Maikling sagot
Hindi bago ang Islam. Itinuturo ng Qur'an na ang bawat propeta, mula kay Adan hanggang kay Muhammad (ﷺ), ay nagdala ng iisang pananampalataya: sambahin ang iisang Diyos (﷾) lamang at sundin ang Kanyang sugo. Ang ibig sabihin ng Islam ay pagpapasakop sa Diyos (﷾), kaya ang bawat mananampalatayang gumawa nito ay isang Muslim sa ganoong kahulugan. Tinatawag ng Qur'an si Abraham na isang nagpasakop, at hiniling ng mga disipulo ni Jesus na saksihan silang mga Muslim. Dumating ang bawat propeta sa sarili niyang bayan dala ang kasulatan ng kanyang panahon, gaya ng Torah ni Moises at ng Injil (Ebanghelyo) ni Jesus. Sinunod ng isang mananampalataya sa panahon ni Moises si Moises. Sinunod ng isang mananampalataya sa panahon ni Jesus si Jesus. Si Muhammad (ﷺ) ang huling propeta, isinugo sa buong sangkatauhan. Kaya ngayon ay nagpapasakop ang isang tao sa Diyos (﷾) sa pamamagitan ng pagsunod sa kanya at sa Qur'an.
Buong paliwanag
Iisang mensahe mula sa unang propeta hanggang sa huli
Sinasabi ng Qur'an na walang sugong isinugo si Allah (﷾) nang hindi ikinakasi sa kanya na walang Diyos (﷾) kundi Siya, kaya Siya lamang ang sambahin. Sinasabi nito na isinugo ang isang sugo sa bawat bayan na may iisang utos: sambahin si Allah (﷾) at iwasan ang mga huwad na diyos. Pinangangalanan nito ang hanay ng iisang relihiyong iyon. Ang itinagubilin kina Noe, Abraham, Moises at Jesus ay siyang ikinasi kay Muhammad (ﷺ). Ang mga unang salita ni Noe sa kanyang mga kababayan ay: sambahin ninyo si Allah (﷾), wala kayong ibang Diyos (﷾) kundi Siya. Nagsisimula ang hanay kay Adan, na hinirang ni Allah (﷾). Sinasabi rin ng Qur'an na inilabas ni Allah (﷾) ang mga supling ng mga anak ni Adan. Tinanong Niya sila: “Hindi ba Ako ay Panginoon ninyo?”, at sumagot sila ng oo. Sinabi ito ng Propeta (ﷺ) nang payak: ang mga propeta ay magkakapatid na iisa ang ama at magkakaiba ang ina. Iisa ang kanilang relihiyon.
“Hindi Kami nagsugo bago mo pa ng anumang sugo malibang nagkakasi Kami sa kanya na walang Diyos kundi Ako, kaya sumamba kayo sa Akin.”
“Talaga ngang nagpadala Kami sa bawat kalipunan ng isang sugo, na [nagsasabi]: “Sumamba kayo kay Allāh at umiwas kayo sa nagpapakadiyos.” Kaya mayroon sa kanila na pinatnubayan ni Allāh at mayroon sa kanila na nagindapat sa kanya ang kaligawan. Kaya humayo kayo sa lupain saka tumingin kayo kung papaano naging ang kinahinatnan ng mga tagapagpasinungaling.”
“Nagsabatas Siya para sa inyo mula sa relihiyon ng [ Islām na] itinagubilin Niya kay Noe, ng ikinasi sa iyo, [O Propeta Muḥammad,] at anumang itinagubilin kina Abraham, Moises, at Jesus, na [nagsasabi]: “Magpanatili kayo ng Relihiyon at huwag kayong magkahati-hati rito.” Lumaki [sa bigat] sa mga tagapagtambal ang ipinaaanyaya mo sa kanila. Si Allāh ay humalal para sa Kanya ng sinumang niloloob Niya at nagpapatnubay tungo sa Kanya ng sinumang nagsisising bumabalik [sa pagsisisi, pagtalima, at lahat ng mga nauukol sa kanila].”
“Talaga ngang nagsugo Kami kay Noe sa mga kababayan niya, saka nagsabi siya: “O mga kababayan ko, sumamba kayo kay Allāh; walang ukol sa inyo na anumang Diyos na iba pa sa Kanya. Tunay na ako ay nangangamba para sa inyo sa pagdurusa sa isang araw na sukdulan.””
“Tunay na si Allāh ay humirang kay Adan, kay Noe, sa mag-anak ni Abraham, at sa mag-anak ni `Imrān higit sa mga nilalang –”
“[Banggitin] noong nagpaluwal ang Panginoon mo mula sa mga anak ni Adan mula sa mga likod nila ng mga supling nila at pinasaksi Niya sila sa mga sarili nila: “Hindi ba Ako ay Panginoon ninyo?” ay nagsabi sila: “Opo; sumaksi kami,” upang hindi kayo magsabi sa Araw ng Pagbangon: “Tunay na Kami dati tungkol dito ay mga nalilingat,””
Isinalaysay ni Abu Hurayra na sinabi ng Propeta (ﷺ) na siya ang pinakamalapit sa lahat ng tao kay Jesus na anak ni Maria, sa mundong ito at sa susunod; ang mga propeta ay magkakapatid na iisa ang ama at magkakaiba ang ina, at iisa ang kanilang relihiyon.
Adan
Hinirang ni Allah (﷾).
Noe
Sambahin si Allah (﷾): wala kayong ibang diyos maliban sa Kanya.
Moises
Binigyan ng Torah, patnubay at liwanag.
Jesus
Binigyan ng Injil, nagpapatotoo sa Torah.
Muhammad (ﷺ)
Ang huli sa mga propeta, isinugo sa buong sangkatauhan.
Mga Muslim bago si Muhammad (ﷺ)
Ang Muslim ay isang salitang Arabe para sa isang nagpapasakop sa Diyos (﷾). Sa ganoong kahulugan ay ginagamit ito ng Qur'an para sa mga mananampalataya matagal pa bago ang Propeta Muhammad (ﷺ). Sinasabi nito na si Abraham ay hindi isang Hudyo ni isang Kristiyano, kundi makatotoo, isang nagpasakop kay Allah (﷾). Sinabihan nina Abraham at Jacob ang kanilang mga anak na mamatay lamang na nagpapasakop sa Kanya. Sinabihan ni Moises ang kanyang bayan na manalig kay Allah (﷾) kung sila ay nagpasakop sa Kanya. Sinabi ng mga disipulo ni Jesus: “Sumampalataya kami at sumaksi Ka na kami ay mga Muslim.” (5:111). Sinasabi ng Qur'an na pinangalanan ni Allah (﷾) ang mga mananampalataya na mga Muslim “bago pa niyan at sa [Qur’ān na] ito” (22:78).
“Hindi nangyaring si Abraham ay isang Hudyo ni isang Kristiyano, subalit siya noon ay isang makatotoong Muslim at hindi siya naging kabilang sa mga tagapagtambal [kay Allāh].”
“[Banggitin] noong nagsabi sa kanya ang Panginoon niya: “Magpasakop ka” ay nagsabi siya: “Nagpasakop ako sa Panginoon ng mga nilalang.” Nagtagubilin niyon si Abraham sa mga anak niya, at si Jacob: “O mga anak ko, tunay na si Allāh ay humirang para sa inyo ng relihiyon kaya huwag nga kayong mamamatay malibang habang kayo ay mga tagapagpasakop [sa Kanya].” O kayo ba ay mga saksi noong dumating kay Jacob ang kamatayan? Noong nagsabi siya sa mga anak niya: “Ano ang sasambahin ninyo matapos na [ng pagkayao] ko” ay nagsabi sila: “Sasambahin namin ang Diyos mo at ang Diyos ng mga ninuno mong sina Abraham, Ismael, at Isaac: nag-iisang Diyos, at kami ay sa Kanya mga tagapagpasakop.””
“Nagsabi si Moises: “O mga tao ko, kung nangyaring kayo ay sumampalataya kay Allāh, sa Kanya kayo manalig kung kayo ay naging mga Muslim.””
“[Banggitin] noong nagkasi Ako sa mga disipulo, na [nagsasabi]: “Sumampalataya kayo sa Akin at sa Sugo Ko” ay nagsabi sila: “Sumampalataya kami at sumaksi Ka na kami ay mga Muslim.””
“Makibaka kayo alang-alang kay Allāh nang totoong pakikibaka. Siya ay humalal sa inyo at hindi Siya naglagay sa inyo sa relihiyon ng anumang pagkaasiwa, bilang kapaniwalaan ng ama ninyong si Abraham. Siya ay nagpangalan sa inyo na mga Muslim bago pa niyan at sa [Qur’ān na] ito upang ang Sugo ay maging isang saksi sa inyo at kayo ay maging mga saksi sa mga tao. Kaya magpanatili kayo ng pagdarasal, magbigay kayo ng zakāh, at mangunyapit kayo kay Allāh. Siya ay ang Pinagpapatangkilikan ninyo! Kaya kay inam ang Pinagpapatangkilikan at kay inam ang Mapag-adya!”
| Sino | Ang sinasabi ng Qur'an |
|---|---|
| Abraham | Hindi Hudyo ni Kristiyano, kundi matuwid, isang nagpasakop kay Allah (﷾). |
| Abraham at Jacob | Sinabihan nila ang kanilang mga anak na mamatay lamang na nagpapasakop sa Kanya. |
| Moises | Sinabihan niya ang kanyang bayan na magtiwala kay Allah (﷾) kung sila ay nagpasakop sa Kanya. |
| Ang mga alagad ni Jesus | Hiniling nilang saksihan sila bilang mga Muslim. |
Ang bawat propeta para sa kanyang bayan at kanyang panahon
Nagsalita ang bawat sugo sa wika ng sarili niyang bayan, upang maging malinaw sa kanila ang mensahe. Ibinigay ni Allah (﷾) kay Moises ang Torah, na doon ay may “patnubay at liwanag” (5:44), at humatol sa pamamagitan nito ang mga propeta pagkatapos niya. Isinugo Niya si Jesus dala ang Injil, ang Ebanghelyo, bilang tagapagpatotoo sa Torah na nauna sa kanya. Sinabi mismo ni Jesus na isinugo lamang siya sa mga nawawalang tupa ng sangbahayan ni Israel. Kaya sinunod ng isang mananampalataya sa panahon ni Moises si Moises at ang Torah, at sinunod ng isang mananampalataya sa panahon ni Jesus si Jesus. Maaaring magkaiba ang mga batas mula sa isang propeta hanggang sa susunod. Sinasabi ng Qur'an na sa bawat isa ay nagbigay ito ng isang batas at isang daan, habang nananatiling pareho ang pananampalataya sa iisang Diyos (﷾).
“Hindi nagsugo ng anumang sugo kundi ayon sa wika ng mga tao niya upang maglinaw siya sa kanila, ngunit nagliligaw si Allāh sa sinumang niloloob Niya at nagpapatnubay Siya sa sinumang niloloob Niya [ayon sa Kabutihang-loob Niya]. Siya ay ang Makapangyarihan, ang Marunong.”
“Tunay na Kami ay nagpababa ng Torah, na doon ay may patnubay at liwanag. Humahatol sa pamamagitan nito ang mga propeta, na mga nagpasakop, sa mga nagpakahudyo, at [gayundin] ang mga rabbi, at ang mga pantas [para humatol] sa pamamagitan ng pinaingatan sa kanila mula sa Kasulatan ni Allāh. Sila noon doon ay mga saksi. Kaya huwag kayong matakot sa mga tao at matakot kayo sa Akin. Huwag kayong bumili kapalit ng mga talata Ko ng isang kaunting panumbas. Ang sinumang hindi humatol ayon sa pinababa ni Allāh, ang mga iyon ay ang mga tagatangging sumampalataya.”
“Nagpatunton Kami, sa mga bakas nila, kay Jesus na anak ni Maria, bilang tagapagpatotoo para sa nauna sa kanya na Torah. Nagbigay Kami sa kanya ng Ebanghelyo, na dito ay may patnubay at liwanag, bilang tagapagpatotoo para sa nauna rito na Torah bilang patnubay at bilang pangaral para sa mga tagapangilag magkasala.”
“Ngunit sumagot siya at sinabi, Hindi ako sinugo kundi sa mga nawawalang tupa ng sambahayan ng Israel.”
“Nagpababa Kami sa iyo ng Aklat kalakip ng katotohanan bilang tagapagpatotoo para sa nauna rito na kasulatan at bilang tagapagsubaybay rito. Kaya humatol ka sa pagitan nila ng ayon sa pinababa ni Allāh at huwag kang sumunod sa mga pithaya nila kapalit ng dumating sa iyo na katotohanan. Para sa bawat kabilang sa inyo ay gumawa Kami ng isang pagbabatas at isang pamamaraan. Kung sakaling niloob ni Allāh ay talaga sanang gumawa Siya sa inyo na nag-iisang kalipunan [sa pagbabatas] subalit [pinag-iiba kayo] upang sumubok Siya sa inyo sa ibinigay Niya sa inyo. Kaya mag-unahan kayo sa mga kabutihan. Tungo kay Allāh ang babalikan ninyo nang lahatan saka magbabalita Siya sa inyo hinggil sa anumang kayo dati kaugnay roon ay nagkakaiba-iba.”
Ang huling propeta, para sa lahat
Tinatawag ng Qur'an si Muhammad (ﷺ) na “ang pangwakas sa mga propeta” (33:40), ang ‘Selyo ng mga Propeta’, ang huli sa kanila. Isinugo ang mga naunang propeta sa sarili nilang bayan, ngunit sinabihan siyang sabihin: “O mga tao, tunay na ako ay Sugo ni Allāh sa inyo nang lahatan” (7:158). Isinugo siya sa buong sangkatauhan. Pinatotohanan ng Qur'an na dinala niya ang mga kasulatang nauna rito at binabantayan ang mga ito. Sumasampalataya ang mga Muslim sa lahat ng propeta at hindi nagtatangi-tangi sa kanila sa pananampalataya. Ang pagsunod sa huli sa kanila ang paraan ngayon upang sumampalataya sa kanilang lahat.
“Si Muḥammad ay hindi ama ng isa sa mga lalaki ninyo, subalit ang Sugo ni Allāh at ang pangwakas sa mga propeta. Laging si Allāh sa bawat bagay ay Maalam.”
“Sabihin mo: “O mga tao, tunay na ako ay Sugo ni Allāh sa inyo nang lahatan, na ukol sa Kanya ang paghahari sa mga langit at lupa. Walang Diyos kundi Siya; nagbibigay-buhay Siya at nagbibigay-kamatayan Siya. Kaya sumampalataya kayo kay Allāh at sa Sugo Niya, ang Propeta na iliterato, na sumasampalataya kay Allāh at sa mga salita Niya. Sumunod kayo sa kanya, nang sa gayon kayo ay mapapatnubayan.””
“Hindi Kami nagsugo sa iyo maliban sa kalahatan para sa mga tao bilang mapagbalita ng nakagagalak at bilang mapagbabala, subalit ang higit na marami sa mga tao ay hindi nakaaalam.”
“Nagpababa Kami sa iyo ng Aklat kalakip ng katotohanan bilang tagapagpatotoo para sa nauna rito na kasulatan at bilang tagapagsubaybay rito. Kaya humatol ka sa pagitan nila ng ayon sa pinababa ni Allāh at huwag kang sumunod sa mga pithaya nila kapalit ng dumating sa iyo na katotohanan. Para sa bawat kabilang sa inyo ay gumawa Kami ng isang pagbabatas at isang pamamaraan. Kung sakaling niloob ni Allāh ay talaga sanang gumawa Siya sa inyo na nag-iisang kalipunan [sa pagbabatas] subalit [pinag-iiba kayo] upang sumubok Siya sa inyo sa ibinigay Niya sa inyo. Kaya mag-unahan kayo sa mga kabutihan. Tungo kay Allāh ang babalikan ninyo nang lahatan saka magbabalita Siya sa inyo hinggil sa anumang kayo dati kaugnay roon ay nagkakaiba-iba.”
“Sabihin mo: “Sumampalataya kami kay Allāh, sa anumang pinababa sa amin, at sa anumang pinababa kina Abraham, Ismael, Isaac, Jacob, sa [mga propeta] mga lipi [ng Israel], sa anumang ibinigay kina Moises at Jesus, at sa mga propeta mula sa Panginoon nila. Hindi kami nagtatangi-tangi sa isa sa kanila at kami sa Kanya ay mga tagapagpasakop.””
Ang pananaw na Kristiyano
Itinuturo ng mga Kristiyano na nagdala si Jesus ng isang bagong tipan. Sa kanilang pananaw ay natupad sa kanya ang lumang tipan sa Israel, at ang Iglesya ang bagong bayan ng Diyos (﷾), bukas sa lahat ng bansa.
“Huwag ninyong isiping ako'y naparito upang sirain ang kautusan, o ang mga propeta: hindi ako naparito upang sirain, kundi upang ganapin. Sapagkat katotohanang sinasabi ko sa inyo, Hanggang sa mawala ang langit at ang lupa, ang isang tuldok o isang kudlit ay hindi mawawala sa kautusan, hanggang sa maganap ang lahat.”
Ang itinuro mismo ni Jesus
Sinabi ni Jesus na hindi siya pumarito upang sirain ang Kautusan o ang mga propeta. Hindi lilipas sa Kautusan, sabi niya, ang isang tuldok o isang kudlit. Nang tanungin tungkol sa una sa lahat ng utos, sinipi niya si Moises: “Dinggin mo, O Israel; Ang Panginoon nating Diyos ay iisang Panginoon.” Iyon din ang unang saligan ng pananampalatayang itinuro ni Moises, at iyon din ang itinuturo ng Qur'an. Ayon sa Qur'an, hindi nagtatag si Jesus ng isang bagong relihiyon. Binago niya ang iisang relihiyon ng mga propetang nauna sa kanya.
“Huwag ninyong isiping ako'y naparito upang sirain ang kautusan, o ang mga propeta: hindi ako naparito upang sirain, kundi upang ganapin. Sapagkat katotohanang sinasabi ko sa inyo, Hanggang sa mawala ang langit at ang lupa, ang isang tuldok o isang kudlit ay hindi mawawala sa kautusan, hanggang sa maganap ang lahat.”
“At sumagot si Jesus sa kanya, Ang una sa lahat ng utos ay, Dinggin mo, O Israel; Ang Panginoon nating Diyos ay iisang Panginoon:”
“Dinggin mo, O Israel: Ang PANGINOON nating Diyos ay iisang PANGINOON:”
“Nagsabatas Siya para sa inyo mula sa relihiyon ng [ Islām na] itinagubilin Niya kay Noe, ng ikinasi sa iyo, [O Propeta Muḥammad,] at anumang itinagubilin kina Abraham, Moises, at Jesus, na [nagsasabi]: “Magpanatili kayo ng Relihiyon at huwag kayong magkahati-hati rito.” Lumaki [sa bigat] sa mga tagapagtambal ang ipinaaanyaya mo sa kanila. Si Allāh ay humalal para sa Kanya ng sinumang niloloob Niya at nagpapatnubay tungo sa Kanya ng sinumang nagsisising bumabalik [sa pagsisisi, pagtalima, at lahat ng mga nauukol sa kanila].”
Mga pananaw
Kristiyano
Itinuturo ng mga Kristiyano na nagdala si Jesus ng isang bagong tipan na tumupad sa luma. Ang Iglesya raw ang bagong bayan ng Diyos.
Pumarito si Jesus upang tuparin ang Kautusan, kaya nagsimula sa kanya ang isang bagong tipan.
Pagtutol
Sa parehong pagsasalita ay sinabi ni Jesus na hindi lilipas sa Kautusan ang isang tuldok o isang kudlit. Ang kanyang unang utos ay kay Moises mismo: “ang Panginoon nating Diyos ay iisang Panginoon”. Iningatan niya ang pananampalataya ng mga propetang nauna sa kanya, gaya ng sinasabi ng Qur'an.
Ang pananaw ng Islam
Ang Islam, ang pagpapasakop sa iisang Diyos (﷾), ay ang relihiyon ng bawat propeta mula kay Adan hanggang kay Muhammad (ﷺ). Dumating ang bawat isa sa kanyang bayan dala ang kasulatan ng kanyang panahon. Si Muhammad (ﷺ) ang huli, isinugo sa buong sangkatauhan.
Sinasabi ng Qur'an na isinugo ang bawat sugo na may mensaheng walang Diyos (﷾) kundi si Allah (﷾).
Iisang relihiyon ang pinangangalanan ng Qur'an para kina Noe, Abraham, Moises, Jesus at Muhammad (ﷺ).
Tinatawag ng Qur'an si Abraham na isang nagpasakop kay Allah (﷾), at ipinahihiling nito sa mga disipulo ni Jesus na saksihan silang mga Muslim.
Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang mga propeta ay magkakapatid na iisa ang relihiyon.
Si Muhammad (ﷺ) ang ‘Selyo ng mga Propeta’, isinugo sa buong sangkatauhan.