Краток одговор
Да, и често во името на Ехли бејт (семејството на Веровесникот). Аллах (﷾) за првите муслимани и оние што ги следат во доброто вели дека е задоволен од нив: „А и тие се задоволни од Него: Тој за нив подготви џенетски градини низ кои реки течат и тие вечно и за секогаш во нив ќе живеат. Тоа е голем успех.“ Веровесникот (ﷺ) по име им ветил Џенет на Ебу Бекр, Омер, Осман и Али, и на Фатима, ел-Хасан и ел-Хусејн. Сепак некои, од љубов кон семејството на Веровесникот (ﷺ), ги критикуваат асхабите, неговите другари. Велат дека Ебу Бекр му го зел халифатот на Али, дека Фатима била ограбена и дека асхабите се свртеле против семејството. Сопствените зборови на семејството им одговараат. Али му дал заклетва на верност на Ебу Бекр, јавно го пофалил неговото право и ги нарекол Ебу Бекр и Омер најдобрите луѓе по Веровесникот (ﷺ). Али и ел-Аббас ги потврдиле зборовите на Веровесникот (ﷺ) дека неговиот имот е милостина, а не наследство. Ќерката на Али, Умму Кулсум, била сопруга на Омер, а ел-Хасан се откажал од власта за да ги обедини муслиманите. Убиството на ел-Хусејн кај Кербела било трагедија што сите муслимани ја осудуваат. Асхабите биле луѓе, и ако згрешиле, Аллах (﷾) ќе им суди. Но ние не ги проколнуваме и не ги клеветиме оние што Аллах (﷾) ги пофалил. Истиот ајет ги фали „сите тие кои ги следат правејќи добри дела“: муслиманите ги следат асхабите таму каде што тие го следеле Веровесникот (ﷺ).
Целосно објаснување
Кои се асхабите?
Асхабите се другарите на Веровесникот (ﷺ), мажите и жените што поверувале во него и живееле со него. Куранот зборува директно за нив: „Аллах (﷾) е задоволен од првите муслимани, мухаџирите и енсариите, и од сите тие кои ги следат правејќи добри дела. А и тие се задоволни од Него: Тој за нив подготви џенетски градини низ кои реки течат и тие вечно и за секогаш во нив ќе живеат. Тоа е голем успех.“ Кај Худејбијје верниците му се заколнале на верност на Веровесникот (ﷺ) под едно дрво, а Аллах (﷾) вели: „Аллах (﷾) е задоволен со тие верници кои под дрвото ти се заколнаа на верност“. Али бил таму и го напишал договорот; таму биле и Ебу Бекр и Омер. Да се зборува против асхабите значи да се зборува против луѓе за кои Аллах (﷾) вели дека е задоволен од нив.
“Аллах е задоволен од првите муслимани, мухаџирите и енсариите, и од сите тие кои ги следат правејќи добри дела. А и тие се задоволни од Него: Тој за нив подготви џенетски градини низ кои реки течат и тие вечно и за секогаш во нив ќе живеат. Тоа е голем успех.”
“Аллах е задоволен со тие верници кои под дрвото ти се заколнаа на верност. Тој знаеше што е во срцата нивни, па спушти спокој врз нив, и ќе ги награди со блиска победа”
Ел-Бера ибн Азиб пренесува дека кога Аллаховиот Пратеник (ﷺ) го склучил мировниот договор со луѓето од Худејбијје, Али ибн Еби Талиб го напишал документот. Кога многубошците се противеле на зборовите ‘Мухамед, Аллахов Пратеник’, Веровесникот (ﷺ) го замолил Али да ги избрише. Али одбил, и Веровесникот (ﷺ) самиот ги избришал.
Ел-Мисвер ибн Махреме и Мерван го пренесуваат походот на Веровесникот (ﷺ) кон Худејбијје и договорот таму. Ебу Бекр го прекорува Урве, кој сугерира дека асхабите на Веровесникот (ﷺ) ќе побегнат и ќе го остават сам. Омер ги доведува во прашање условите на договорот со Веровесникот (ﷺ), а потоа со Ебу Бекр, кој му вели да се држи до Веровесникот (ﷺ), зашто тој е во право.
Ехли бејт се меѓу нив
И семејството на Веровесникот (ﷺ) се асхаби. Кај Хум Веровесникот (ﷺ) им рекол на луѓето цврсто да се држат за Аллаховата (﷾) Книга и ги потсетил на нивната должност кон неговиот дом. Неговиот асхаб Зејд ибн Еркам подоцна бил прашан дали сопругите на Веровесникот (ﷺ) се од неговиот дом. Рекол дека се, а исто така и семејствата на Али, Акил, Џаʻфер и ел-Аббас. Куранот им се обраќа на сопругите на Веровесникот (ﷺ) кога вели: „Аллах (﷾) сака од вас, о, семејство на Пратеникот, гревовите да ги отстрани, и потполно да ве исчисти.“ Аиша пренесува дека Веровесникот (ﷺ) ги зел ел-Хасан, ел-Хусејн, Фатима и Али под својата наметка и ги проучил истите зборови. Куранот дури и сопругата на Ибрахим (мир над него), Сара, ја вбројува во ‘луѓето од домот’, а Веровесникот (ﷺ) на тој начин ги поздравувал своите сопруги.
Зејд ибн Еркам пренесува дека кај едно место за напојување наречено Хум, меѓу Мека и Медина, Веровесникот (ﷺ) Го пофалил Аллах и рекол дека остава две тешки нешта меѓу луѓето: Аллаховата Книга, во која има упатство и светлина, па држете се цврсто за неа; и луѓето од неговиот дом, потсетувајќи ги луѓето на нивните должности кон членовите на неговото семејство. Зејд рекол дека сопругите на Веровесникот (ﷺ) се од неговиот дом, но домот за кој станува збор тука се оние на кои милостината им е забранета: семејството на Али, на Акил, на Џаʻфер и на ел-Аббас.
“О, сопруги на Веровесникот, вие не сте како другите жени! Ако од Аллах се плашите, немојте гласно да зборувате, па да копнее тој во чиешто срце има болест, и говорете зборови вредни за почит! Во куќите свои престојувајте и убавината своја, како во дамнешното паганско време, не покажувајте ја, и намазот извршувајте го и зекат давајте, и слушајте Го Аллах и Пратеникот Негов! Аллах сака од вас, о, семејство на Пратеникот, гревовите да ги отстрани, и потполно да ве исчисти. И памтете ги Аллаховите ајети и мудроста, која се кажува во вашите домови; Аллах, навистина, е добар и сè знае.”
Аиша пренесува дека едно утро Аллаховиот Пратеник (ﷺ) излегол облечен во шарена наметка од црна камилска влакна. Дошол ел-Хасан ибн Али и тој го зел под неа; потоа дошол ел-Хусејн и тој го зел под неа со него; потоа дошла Фатима и тој ја зел под неа; потоа дошол Али и тој го зел под неа. Потоа го проучил ајетот: Аллах сака само да ја отстрани секоја нечистотија од вас, луѓе од домот, и целосно да ве очисти (Куран 33:33).
“„Зарем ѝ се чудиш на Аллаховата моќ?“ – рекоа тие – „Аллаховата милост и благословот Негов се за вас, веровесничко семејство. Тој е за благодарност Достојниот и Величествениот!“”
Енес пренесува дека ноќта кога Веровесникот (ﷺ) се оженил со Зејнеб бинт Џахш, отишол во собата на Аиша и рекол: мир и Аллахова милост врз вас, луѓе од домот. Таа го возвратила поздравот. Потоа отишол во собите на сите други свои сопруги и го рекол истото, а тие одговориле како Аиша.
Неговиот дом
на кој побарал да се сеќаваме.
Али, Фатима, ел-Хасан и ел-Хусејн
луѓето од наметката.
Неговите сопруги и ќерки
мајките на верниците, и Зејнеб, Рукајје и Умму Кулсум.
Семејствата на Акил, Џафер и ел-Аббас
кои не смеат да земаат милостина.
На некои по име им бил ветен Џенетот
Куранот им ветува градини на првите верници како група. Веровесникот (ﷺ) именувал и некои од нив. Абдурахман ибн Авф пренесува дека тој именувал десетмина во една изрека: Ебу Бекр, Омер, Осман, Али, Талха, ез-Зубејр, Абдурахман ибн Авф, Саʻд ибн Еби Веккас, Сеид ибн Зејд и Ебу Убејде ибн ел-Џеррах, секој од нив во Џенетот. Во една градина во Медина тој наредил портата да им се отвори на Ебу Бекр, потоа на Омер, потоа на Осман, секој со радосната вест за Џенетот. На Фатима ѝ рекол дека ќе биде првенка на жените во Џенетот. Рекол дека ел-Хасан и ел-Хусејн се првенци на младината во Џенетот. За верниците што му се заколнале на верност под Дрвото рекол дека, ако Аллах (﷾) сака, ниеден нема да влезе во Огнот. Значи самиот Веровесник (ﷺ) им ја дал на Ебу Бекр, Омер и Осман истата радосна вест како на Али, Фатима, ел-Хасан и ел-Хусејн. Талха и ез-Зубејр, кои застанале против Али во Битката кај Камилата, се меѓу десетмината, а таму е и Али. Кој го сака семејството не треба да ги проколнува оние на кои Веровесникот (ﷺ) им ја дал истата радосна вест.
“Аллах е задоволен од првите муслимани, мухаџирите и енсариите, и од сите тие кои ги следат правејќи добри дела. А и тие се задоволни од Него: Тој за нив подготви џенетски градини низ кои реки течат и тие вечно и за секогаш во нив ќе живеат. Тоа е голем успех.”
Абдурахман ибн Авф пренесува дека Аллаховиот Пратеник (ﷺ) рекол: Ебу Бекр е во Џенетот, Омер е во Џенетот, Осман е во Џенетот, Али е во Џенетот, Талха е во Џенетот, ез-Зубејр е во Џенетот, Абдурахман ибн Авф е во Џенетот, Саʻд ибн Еби Веккас е во Џенетот, Сеид ибн Зејд е во Џенетот и Ебу Убејде ибн ел-Џеррах е во Џенетот.
Ебу Муса пренесува дека бил со Веровесникот (ﷺ) во една градина во Медина кога еден човек побарал да му се отвори портата. Веровесникот (ﷺ) му рекол да ја отвори и на човекот да му ја соопшти радосната вест за Џенетот; тоа бил Ебу Бекр, и тој Го пофалил Аллах. Истото се случило со вториот човек, Омер. За третиот човек Веровесникот (ﷺ) рекол да му се соопшти радосната вест за Џенетот со искушение што ќе го снајде; тоа бил Осман, кој Го пофалил Аллах и рекол: Аллах е Оној од Кого се бара помош.
Аиша пренесува дека Веровесникот (ﷺ) ѝ кажал една тајна на својата ќерка Фатима и таа заплакала, потоа друга и таа се насмеала. По неговата смрт Фатима ѝ кажала: тој рекол дека Џибрил секоја година еднаш го проучувал Куранот со него, но оваа година двапати, што тој го сфатил како знак за својата смрт, и дека таа ќе биде првата од неговото семејство што ќе го следи. Потоа ја прашал дали не е задоволна што ќе биде првенка на жените во Џенетот, и таа се насмеала.
Ебу Сеид ел-Худри пренесува дека Аллаховиот Пратеник (ﷺ) рекол: ел-Хасан и ел-Хусејн се првенци на младината во Џенетот.
Умму Мубешшир пренесува дека го слушнала Аллаховиот Пратеник (ﷺ) како вели, во присуство на Хафса: ако Аллах сака, ниеден од луѓето на Дрвото што дадоа заклетва на верност под него нема да влезе во Огнот.
| Кој | Извор |
|---|---|
| Десетмината, меѓу нив Али | Џами ет-Тирмизи 3747 |
| Ебу Бекр, Омер и Осман кај портата на градината | Сахих ел-Бухари 3693 |
| Фатима, првата меѓу жените во Џенетот | Сахих ел-Бухари 3624 |
| Ел-Хасан и ел-Хусејн, првите меѓу неговите младичи | Џами ет-Тирмизи 3768 |
| Луѓето од Дрвото, ако Аллах (﷾) сака | Сахих Муслим 2496 |
‘Ебу Бекр му го зел халифатот на Али’
Некои велат дека халифатот му припаѓал на Али, а Ебу Бекр го зел. На денот кога умрел Веровесникот (ﷺ), муслиманите се собрале и го избрале Ебу Бекр. Омер рекол дека тој им бил најмил на Аллаховиот (﷾) Пратеник (ﷺ). Али ја одложил својата заклетва на верност неколку месеци. Кога зборувал со Ебу Бекр, рекол дека семејството ја знае неговата предност и не му завидува. Нивната поплака била што не се посоветувале со нив, и што мислеле дека имаат право во работата како роднини на Веровесникот (ﷺ). Али потоа му дал заклетва на верност истото попладне и јавно го пофалил правото на Ебу Бекр. Подоцна му рекол на сопствениот син дека најдобрите луѓе по Веровесникот (ﷺ) се Ебу Бекр, а потоа Омер. Ако Али веруваше дека неговото право му е одземено со сила, не би ги фалел така. Таа поплака го прикажува Али како да вели едно, а да верува друго.
Аиша пренесува дека кога Веровесникот (ﷺ) умрел, Омер тврдел дека тој не е мртов. Дошол Ебу Бекр, го бакнал лицето на Веровесникот, а потоа им рекол на луѓето дека кој го обожувал Мухамед нека знае дека Мухамед умрел, а кој Го обожува Аллах нека знае дека Аллах е жив и никогаш не умира. Ги проучил 39:30 и 3:144, дека Мухамед не е ништо повеќе од пратеник, и луѓето заплакале.
Во едно долго предание од Аиша, Али, кој не дал заклетва на верност за време на шесте месеци од животот на Фатима по смртта на Веровесникот (ﷺ), бара помирување со Ебу Бекр откако таа умрела. Испраќа по Ебу Бекр, и Ебу Бекр доаѓа кај него. Али вели дека семејството ја знае предноста на Ебу Бекр и она што Аллах му го дал и не му завидува, но дека Ебу Бекр не се посоветувал со нив, а тие мислеле дека имаат право во работата поради своето роднинство со Пратеникот (ﷺ). Ебу Бекр плаче и вели дека добрината кон роднините на Пратеникот (ﷺ) му е помила од добрината кон неговите сопствени. Али му дава заклетва на верност тоа попладне и јавно го фали правото на Ебу Бекр. Муслиманите се радуваат и повторно се приближуваат до Али. Истото предание започнува со барањето на Фатима за нејзиното наследство; тој дел се разгледува на страницата „Дали Фатима беше лута на Ебу Бекр?“.
Синот на Али, Ибн ел-Ханефијје, го прашал својот татко кои се најдобрите луѓе по Аллаховиот Пратеник (ﷺ). Али одговорил: Ебу Бекр, потоа Омер. Плашејќи се дека Али следно ќе го именува Осман, прашал: потоа ти? Али одговорил дека тој е само еден човек меѓу муслиманите.
‘Веровесникот (ﷺ) го именувал Али кај Хум’
Некои велат дека кај Хум Веровесникот (ﷺ) го поставил Али да владее по него. Веродостојното предание за Хум во Сахих Муслим бара од луѓето цврсто да се држат за Аллаховата (﷾) Книга и да се грижат за неговиот дом. Изреката ‘на кого сум јас мевла, Али е негов мевла’ е исто така вистинска. Мевла значи близок пријател, помагач, заштитник, а Куранот го користи зборот за Аллах (﷾) како заштитник на Веровесникот (ﷺ). Тоа е голема чест и повик да се сака Али. Кога Али зборувал со Ебу Бекр за водството, зборувал за тоа што не се посоветувале со него и за роднинството на семејството. Не рекол дека бил поставен.
Зејд ибн Еркам пренесува дека кај едно место за напојување наречено Хум, меѓу Мека и Медина, Веровесникот (ﷺ) Го пофалил Аллах и рекол дека остава две тешки нешта меѓу луѓето: Аллаховата Книга, во која има упатство и светлина, па држете се цврсто за неа; и луѓето од неговиот дом, потсетувајќи ги луѓето на нивните должности кон членовите на неговото семејство. Зејд рекол дека сопругите на Веровесникот (ﷺ) се од неговиот дом, но домот за кој станува збор тука се оние на кои милостината им е забранета: семејството на Али, на Акил, на Џаʻфер и на ел-Аббас.
Веровесникот (ﷺ) рекол: на кого сум јас мевла, Али е негов мевла. Мевла значи близок пријател, помагач или заштитник.
“Ако вие две Му се покаете на Аллах, па вие го сторивте тоа за што требало да се покаете. А ако се здружите против него, па Аллах е негов заштитник, и Џибрил, и честитите верници; на крај, и сите мелеци ќе му бидат на помош.”
Во едно долго предание од Аиша, Али, кој не дал заклетва на верност за време на шесте месеци од животот на Фатима по смртта на Веровесникот (ﷺ), бара помирување со Ебу Бекр откако таа умрела. Испраќа по Ебу Бекр, и Ебу Бекр доаѓа кај него. Али вели дека семејството ја знае предноста на Ебу Бекр и она што Аллах му го дал и не му завидува, но дека Ебу Бекр не се посоветувал со нив, а тие мислеле дека имаат право во работата поради своето роднинство со Пратеникот (ﷺ). Ебу Бекр плаче и вели дека добрината кон роднините на Пратеникот (ﷺ) му е помила од добрината кон неговите сопствени. Али му дава заклетва на верност тоа попладне и јавно го фали правото на Ебу Бекр. Муслиманите се радуваат и повторно се приближуваат до Али. Истото предание започнува со барањето на Фатима за нејзиното наследство; тој дел се разгледува на страницата „Дали Фатима беше лута на Ебу Бекр?“.
Дали Веровесникот (ﷺ) рекол дека само неговото семејство може да води?
‘Фатима била ограбена од своето наследство’
Некои велат дека Ебу Бекр ја ограбил Фатима од она што го оставил нејзиниот татко. Фатима го побарала од него својот дел, а Ебу Бекр одговорил со сопствените зборови на нејзиниот татко: нашиот имот не се наследува; што ќе оставиме е милостина. Рекол дека семејството на Мухамед (ﷺ) може да ја зема својата опскрба од него. Фатима била повредена, а муслиманите ја почитуваат. Но години подоцна, кога Омер ги заколнал во Аллах (﷾), и Али и ел-Аббас рекле дека Веровесникот (ﷺ) ги рекол тие зборови. А Ебу Бекр се заколнал дека правењето добро на роднините на Веровесникот (ﷺ) му е помило од правењето добро на своите.
Аиша пренесува дека по смртта на Веровесникот (ﷺ) Фатима го побарала од Ебу Бекр својот дел од она што го оставил Пратеникот (ﷺ). Ебу Бекр ѝ ги навел зборовите на Веровесникот (ﷺ): нашиот имот не се наследува; што и да оставиме е милостина. Фатима се налутила и не зборувала со Ебу Бекр додека не умрела, шест месеци подоцна. Ебу Бекр рекол дека нема да напушти ништо од она што го правел Пратеникот (ﷺ), од страв да не залута. Подоцна Омер им ја дал милостината од Медина на Али и ел-Аббас да ја управуваат, а Хајбер и Федек ги задржал под владетелот.
Малик ибн Евс пренесува дека Али и ел-Аббас дошле кај Омер расправајќи се за имотот на Бену ен-Недир. Омер прашал една група, а потоа Али и ел-Аббас, тако им Аллах, дали знаат дека Аллаховиот Пратеник (ﷺ) рекол: нашиот имот не се наследува; што ќе оставиме е милостина. Тие одговориле: тој го рече тоа. Омер потоа им кажал како Ебу Бекр и тој го управувале како што правел Веровесникот (ﷺ) и дека им го предава под тој услов, што тие го прифатиле.
Во преданието на Аиша за барањето на Фатима за нејзиното наследство, Ебу Бекр ги наведува зборовите на Веровесникот (ﷺ) и вели дека нема да го промени она што го правел Пратеникот (ﷺ). Али потоа вели дека ја признаваат предноста на Ебу Бекр и го спомнува нивното роднинство со Пратеникот (ﷺ). Ебу Бекр одговара дека правењето добро на роднините на Пратеникот (ﷺ) му е помило од правењето добро на неговите сопствени роднини.
‘Асхабите се свртеле против семејството’
Некои велат дека асхабите го мразеле семејството на Веровесникот (ﷺ). Ебу Бекр им рекол на луѓето да го почитуваат Мухамед (ﷺ) преку неговото семејство. Тој го кренал детето ел-Хасан на рамениците и рекол дека личи на Веровесникот (ﷺ), додека Али се смешкал. Ќерката на Али, Умму Кулсум, внука на Веровесникот (ﷺ), била сопруга на Омер. Во една суша Омер го замолил ел-Аббас, вујкото на Веровесникот (ﷺ), да се помоли за дожд. Кога Омер именувал шестмина мажи да го изберат следниот халифа, Али ветил дека ќе слуша и ќе се покорува ако биде избран Осман. Ова не се дела на непријатели.
Ебу Бекр рекол: чувајте (почитувајте) го Мухамед (ﷺ) преку неговото семејство.
Укбе ибн ел-Харис пренесува дека по икиндијата Ебу Бекр го видел ел-Хасан како си игра со момчињата и го кренал на рамениците. Рекол: личиш на Веровесникот (ﷺ), а не на Али. Али се насмевнувал.
Омер делел облеки меѓу жените во Медина, и останала една добра облека. Еден човек му рекол да ѝ ја даде на својата сопруга, внуката на Аллаховиот Пратеник (ﷺ), мислејќи на Умму Кулсум, ќерката на Али. Омер наместо тоа ѝ ја дал на Умму Салит, жена од Енсарите што носела мешини со вода за муслиманите кај Ухуд.
Енес пренесува дека по смртта на Веровесникот (ﷺ), секогаш кога имало суша, Омер ибн ел-Хаттаб го молел живиот вујко на Веровесникот, ел-Аббас, да Му се помоли на Аллах за дожд. Омер рекол: порано го молевме нашиот Веровесник да Ти се моли за дожд, а сега го молиме неговиот вујко.
Во долгото предание за смртта на Омер, Омер именува шестмина мажи да изберат меѓу себе. Изборот се сведува на Осман и Али, а Абдурахман ибн Авф го бара од секој по ред да вети дека ќе биде праведен ако биде избран и дека ќе го слуша и ќе му се покорува на другиот ако другиот биде избран. Двајцата се согласуваат. Абдурахман му дава заклетва на Осман, а Али му дава заклетва на верност, а потоа и сите луѓе од Медина. Преданието започнува неколку дена пред неговата смрт: Омер проверува данокот одреден на земјата на Ирак да не биде поголем од она што таа може да го поднесе, и вели дека ако Аллах го остави жив, вдовиците на Ирак никогаш нема да имаат потреба од маж што ќе ги издржува. Потоа е прободен додека го започнува утринскиот намаз.
Како муслиманите треба да ги гледаат асхабите на Веровесникот (ﷺ)?
‘Биле присилени, или го криеле она во што верувале’
Некои велат дека семејството ги фалело халифите само од страв, а своето вистинско мислење го криело. Куранот ги опишува оние што ја пренесуваат Аллаховата (﷾) порака: тие „од никого, освен од Аллах (﷾), не се плашеа“. Али јавно го пофалил правото на Ебу Бекр. На сопствениот син, дома, му ги именувал Ебу Бекр и Омер како најдобри. Кога умрел Омер, Али застанал покрај неговото тело и се помолил за него. Да се рече дека семејството на Веровесникот (ﷺ) велело едно, а верувало друго, значи да се нарече невистинито. Муслиманите тоа не го велат за Али, Фатима, ел-Хасан или ел-Хусејн.
“за тие што Аллаховите посланија ги доставуваа и од Него стравуваа, и кои од никого, освен од Аллах, не се плашеа. – А доволно е тоа што пред Аллах сметка ќе се полага!”
Во едно долго предание од Аиша, Али, кој не дал заклетва на верност за време на шесте месеци од животот на Фатима по смртта на Веровесникот (ﷺ), бара помирување со Ебу Бекр откако таа умрела. Испраќа по Ебу Бекр, и Ебу Бекр доаѓа кај него. Али вели дека семејството ја знае предноста на Ебу Бекр и она што Аллах му го дал и не му завидува, но дека Ебу Бекр не се посоветувал со нив, а тие мислеле дека имаат право во работата поради своето роднинство со Пратеникот (ﷺ). Ебу Бекр плаче и вели дека добрината кон роднините на Пратеникот (ﷺ) му е помила од добрината кон неговите сопствени. Али му дава заклетва на верност тоа попладне и јавно го фали правото на Ебу Бекр. Муслиманите се радуваат и повторно се приближуваат до Али. Истото предание започнува со барањето на Фатима за нејзиното наследство; тој дел се разгледува на страницата „Дали Фатима беше лута на Ебу Бекр?“.
Синот на Али, Ибн ел-Ханефијје, го прашал својот татко кои се најдобрите луѓе по Аллаховиот Пратеник (ﷺ). Али одговорил: Ебу Бекр, потоа Омер. Плашејќи се дека Али следно ќе го именува Осман, прашал: потоа ти? Али одговорил дека тој е само еден човек меѓу муслиманите.
Ибн Абас пренесува дека кога телото на Омер било положено и луѓето се молеле за него, дошол Али, побарал Аллахова милост за Омер и рекол дека ничии дела не му се помили да се сретне со Аллах со нив од делата на Омер. Али рекол дека секогаш мислел дека Аллах ќе го стави Омер со неговите двајца другари, бидејќи често го слушал Веровесникот (ﷺ) како вели: јас, Ебу Бекр и Омер отидовме; јас, Ебу Бекр и Омер влеговме.
| Поплаката | Што направило семејството |
|---|---|
| Ебу Бекр му го зел правото на Али | Али му дал завет на Ебу Бекр и јавно го пофалил неговото право |
| Али бил назначен кај Хум | Али зборувал за роднинство и советување, а не за назначување |
| Фатима била ограбена | Али и ел-Аббас ги потврдиле зборовите на Веровесникот (ﷺ) |
| Асхабите го мразеле семејството | Ќерката на Али, Умму Кулсум, била сопруга на Омер |
| Го криеле своето вистинско мислење | Али ги нарекол Ебу Бекр и Омер најдобрите, пред сопствениот син |
Ел-Хасан го избрал единството
Кога владеел Али, им рекол на луѓето од Ирак да судат како што суделе порано, бидејќи не сакал несогласувања. Неговиот син ел-Хасан подоцна се откажал од власта за да ги запре борбите меѓу муслиманите. Веровесникот (ﷺ) рекол од минберот дека преку овој внук Аллах (﷾) ќе склучи мир меѓу две големи групи муслимани. Семејството го избрало единството на муслиманите пред своето барање.
Убејде пренесува дека Али им рекол на луѓето од Ирак да судат како што суделе порано, бидејќи не сакал несогласувања, сè додека луѓето не се обединат во една група или тој не умре како што умреле неговите другари.
Ел-Хасан ел-Басри пренесува дека ел-Хасан ибн Али повел војски големи како планини против Муавија, а Амр ибн ел-Ас предупредил дека тие нема да се повлечат додека не ги убијат своите противници. Муавија прашал кој ќе остане да се грижи за луѓето, нивните жени и нивните деца ако двете страни се уништат една со друга, и испратил двајца мажи од Курејшите да понудат мир. За секој услов што го барал ел-Хасан тие одговарале дека ќе гарантираат за него, и ел-Хасан склучил мир со Муавија. Преносителот потоа ги спомнува зборовите на Веровесникот (ﷺ) од минберот за тоа дека ел-Хасан ќе склучи мир меѓу две големи групи муслимани.
Веровесникот (ﷺ) претскажува мир преку ел-Хасан
Две големи групи муслимани стојат една наспроти друга
Ел-Хасан се откажува од власта за да ја запре борбата
Кербела: трагедија што ја оплакуваат сите муслимани
На 10 мухаррем 61 година, во октомври 680, ел-Хусејн, внукот на Веровесникот (ﷺ), бил убиен кај Кербела заедно со повеќето од своето семејство и блиските другари. Сите муслимани го осудуваат тоа, и ништо не може да го оправда. Кога неговата глава му била донесена на управителот Убејдуллах ибн Зијад, управителот ја боцкал по лицето со стап. Енес ибн Малик му рекол дека ел-Хусејн повеќе личел на Веровесникот (ﷺ) од другите. Абдуллах ибн Омер, синот на Омер, ги прекорил луѓето од Ирак. Прашуваат за убивање мува, рекол, а го убија внукот на Аллаховиот (﷾) Пратеник (ﷺ), кого Веровесникот (ﷺ) го нарекол еден од неговите два мирисни босилека на овој свет. Сопствените деца на асхабите тагувале за ел-Хусејн. Тагата за Кербела му припаѓа на секој муслиман.
Се водела на 10 октомври 680 година (10 мухаррем 61 година по хиџра) во денешен јужен Ирак. Хусејн ибн Али, внукот на Веровесникот Мухамед (ﷺ), бил убиен заедно со повеќето членови на неговото семејство и блиски другари; на неговата страна загинале седумдесет или седумдесет и двајца луѓе. Управителот Убејдуллах ибн Зијад одбил да му даде безбеден премин.
Енес ибн Малик пренесува дека главата на ел-Хусејн му била донесена на Убејдуллах ибн Зијад и ставена во послужавник, а Ибн Зијад почнал со стап да му ги боцка носот и устата. Енес му рекол дека ел-Хусејн повеќе личел на Веровесникот (ﷺ) од другите.
Ибн Еби Нуʻм пренесува дека Абдуллах ибн Омер бил прашан дали аџијата смее да убива муви. Тој рекол: луѓето од Ирак прашуваат за мувите, а го убија синот на ќерката на Аллаховиот Пратеник (ﷺ). Веровесникот (ﷺ) рекол дека ел-Хасан и ел-Хусејн се неговите два мирисни босилека на овој свет.
И неговите сопруги и ќерки се од домот
Некои ги исклучуваат сопругите на Веровесникот (ﷺ) од неговиот дом, или зборуваат лошо за нив. Сепак ајетот за домот најпрво им бил кажан на сопругите. Некои велат дека Фатима била негова единствена ќерка. Куранот вели: „О, Веровеснику, кажи им на жените свои, и на ќерките свои, и на жените на верниците“. Хатиџе му родила четири ќерки: Зејнеб, Рукајје, Умму Кулсум и Фатима. Рукајје, а потоа Умму Кулсум, се омажиле за Осман, а Зејнеб се омажила за Ебул-Ас ибн ер-Рабиʻ. Веровесникот (ﷺ) клањал носејќи ја малата ќерка на Зејнеб, Умаме. Осман ја пропуштил Битката кај Бедр затоа што неговата сопруга, ќерката на Веровесникот (ﷺ), била болна. Кога уште една ќерка умрела за време на неговиот живот, тој седел покрај нејзиниот гроб со солзи во очите.
“О, сопруги на Веровесникот, вие не сте како другите жени! Ако од Аллах се плашите, немојте гласно да зборувате, па да копнее тој во чиешто срце има болест, и говорете зборови вредни за почит! Во куќите свои престојувајте и убавината своја, како во дамнешното паганско време, не покажувајте ја, и намазот извршувајте го и зекат давајте, и слушајте Го Аллах и Пратеникот Негов! Аллах сака од вас, о, семејство на Пратеникот, гревовите да ги отстрани, и потполно да ве исчисти. И памтете ги Аллаховите ајети и мудроста, која се кажува во вашите домови; Аллах, навистина, е добар и сè знае.”
“О, Веровеснику, кажи им на жените свои, и на ќерките свои, и на жените на верниците нека си го покријат целото тело со своите наметки. Така најлесно ќе бидат препознаени, па нема да бидат вознемирувани. А Аллах простува и Милостив е.”
Веровесникот Мухамед (ﷺ) и Хатиџе имале четири ќерки, Зејнеб, Рукајје, Умму Кулсум и Фатима. Фатима се омажила за неговиот братучед Али ибн Еби Талиб. Рукајје и Умму Кулсум се омажиле за Осман ибн Аффан една по друга. Зејнеб се омажила за Ебул-Ас ибн ер-Рабиʻ. Некои подоцнежни писатели сметаат дека Зејнеб, Рукајје и Умму Кулсум не биле негови ќерки; други сметаат дека сите четири му се родиле нему и на Хатиџе.
Ебу Катаде ел-Енсари пренесува дека Аллаховиот Пратеник (ﷺ) клањал носејќи ја Умаме, ќерката на неговата ќерка Зејнеб и на Ебул-Ас ибн ер-Рабиʻ. Кога паѓал на сеџде, ја спуштал, а кога се исправал, ја кревал.
Ибн Омер пренесува дека Осман не учествувал во Битката кај Бедр бидејќи бил оженет со една од ќерките на Аллаховиот Пратеник (ﷺ), а таа била болна. Веровесникот (ﷺ) му рекол дека ќе ја има наградата и делот на оној што се борел кај Бедр.
Енес пренесува дека на погребот на една ќерка на Аллаховиот Пратеник (ﷺ), Веровесникот (ﷺ) седел покрај гробот, а очите му биле полни со солзи.
| Ќерка | Омажена за |
|---|---|
| Зејнеб | Ебул-Ас ибн ер-Ребиа |
| Рукајје | Осман ибн Аффан |
| Умму Кулсум | Осман ибн Аффан, по Рукајје |
| Фатима | Али ибн Еби Талиб |
Оставете Му го на Аллах (﷾) она што се случило меѓу нив
Во тие години имало вистинска повреда, и муслиманите не го кријат тоа. Раните верници биле луѓе. Ако згрешиле, Аллах (﷾) ќе им суди, и Тој најдобро знае. Но Аллах (﷾) вели дека е задоволен од нив (Куран 9:100). Куранот ги опишува другарите на Веровесникот (ﷺ) како „сомилосни меѓу себе“ и ги поставува за пример. Веровесникот (ﷺ) рекол дека најдобрите луѓе се неговата генерација, и ни рекол да не ги навредуваме неговите асхаби. Затоа ние не ги проколнуваме и не ги клеветиме. Аллах (﷾) вели: „Тој народ поминал; нему му припаѓа тоа што го заслужил, а вам тоа што ќе го заслужите“. Наша должност е довата што Тој нè научил: „не допуштај во срцата наши да има ниту малку злоба кон верниците.“
“Аллах е задоволен од првите муслимани, мухаџирите и енсариите, и од сите тие кои ги следат правејќи добри дела. А и тие се задоволни од Него: Тој за нив подготви џенетски градини низ кои реки течат и тие вечно и за секогаш во нив ќе живеат. Тоа е голем успех.”
“Мухамед е Аллахов Пратеник, а неговите следбеници се строги кон неверниците, а сомилосни меѓу себе; ги гледаш како чинат руку и сеџда сакајќи ја Аллаховата награда и задоволство – на лицата имаат знаци, траги од паѓањето со лицето на тло. Така се опишани во Тевратот. А во Инџилот – тие се како растение кое никулецот свој го исфрла, па потоа го зацврстува, а тој се исправа на своето стебло, предизвикувајќи воодушевување кај сејачот – за Тој со верниците да ги разгневи неверниците. А на тие што веруваат и што прават добри дела, Аллах им ветува прошка и награда голема.”
Абдуллах ибн Месуд пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека најдобри луѓе се неговата генерација, потоа оние што следуваат по нив, потоа оние што следуваат по нив.
Ебу Сеид ел-Худри пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол: не навредувајте ги моите асхаби. Кога некој од вас би потрошил злато колку планината Ухуд, тоа не би стигнало ниту еден мудд, ниту половина од него, од она што го потрошил еден од нив.
“Тој народ поминал; нему му припаѓа тоа што го заслужил, а вам тоа што ќе го заслужите, и вие нема да бидете прашани за тоа што тие го работеле.”
“И на сиромашните мухаџири кои од својот роден крај се протерани и од имотот свој лишени, кои сакаат Аллаховата милост и наклоност да ја стекнат, и на Аллах и на Пратеникот Негов им помагаат – тоа се навистина вистински верници. И на тие што пред нив Медина ја населија и верувањето го прифатија; тие ги сакаат оние коишто им се доселуваат и во градите свои никаква тешкотија не чувствуваат, и сакаат повеќе за нив отколку за себе, иако и на нив самите им е потребно. А тие што ќе се сочуваат од лакомоста и скржавоста, тие сигурно ќе успеат. Тие што доаѓаат по нив, велат: „Господару наш, прости ни нам и на браќата наши кои во верата нè претекнаа и не допуштај во срцата наши да има ниту малку злоба кон верниците; Господару наш, Ти си, навистина, добар и Милостив!“”
Сакајте ги Ехл-и Бејт
Тагувајте за ел-Хусејн
Молете се за оние што дошле пред вас
Нивниот суд оставете Му го на Аллах (﷾)
Проколнувајте ги или клеветете ги асхабите
Дали треба да ги следиме?
Да, во доброто што го правеле, како што тоа го кажува Куранот. Ајетот што ги фали првите муслимани ги фали и „сите тие кои ги следат правејќи добри дела“, и вели дека Аллах (﷾) е задоволен и од нив. Веровесникот (ﷺ) предупредил на многу несогласувања по него и му рекол на својот умет да се држи до неговиот суннет и до суннетот на праведно упатените халифи по него. Куранот предупредува за секој што „го следи патот кој не е патот на верниците“. Асхабите не биле веровесници. Се следат таму каде што тие го следеле Веровесникот (ﷺ), како што правел Али кога ги нарекол Ебу Бекр и Омер најдобрите луѓе.
“Аллах е задоволен од првите муслимани, мухаџирите и енсариите, и од сите тие кои ги следат правејќи добри дела. А и тие се задоволни од Него: Тој за нив подготви џенетски градини низ кои реки течат и тие вечно и за секогаш во нив ќе живеат. Тоа е голем успех.”
Ел-Ирбад ибн Сарије пренесува проштевачка поука на Аллаховиот Пратеник (ﷺ), по која очите плачеле, а срцата треперале. Им рекол да се плашат од Аллах, да слушаат и да се покоруваат и предупредил за многу несогласувања што ќе дојдат. Рекол дека кој ќе живее ќе го види тоа, па држете се до мојот суннет и до суннетот на праведните калифи, и чувајте се од новоизмислените работи.
“Тој што ќе му се спротивстави на Пратеникот откако јасно ќе му се покаже Вистинскиот пат, и го следи патот кој не е патот на верниците, ќе го пуштиме да прави што наумил, и во Џехенемот ќе го фрлиме, а тоа е ужасно живеалиште!”
Синот на Али, Ибн ел-Ханефијје, го прашал својот татко кои се најдобрите луѓе по Аллаховиот Пратеник (ﷺ). Али одговорил: Ебу Бекр, потоа Омер. Плашејќи се дека Али следно ќе го именува Осман, прашал: потоа ти? Али одговорил дека тој е само еден човек меѓу муслиманите.
Веровесникот (ﷺ)
Асхабите, кои го следеле
Оние што ги следат во доброто
Значи, дали неправедно се критикуваат и дали треба да ги следиме?
Да. Аллах (﷾) е задоволен од нив, а сопственото семејство на Веровесникот (ﷺ) ги почитувало. Али му дал заклетва на верност на Ебу Бекр и го пофалил. Али и ел-Аббас ги потврдиле зборовите на Веровесникот (ﷺ) за неговиот имот. Ел-Хасан склучил мир заради муслиманите. Домот ги вклучува сопругите на Веровесникот (ﷺ) и сите негови ќерки. Најдобриот начин да се сакаат Ехли бејт е да се прави како што правеле тие, и да се почитуваат асхабите како што ги почитувале тие. И ние ги следиме асхабите во доброто што го правеле, како што вели Аллах (﷾).
Ел-Ирбад ибн Сарије пренесува проштевачка поука на Аллаховиот Пратеник (ﷺ), по која очите плачеле, а срцата треперале. Им рекол да се плашат од Аллах, да слушаат и да се покоруваат и предупредил за многу несогласувања што ќе дојдат. Рекол дека кој ќе живее ќе го види тоа, па држете се до мојот суннет и до суннетот на праведните калифи, и чувајте се од новоизмислените работи.
“Аллах е задоволен од првите муслимани, мухаџирите и енсариите, и од сите тие кои ги следат правејќи добри дела. А и тие се задоволни од Него: Тој за нив подготви џенетски градини низ кои реки течат и тие вечно и за секогаш во нив ќе живеат. Тоа е голем успех.”
Во едно долго предание од Аиша, Али, кој не дал заклетва на верност за време на шесте месеци од животот на Фатима по смртта на Веровесникот (ﷺ), бара помирување со Ебу Бекр откако таа умрела. Испраќа по Ебу Бекр, и Ебу Бекр доаѓа кај него. Али вели дека семејството ја знае предноста на Ебу Бекр и она што Аллах му го дал и не му завидува, но дека Ебу Бекр не се посоветувал со нив, а тие мислеле дека имаат право во работата поради своето роднинство со Пратеникот (ﷺ). Ебу Бекр плаче и вели дека добрината кон роднините на Пратеникот (ﷺ) му е помила од добрината кон неговите сопствени. Али му дава заклетва на верност тоа попладне и јавно го фали правото на Ебу Бекр. Муслиманите се радуваат и повторно се приближуваат до Али. Истото предание започнува со барањето на Фатима за нејзиното наследство; тој дел се разгледува на страницата „Дали Фатима беше лута на Ебу Бекр?“.
Малик ибн Евс пренесува дека Али и ел-Аббас дошле кај Омер расправајќи се за имотот на Бену ен-Недир. Омер прашал една група, а потоа Али и ел-Аббас, тако им Аллах, дали знаат дека Аллаховиот Пратеник (ﷺ) рекол: нашиот имот не се наследува; што ќе оставиме е милостина. Тие одговориле: тој го рече тоа. Омер потоа им кажал како Ебу Бекр и тој го управувале како што правел Веровесникот (ﷺ) и дека им го предава под тој услов, што тие го прифатиле.
Ел-Хасан ел-Басри пренесува дека ел-Хасан ибн Али повел војски големи како планини против Муавија, а Амр ибн ел-Ас предупредил дека тие нема да се повлечат додека не ги убијат своите противници. Муавија прашал кој ќе остане да се грижи за луѓето, нивните жени и нивните деца ако двете страни се уништат една со друга, и испратил двајца мажи од Курејшите да понудат мир. За секој услов што го барал ел-Хасан тие одговарале дека ќе гарантираат за него, и ел-Хасан склучил мир со Муавија. Преносителот потоа ги спомнува зборовите на Веровесникот (ﷺ) од минберот за тоа дека ел-Хасан ќе склучи мир меѓу две големи групи муслимани.
“О, сопруги на Веровесникот, вие не сте како другите жени! Ако од Аллах се плашите, немојте гласно да зборувате, па да копнее тој во чиешто срце има болест, и говорете зборови вредни за почит! Во куќите свои престојувајте и убавината своја, како во дамнешното паганско време, не покажувајте ја, и намазот извршувајте го и зекат давајте, и слушајте Го Аллах и Пратеникот Негов! Аллах сака од вас, о, семејство на Пратеникот, гревовите да ги отстрани, и потполно да ве исчисти. И памтете ги Аллаховите ајети и мудроста, која се кажува во вашите домови; Аллах, навистина, е добар и сè знае.”
“О, Веровеснику, кажи им на жените свои, и на ќерките свои, и на жените на верниците нека си го покријат целото тело со своите наметки. Така најлесно ќе бидат препознаени, па нема да бидат вознемирувани. А Аллах простува и Милостив е.”
Гледишта
Некои муслимани веруваат дека асхабите им направиле неправда на Ехли бејт
Некои муслимани, од љубов кон семејството на Веровесникот (ﷺ), сметаат дека на семејството му била направена неправда по неговата смрт: дека правото на Али да води му било одземено, дека на Фатима ѝ било ускратено наследството и дека асхабите се свртеле против нив. Ги изнесуваат овие аргументи.
Али бил законскиот халифа, а Ебу Бекр му го зел халифатот.
Побивање
Али дал заклетва на верност, јавно го пофалил правото на Ебу Бекр и ги нарекол Ебу Бекр и Омер најдобри по Веровесникот (ﷺ). Рекол само дека не се посоветувале со семејството и дека тие мислеле оти имаат право како роднини.
Кај Хум Веровесникот (ﷺ) го поставил Али да владее по него.
Побивање
Веродостојното предание за Хум бара грижа за неговиот дом, а мевла значи близок пријател и помагач. Али никогаш не го навел Хум како своја причина кога зборувал со Ебу Бекр.
На Фатима ѝ било ускратено наследството.
Побивање
Ебу Бекр одговорил со сопствените зборови на Веровесникот (ﷺ), кои Али и ел-Аббас подоцна ги потврдиле кога Омер ги заколнал во Аллах (﷾). Рекол дека роднините на Веровесникот (ﷺ) му се помили од неговите.
Семејството ги фалело халифите само од страв.
Побивање
Куранот вели дека оние што ја пренесуваат Аллаховата (﷾) порака не се плашат од никого освен од Него. Али ги нарекол Ебу Бекр и Омер најдобри пред сопствениот син, дома, и се помолил за Омер при неговата смрт.
Домот во Куран 33:33 се само петмината под наметката.
Побивање
Ајетот им бил кажан на сопругите на Веровесникот (ﷺ), а Куранот ја вбројува Сара во ‘луѓето од домот’. Преданието за наметката, што го пренесува Аиша, додава кон домот; не исклучува никого.
Исламското гледиште
Муслиманите ги почитуваат асхабите, од кои Аллах (﷾) е задоволен, и ги сакаат Ехли бејт меѓу нив: сопругите на Веровесникот (ﷺ), неговите ќерки, Али, Фатима, ел-Хасан и ел-Хусејн, и семејствата на Акил, Џаʻфер и ел-Аббас. Го следат она што семејството го велело и правело, а она што се случило меѓу раните верници Му го оставаат на Аллах (﷾).
Аллах (﷾) е задоволен од првите муслимани и од оние што ги следат во доброто.
Муслиманите ги следат асхабите во доброто, како што учат Куранот и Веровесникот (ﷺ).
Веровесникот (ﷺ) по име им ветил Џенет на Ебу Бекр, Омер, Осман и Али, и на Фатима, ел-Хасан и ел-Хусејн.
Али му дал заклетва на верност на Ебу Бекр и јавно го пофалил неговото право.
Али ги нарекол Ебу Бекр, а потоа Омер, најдобрите луѓе по Веровесникот (ﷺ).
Али и ел-Аббас потврдиле дека имотот на Веровесникот (ﷺ) бил милостина, а не наследство.
Ел-Хасан се откажал од власта за да склучи мир меѓу муслиманите, како што претскажал Веровесникот (ﷺ).
Убиството на ел-Хусејн кај Кербела било трагедија што муслиманите ја осудуваат; сопствениот син на Омер ги прекорил оние што го направиле тоа.
Куранот и Веровесникот (ﷺ) ги пофалиле асхабите, затоа муслиманите не ги проколнуваат и не ги клеветат.
Домот ги вклучува сопругите на Веровесникот (ﷺ) и семејствата на Али, Акил, Џаʻфер и ел-Аббас.
Она што се случило меѓу раните верници Му се препушта на Аллах (﷾).