Mga batas sa apostasiya: pinarusahan ba ang mga taong nagbalik-loob sa Islam?

“Nang maging Kristiyano ang Imperyong Romano, pinarusahan ang mga apostata sa pamamagitan ng pag-aalis ng lahat ng karapatang sibil. Hindi sila maaaring tumestigo sa korte, at hindi maaaring magpamana ni magmana ng ari-arian.” Binabanggit nito ang Theodosian Code, aklat XVI, titulo 7 (De apostatis), at ang Code of Justinian, aklat I, titulo 7. “Sa Gitnang Panahon, kapwa ang batas sibil at ang batas kanoniko ay ibinilang ang mga apostata kasama ng mga erehe.”

Ang titulo tungkol sa mga Muslim (moros) sa kodigo ng batas ni Haring Alfonso X ng Castile. Sinasabi ng Batas 2 na dapat akayin ng mga Kristiyano ang mga Muslim sa pananampalataya sa pamamagitan ng mabubuting salita at pangangaral, “hindi sa pamamagitan ng puwersa”, at ipinagbabawal ang pagpilit sa kanila. Sinasabi ng Batas 4 na ang mga tumatalikod sa pananampalataya kay Kristo at nagiging Moro ay gumagawa ng napakalaking kasamaan at pagtataksil; kung ang gayong tao ay “matagpuan sa anumang lugar ng aming pagkapanginoon, mamatay siya dahil dito” (“que muera por ello”). Sinasabi ng Batas 5 na ang isang apostata, isang Kristiyanong naging Hudyo o Moro at pagkatapos ay nagsisi at bumalik, ay hindi pa rin dapat makaligtas sa parusa: dapat siyang tatakan na kahiya-hiya magpakailanman, upang hindi kailanman tanggapin ang kanyang patotoo, hindi siya makahawak ng anumang katungkulan, at hindi siya makagawa ng testamento ni maging tagapagmana ng sinuman.

Ipinagbawal ng Kasunduan ng Granada ang pagpilit sa mga elche, mga Kristiyanong naging Muslim, na bumalik sa Kristiyanismo nang labag sa kanilang kalooban. Noong 1499, gumamit si Kardinal Francisco Jiménez de Cisneros ng isang butas sa batas upang ipatawag ang mga elche at ikulong ang mga tumangging bumalik sa Kristiyanismo. Noong 18 Disyembre 1499, napaligiran ang mga opisyal na naghahatid sa isang babaeng elche matapos niyang isigaw na pinipilit siyang maging Kristiyano, at nagsimula ang pag-aalsa. Ang pagsupil dito ay ginamit upang itakwil ang kasunduan, at inalok ang mga Muslim ng binyag, pagkaalipin o kamatayan, o pagkatapon; pagsapit ng 1501, ang mga Muslim ng Granada ay naging Kristiyano sa pangalan.

Isang sundalong Portuges na nakilahok sa pananakop sa Goa noong 1510 sa ilalim ni Afonso de Albuquerque. Nang bumalik si Albuquerque halos dalawang taon pagkatapos, nakapag-asawa na si Lopes ng isang lokal na babae, nagbalik-loob sa Islam at pumanig kay Rasul Khan. Ibinigay ni Rasul Khan ang mga Portuges na tumalikod sa kondisyong ililigtas ang kanilang buhay; sa halip ay pinahirapan sila, at marami ang namatay. Bilang kanilang pinuno, pinutulan si Lopes ng ilong, mga tainga, kanang kamay at kaliwang hinlalaki. Sa kanyang pag-uwi, pinili niyang manatili sa malayong pulo ng Saint Helena, kung saan namuhay siya nang halos nag-iisa sa loob ng mga tatlumpung taon at namatay noong 1545.

Rebyu ng aklat ni A. R. Azzam tungkol kay Fernão Lopes. Naging Muslim si Lopes at nag-alok na makipaglaban sa kanyang mga kababayan para sa Muslim na pinuno ng Bijapur. Si Albuquerque ay “nag-utos sa kanyang mga alipores na putulin ang ilong, mga tainga, kanang kamay at kaliwang hinlalaki ni Lopes”. Noong 1516 ay tumanggap siya ng maharlikang kapatawaran at naglakbay patungong Portugal, ngunit, sa takot na ituring siyang taksil sa Lisbon, tumalon siya mula sa barko sa Saint Helena. Pagkaraan ng 14 na taon doon, bumalik siya sa Lisbon sakay ng isang dumaraang barko at nakipagkita sa hari at reyna, pagkatapos ay bumalik sa kanyang pulo, kung saan siya namatay mga labindalawang taon pagkatapos.

Tungkol sa mga paglilitis ng Inkisisyon sa mga Morisco, ang mga Muslim ng Espanya na sapilitang bininyagan, dahil sa pananatili sa Islam. “Sa auto de fe sa Seville noong Setyembre 24, 1559, may tatlong Moriscong sinunog at walong ibinalik sa pakikipagkasundo nang may sanbenito at bilangguan; sa mga ito, anim ang pinalo rin, kabilang ang tatlong babae.” Tungkol sa dakilang auto de fe sa Madrid noong 30 Hunyo 1680: “iisa lamang ang Mahometano, si Lazaro Fernandez, alias Mustafa, isang katutubo ng Cadiz, na tumalikod at naglayag bilang isang korsaryo; matigas siya sa kanyang inampong pananampalataya at sinunog nang buháy.”

Inilalahad ang mga kondisyon ng pagsuko kung saan tinanggap nina Ferdinand at Isabella ang mga Muslim ng Granada bilang mga sakop, na ipinangako sa kanila ang kanilang mga lupain, ang kanilang mga masjid at ang kanilang sariling batas. Inilalarawan kung paano sinunod ng sapilitang mga pagpapalit ng relihiyon sa Granada ang mga di-makatwirang pamamaraan ni Francisco Ximenes de Cisneros, Arsobispo ng Toledo, at kung paano iniutos ng maharlikang kautusan (pragmatica) noong 12 Pebrero 1502 na umalis ang lahat ng Moro sa mga kaharian ng Castile at Leon pagsapit ng katapusan ng Abril, na pinananatili ang mga batang lalaki na wala pang labing-apat at mga batang babae na wala pang labindalawa, sa mga kondisyong ginawang imposible ang pag-alis: makapaglalayag lamang sila mula sa mga daungan ng Biscay, hindi makapupunta sa Navarre, Aragon, sa mga Turko o sa mga Moro ng Africa, at haharap sa kamatayan kung mananatili. Sinasabi ni Lea na ang kautusan ay walang inialok na nakasaad na alternatibo, kaya ang pagpapalit ng relihiyon, ang tanging paraan upang matakasan ito, ay maaaring tawaging kusang-loob; pinamagatan niya ang bahagi na “Enforced conversion in Castile”.

“Na ang mga may aliping mula sa Guinea ay ipabinyag sila.” Ang sinuman, anuman ang katayuan, na may mga aliping mula sa Guinea ay dapat ipabinyag sila at gawing Kristiyano sa loob ng anim na buwan mula nang makuha sila, “sa parusang mawala sila sa sinumang umangkin sa kanila”. Kung ang isang aliping mahigit sampung taong gulang ay ayaw maging Kristiyano kapag hiniling ng kanyang panginoon, dapat sabihin ng panginoon sa prior o kura ng simbahan; kung ang alipin, na binalaan ng pari at tinanong sa harap ng mga saksi, ay tumanggi pa rin sa binyag, walang parusang matatamo ang panginoon. Ang mga aliping sampung taong gulang pababa ay dapat binyagan sa loob ng isang buwan, “sapagkat sa mga ito ay hindi kailangang hintayin ang kanilang pagsang-ayon”. Ang mga anak na isinilang ng mga babaeng alipin mula sa Guinea ay dapat binyagan sa mga panahong karaniwan para sa mga batang Kristiyano. Inilabas ang kodigo noong 1603 at ang ikalimang aklat nito ay nanatiling may bisa sa Brazil hanggang sa kodigong kriminal ng 1830.

Isang kasaysayan ng daan-daang libong Muslim mula sa Kanlurang Aprika na inalipin sa Amerika mula ika-16 hanggang ika-19 na siglo. Tinutunton nito ang mga ruta ng pang-aalipin papasok sa Senegambia, sa mga lupain ng Fula, sa Hausaland at sa lumang rehiyon ng Mali; ipinakikita na marami sa mga bihag ang marunong bumasa at sumulat ng Arabe; isinasalaysay ang buhay nina Ayuba Suleiman Diallo, Omar ibn Said at Bilali Muhammad; inilalarawan ang sapilitang pagbabautismo, ang mga bagong pangalan at ang panggigipit laban sa gawaing Muslim; saklaw ang pag-aalsa sa Bahia noong 1835; at ipinaliliwanag kung bakit hindi nanatili ang Islam sa kanilang mga inapo.

Ang maharlikang kautusan ng France na namamahala sa pang-aalipin sa mga pulo ng France sa Amerika. Iniuutos ng ikalawang artikulo nito na ang lahat ng alipin sa mga pulo ay bautismuhan at turuan sa relihiyong Katoliko, Apostoliko at Romano, at na ang mga naninirahang bumibili ng mga bagong dating na Aprikano ay iulat sila sa loob ng isang linggo sa gobernador at sa intendente, na siyang magpapaturo at magpapabautismo sa kanila.

“Kung ang iyong kapatid, ang anak ng iyong ina, o ang iyong anak na lalaki, o ang iyong anak na babae, o ang asawa ng iyong sinapupunan, o ang iyong kaibigan, na gaya ng iyong sariling kaluluwa, ay humikayat sa iyo nang lihim, na sinasabi, Tayo'y yumaon at maglingkod sa ibang mga diyos, na hindi mo nakilala, ikaw, ni ng iyong mga magulang; Samakatuwid baga'y sa mga diyos ng mga bayan na nasa palibot ninyo, malapit sa iyo, o malayo sa iyo, mula sa isang dulo ng lupa hanggang sa kabilang dulo ng lupa; Huwag kang papayag sa kanya, ni makikinig man sa kanya; ni ang iyong mata ay mahahabag sa kanya, ni patatawarin mo man, ni ikukubli mo man siya: Kundi tiyak na papatayin mo siya; ang iyong kamay ang mauuna sa kanya upang siya'y patayin, at pagkatapos ay ang kamay ng buong bayan. At babatuhin mo siya ng mga bato, hanggang sa siya'y mamatay; sapagkat sinikap niyang ilayo ka sa PANGINOON mong Diyos, na naglabas sa iyo mula sa lupain ng Ehipto, mula sa bahay ng pagkaalipin.”

“Kung may masumpungan sa gitna ninyo, sa alinman sa iyong mga pintuang-bayan na ibinibigay sa iyo ng PANGINOON mong Diyos, na lalaki o babae, na gumawa ng kasamaan sa paningin ng PANGINOON mong Diyos, sa pagsalangsang sa kanyang tipan, At yumaon at naglingkod sa ibang mga diyos, at sumamba sa mga iyon, maging sa araw, o sa buwan, o sa alinman sa hukbo ng langit, na hindi ko iniutos; At isinaysay ito sa iyo, at narinig mo ito, at sinisiyasat mo nang masikap, at, narito, ito'y totoo, at tiyak ang bagay, na ang gayong karumal-dumal ay ginawa sa Israel: Kung magkagayo'y ilalabas mo ang lalaking iyon o ang babaing iyon, na gumawa ng masamang bagay na iyon, sa iyong mga pintuang-bayan, ang lalaking iyon nga o ang babaing iyon, at babatuhin mo sila ng mga bato, hanggang sa sila'y mamatay. Sa bibig ng dalawang saksi, o ng tatlong saksi, papatayin ang karapat-dapat sa kamatayan; ngunit sa bibig ng isang saksi ay hindi siya papatayin.”

Ang isang Sanhedrin (mataas na hukumang Hudyo) na nagpapapatay sa isang tao nang minsan sa loob ng pitong taon ay tinatawag na isang mapanirang hukuman. Sinasabi ni Rabbi Elazar ben Azarya: minsan sa loob ng pitumpung taon. Sinasabi nina Rabbi Tarfon at Rabbi Akiva: kung kami ay nakaupo sa Sanhedrin, wala kailanmang ipinapapatay. Sumasagot si Rabban Shimon ben Gamliel na kung gayon ay pararamihin nila ang mga mamamatay-tao sa Israel.

Si Oswald Rufeisen ay Hudyo sa pagkasilang ngunit nagbalik-loob sa Katolisismo. Sa kasong ito noong 1962 (16 PD 2428), na nagpasya kung sino ang Hudyo para sa mga layunin ng Law of Return, natuklasan ng Kataas-taasang Hukuman ng Israel na siya ay isang apostata at hindi kwalipikado bilang Hudyo para sa Law of Return.

Hanggang 2023, sampung estado ng India ang may sariling mga batas laban sa pagpapalit ng relihiyon sa pamamagitan ng puwersa, panghihikayat o pandaraya. Hindi lubusang ipinagbabawal ang pagpapalit ng relihiyon at maaari itong gawin nang may pahintulot ng district magistrate, alinsunod sa mga legal na pamamaraan. Ang Uttar Pradesh Prohibition of Unlawful Conversion of Religion Ordinance, 2020, na inaprubahan noong 2021, ay nagtatakda ng isa hanggang sampung taon sa bilangguan para sa mga nagkasala, o dalawa hanggang sampung taon kung ang pinalitan ng relihiyon ay isang menor de edad, isang babae o kasapi ng isang scheduled caste o tribe; ang hindi awtorisadong kasal sa pagitan ng magkaibang relihiyon ay isa ring pagkakasala.

Seksiyon 8: ang nagnanais magpalit ng relihiyon ay dapat magbigay ng deklarasyon nang hindi bababa sa animnapung araw nang maaga sa District Magistrate; ipasasagawa ng District Magistrate ang isang imbestigasyon sa pamamagitan ng pulisya “tungkol sa tunay na intensiyon, layunin at sanhi ng iminumungkahing pagpapalit ng relihiyon”; ang hindi pagbibigay nito ay pinarurusahan ng anim na buwan hanggang tatlong taon sa bilangguan. Seksiyon 9: matapos magpalit ng relihiyon, nagpapadala ang tao ng ikalawang deklarasyon sa loob ng animnapung araw, kasama ang kanyang mga detalye at ang kanyang luma at bagong relihiyon; ipapakita ito ng District Magistrate “sa notice board ng tanggapan”; dapat humarap ang tao sa kanya sa loob ng 21 araw. Seksiyon 5 (gaya ng sinusugan noong 2024): ang labag sa batas na pagpapalit ng relihiyon ay pinarurusahan ng tatlo hanggang sampung taon sa bilangguan.

Tungkol sa Religious Conversion Law ng Myanmar, na inaprubahan ng parlamento noong Agosto 2015: magtatatag ito ng isang Religious Conversion Scrutinizing and Registration Board sa bawat township. Ang sinumang lampas 18 taong gulang na nagnanais magpalit ng relihiyon ay magsusumite ng aplikasyon na nagsasaad ng mga dahilan ng pagpapalit. Kakapanayamin ang aplikante ng hindi bababa sa limang kasapi ng lupon, na susundan ng 90-araw na panahon ng pag-aaral, at makakukuha lamang ng sertipiko ng pagpapalit kung aaprubahan ng lupon. Tinawag ito ng Human Rights Watch na “isang lubos na hindi makatwirang panghihimasok ng estado sa karapatan sa kalayaan ng budhi at relihiyon”.

“Natuklasan ng komisyon na may halos ganap na pagkakait ng karapatan sa kalayaan ng pag-iisip, budhi at relihiyon”. Bukod sa ilang simbahang kontrolado ng Estado, ipinagbabawal sa mga Kristiyano ang pagsasagawa ng kanilang relihiyon at inuusig sila; ang mga taong nahuhuling nagsasagawa ng Kristiyanismo ay napapailalim sa matitinding parusa.

“Ang mga kasapi ng Communist Party of China (CPC) ay hindi dapat maniwala sa relihiyon”, sabi ni Zhu Weiqun ng United Front Work Department ng Partido, sa pagsulat sa journal ng Partido na Qiushi. Sinabi niya na ang kalayaan sa paniniwalang panrelihiyon sa China ay nangangahulugang ang bawat mamamayan ay maaaring maniwala o hindi maniwala, at na “ang mga taong hindi kasapi ng CPC ay may kalayaan sa paniniwalang panrelihiyon”.

Isang survey sa mga nagbalik-loob sa Islam sa United Kingdom para sa Faith Matters. “Ang karamihan (66%) ng mga tumugon ay nag-ulat na ang kanilang pamilya ay may negatibong saloobin sa pagbabalik-loob ng tumugon sa Islam. 11% lamang ng mga tumugon ang nag-ulat ng positibong saloobin, samantalang 12% ang walang kinikilingan.” “Para sa mga nag-ulat ng negatibong saloobin, 43% ang nag-ulat na ang saloobin ng kanilang pamilya ay naging positibo sa paglipas ng panahon, samantalang 30% ang naging walang kinikilingan at 28% ang nanatiling negatibo.” Kabilang sa sariling mga salita ng mga nagbalik-loob ang “Pagkahiwalay sa dating pamilya at mga kaibigan”.

Iniulat ni Abdullah ibn Masud na sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang dugo ng isang Muslim na sumasaksi na walang diyos kundi si Allah at na siya ang Kanyang Sugo ay maaaring padanakin sa tatlong kaso lamang: buhay kapalit ng buhay, ang may-asawang nangangalunya, at ang lumalabas sa relihiyon, na iniiwan ang pamayanan (al-mariq min al-din al-tarik lil-jamaʿa).

Iniulat ni Aishah na sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang dugo ng isang Muslim ay maaaring padanakin nang ayon sa batas dahil lamang sa isa sa tatlong dahilan: ang may-asawang lalaking nangangalunya; ang lumalabas upang lumaban kay Allah at sa Kanyang Sugo; o ang nakagagawa ng pagpatay. Inilagay ni Abu Dawud ang hadith na ito sa kabanatang “Ang pasya tungkol sa tumatalikod sa relihiyon”.

Isinalaysay ni Ikrima na nang sunugin ni Ali ang ilang erehe, sinabi ni Ibn Abbas na hindi niya sila susunugin, dahil ipinagbawal ng Propeta (ﷺ) ang pagpaparusa sa sinuman sa parusa ni Allah na apoy. Ipapapatay na lamang niya sila, dahil sinabi ng Propeta: ang sinumang magpalit ng kanyang relihiyon, patayin ninyo siya.

“Nagsabi ang isang pangkatin kabilang sa mga May Kasulatan: Sumampalataya kayo sa pinababa sa mga sumampalataya sa simula ng maghapon at tumanggi kayong sumampalataya sa katapusan niyon, nang sa gayon sila ay babalik [sa dati].”

Ipinaliliwanag ng pamantayang aklat ng batas na Hanafi kung bakit hindi pinapatay ang babaeng umaalis sa Islam. Ang tuntunin ay na ang mga parusa sa kawalang-pananampalataya ay naghihintay sa Kabilang-buhay, yamang ang pagpapauna sa mga ito ay sisira sa kahulugan ng buhay na ito bilang isang pagsubok. Lumilihis lamang ang makamundong parusa sa tuntuning iyon upang iwasan ang isang agarang pinsala, na siyang pakikipagdigma (al-hirab). Hindi iyon inaasahan mula sa mga babae, kaya ang babaeng umaalis sa Islam ay ikinukulong, hindi pinapatay.

Ang sinumang may katapatang dapat sa Estados Unidos at nakikidigma laban dito, o pumapanig sa mga kaaway nito, na nagbibigay sa kanila ng tulong at ginhawa, ay nagkasala ng pagtataksil, at parurusahan ng kamatayan, o ikukulong nang hindi bababa sa limang taon at pagmumultahin.

Naninindigan si Ibn Qudamah, isang Hanbali na hurista, na bilang tuntunin, walang sinumang maaaring magsagawa ng isang takdang parusa (hadd) maliban sa pinuno (imam) o sa itinalaga niyang kumilos para sa kanya. Ang tanging eksepsiyong pinahihintulutan niya ay isang lumang patakaran tungkol sa isang amo at sa sarili niyang alipin, na wala nang aplikasyon ngayon.

Sa pagkomento sa tuntunin ni al-Khiraqi na ang isang tumalikod sa relihiyon, lalaki man o babae, na nasa hustong gulang at may matinong pag-iisip ay dapat anyayahang bumalik sa Islam sa loob ng tatlong araw bago ang anumang parusa, itinatala ni Ibn Qudamah, isang Hanbali na hurista, na ang pag-aanyaya sa tumalikod na magsisi ay ang pananaw ng karamihan sa mga iskolar, at na ito ang pasya ni Umar.

Iniulat ni Usama ibn Zayd na sa isang labanan ay pumatay siya ng isang lalaki matapos sabihin ng lalaki na “Walang diyos kundi si Allah”, na inaakalang sinabi niya ito upang iligtas lamang ang kanyang sarili. Paulit-ulit na itinanong ng Propeta (ﷺ): pinatay mo ba siya matapos niyang sabihing walang diyos kundi si Allah? Sinabi ni Usama na sana ay hindi pa siya naging Muslim bago ang araw na iyon.

Naninindigan ang karaniwang aklat-gabay ng batas na Hanafi na ang isang babaeng tumalikod sa Islam ay hindi pinapatay. Pinipigil siya hanggang sa bumalik siya sa Islam.

Ipinaliliwanag ng pamantayang aklat ng batas na Hanafi kung bakit hindi pinapatay ang babaeng umaalis sa Islam. Ang tuntunin ay na ang mga parusa sa kawalang-pananampalataya ay naghihintay sa Kabilang-buhay, yamang ang pagpapauna sa mga ito ay sisira sa kahulugan ng buhay na ito bilang isang pagsubok. Lumilihis lamang ang makamundong parusa sa tuntuning iyon upang iwasan ang isang agarang pinsala, na siyang pakikipagdigma (al-hirab). Hindi iyon inaasahan mula sa mga babae, kaya ang babaeng umaalis sa Islam ay ikinukulong, hindi pinapatay.

“Tunay na ang mga sumampalataya, pagkatapos tumangging sumampalataya, pagkatapos sumampalataya, pagkatapos tumangging sumampalataya, pagkatapos nadagdagan ng kawalang-pananampalataya, hindi mangyayaring si Allāh ay ukol magpatawad sa kanila at hindi ukol magpatnubay sa kanila sa isang landas.”

Noong 2019, 79 sa 198 bansa at teritoryo (40%) ang may mga batas o patakaran laban sa kalapastanganan, kabilang ang ilan sa Europa, at 22 ang may mga batas laban sa apostasiya.

“Walang pamimilit sa relihiyon. Luminaw nga ang pagkagabay sa pagkalisya. Kaya ang sinumang tumatangging sumampalataya sa nagpapakadiyos at sumasampalataya kay Allāh ay nakakapit nga sa hawakang pinakamatibay na walang pagkalamat para rito. Si Allāh ay Madinigin, Maalam.”

“Nang maging Kristiyano ang Imperyong Romano, pinarusahan ang mga apostata sa pamamagitan ng pag-aalis ng lahat ng karapatang sibil. Hindi sila maaaring tumestigo sa korte, at hindi maaaring magpamana ni magmana ng ari-arian.” Binabanggit nito ang Theodosian Code, aklat XVI, titulo 7 (De apostatis), at ang Code of Justinian, aklat I, titulo 7. “Sa Gitnang Panahon, kapwa ang batas sibil at ang batas kanoniko ay ibinilang ang mga apostata kasama ng mga erehe.”

Ang titulo tungkol sa mga Muslim (moros) sa kodigo ng batas ni Haring Alfonso X ng Castile. Sinasabi ng Batas 2 na dapat akayin ng mga Kristiyano ang mga Muslim sa pananampalataya sa pamamagitan ng mabubuting salita at pangangaral, “hindi sa pamamagitan ng puwersa”, at ipinagbabawal ang pagpilit sa kanila. Sinasabi ng Batas 4 na ang mga tumatalikod sa pananampalataya kay Kristo at nagiging Moro ay gumagawa ng napakalaking kasamaan at pagtataksil; kung ang gayong tao ay “matagpuan sa anumang lugar ng aming pagkapanginoon, mamatay siya dahil dito” (“que muera por ello”). Sinasabi ng Batas 5 na ang isang apostata, isang Kristiyanong naging Hudyo o Moro at pagkatapos ay nagsisi at bumalik, ay hindi pa rin dapat makaligtas sa parusa: dapat siyang tatakan na kahiya-hiya magpakailanman, upang hindi kailanman tanggapin ang kanyang patotoo, hindi siya makahawak ng anumang katungkulan, at hindi siya makagawa ng testamento ni maging tagapagmana ng sinuman.