Ang Sunnah ay nangangahulugang ang daan ng Propeta Muhammad (ﷺ). Tinitipon ng gabay na ito ang mabubuting gawang ginawa at hinikayat niya lampas sa mga tungkulin ng Islam. Isang minuto lamang ang karamihan sa mga ito. Marami ang simpleng mabuting asal na makikilala ng sinuman: isang ngiti, isang pagbati, isang pagdalaw sa isang maysakit. Ang bawat isa ay isang maliit na hakbang palapit kay Allah (﷾). Kung bago ka sa Islam, magsimula sa mga tungkulin, at idagdag ang mga ito nang isa-isa.
Talaga ngang nagkaroon para sa inyo sa Sugo ni Allāh ng isang magandang huwaran para sa sinumang naging nag-aasam [sa pakikipagkita] kay Allāh at sa Huling Araw at nag-alaala kay Allāh nang madalas.
(Qur'an 33:21)
Mga tungkulin, at higit pa kung nais mo
Iilang tungkulin ang hinihingi ng Islam, gaya ng limang pang-araw-araw na pagdarasal at ng pag-aayuno sa Ramadan. Lampas doon, bukas ang pinto. Minsan ay nagtanong ang isang lalaki mula sa Najd sa Propeta (ﷺ) tungkol sa Islam. Sinabihan siya tungkol sa limang pagdarasal, at itinanong niya kung may iba pa. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na wala, maliban kung nais niyang gumawa ng higit pa nang kusang-loob. Ganoon din para sa pag-aayuno at sa kawanggawa. Umalis ang lalaki, sinasabing hindi siya gagawa ng higit o kulang, at sinabi ng Propeta (ﷺ) na magtatagumpay siya kung tutuparin niya ang kanyang salita.
Sabihin mo [O Propeta Muḥammad]: “Kung kayo ay umiibig kay Allāh, sumunod kayo sa akin; iibig sa inyo si Allāh at magpapatawad Siya sa inyo ng mga pagkakasala ninyo. Si Allāh ay Mapagpatawad, Maawain.”
(Qur'an 3:31)
Inilalapit ng mga dagdag na gawa ang isang tao kay Allah (﷾). Sinabi ng Propeta (ﷺ) na sinasabi ni Allah (﷾): Lumalapit sa Akin ang Aking lingkod higit sa lahat sa pamamagitan ng mga tungkuling ibinigay Ko sa kanya, at patuloy siyang lumalapit sa pamamagitan ng mga dagdag na mabubuting gawa hanggang sa ibigin Ko siya.
Pinakamabuti ang kaunti at madalas. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang gawang pinakaiibig ni Allah (﷾) ay ang ginagawa nang regular, kahit maliit. Kaya pumili ng isa o dalawa sa mga gawa sa ibaba, at panatilihin ang mga ito.
Sa buong araw
Linisin ang iyong ngipin. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na kung hindi ito magiging mabigat sa kanyang mga tagasunod, sasabihan sana niya silang linisin ang kanilang ngipin gamit ang siwak, isang patpat na panlinis ng ngipin, bago ang bawat pagdarasal.
Sabihin ang Bismillah, “sa ngalan ni Allah”, bago ka kumain, kumain gamit ang iyong kanang kamay, at kumain mula sa nasa harap mo. Itinuro ito ng Propeta (ﷺ) sa isang batang lalaking nasa kanyang pangangalaga. At sinabi niya na nalulugod si Allah (﷾) sa isang lingkod na pumupuri sa Kanya para sa pagkain at inumin, sinasabing Alhamdulillah, “ang papuri ay ukol kay Allah”.
Bago ka matulog, magsagawa ng wudu, ang paghuhugas bago magdasal, humiga sa iyong kanang tagiliran, at ipagkatiwala ang iyong mga usapin kay Allah (﷾) sa isang maikling panalangin. Itinuro ito ng Propeta (ﷺ) sa isa sa kanyang mga Kasamahan.
Pagdarasal
Kasabay ng limang pang-araw-araw na pagdarasal, nagdasal ang Propeta (ﷺ) ng mga dagdag na yunit (rak'ah) bago at pagkatapos ng mga ito. Sinabi niya na ang sinumang magdasal ng labindalawang ganoong yunit sa isang araw at gabi ay pagtatayuan ng isang bahay sa Paraiso. Sa mga ito, sabi niya, ang dalawang yunit bago ang pagdarasal sa madaling-araw ay mas mabuti kaysa sa mundong ito at sa lahat ng laman nito.
Ang Duha ay isang maikling pagdarasal sa umaga, kapag sumikat na ang araw. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang bawat kasukasuan ng katawan ay may utang na kawanggawa tuwing umaga, at sapat na ang dalawang yunit ng Duha upang bayaran ito.
Ang pinakamabuting pagdarasal pagkatapos ng mga tungkulin, sabi ng Propeta (ﷺ), ay ang pagdarasal sa gabi. Kahit dalawang yunit bago ka matulog, o bago magbukang-liwayway, ay isang simula. Sinabihan niya ang kanyang mga tagasunod na gawing huling pagdarasal sa gabi ang witr, isang gansal na bilang ng mga yunit.
Pagkatapos ng bawat pagdarasal, itinuro ng Propeta (ﷺ) ang mga salitang ito. Sabihin ang SubhanAllah, “kaluwalhatian kay Allah”, nang 33 beses; Alhamdulillah, “ang papuri ay ukol kay Allah”, nang 33 beses; at Allahu Akbar, “si Allah ang Pinakadakila”, nang 33 beses. Pagkatapos ay kumpletuhin ang isandaan sa: walang diyos kundi si Allah (﷾) lamang, walang katambal; Kanya ang paghahari at Kanya ang papuri, at Siya ay may kapangyarihan sa lahat ng bagay. Sinabi niya na ang sinumang gumawa nito ay pinatatawad sa kanyang mga kasalanan, kahit kasindami pa ito ng bula ng dagat.
Pag-aayuno
Lampas sa Ramadan, nag-ayuno ang Propeta (ﷺ) sa ibang mga araw at nagsalita tungkol sa gantimpala ng mga ito. Nang tanungin tungkol sa pag-aayuno tuwing Lunes, sinabi niyang iyon ang araw na siya ay isinilang at ang araw na siya ay isinugo bilang propeta. Sinabi niya na ang pag-aayuno nang tatlong araw bawat buwan, kasama ang Ramadan bawat taon, ay tulad ng pag-aayuno sa lahat ng panahon. Ang pag-aayuno sa araw ng Arafah, ang ika-9 ng Dhul-Hijjah, sa mga araw ng Hajj, ay bumubura sa mga kasalanan ng nakaraang taon at ng susunod na taon. Ang pag-aayuno sa Ashura, ang ika-10 ng Muharram, ay bumubura sa mga kasalanan ng nakaraang taon.
Sinabi rin niya na ang sinumang nag-ayuno sa Ramadan at sinundan ito ng anim na araw ng Shawwal, ang buwang kasunod nito, ay para bang nag-ayuno sa lahat ng panahon. At ang pinakamabuting pag-aayuno pagkatapos ng Ramadan, sabi niya, ay sa Muharram, ang buwan ni Allah (﷾).
Pag-alaala kay Allah (﷾)
Kaya alalahanin ninyo Ako, aalalahanin Ko kayo; at magpasalamat kayo sa Akin at huwag kayong tumangging sumampalataya sa Akin.
(Qur'an 2:152)
Walang takdang oras at walang takdang lugar ang pag-alaala kay Allah (﷾). Sinabi ng Propeta (ﷺ) na may dalawang pariralang magaan sa dila, mabigat sa timbangan at iniibig ng Napakamaawain: SubhanAllahi wa bihamdihi, “kaluwalhatian at papuri kay Allah”, at SubhanAllahil Azim, “kaluwalhatian kay Allah, ang Dakila”.
Madalas na humingi ng kapatawaran kay Allah (﷾), sinasabing Astaghfirullah, “humihingi ako ng kapatawaran kay Allah”. Ang Propeta (ﷺ), ang pinakadeboto sa mga tao, ay bumabaling kay Allah (﷾) at humihingi ng Kanyang kapatawaran nang higit sa pitumpung beses sa isang araw.
Magpadala ng mga pagpapala sa Propeta (ﷺ). Sinabi niya na ang sinumang magpala sa kanya nang minsan, pinagpapala siya ni Allah (﷾) nang sampung beses.
Magbasa ng kaunting Qur'an bawat araw, kahit iilang talata. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na sa Araw ng Pagkabuhay ay darating ang Qur'an upang mamagitan para sa mga bumabasa nito, at na ang pinakamabuti sa mga tao ay ang mga natututo ng Qur'an at nagtuturo nito.
Kasama ng ibang tao
Batiin ang mga tao ng salam: “as-salamu alaykum”, sumainyo nawa ang kapayapaan. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang pagpapalaganap ng pagbati ng kapayapaan ay nagpapaibig sa mga tao sa isa't isa.
Ngumiti. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na huwag kailanman isiping napakaliit ng anumang mabuting gawa, kahit ang pagsalubong sa iyong kapatid nang may masayang mukha.
Dalawin ang mga taong maysakit. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang sinumang dumadalaw sa isang maysakit ay nasa mga halamanan ng prutas ng Paraiso hanggang sa makabalik siya.
Huwag kailanman saktan ang iyong mga kapitbahay, maging bukas-palad sa iyong mga panauhin, at magsalita ng mabuti o manahimik. Pinangalanan ng Propeta (ﷺ) ang tatlong ito bilang mga tanda ng isang taong sumasampalataya kay Allah (﷾) at sa Huling Araw.
Biyernes
Tuwing Biyernes, ang araw ng lingguhang sama-samang pagdarasal, hinikayat ng Propeta (ﷺ) ang buong paliligo (ghusl), langis o pabango, ang pagpunta sa masjid nang hindi sumisingit sa pagitan ng mga tao, ang pagdarasal ng makakaya mo, at ang tahimik na pakikinig sa sermon. Sinabi niya na ang sinumang gumawa nito ay pinatatawad sa nangyari sa pagitan ng Biyernes na iyon at ng nauna rito.
May isang oras din tuwing Biyernes kung kailan, sabi ng Propeta (ﷺ), ang sinumang Muslim na nagdarasal at humihingi ng isang bagay kay Allah (﷾) ay binibigyan nito. Kaya mag-du'a, isang personal na panalangin sa sarili mong mga salita, tuwing Biyernes.