa isang labanan ay pumatay siya ng isang lalaki matapos sabihin ng lalaki na “Walang diyos kundi si Allah”, na inaakalang sinabi niya ito upang iligtas lamang ang kanyang sarili. Paulit-ulit na itinanong ng Propeta (ﷺ): pinatay mo ba siya matapos niyang sabihing walang diyos kundi si Allah? Sinabi ni Usama na sana ay hindi pa siya naging Muslim bago ang araw na iyon.
May pinaratangang nang-insulto sa Propeta (ﷺ) o sa pananampalataya.
Maaari bang parusahan siya ng isang Muslim nang mag-isa?
Hindi. Ang parusa ay nasa isang legal na hukuman lamang, matapos ang patunay at isang makatarungang paglilitis.
Maaari bang mali ang paratang?
Oo. Maaaring wala siyang sala o mali ang pagkarinig sa kanya. Sinasabi ng Qur'an: magsiyasat kayo.
At ang lalaking pumapatay nang mag-isa?
Pumapatay siya ng taong hindi napatunayang nagkasala ng anumang hukuman. Haharap siya sa kaso ng pagpatay sa mundong ito, at sa paghatol ng Diyos (﷾) sa kabilang buhay.
Ano ang ginawa ng Propeta (ﷺ) sa mga insulto?
Tiniis niya ang mga ito nang may pagtitiis. Sumagot sa pamamagitan ng higit na mabuti.
Ang naghihintay sa isang lalaking pumapatay nang mag-isa
Sinasabi ng Qur'an: “Ang sinumang papatay sa isang mananampalataya nang sinasadya, ang ganti sa kanya ay Impiyerno” (4:93). Sinasabi nito na ang pagpatay sa isang walang-salang tao ay para bang pagpatay sa buong sangkatauhan. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na hindi makaaamoy ng halimuyak ng Paraiso ang sinumang pumatay sa isang hindi Muslim na nasa ilalim ng isang kasunduan (Bukhari 3166). Sinabi rin niya na ligtas ang isang mananampalataya sa kanyang pananampalataya hangga't hindi siya nagdadanak ng dugo nang labag sa batas (Bukhari 6862). Sa mundong ito, lilitisin siya ng batas ng bansa dahil sa pagpatay. Hindi siya ipinagtatanggol ng Islam.
“Ang sinumang papatay sa isang mananampalataya nang sinasadya, ang ganti sa kanya ay Impiyerno bilang mananatili roon. Magagalit si Allāh sa kanya, susumpa sa kanya, at maghahanda sa kanya ng isang pagdurusang sukdulan.”
“Alang-alang doon, nag-atas Kami sa mga anak ni Israel na ang sinumang pumatay sa isang tao nang hindi dahil [sa pagpatay] sa isang tao o sa [paggawa ng] kaguluhan sa lupa ay para bang pumatay siya sa mga tao nang lahatan, at ang sinumang nagbigay-buhay rito ay para bang nagbigay-buhay siya sa mga tao nang lahatan. Talaga ngang naghatid sa kanila ang mga sugo Namin ng mga malinaw na patunay. Pagkatapos, tunay na marami mula sa kanila, matapos niyon, sa lupa ay talagang mga nagpapakalabis.”
Isinalaysay ni Abdullah ibn Amr na sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang sinumang pumatay sa isang taong may kasunduan sa mga Muslim ay hindi makaaamoy ng halimuyak ng Paraiso, bagaman ang halimuyak nito ay umaabot sa layong apatnapung taon.
Isinalaysay ni Ibn Umar na sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang isang mananampalataya ay may maluwag na puwang sa kanyang relihiyon hangga't hindi siya nagdadanak ng dugo nang labag sa batas.
Kung paano sinagot ng Propeta (ﷺ) ang mga insulto
Binati ng ilang lalaki ang Propeta (ﷺ) ng ‘kamatayan nawa ang sumainyo’. Isinumpa sila pabalik ng kanyang asawang si Aisha. Sinabihan niya ito na maging mahinahon, at sinagot lamang niya sila ng ‘at sa inyo rin’ (Bukhari 6030). Minsan ay hinila ng isang Bedouin ang kanyang balabal nang napakalakas kaya nag-iwan ito ng marka sa kanyang leeg, at humingi ng pera. Ngumiti siya at binigyan ito ng isang bagay (Bukhari 3149). Nang palayasin siya ng mga tao ng Ta'if, nag-alok ang isang anghel na durugin sila. Tumanggi siya, umaasang maglalabas si Allah (﷾) mula sa kanilang mga anak ng mga taong sasamba sa Kanya lamang (Bukhari 3231).
Isinalaysay ni Aisha na binati ng ilang lalaki ang Propeta (ﷺ) ng ‘kamatayan nawa ang sumainyo’ sa halip na ‘kapayapaan nawa ang sumainyo’. Isinumpa niya sila pabalik. Sinabihan siya ng Propeta na kumalma, maging mahinahon at iwasan ang kabagsikan at mga bastos na salita. Sinagot lamang niya sila ng ‘at sa inyo rin’.
Isinalaysay ni Anas na hinila ng isang bedouin ang balabal ng Propeta (ﷺ) nang napakagaspang kaya nag-iwan ng marka ang laylayan nito sa kanyang balikat, at hiniling na bigyan siya ng bahagi ng yamang ibinigay sa kanya ni Allah. Lumingon sa kanya ang Propeta, ngumiti, at iniutos na bigyan siya ng regalo.
Tinanong ni Aisha ang Propeta (ﷺ) kung nakaranas na siya ng araw na mas mahirap kaysa sa Uhud. Binanggit niya ang araw na iniharap niya ang kanyang panawagan kay Ibn Abd Yalil, isang pinuno ng Ta'if, at tinanggihan siya. Habang umaalis siya nang may lungkot, dumating si Gabriel kasama ang Anghel ng mga Bundok, na nag-alok na ibagsak ang dalawang malaking bundok sa mga tumanggi sa kanya. Tumanggi ang Propeta at sinabing umaasa siya na ang kanilang mga inapo ay sasamba kay Allah lamang.
Mga batas laban sa kalapastanganan sa buong mundo
May mga batas laban sa kalapastanganan ang maraming bansa. Noong 2019, 79 sa 198 bansa at teritoryo ang mayroon nito, kabilang ang ilan sa Europa. Inalis lamang ng Inglatera at Wales ang sa kanila noong 2008. Kung saan umiiral ang gayong batas, isa itong usapin para sa mga hukuman, na may ebidensiya at isang paglilitis. Walang bansa at walang madhhab ng batas Islamiko ang nagpapahintulot sa isang pulutong o sa iisang tao na magsagawa ng isang hatol.
Noong 2019, 79 sa 198 bansa at teritoryo (40%) ang may mga batas o patakaran laban sa kalapastanganan, kabilang ang ilan sa Europa, at 22 ang may mga batas laban sa apostasiya.
Inalis nito ang mga krimen sa common law na pamumusong at mapamusong na libelo sa Inglatera at Wales.
Itinatala ni al-Qurtubi na hindi nagkakaiba ang mga iskolar na ang ganti sa pagpatay ay isinasagawa lamang ng mga may lehitimong awtoridad, at na hindi ito maaaring kunin ng mga indibidwal para sa kanilang sarili.
Sumagot ng isang bagay na mas mabuti
Sinasabihan ng Qur'an ang mga Muslim: “Itulak mo [ang masagwa] sa pamamagitan ng siyang higit na maganda”. Pagkatapos ay maaaring maging “para bang siya ay isang katangkilik na matalik” ang isang kaaway (41:34). Ipinagbabawal nito ang pag-insulto sa mga diyos ng iba, upang hindi nila insultuhin si Allah (﷾) bilang ganti. Sinabi ng Propeta (ﷺ): gawin ninyong madali ang mga bagay, at huwag ninyong itaboy ang mga tao (Bukhari 69). Itinataboy ng isang Muslim na pumapatay dahil sa mga salita ang mga tao palayo sa Islam. Inaakit sila rito ng isang sumasagot nang may pagtitiis.
“Hindi nagkakapantay ang magandang gawa at ang masagwang gawa. Itulak mo [ang masagwa] sa pamamagitan ng siyang higit na maganda, biglang ang [taong] sa pagitan mo at niya ay may pagkamuhi ay [magiging] para bang siya ay isang katangkilik na matalik.”
“Huwag kayong mang-alipusta sa mga dinadalanginan nila bukod pa kay Allāh para mag-alipusta sila kay Allāh dala ng pang-aaway nang walang kaalaman. Gayon ipinang-akit Namin para sa bawat kalipunan ang gawa nila. Pagkatapos tungo sa Panginoon nila ang babalikan nila saka magbabalita Siya sa kanila hinggil sa dati nilang ginagawa.”
Iniulat ni Anas ibn Malik na sinabi ng Propeta (ﷺ): gawin ninyong madali ang mga bagay para sa mga tao at huwag ninyong gawing mahirap; bigyan ninyo sila ng magandang balita at huwag ninyo silang itaboy.
Nakapipinsala ito sa Islam, at hindi ito gumagana
Labag sa Shari'ah ang pananakit sa sinuman, maging sa taong nagdulot ng sakit ng loob o sa isang nakamasid. Binibigyan din nito ng masamang pangalan ang Islam, itinataboy ang mga taong nag-iisip na maging Muslim, at binibigyan ng sandata ang mga napopoot sa Islam. Kapwa nais ng mga napopoot sa Islam at ng mga ekstremista na maging marahas ang isang Muslim, upang sisihin ang bawat Muslim: huwag kang mahulog sa kanilang bitag. Bihirang napanalunan ng terorismo ang inaangkin nitong ipinaglalaban. Dapat magsalita, mag-boykot, magprotesta nang mapayapa, bumoto o tumakbo sa halalan ang isang Muslim na nakararamdam na inapi siya, sa loob ng batas, at huwag kailanman siya mismong gumamit ng karahasan.
Isinalaysay ni Ibn Umar na may isang babaeng natagpuang patay sa isa sa mga kampanya ng Propeta (ﷺ), at ipinagbawal ng Propeta ang pagpatay sa mga babae at mga bata.
Iniulat ni Rabah ibn Rabi' na sa isang kampanya ay nakita ng Propeta (ﷺ) ang mga taong nagtitipon sa paligid ng isang babaeng pinatay. Sinabi niya na hindi siya isa sa dapat sanang nilabanan. Nagpadala siya ng mensahe kay Khalid ibn al-Walid, na namumuno sa unahan: huwag pumatay ng babae o ng upahang manggagawa.
Iniulat ni Jabir na sa isang kampanya ay nagbanta si Abdullah ibn Ubayy, isang pinuno ng mga mapagkunwari, na palalayasin ng mas marangal ang mas hamak mula sa Madinah. Hiniling ni Umar sa Propeta (ﷺ) na hayaan siyang putulin ang ulo ng lalaki. Sinabi ng Propeta (ﷺ): hayaan mo siya, upang hindi sabihin ng mga tao na pinapatay ni Muhammad ang kanyang mga kasamahan.
Iniulat ni Anas ibn Malik na sinabi ng Propeta (ﷺ): gawin ninyong madali ang mga bagay para sa mga tao at huwag ninyong gawing mahirap; bigyan ninyo sila ng magandang balita at huwag ninyo silang itaboy.
Pinangangalanan ang ‘cumulative extremism’: ang paraan kung paanong ang isang anyo ng ekstremismo ay maaaring kumain at magpalaki sa iba pang anyo. Ginagamit ito ng mga sumunod na manunulat para sa mga grupong far-right at sa mga marahas na ekstremistang nag-aangking sila ay sa Islam, na ang bawat isa ay lumalago sa mga gawa ng isa.
Isang pag-aaral ng 648 grupong terorista na aktibo sa pagitan ng 1968 at 2006, at 268 sa mga ito ang natapos. Sa mga natapos, 43 porsiyento ang bumaling sa prosesong pampulitika at 40 porsiyento ang tinapos ng gawain ng pulisya at intelihensiya. Kaunti ang tinapos ng puwersang militar, at mga isa lamang sa sampu ang nanalo.
Iniulat ni Tariq ibn Shihab na isang lalaki ang nagtanong sa Propeta (ﷺ), habang inilalagay niya ang kanyang paa sa estribo, kung aling jihad ang pinakamainam. Sinabi niya: isang salita ng katotohanan na sinabi sa harap ng isang di-makatarungang pinuno.
Mga pananaw
Sinasabihan ng Islam ang mga Muslim na patayin ang mga lumalapastangan
Sinasabi ng ilang kritiko na ang mga taong pumapatay dahil sa kalapastanganan ay ginagawa lamang ang iniuutos ng Islam.
Ibinigay ng klasikong batas Islamiko ang kamatayan bilang parusa sa pag-insulto sa Propeta (ﷺ).
Pagtutol
Kung saan nagtakda ng parusa ang klasikong batas, isang lehitimong hukuman lamang sa isang estadong Muslim ang makapagbibigay nito, matapos ang isang paglilitis. Nagkakasundo ang mga iskolar na hindi maaaring magsagawa ng mga parusa ang mga indibidwal nang sila mismo. Nilalabag ng isang lalaking pumapatay nang mag-isa ang batas Islamiko. At sinusunod ng mga Muslim ang batas ng bansang tinitirhan nila.
Iniutos ng Propeta (ﷺ) ang pagpatay kay Ka'b ibn al-Ashraf dahil sa kanyang mga tula.
Pagtutol
Hindi pinatay si Ka'b dahil lamang sa mga salita. Sa panahon ng digmaan ay pumunta siya sa Mecca at hinimok ang Quraysh na muling labanan ang Madinah. Nagmula ang utos sa Propeta (ﷺ) bilang pinuno ng estado at hukom ng Madinah. Walang pribadong tao ang maaaring gumaya rito.
Ang pananaw ng Islam
Isang lehitimong hukuman lamang ang maaaring magparusa, matapos ang patunay at isang makatarungang paglilitis. Nakagagawa ng pagpatay, isang mabigat na kasalanan, ang isang Muslim na pumapatay nang mag-isa. Dapat siyang managot dito sa mundong ito at sa susunod. Sinagot ng Propeta (ﷺ) ang mga insulto nang may pagtitiis.
Nagkakasundo ang mga iskolar na kahit ang ganti sa pagpatay ay isinasagawa lamang ng lehitimong awtoridad.
Sinasabi ng Qur'an na Impiyerno ang ganti sa pagpatay sa isang mananampalataya nang sinasadya.
Hindi makaaamoy ng halimuyak ng Paraiso ang sinumang pumatay sa isang hindi Muslim na nasa ilalim ng isang kasunduan.
Sinagot ng Propeta (ﷺ) nang may kahinahunan ang mga sumumpa sa kanya.
Dapat sundin ng mga Muslim ang batas ng bansang tinitirhan nila.