Përgjigje e shkurtër
Islami është i vërtetë sepse çdo hap i argumentit të tij qëndron, dhe hapat lidhen me njëri-tjetrin. Diçka ekziston, dhe asgjë që shohim nuk e shpjegon ekzistencën e vet. Prandaj duhet të ketë një qenie që nuk varet nga asgjë, dhe ajo qenie është një, siç mëson Islami. Një Krijues që u dha njerëzve mendje dhe ndjenjën e së drejtës do t'i udhëzonte. Kurani pretendon se është ky udhëzim, dhe ai mund të provohet. Teksti i tij u ruajt, sfida e tij për të sjellë një kapitull si ai nuk u përmbush kurrë, dhe profecia e tij për romakët u vërtetua. Njeriu që e solli quhej i besueshmi para se të pretendonte ndonjë gjë, dhe misioni i kushtoi shumë. Shpjegimi më i mirë i gjithë kësaj është ai që dha ai vetë: Allahu (﷾) e dërgoi. Çdo hap ka faqen e vet, me kundërshtimet të marra përgjigje.
Diçka ekziston, dhe asgjë që shohim nuk e shpjegon ekzistencën e vet.
Pra, çfarë duhet të ekzistojë?
Një qenie që nuk varet nga asgjë.
Si është ajo qenie?
Një, pa pjesë dhe pa të barabartë.
A do të na udhëzonte ai Krijues?
Një Krijues i urtë që na dha mendje nuk do të na linte pa qëllim.
Cili mesazh i kalon provat?
Kurani: teksti i tij u ruajt, sfida e tij nuk u përmbush kurrë, dhe profecia e tij për romakët doli e vërtetë.
A ishte i sinqertë njeriu që e solli?
Quhej i besueshmi para se të pretendonte ndonjë gjë, dhe misioni i kushtoi shtrenjtë.
Shpjegimi që përputhet me të gjitha është vetë i tiji: Allahu (﷾) e dërgoi.
Shpjegimi i plotë
Hapi i parë: ekziston diçka që nuk varet nga asgjë
Çdo gjë që takojmë varet nga diçka tjetër për ekzistencën e saj. Dhe një zinxhir gjërash që varen nga të tjerat, sado i gjatë, nuk e shpjegon veten. Ibn Sina, dhe më vonë Leibniz, argumentuan se një zinxhir i tillë ka nevojë për një qenie që ekziston nga vetë natyra e saj dhe nuk varet nga asgjë. Kurani bën të njëjtën pyetje: a janë krijuar ata nga hiçi, apo janë vetë krijuesit? Faqja për pse ka diçka në vend që të mos ketë asgjë e shtjellon argumentin hap pas hapi.
E ndan gjithçka që ekziston në atë që është vetëm e mundshme në vetvete (mumkin el-uxhud), e cila ka nevojë për një shkak, dhe atë që është e domosdoshme në vetvete (vaxhib el-uxhud), e cila nuk ka nevojë për asnjë. Argumenton se një zinxhir gjërash të mundshme, sado i gjatë, ka nevojë për një qenie të domosdoshme jashtë tij, dhe se kjo qenie është një dhe nuk ka pjesë.
Argumenton se arsyeja e mjaftueshme për gjithë serinë e gjërave të rastësishme duhet të qëndrojë jashtë asaj serie, në një substancë të domosdoshme, të cilën Leibniz e quan Perëndi.
“A mos vallë, ata janë krijuar nga hiçi apo mos janë ata krijues të vetvetes?! A mos vallë ata kanë krijuar qiejt dhe Tokën?! Nuk është kështu, por ata nuk janë aspak të bindur.”
Hapi i dytë: ajo qenie është një dhe nuk ka nevojë për asgjë
Një qenie që nuk varet nga asgjë nuk mund të jetë e përbërë nga pjesë, përndryshe do të varej prej tyre. Ajo nuk mund ta ndajë natyrën e saj me një të barabartë, përndryshe diçka do t'i dallonte dhe do t'i kufizonte. Pra ajo është një, pa pjesë dhe pa të barabartë. Ky është Perëndia i njërës prej sureve më të shkurtra të Kuranit: Allahu (﷾), i Vetmi, i Përjetshmi, që as nuk lind, as nuk është i lindur, dhe me të cilin askush nuk është i barabartë. Disa besime i japin Perëndisë trup, familje apo ortakë. Përshkrimi i Islamit është ai në të cilin arrin arsyeja.
E ndan gjithçka që ekziston në atë që është vetëm e mundshme në vetvete (mumkin el-uxhud), e cila ka nevojë për një shkak, dhe atë që është e domosdoshme në vetvete (vaxhib el-uxhud), e cila nuk ka nevojë për asnjë. Argumenton se një zinxhir gjërash të mundshme, sado i gjatë, ka nevojë për një qenie të domosdoshme jashtë tij, dhe se kjo qenie është një dhe nuk ka pjesë.
“Thuaj: “Ai është Allahu, Një dhe i Vetëm! Allahu është Absoluti, të Cilit i përgjërohet gjithçka në amshim. Ai as nuk lind, as nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë (a i krahasueshëm) me Atë!””
Hapi i tretë: një Krijues që na dha mendje do të na udhëzonte
Kemi mendje që pyesin pse jemi këtu, dhe një ndjenjë se disa gjëra janë të drejta dhe të tjera të gabuara. Një Krijues i urtë që na bëri kështu nuk do ta linte pa përgjigje pyetjen e qëllimit tonë. Kurani e shtron si pyetje: a mendon njeriu se do të lihet pa qëllim? A menduat se ju krijuam kot? Prandaj është e arsyeshme të presim një mesazh nga Allahu (﷾), dhe ta kërkojmë.
“Vallë, a mendon njeriu se do të mbetet pa përgjegjshmëri?”
“Mos vallë, keni menduar që Ne ju kemi krijuar kot dhe që nuk do të ktheheshit te Ne (për t’ju gjykuar)?!”
Hapi i katërt: një mesazh duhet të kalojë prova nga jashtë
Një libër që thotë se vjen nga Perëndia nuk provon asgjë duke e thënë këtë. Prandaj Kurani ofron prova që funksionojnë jashtë pretendimit të tij. Ai sfidon këdo që dyshon të sjellë një kapitull të vetëm si ai. Ai i fton lexuesit të kërkojnë kundërthënie në të, duke thënë se një libër nga dikush tjetër përveç Allahut (﷾) do të kishte shumë. Këto janë prova të hapura: lexuesi nuk ka nevojë të besojë më parë për t'i zbatuar. Pretendimi qëndron ose bie sipas tyre.
“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”
“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”
Hapi i pestë: Kurani i kalon ato
Teksti i tij u ruajt. Dy fletë të dorëshkrimit të Birminghamit datohen me radiokarbon midis viteve 568 dhe 645 e.s. Ato mbartin tekstin e sureve të tyre ashtu siç i ka Kurani sot. Sfida e tij iu bë fillimisht Kurejshëve, arti më i lartë i të cilëve ishte poezia. Ata zgjodhën bojkotin dhe luftën, në vend që të sillnin një kapitull si ai. Ai parashikoi se romakët e mundur do të fitonin brenda disa vjetëve. Dhe në vitin 622 Herakliu e ktheu rrjedhën e luftës. Profeti (ﷺ) tha se çdo profeti iu dhanë shenja, dhe ajo që iu dha atij ishte shpallja. Vetë libri është shenja që mbetet.
Dy fletë pergamene që mbartin pjesë të sureve 18 deri në 20 me shkrimin e hershëm hixhazi. Në vitin 2015 Njësia e Përshpejtuesit Radiokarbonik të Oksfordit e dati pergamenën midis viteve 568 dhe 645 e.s., me probabilitet 95,4 për qind, një hapësirë kohe që përfshin jetën e Profetit (ﷺ) (rreth 570-632). Përveç disa pikave të vogla drejtshkrimi, teksti në fletë është teksti i atyre sureve ashtu siç i ka Kurani sot.
Transmeton si i përndoqën Kurejshët ndjekësit e Profetit (ﷺ) në Mekë, përfshirë si Umejje ibn Halefi e shtriu Bilalin në shpinë në vapën e mesditës me një gur të madh mbi gjoks; dhe si Kurejshët shkruan një marrëveshje për të bojkotuar fiset e Hashimit dhe të el-Mutalibit, që zgjati dy ose tre vjet.
“U mundën bizantinët, në afërsi të tokës (arabe), por pas thyerjes së tyre, me siguri do të fitojnë brenda disa vjetëve. Me të vërtetë, është vendimi i Allahut, si për të parën dhe për të dytën. Dhe, atë ditë, do të gëzohen besimtarët”
Një histori e perandorit romak (bizantin) Herakliu. Shënon pushtimet perse të tokave romake, përfshirë Jeruzalemin në vitin 614, dhe fushatat kundërsulmuese të Herakliut nga viti 622, që përfunduan me fitoren e tij pranë Ninivesë në vitin 627 dhe me dorëzimin nga persët të tokave të pushtuara.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se çdo profeti iu dhanë shenja që i çuan njerëzit të besonin, por ajo që iu dha atij vetë ishte shpallja që Allahu ia dërgoi, prandaj shpresonte të kishte më shumë ndjekës në Ditën e Ringjalljes.
I ruajtur siç u dhaDy fletë të dorëshkrimit të Birminghamit, të datuara 568 deri në 645 e.s., mbajnë pjesë të sureve 18 deri në 20. Përveç pikave të vogla drejtshkrimi, teksti i tyre është teksti i Kuranit sot.
Sfida e tijBëni një sure si ai (2:23). Kurejshët, mjeshtrit e poezisë, zgjodhën në vend të kësaj bojkotin dhe luftën.
Profecia e tijRomakët e mundur do të fitonin brenda pak vitesh (30:2-4). Në 622 Herakliu e ktheu luftën.
Hapi i gjashtë: njeriu që e solli
Para se të pretendonte ndonjë gjë, njerëzit e Mekës e quanin Muhamedin (ﷺ) el-Emin, i besueshmi, dhe i linin sendet e tyre të çmuara te ai. Ai nuk dinte as të lexonte, as të shkruante. Mesazhi i tij i solli bojkot, përndjekje, mërgim dhe luftë. Ai vdiq me parzmoren të lënë peng për elb. Kurani që ai recitonte e qorton publikisht, sepse u vrenjt ndaj një të verbri. Asnjë falsifikues nuk e shkruan qortimin e vet në librin e tij. Kur dielli u eklipsua ditën që i vdiq djali, njerëzit thanë se ishte për djalin e tij. Ai u tha se dielli dhe hëna nuk eklipsohen për vdekjen e askujt. Kështu ai refuzoi një nder që ata ishin gati t'ia jepnin.
Transmeton se para misionit të tij Muhamedi (ﷺ) njihej ndër Kurejshët si el-Emin, i besueshmi. Kur fiset u grindën se kush duhej ta vinte përsëri në vend Gurin e Zi gjatë rindërtimit të Qabes, ata ranë dakord të pranonin gjykimin e burrit të parë që do të hynte, dhe ai ishte ai. Njerëzit e Mekës i linin sendet e tyre të çmuara në ruajtje te ai, dhe në Hixhret ai e la Aliun pas që t'ua kthente pronarëve.
“Para këtij, ti (Muhamed) nuk kishe lexuar kurrfarë libri e as që kishe shkruar gjë me dorën tënde; përndryshe, ndjekësit e së pavërtetës do të dyshonin.”
Transmeton si i përndoqën Kurejshët ndjekësit e Profetit (ﷺ) në Mekë, përfshirë si Umejje ibn Halefi e shtriu Bilalin në shpinë në vapën e mesditës me një gur të madh mbi gjoks; dhe si Kurejshët shkruan një marrëveshje për të bojkotuar fiset e Hashimit dhe të el-Mutalibit, që zgjati dy ose tre vjet.
Aishja transmeton se kur vdiq Profeti (ﷺ), parzmorja e tij ishte e zotëruar nga një hebre si garanci për tridhjetë masa elbi.
“Ai u vrenjt dhe ktheu kurrizin, kur i erdhi pranë i verbri. E ku e di ti, ndoshta ai dëshironte të pastrohej (nga gjynahet) ose të merrte këshillë, e këshilla t’i sillte dobi atij?! Sa për atë që është i pasur, ti atij po i kushton vëmendje, megjithëse nuk ke përgjegjësi, nëse ai nuk dëshiron të pastrohet. Sa për atë që të vjen duke nxituar dhe ndien frikë (nga Allahu), ti atij nuk po ia vë veshin.”
El-Mugire ibn Shube transmeton se dielli u eklipsua ditën kur vdiq Ibrahimi, djali i Profetit (ﷺ), dhe njerëzit thanë se ishte eklipsuar për shkak të vdekjes së Ibrahimit. Profeti tha se dielli dhe hëna nuk eklipsohen për vdekjen apo lindjen e askujt dhe u tha të falen e ta thërrasin Allahun kur shohin një eklips.
Hapi i shtatë: cili shpjegim përshtatet
Ka tre shpjegime për pretendimin e tij. Ai gënjeu, ai gaboi sinqerisht, ose ai tha të vërtetën. Një gënjeshtar nuk vuan vite përndjekjeje për një pretendim që nuk i sjell asnjë pasuri, as nuk vdes i varfër pasi ka sunduar Arabinë. Historiani W. Montgomery Watt, një i krishterë, gjykoi se gatishmëria e tij për të vuajtur për bindjet e tij flet për ndershmërinë e tij. Një njeri i sinqertë, por i gabuar, nuk i shkruan korrigjimet e veta në shkrimin e tij të shenjtë, nuk refuzon një nder që turma ishte gati t'ia jepte, dhe nuk sjell një libër që dëgjuesit e tij të parë nuk mund ta barazonin. Shpjegimi që u përshtatet të gjitha provave është ai që dha ai vetë: Allahu (﷾) e dërgoi.
Një biografi nga një historian i krishterë i Islamit në Universitetin e Edinburgut. Watt argumenton se gatishmëria e Muhamedit (ﷺ) për të vuajtur përndjekje për bindjet e tij, karakteri i lartë moral i njerëzve që besuan në të dhe madhështia e asaj që arriti, të gjitha flasin për ndershmërinë e tij themelore.
Aishja transmeton se kur vdiq Profeti (ﷺ), parzmorja e tij ishte e zotëruar nga një hebre si garanci për tridhjetë masa elbi.
“Ai u vrenjt dhe ktheu kurrizin, kur i erdhi pranë i verbri. E ku e di ti, ndoshta ai dëshironte të pastrohej (nga gjynahet) ose të merrte këshillë, e këshilla t’i sillte dobi atij?! Sa për atë që është i pasur, ti atij po i kushton vëmendje, megjithëse nuk ke përgjegjësi, nëse ai nuk dëshiron të pastrohet. Sa për atë që të vjen duke nxituar dhe ndien frikë (nga Allahu), ti atij nuk po ia vë veshin.”
El-Mugire ibn Shube transmeton se dielli u eklipsua ditën kur vdiq Ibrahimi, djali i Profetit (ﷺ), dhe njerëzit thanë se ishte eklipsuar për shkak të vdekjes së Ibrahimit. Profeti tha se dielli dhe hëna nuk eklipsohen për vdekjen apo lindjen e askujt dhe u tha të falen e ta thërrasin Allahun kur shohin një eklips.
“Thuaj: “Sikur të tuboheshin të gjithë njerëzit dhe xhindet për të hartuar një Kuran të tillë, ata nuk do të mund të hartonin një të ngjashëm me të, madje, edhe sikur ta ndihmonin njëri - tjetrin.””
| Shpjegimi | Vuajti për të dhe vdiq i varfër | Libri i tij e korrigjon | Sfida e tij nuk u përmbush kurrë |
|---|---|---|---|
| Gënjeu | |||
| Ishte i sinqertë, por gabonte | |||
| Allahu (﷾) e dërgoi |
- Përputhet
- Nuk përputhet
Përgjigjja e Islamit: mendohuni dhe ndiqni provat
Kurani nuk kërkon besim të verbër. Ai e quan krijimin e qiejve dhe të Tokës, dhe ndërrimin e natës e të ditës, shenja për njerëzit me mend. Ata mendojnë për to, dhe pastaj i kthehen Zotit të tyre. Argumenti i tij është ai që u shtjellua më lart: një Krijues që nuk varet nga asgjë, një mesazh që mund të provohet dhe një i dërguar jeta e të cilit e vërteton.
“Me të vërtetë, në krijimin e qiejve dhe të Tokës dhe në ndërrimin e natës e të ditës, ka shenja për mendarët, për ata që e përmendin Allahun duke qëndruar në këmbë, ndenjur ose shtrirë dhe që meditojnë për krijimin e qiejve dhe të Tokës (duke thënë:) O Zoti Ynë! Ti nuk i ke krijuar kot këto, lartësuar qofsh (nga çdo e metë)! Prandaj na ruaj nga ndëshkimi i zjarrit.”
“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”
Përgjigjet, dhe përgjigjja ndaj tyre
Kurani 4:82 — Sureja En-Nisa, ajeti 82
“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”
Cituar për
Përdorimi i Kuranit për të provuar Kuranin është rreth vicioz. Sigurisht që libri thotë se vjen nga Perëndia.
Përgjigjja
Do të ishte rreth vicioz nëse argumenti do të ishte ‘Kurani e thotë, pra është e vërtetë’. Nuk është. Kurani përmend prova që kushdo mund t'i bëjë pa besuar më parë: sillni një kapitull si ai, kërkoni kundërthënie në të, krahasoni tekstin e tij me dorëshkrimet më të vjetra, kontrolloni profecinë e tij me historinë. Ajetet vetëm i shpallin provat; vendimin e japin provat.
Ku përfundon — Provat e Kuranit funksionojnë nga jashtë, prandaj zbatimi i tyre nuk është rreth vicioz.
Ibn Sina, el-Isharat ve et-Tenbihat (Treguesit dhe kujtesat, shek. i 11-të)
E ndan gjithçka që ekziston në atë që është vetëm e mundshme në vetvete (mumkin el-uxhud), e cila ka nevojë për një shkak, dhe atë që është e domosdoshme në vetvete (vaxhib el-uxhud), e cila nuk ka nevojë për asnjë. Argumenton se një zinxhir gjërash të mundshme, sado i gjatë, ka nevojë për një qenie të domosdoshme jashtë tij, dhe se kjo qenie është një dhe nuk ka pjesë.
Cituar për
Edhe nëse ka një Krijues, kjo nuk tregon se Ai është Perëndia i Islamit dhe jo i një besimi tjetër.
Përgjigjja
Arsyeja jep jo vetëm ekzistencën e Krijuesit, por edhe natyrën e Tij: një, pa pjesë, që nuk varet nga asgjë, pa të barabartë. Kjo i përjashton zotat me familje, trupa apo ortakë. Pastaj pyetja është cili mesazh e sjell këtë Perëndi dhe i kalon provat, dhe kjo është puna e hapave katër deri në shtatë.
Ku përfundon — Krijuesi që gjen arsyeja është Ai që përshkruan Islami, dhe mesazhi për Të duhet ende të provohet.
Këndvështrime
Çdo fe pretendon se është e vërtetë
Shumë skeptikë thonë se çdo fe u ofron ndjekësve të saj arsye dhe shenja, dhe ndjekësit e saj i gjejnë bindëse. Prandaj, thonë ata, arsyet për Islamin nuk janë më të mira se arsyet për çdo besim tjetër.
Ndjekësit e çdo feje i gjejnë bindëse shenjat e tyre, prandaj fakti që dikush i gjen bindëse ato të Islamit nuk tregon asgjë.
Kundërpërgjigje
Fakti që njerëzit nuk pajtohen tregon se pretendimet duhen krahasuar, jo se të gjitha janë të barabarta. Provat e Islamit janë publike: një tekst i ruajtur, një sfidë e hapur, një dëshmi që çdo historian mund ta lexojë.
Muhamedi (ﷺ) ishte i sinqertë, por i gabuar
Disa historianë pranojnë se Profeti (ﷺ) ishte i sinqertë dhe se vërtet besonte se merrte shpallje. Por ata mendojnë se shpallja vinte nga mendja e tij.
Profeti (ﷺ) besonte sinqerisht në misionin e tij, por sinqeriteti nuk tregon se Allahu i foli.
Kundërpërgjigje
Është e vërtetë, sinqeriteti nuk është provë. Por një njeri që gënjen veten nuk e qorton veten në shkrimin e tij të shenjtë. Ai nuk refuzon një nder që ia ofroi turma. Dhe nuk sjell një libër që dëgjuesit e tij të parë nuk mund ta barazonin.
Pikëpamja islame
Islami është i vërtetë sepse argumenti i tij qëndron në çdo hap. Ka një Krijues që nuk varet nga asgjë, një dhe pa të barabartë. Ka një mesazh që mund të provohet, dhe ai i kalon provat. Dhe ka një të dërguar jeta e të cilit përshtatet vetëm me një shpjegim: Allahu (﷾) e dërgoi.
Çdo gjë që varet nga diçka ka nevojë, në fund, për një qenie që nuk varet nga asgjë, dhe ajo qenie është një.
Kurani sfidon këdo që dyshon të sjellë një kapitull si ai, dhe fton të kërkohen kundërthënie në të.
Fletë të një dorëshkrimi kuranor të datuara në vitet 568-645 e.s. mbartin tekstin e sureve të tyre ashtu siç është sot.
Kurani parashikoi se romakët e mundur do të fitonin brenda disa vjetëve, dhe ashtu ndodhi.
Muhamedi (ﷺ) njihej si i besueshëm para misionit të tij dhe vuajti për të, në vend që të fitonte prej tij.
Allahu (﷾) e dërgoi Muhamedin (ﷺ) me Kuranin si udhëzim për të gjithë njerëzit.