Përgjigje e shkurtër
Në Islam, po. Zoti cakton një pjesë për bijën, nënën dhe gruan, dhe për motrën në disa raste. Në Bibël, vetëm ndonjëherë. Në Islam, bija trashëgon bashkë me vëllezërit e saj. Nëna trashëgon nga fëmija i saj. Gruaja ka pjesën e vet: një të katërtën, ose një të tetën nëse ka fëmijë. Djali merr dyfishin e pjesës së bijës, sepse Islami ia ngarkon atij shpenzimet e familjes. Ajo që trashëgon një grua është vetëm e saja. Në Bibël, Ligji i Moisiut përmend së pari bijtë. Bija trashëgon vetëm kur nuk ka djalë, dhe e veja nuk përmendet fare ndër trashëgimtarët. Pra, Kurani i jep bijës, nënës dhe gruas secilës një pjesë të caktuar nga Zoti. Ligji i Biblës nuk e bën këtë.
Shpjegimi i plotë
Një pjesë për burrat dhe një pjesë për gratë
Kurani e hap ligjin e tij të trashëgimisë duke u dhënë grave një të drejtë të caktuar. Kjo vlen qoftë pasuria (gjithçka që lë i vdekuri) e vogël apo e madhe. Pastaj i cakton pjesët. Bijat trashëgojnë bashkë me vëllezërit e tyre. Nëse nuk ka djem, një bijë merr gjysmën e pasurisë dhe dy ose më shumë ndajnë dy të tretat. Nëna trashëgon një të gjashtën ose një të tretën. Gruaja merr një të katërtën e pasurisë së burrit të saj, ose një të tetën nëse ai lë fëmijë. Këto pjesë i cakton Zoti. Nuk i lihen vullnetit të mirë të të afërmve meshkuj.
“Meshkujve u takon pjesë nga ajo që ua kanë lënë prindërit dhe të afërmit, por, edhe femrave u takon pjesë nga ajo që ua kanë lënë prindërit dhe të afërmit qoftë ajo pak apo shumë, si pjesë e caktuar dhe e detyruar.”
“Allahu ju urdhëron për trashëgiminë tuaj: mashkullit i takon aq sa pjesa e dy femrave; nëse trashëgimtarë janë dy e më tepër femra, atyre u takojnë dy të tretat nga trashëgimia; nëse është një femër - i takon gjysma e pasurisë; e për çdonjërin prind të të vdekurit - u përket një e gjashta nga pasuria e trashëguar, nëse i vdekuri ka lënë fëmijë; e nëse nuk ka fëmijë, e trashëgojnë prindërit dhe nënës i bie një e treta; nëse i vdekuri ka vëllezër, nënës së tij i bie një e gjashta,”
“Në qoftë se nuk keni fëmijë, atyre (grave) u takon një e katërta e pasurisë që keni lënë e, nëse keni fëmijë, atyre u takon një e teta nga ajo që keni lënë, pasi të kryhet testamenti e të lahet borxhi.”
Pse djali merr dyfishin e pjesës së bijës
Në Islam burri duhet të paguajë për shtëpinë. Ai i jep gruas së tij mehrin (dhuratën që burri i jep gruas në martesë). Ai mban gjithashtu gruan, fëmijët dhe të afërmit nevojtarë me mjetet e veta. Gruaja nuk ka asnjë detyrë të paguajë për shtëpinë, edhe kur është e pasur. Ajo që trashëgon, fiton ose merr si mehr është e saja për ta mbajtur. Ibn Kethiri (një dijetar i shekullit të katërmbëdhjetë që e shpjegoi Kuranin) e jep këtë si arsyen e pjesës së dyfishtë. Pjesa e djalit vjen bashkë me koston e mbajtjes së të tjerëve. Pjesa e dyfishtë nuk është rregull për çdo burrë dhe grua. Kur i vdekuri lë një djalë, babai dhe nëna marrin secili të njëjtën të gjashtë. Dhe kur një burrë apo grua nuk lë as prind as fëmijë, vëllai dhe motra marrin secili të njëjtën të gjashtë sipas 4:12. Dijetarët myslimanë e lexojnë atë ajet si fjalë për vëllezërit dhe motrat nga nëna.
“Pasaniku le të shpenzojë sipas pasurisë që ka, ndërsa i varfri le të shpenzojë sipas asaj që i ka dhënë Allahu; Allahu nuk e ngarkon askënd mbi sa i ka dhënë. Pas vështirësisë, Ai sjell lehtësimin.”
“Dhe jepuni me gjithë zemër grave tuaja dhuratën e kurorëzimit. Në qoftë se ato ju falin me dëshirën e vet diçka prej asaj (dhurate), pranojeni atë pa frikë dhe me kënaqësi!”
“Mos i lakmoni ato gjëra, me anë të të cilave Allahu i ka bërë disa nga ju të dallohen mbi të tjerët: meshkujt do të kenë pjesë prej asaj që kanë punuar e po ashtu edhe femrat do të kenë pjesë prej asaj që kanë punuar. Kërkoni prej Allahut nga mirësitë e Tij. Vërtet, Allahu është i Dijshëm për çdo gjë.”
Për ajetin e trashëgimisë, Ibn Kethiri shpjegon se mashkulli merr dyfishin e pjesës së femrës sepse ai duhet të mbajë koston e mbajtjes së të tjerëve, bashkë me mundin e tregtisë e të fitimit dhe vështirësinë që vjen me të.
“Allahu ju urdhëron për trashëgiminë tuaj: mashkullit i takon aq sa pjesa e dy femrave; nëse trashëgimtarë janë dy e më tepër femra, atyre u takojnë dy të tretat nga trashëgimia; nëse është një femër - i takon gjysma e pasurisë; e për çdonjërin prind të të vdekurit - u përket një e gjashta nga pasuria e trashëguar, nëse i vdekuri ka lënë fëmijë; e nëse nuk ka fëmijë, e trashëgojnë prindërit dhe nënës i bie një e treta; nëse i vdekuri ka vëllezër, nënës së tij i bie një e gjashta,”
“Nëse i vdekuri, qoftë burrë ose grua, është pa prindër dhe fëmijë, por ka vëlla ose motër (prej nënës), atëherë çdonjërit prej tyre i takon një e gjashta; e nëse ka më shumë nga ata, atëherë marrin pjesë bashkërisht në një të tretën e pasurisë, pasi të kryhet testamenti e të lahet borxhi, duke mos e dëmtuar askënd.”
| Trashëgimtari | Ligji i Moisiut | Kurani |
|---|---|---|
| Vajza | Trashëgon vetëm nëse nuk ka djalë (Numrat 27:8). | Trashëgon gjithmonë, me apo pa vëllezër (Kurani 4:11). |
| Gruaja | Nuk përmendet ndër trashëgimtarët (Numrat 27:8-11). | Një e katërta e pasurisë së burrit, ose një e teta nëse ai lë fëmijë (Kurani 4:12). |
| Nëna | Nuk përmendet ndër trashëgimtarët (Numrat 27:8-11). | Një e gjashta ose një e treta (Kurani 4:11). |
| Vajza që trashëgon | Duhet të martohet brenda fisit të babait të saj (Numrat 36:8). | Ajo që trashëgon është vetëm e saja. |
Djali merr dyfishin e pjesës së vajzës sepse Islami ia ngarkon atij shpenzimet e familjes: ai duhet ta mbajë gruan, fëmijët dhe të afërmit në nevojë. Ajo nuk ka një detyrë të tillë.
Rendi i trashëgimtarëve në Ligjin e Moisiut
Numrat 27 cakton se kush trashëgon në Ligjin e Moisiut kur vdes një burrë. Trashëgojnë djemtë e tij. Bija trashëgon vetëm nëse nuk ka djalë. Pas saj vijnë vëllezërit e tij, vëllezërit e atit të tij dhe i afërmi i tij më i ngushtë (i afërmi më i afërt në familjen e tij). Gruaja që ai lë pas nuk përmendet askund në listë. Një bijë që trashëgonte duhej të martohej brenda fisit të atit të saj. Kështu toka mbetej brenda fisit të tij.
“Do t'u flasësh bijve të Izraelit dhe do t'u thuash: Në qoftë se një njeri vdes pa lënë djem, trashëgiminë e tij do t'ia kaloni bijës së tij. Në qoftë se nuk ka bijë, trashëgiminë e tij do t'ua jepni vëllezërve të tij. Në qoftë se nuk ka vëllezër, trashëgiminë e tij do t'ua jepni vëllezërve të atit të tij. Dhe në qoftë se ati i tij nuk ka vëllezër, trashëgiminë e tij do t'ia jepni të afërmit më të ngushtë të familjes së tij, dhe ai do ta zotërojë. Ky do të jetë për bijtë e Izraelit një statut gjykimi, ashtu siç e urdhëroi ZOTI Moisiun.”
“Dhe çdo bijë që zotëron një trashëgimi në cilindo fis të bijve të Izraelit do të jetë grua e dikujt nga familja e fisit të atit të saj, që bijtë e Izraelit të gëzojnë secili trashëgiminë e etërve të tij.”
Edhe Bibla jep një pjesë të dyfishtë
Ligji i Moisiut i jep djalit të parëlindur një pjesë të dyfishtë mbi vëllezërit e tij. Ndaj një pjesë e dyfishtë nuk është e huaj për Biblën. Dallimi është arsyeja. Ligji i Përtërirë jep radhën e lindjes: “e drejta e të parëlindurit është e tij”. Në Islam dijetarët e lidhin pjesën e djalit me detyrën e tij për të siguruar jetesën.
“Në qoftë se një njeri ka dy gra, njërën të dashur dhe tjetrën të urryer, dhe ato i kanë lindur fëmijë, si e dashura ashtu edhe e urryera, dhe në qoftë se djali i parëlindur është i së urryerës, atëherë, ditën që u lë bijve të tij si trashëgim atë që zotëron, nuk mund ta bëjë të parëlindur djalin e së dashurës para djalit të së urryerës, që është në të vërtetë i parëlinduri; por do ta njohë si të parëlindur djalin e së urryerës, duke i dhënë një pjesë të dyfishtë nga gjithçka që ka, sepse ai është fillimi i fuqisë së tij; e drejta e të parëlindurit është e tij.”
Si përgjigjen të krishterët
Të krishterët tregojnë bijat e Celofehadit, që nuk kishin vëllezër. Perëndia ua plotësoi kërkesën, ndaj bijat fituan një të drejtë që nuk e kishin pasur. Ata shtojnë se Jobi u dha bijave të tij trashëgimi midis vëllezërve të tyre. Shumë mbajnë gjithashtu se ligji civil i Izraelit nuk i detyron të krishterët. Çdo pikës i përgjigjemi më poshtë.
“Do t'u flasësh bijve të Izraelit dhe do t'u thuash: Në qoftë se një njeri vdes pa lënë djem, trashëgiminë e tij do t'ia kaloni bijës së tij. Në qoftë se nuk ka bijë, trashëgiminë e tij do t'ua jepni vëllezërve të tij. Në qoftë se nuk ka vëllezër, trashëgiminë e tij do t'ua jepni vëllezërve të atit të tij. Dhe në qoftë se ati i tij nuk ka vëllezër, trashëgiminë e tij do t'ia jepni të afërmit më të ngushtë të familjes së tij, dhe ai do ta zotërojë. Ky do të jetë për bijtë e Izraelit një statut gjykimi, ashtu siç e urdhëroi ZOTI Moisiun.”
“Dhe në gjithë vendin nuk gjendeshin gra aq të bukura sa bijat e Jobit; dhe ati i tyre u dha atyre trashëgimi midis vëllezërve të tyre.”
Pikë për pikë
Numrat 27:8-11 — Tevrati (Ligji), kapitulli 27, vargu 8-11
“Do t'u flasësh bijve të Izraelit dhe do t'u thuash: Në qoftë se një njeri vdes pa lënë djem, trashëgiminë e tij do t'ia kaloni bijës së tij. Në qoftë se nuk ka bijë, trashëgiminë e tij do t'ua jepni vëllezërve të tij. Në qoftë se nuk ka vëllezër, trashëgiminë e tij do t'ua jepni vëllezërve të atit të tij. Dhe në qoftë se ati i tij nuk ka vëllezër, trashëgiminë e tij do t'ia jepni të afërmit më të ngushtë të familjes së tij, dhe ai do ta zotërojë. Ky do të jetë për bijtë e Izraelit një statut gjykimi, ashtu siç e urdhëroi ZOTI Moisiun.”
Cituar për
Perëndia iu përgjigj bijave të Celofehadit. Ligji u dha bijave trashëgimi dhe kështu i mbrojti gratë.
Përgjigjja
Vendimi u dha sepse ati i tyre vdiq pa djem. E bëri bijën trashëgimtare vetëm kur nuk ka djalë. Një bijë me vëlla prapë nuk merr asgjë, dhe e veja prapë lihet jashtë. Kurani i jep bijës një pjesë qoftë që ka vëllezër apo jo. Sipas Numrave 27, një bijë pa vëlla e merr gjithë pasurinë. Por lista nuk përmend asnjë të ve apo nënë ndër trashëgimtarët. Kurani i jep një bije të vetme gjysmën dhe cakton pjesë edhe për nënën dhe gruan, ndaj ato nuk lihen jashtë.
Ku përfundon — Ligji e mbron bijën vetëm kur nuk ka djalë. Kurani e mbron në çdo rast.
Numrat 27:8-11 — Tevrati (Ligji), kapitulli 27, vargu 8-11
“Do t'u flasësh bijve të Izraelit dhe do t'u thuash: Në qoftë se një njeri vdes pa lënë djem, trashëgiminë e tij do t'ia kaloni bijës së tij. Në qoftë se nuk ka bijë, trashëgiminë e tij do t'ua jepni vëllezërve të tij. Në qoftë se nuk ka vëllezër, trashëgiminë e tij do t'ua jepni vëllezërve të atit të tij. Dhe në qoftë se ati i tij nuk ka vëllezër, trashëgiminë e tij do t'ia jepni të afërmit më të ngushtë të familjes së tij, dhe ai do ta zotërojë. Ky do të jetë për bijtë e Izraelit një statut gjykimi, ashtu siç e urdhëroi ZOTI Moisiun.”
Cituar për
Ky ishte ligji civil i Izraelit. Të krishterët nuk detyrohen prej tij, ndaj Numrat 27 nuk është rregulli i krishterë.
Përgjigjja
Atëherë Bibla nuk u jep grave të krishtera asnjë ligj trashëgimie. Dhiata e Re nuk cakton asnjë pjesë për bijën, gruan apo nënën. I vetmi rend trashëgimtarësh në Bibël është Numrat 27, të cilin ajo e quan statut. Në të bija vjen pas djalit, dhe e veja nuk përmendet. Kurani cakton një pjesë për secilën prej tyre me urdhër të Zotit.
Ku përfundon — Lënia mënjanë e Ligjit i lë gratë e krishtera pa asnjë pjesë nga shkrimi.
Jobi 42:15 — Shkrimet (Ketuvim), kapitulli 42, vargu 15
“Dhe në gjithë vendin nuk gjendeshin gra aq të bukura sa bijat e Jobit; dhe ati i tyre u dha atyre trashëgimi midis vëllezërve të tyre.”
Cituar për
Jobi u dha bijave të tij trashëgimi midis vëllezërve të tyre, ndaj Bibla i nderon bijat si trashëgimtare.
Përgjigjja
Vargu regjistron atë që zgjodhi të bënte një baba. Nuk është ligj. Statuti “ashtu siç e urdhëroi ZOTI Moisiun” mbeti Numrat 27. Në Kuran pjesa e bijës është ligj i caktuar nga Zoti, jo mirësi e një babai.
Ku përfundon — Dhurata e një babai në një histori nuk e ndryshon rendin e trashëgimtarëve të Ligjit.
Këndvështrime
Krishterimi kryesor
Ligji i Moisiut i shërbeu Izraelit të lashtë. Numrat 27 i mbronte bijat në rrethanat e veta, dhe të krishterët nuk detyrohen nga ligji civil i Izraelit.
Perëndia u dha bijave të Celofehadit trashëgiminë e atit të tyre, gjë që të krishterët e lexojnë si mbrojtje e bijave nga Ligji.
Kundërpërgjigje
E vërtetë, Perëndia ua plotësoi kërkesën. Por vendimi e bëri bijën trashëgimtare vetëm kur nuk kishte djalë. Kurani i jep bijës një pjesë qoftë që ka vëllezër apo jo (4:11).
Jobi u dha bijave të tij trashëgimi midis vëllezërve të tyre.
Kundërpërgjigje
Është një vepër e mirë, por vargu regjistron atë që zgjodhi një baba, jo një ligj. Ligji mbeti Numrat 27. Në Kuran pjesa e bijës është ligj i caktuar nga Zoti (4:7).
Pikëpamja islame
Vetë Zoti caktoi një pjesë për gratë: për bijën pranë vëllezërve të saj, për nënën dhe për gruan. Ligji i Biblës i jep bijës një pjesë vetëm kur nuk ka djalë. Nuk përmend asnjë pjesë për të venë.
Te Numrat 27 bija trashëgon vetëm nëse nuk ka djalë, dhe e veja nuk është ndër trashëgimtarët.
Një bijë që trashëgonte duhej të martohej brenda fisit të atit të saj.
Kurani u jep burrave dhe grave një pjesë të caktuar, qoftë pasuria e vogël apo e madhe.
Kurani u jep bijave një pjesë bashkë me vëllezërit e tyre, dhe i jep nënës një pjesë. Gruas i jep një të katërtën ose një të tetën.
Pjesa e dyfishtë e djalit përputhet me detyrën e tij për të paguar për shtëpinë, një detyrë që bija nuk e mban.
Edhe Ligji i Moisiut jep një pjesë të dyfishtë, djalit të parëlindur mbi vëllezërit e tij.