Përgjigje e shkurtër
Po. Një njeri që thotë se Allahu (﷾) e dërgoi mund të jetë vetëm një nga tri gjëra. Ai gënjente, për para, pushtet ose famë. Ai ishte i çmendur ose i mashtruar, dhe vetëm e besonte. Ose thoshte të vërtetën. Të dhënat i përjashtojnë dy të parat. Populli i tij e quante el-Emin, i besueshmi, para se të pretendonte ndonjë gjë. Edhe armiku i tij Ebu Sufjani pranoi se nuk e kishin akuzuar kurrë për gënjeshtër. Kur kurejshët i ofruan ta bënin njeriun më të pasur dhe mbretin e tyre nëse do të ndalej, ai refuzoi. Ai duroi vite përndjekjeje, dhe vdiq me parzmoren e tij lënë peng për elb. As nuk ishte i çmendur. Vetë i dërguari i armiqve të tij tha se fjalët që ai recitonte nuk ishin poezi, magji ose fall. Dhe njeriu që ata e quanin të çmendur e bashkoi pjesën më të madhe të Arabisë nën një ligj. Një njeri që mashtron veten nuk reciton ajete që e korrigjojnë publikisht. Ajo që mbetet është përgjigjja e tretë: ai ishte i dërguari i fundit i Allahut (﷾).
Shpjegimi i plotë
Vetëm tri mundësi
Profeti (ﷺ) tha se Allahu (﷾) e kishte dërguar, dhe se Kurani ishte fjala e Allahut (﷾), jo e tij. Një njeri që thotë këtë mund të jetë vetëm një nga tri gjëra. Ai gënjente, dhe e dinte, ndoshta për para, pushtet ose famë. Ose ishte i çmendur ose i mashtruar: e besonte vërtet, por ajo vinte nga mendja e tij ose nga diçka tjetër. Ose thoshte të vërtetën. Vetë Kurani i shënon dy akuzat e para, dhe u përgjigjet. Secila mund të provohet me të dhënat e jetës së tij, një nga një.
“Jobesimtarët thonë: “Ky (Kuran) është vetëm gënjeshtër, të cilën e ka trilluar ai me ndihmën e njerëzve të tjerë.” Kjo që thonë ata është e padrejtë dhe shpifje. Dhe ata thonë: “Këto janë përralla të popujve të lashtë; të cilat i ka vënë t’i shkruhen e t’i lexohen atij në mëngjes e mbrëmje.””
“Ata (idhujtarët) thonë: O ti që të është shpallur Këshilla (Kurani), ti je vërtet i marrë!”
“se ti (o Muhamed), falë mirësisë së Zotit tënd, nuk je i marrë.”
A ishte gënjeshtar?
Para shpalljes, Profeti (ﷺ) njihej në Mekë si el-Emin, i besueshmi. Njerëzit i linin atij gjërat e tyre me vlerë. Kur fiset u grindën se kush duhej ta vinte Gurin e Zi përsëri në vend, ata ranë dakord ta pranonin gjykimin e tij. Kur ai i thirri për herë të parë fiset bashkë në kodrën Safa, ata i thanë se nuk e kishin njohur kurrë të thoshte diçka tjetër përveç së vërtetës. Vite më vonë, Ebu Sufjani, ende armik i tij, u pyet nga perandori bizantin Herakliu. I pyetur nëse e kishin akuzuar ndonjëherë Muhamedin (ﷺ) për gënjeshtër para misionit të tij, ai tha jo. Herakliu nxori përfundimin: një njeri që nuk gënjente për njerëzit nuk do të gënjente për Allahun (﷾). Kurani i thotë të tregojë gjithë jetën që kishte kaluar mes tyre para se të vinte ai.
Transmeton se para misionit të tij Muhamedi (ﷺ) njihej ndër Kurejshët si el-Emin, i besueshmi. Kur fiset u grindën se kush duhej ta vinte përsëri në vend Gurin e Zi gjatë rindërtimit të Qabes, ata ranë dakord të pranonin gjykimin e burrit të parë që do të hynte, dhe ai ishte ai. Njerëzit e Mekës i linin sendet e tyre të çmuara në ruajtje te ai, dhe në Hixhret ai e la Aliun pas që t'ua kthente pronarëve.
Ibn Abbasi transmeton se kur Profeti (ﷺ) mblodhi për herë të parë fiset e Kurejshit në kodrën Safa, i pyeti nëse do ta besonin po t'i paralajmëronte për kalorës në luginë. Ata u përgjigjën po, sepse nuk e kishin njohur kurrë të thoshte diçka tjetër përveç së vërtetës. Pastaj ai u tha se ishte paralajmërues për një dënim të rëndë.
Ebu Sufjani, që atëherë ishte ende armik i Profetit (ﷺ), u pyet nga perandori bizantin Herakliu. Kur u pyet nëse e kishin akuzuar ndonjëherë Muhamedin për gënjeshtër para se të pretendonte profetësinë, ai u përgjigj jo. Herakliu arriti në përfundimin se një njeri që nuk gënjen për njerëzit nuk do të gënjente për Allahun.
“Thuaj: “Sikur të kishte dashur Allahu, unë nuk do t’jua kisha lexuar dhe as që do të bënte Ai që ta mësoni ju atë. Unë kam jetuar një kohë (të gjatë) në mesin tuaj para profetësisë, a nuk po mendoni?””
Një gënjeshtar nuk bën premtime që mund të kontrollohen
Një gënjeshtar i shmang premtimet që armiqtë e tij mund t'i kontrollojnë. Kurani bëri dy. Kur Persia i kishte shtypur romakët, ai tha se romakët do të fitonin brenda pak vjetëve. Nga viti 622, perandori romak Herakliu e ktheu luftën, dhe deri më 627 e kishte mundur Persinë. Ai tha gjithashtu se xhaxhai i Profetit (ﷺ), Ebu Lehebi, një nga armiqtë e tij më të ashpër, do të digjej në Zjarr, që do të thoshte se do të vdiste mohues. Ebu Lehebi jetoi për vite pasi u recitua kjo. Mjaftonte të thoshte se ishte mysliman, edhe rrejshëm, për ta vënë në dyshim. Ai nuk e bëri kurrë, dhe vdiq pak pas betejës së Bedrit, ende armik i Islamit. Faqja “Cilat profeci të Kuranit u përmbushën?” i paraqet të dyja.
“U mundën bizantinët, në afërsi të tokës (arabe), por pas thyerjes së tyre, me siguri do të fitojnë brenda disa vjetëve. Me të vërtetë, është vendimi i Allahut, si për të parën dhe për të dytën. Dhe, atë ditë, do të gëzohen besimtarët”
Një histori e perandorit romak (bizantin) Herakliu. Shënon pushtimet perse të tokave romake, përfshirë Jeruzalemin në vitin 614, dhe fushatat kundërsulmuese të Herakliut nga viti 622, që përfunduan me fitoren e tij pranë Ninivesë në vitin 627 dhe me dorëzimin nga persët të tokave të pushtuara.
“Iu thafshin duart Ebu Lehebit dhe u thaftë në gjithçka! Nuk do ta ndihmojnë atë as pasuria dhe as fitimet e tjera. Ai, me siguri, do të hidhet në zjarrin me flakë të tërbuara,”
Transmeton se Ebu Lehebi mbeti në Mekë kur Kurejshët marshuan drejt Bedrit, dhe se vdiq pak pas betejës, ende armik i Profetit (ﷺ) dhe i Islamit.
A e bëri për përfitim?
Ai nuk kishte nevojë për para ose pozitë. Para misionit të tij ishte martuar me Hatixhen, një tregtare e respektuar e Mekës, tregtinë e së cilës e kishte bartur, dhe populli i tij e besonte dhe e nderonte. Dhe nëse e trilloi për para, pushtet ose famë, atij iu ofruan të treja, dhe i refuzoi. Kurejshët i dërguan Utbe ibn Rebian me një ofertë. Nëse donte para, do ta bënin më të pasurin prej tyre. Nëse donte nder, do ta bënin prijësin e tyre. Nëse donte të ishte mbret, do ta bënin mbretin e tyre. Ai e dëgjoi Utben deri në fund, pastaj i recitoi Kuranin. Edhe sikur gjithçka që donte të ishte ta udhëhiqte dhe ta reformonte Arabinë, ajo ofertë i jepte pushtetin për ta bërë. Kushti i vetëm ishte që të ndalej së thirruri njerëzit ta adhuronin vetëm Allahun (﷾), dhe këtë ai nuk do ta bënte. As një njeri që do vetëm ndjekës nuk u thotë hebrenjve dhe të krishterëve rreth tij, mbështetjen e të cilëve mund ta kishte fituar, se shkrimet e tyre u ndryshuan, se Jezusi nuk u kryqëzua, dhe se Allahu (﷾) nuk është një nga tre. Në vend të kësaj, mesazhi i tij i solli vite përndjekjeje. Fisi i tij u bojkotua. Ai humbi gruan e tij Hatixhen dhe xhaxhain e tij Ebu Talibin, dhe parësia e Taifit e dëboi. Një engjëll i ofroi t'i rrëzonte malet mbi ata që e kishin mohuar. Ai tha në vend të kësaj se shpresonte që pasardhësit e tyre ta adhuronin vetëm Allahun (﷾). Ai përfundoi si sundimtar i Arabisë, megjithatë vdiq me parzmoren e tij lënë peng te një hebre për elb, dhe nuk la para. Ai nuk do ta mbante as një natë një copë ari të caktuar për lëmoshë. Mund të kalonin dy muaj pa u ndezur zjarr për gatim në shtëpitë e tij, dhe familja e tij jetonte me hurma dhe ujë. Një i huaj që erdhi në xhami duhej të pyeste cili nga burrat e ulur atje ishte Muhamedi (ﷺ). Dhe ai nuk e vuri askënd mbi ligjin: tha se po të vidhte vajza e tij Fatimja, ndëshkimi do të binte edhe mbi të.
Tregon se Muhamedi (ﷺ) lindi në Mekë në Vitin e Elefantit, të cilin tradita myslimane e vendos rreth vitit 570 e.s.; se babai i tij Abdullahu vdiq para se ai të lindte dhe nëna e tij Amineja kur ai ishte gjashtë vjeç; se u rrit nga gjyshi i tij Abdul-Mutalibi dhe pastaj nga xhaxhai i tij Ebu Talibi; se bëri tregti për Hatixhen, një tregtare e nderuar e Mekës, dhe u martua me të kur ishte njëzet e pesë vjeç.
Tregon se Kurejshët e dërguan Utbe ibn Rebiun te Profeti (ﷺ) me një ofertë: nëse donte pasuri, do ta bënin më të pasurin prej tyre; nëse donte nder, do ta bënin prijësin e tyre; nëse donte mbretëri, do ta bënin mbretin e tyre; nëse e kishte zënë ndonjë shpirt, do të paguanin për shërimin e tij. Profeti e dëgjoi deri në fund, pastaj recitoi fillimin e sures Fussilet. Utbeja u kthye dhe u tha Kurejshëve se kishte dëgjuar fjalë që nuk ngjanin as me poezi, as me magji, as me fall, dhe i këshilloi ta linin të qetë.
Tregon persekutimin e myslimanëve në Mekë: bojkotin e Kurejshëve ndaj fisit të Profetit (ﷺ), vdekjen e gruas së tij, Hatixhes, dhe të xhaxhait e mbrojtësit të tij, Ebu Talibit, njëra pas tjetrës, dhe udhëtimin e tij në Taif, ku prijësit e refuzuan dhe, kur po largohej, i lëshuan pas turmën e qytetit.
Aishja e pyeti Profetin (ﷺ) nëse kishte njohur ndonjë ditë më të vështirë se Uhudi. Ai përmendi ditën kur ia paraqiti thirrjen e tij Ibn Abd Jalilit, një prijësi të Taifit, dhe u refuzua. Ndërsa largohej i pikëlluar, erdhi Xhibrili me Engjëllin e Maleve, i cili ofroi t'i rrëzonte dy malet e mëdha mbi ata që e kishin refuzuar. Profeti nuk pranoi dhe tha se shpresonte që pasardhësit e tyre do ta adhuronin vetëm Allahun.
Aishja transmeton se kur vdiq Profeti (ﷺ), parzmorja e tij ishte e zotëruar nga një hebre si garanci për tridhjetë masa elbi.
Amr ibn el-Harithi transmeton se kur vdiq Profeti (ﷺ) nuk la as para, as rob, as asgjë tjetër, përveç mushkës së tij të bardhë, armëve të tij dhe një cope toke që e kishte dhënë si sadaka.
Ukbe ibn el-Harithi transmeton se Profeti (ﷺ) nxitoi për në shtëpi menjëherë pas namazit të ikindisë. Ai shpjegoi se kishte lënë në shtëpi një copë ari nga sadakaja dhe nuk donte që të qëndronte atje gjatë natës, ndaj bëri që të shpërndahej.
Aishja i tha nipit të saj Urves se mund të kalonin tre hëna të reja, dy muaj, pa u ndezur zjarr për gatim në shtëpitë e Profetit (ﷺ). Ata jetonin me hurma dhe ujë, dhe me pak qumësht që ua dërgonin fqinjët ensarë.
Enes ibn Maliku transmeton se ndërsa Sahabët ishin ulur me Profetin (ﷺ) në xhami, një njeri hyri hipur mbi një deve dhe pyeti cili prej tyre ishte Muhamedi. Profeti ishte ulur mes tyre, i mbështetur në krah, dhe ata ia treguan. Njeriu pastaj e pyeti nëse Allahu e kishte dërguar te i gjithë njerëzimi, dhe për namazet, agjërimin dhe lëmoshën.
Aishja transmeton se kurejshët u shqetësuan për një grua nga fisi fisnik Mahzum që kishte vjedhur, dhe i kërkuan Usame ibn Zejdit të ndërhynte për të. Profeti (ﷺ) e pyeti nëse po ndërhynte për një nga ndëshkimet që kishte caktuar Allahu. Pastaj mbajti një fjalim se popujt para tyre u shkatërruan sepse e linin të lirë një hajdut fisnik dhe ndëshkonin një të dobët, dhe u betua se sikur Fatimja, vetë bija e tij, të vidhte, do t'ia priste dorën.
“Mjerë ata që me duart e tyre shkruajnë Librin, e pastaj thonë: “Kjo është prej Allahut” që për këtë të kenë ndonjë dobi të vogël (materiale). Mjerë ata për çfarë kanë shkruar me duart e tyre dhe mjerë ata për çfarë kanë fituar!”
“dhe për fjalët e tyre: “Ne e vramë Mesihun – Isain, të birin e Merjemes, të dërguarin e Allahut”. Por, ata as e vranë, as e kryqëzuan, por ashtu u është dukur. Ata që nuk u pajtuan për çështjen e tij, me siguri që gjenden në dyshim për të. Ata nuk kanë ditur kurrgjë për të, por vetëm kanë hamendësuar. Ata, në të vërtetë, nuk e kanë vrarë,”
“Pa dyshim, janë jobesimtarë ata që thonë: “Allahu është njëri prej Trinisë!” Nuk ka veçse një Zot të Vetëm të vërtetë! Nëse nuk heqin dorë nga ato që thonë, patjetër që jobesimtarët nga mesi i tyre do t’i godasë një dënim i dhembshëm.”
A ishte i çmendur?
Armiqtë e tij vërtet e quajtën të çmendur. Kurani i shënon ata duke thënë: “ti je vërtet i marrë!” Dhe përgjigjet: “falë mirësisë së Zotit tënd, nuk je i marrë”. Të dhënat pajtohen. Para misionit të tij, populli i tij e zgjodhi për ta zgjidhur grindjen për Gurin e Zi. Kurejshët madje i ofruan t'ia paguanin shërimin, në rast se e kishte pushtuar ndonjë shpirt. Por kur i dërguari i tyre Utbe e dëgjoi duke recituar, u kthye dhe u tha se kishte dëgjuar fjalë që nuk i ngjanin poezisë, magjisë apo fallit, dhe i këshilloi ta linin të qetë. Njeriu që ata e quanin të çmendur u dha fund gjakmarrjeve të Arabisë, dhe u dha fiseve të saj një ligj. Çmenduria nuk e bën këtë.
“Ata (idhujtarët) thonë: O ti që të është shpallur Këshilla (Kurani), ti je vërtet i marrë!”
“se ti (o Muhamed), falë mirësisë së Zotit tënd, nuk je i marrë.”
Transmeton se para misionit të tij Muhamedi (ﷺ) njihej ndër Kurejshët si el-Emin, i besueshmi. Kur fiset u grindën se kush duhej ta vinte përsëri në vend Gurin e Zi gjatë rindërtimit të Qabes, ata ranë dakord të pranonin gjykimin e burrit të parë që do të hynte, dhe ai ishte ai. Njerëzit e Mekës i linin sendet e tyre të çmuara në ruajtje te ai, dhe në Hixhret ai e la Aliun pas që t'ua kthente pronarëve.
Tregon se Kurejshët e dërguan Utbe ibn Rebiun te Profeti (ﷺ) me një ofertë: nëse donte pasuri, do ta bënin më të pasurin prej tyre; nëse donte nder, do ta bënin prijësin e tyre; nëse donte mbretëri, do ta bënin mbretin e tyre; nëse e kishte zënë ndonjë shpirt, do të paguanin për shërimin e tij. Profeti e dëgjoi deri në fund, pastaj recitoi fillimin e sures Fussilet. Utbeja u kthye dhe u tha Kurejshëve se kishte dëgjuar fjalë që nuk ngjanin as me poezi, as me magji, as me fall, dhe i këshilloi ta linin të qetë.
Tregimi i gjatë i Xhabir ibn Abdullahut për Haxhin e Lamtumirës së Profetit (ﷺ). Në hutben e tij në Arafat Profeti shpalli se jetët dhe pasuritë e njerëzve janë të shenjta, se çdo gjë e Ditëve të Injorancës është e anuluar, dhe se hakmarrjet për gjak të asaj kohe janë të anuluara, duke filluar me një kërkesë të familjes së tij.
A ishte i mashtruar? Libri e korrigjon
Disa thonë se ishte i ndershëm, por i mashtruar, dhe se zëri që dëgjonte vinte nga mendja e tij. Por një njeri që i ngatërron mendimet e veta me fjalën e Allahut (﷾) nuk reciton ajete që e qortojnë. Kurani e qorton Profetin (ﷺ) me fjalë që ai duhej t'ua recitonte me zë njerëzve që i udhëhiqte. E qorton që u vrenjt ndaj një të verbëri. E qorton që ia ndaloi vetes diçka të lejuar për t'u pëlqyer grave të tij. I thotë se vendimi për disa njerëz nuk ishte i tiji. Dhe i thotë të thotë se ai nuk e di të fshehtën. Kur dielli u errësua ditën kur vdiq djali i tij Ibrahimi, njerëzit thanë se ishte për Ibrahimin. Ai u tha se eklipset nuk ndodhin për vdekjen apo lindjen e askujt. Një njeri që trillon një fe, ose që mashtron veten, do ta kishte marrë atë shenjë. Të tjerë thonë se ishte thjesht një njeri i mirë dhe i urtë, si mësuesit në fe të tjera që jetuan jetë të thjeshta. Por Buda, për shembull, tha se vargjet që i erdhën nuk iu dhanë nga lart. Profeti (ﷺ) tha, përsëri e përsëri, se Allahu (﷾) i fliste. Një njeri i mirë nuk e thotë këtë nëse nuk është kështu. Pra, kjo përgjigje të çon prapë te të tria: ai gënjente, ishte i mashtruar, ose thoshte të vërtetën.
“Ai u vrenjt dhe ktheu kurrizin, kur i erdhi pranë i verbri. E ku e di ti, ndoshta ai dëshironte të pastrohej (nga gjynahet) ose të merrte këshillë, e këshilla t’i sillte dobi atij?! Sa për atë që është i pasur, ti atij po i kushton vëmendje, megjithëse nuk ke përgjegjësi, nëse ai nuk dëshiron të pastrohet. Sa për atë që të vjen duke nxituar dhe ndien frikë (nga Allahu), ti atij nuk po ia vë veshin.”
“O Profet! Përse po ia ndalon vetes atë që ta ka lejuar Allahu, duke kërkuar t’u bësh qejfin grave të tua?! Allahu është Falës dhe Mëshirëplotë.”
“Ti nuk ke asgjë në dorë, nëse do t’ua pranojë Ai pendimin apo do t’i dënojë, se ata janë vërtet keqbërës.”
“Thuaj: “Unë nuk mund t’i sjell vetes as dobi, as dëm, përveçse aq sa dëshiron Allahu. Sikur ta dija të padukshmen, do t’i shumoja të mirat dhe nuk do të më prekte asnjë e keqe. Unë jam vetëm paralajmërues dhe sjellës i lajmeve të mira për njerëzit që besojnë”.”
El-Mugire ibn Shube transmeton se dielli u eklipsua ditën kur vdiq Ibrahimi, djali i Profetit (ﷺ), dhe njerëzit thanë se ishte eklipsuar për shkak të vdekjes së Ibrahimit. Profeti tha se dielli dhe hëna nuk eklipsohen për vdekjen apo lindjen e askujt dhe u tha të falen e ta thërrasin Allahun kur shohin një eklips.
“Dhe atëherë më erdhën këto vargje, të cilat as nuk ishin frymëzuar në mënyrë të mbinatyrshme, as nuk i kisha mësuar më parë në të kaluarën:”
Çfarë tha ai për veten
Profetit (ﷺ) iu tha të thoshte se nuk kishte fuqi të sillte të mirë apo dëm, as për veten. Iu tha të thoshte se nuk e dinte të fshehtën, dhe se ishte një njeri të cilit i vinte shpallja. Ai i ndaloi ndjekësit e tij ta lavdëronin ashtu si të krishterët e lavdëronin Jezusin. Kur vdiq, shoku i tij i afërt Ebu Bekri e qetësoi qytetin në zi duke recituar se Muhamedi (ﷺ) është vetëm një i dërguar. Ndjekësit e tij e vajtuan si njeri, sepse ai u kishte mësuar se vetëm Allahu (﷾) nuk vdes kurrë.
“Thuaj: “Unë nuk mund t’i sjell vetes as dobi, as dëm, përveçse aq sa dëshiron Allahu. Sikur ta dija të padukshmen, do t’i shumoja të mirat dhe nuk do të më prekte asnjë e keqe. Unë jam vetëm paralajmërues dhe sjellës i lajmeve të mira për njerëzit që besojnë”.”
“Thuaj: “Unë jam vetëm një vdekatar si ju, që më është shpallur se Zoti juaj është një Zot i Vetëm. Kështu, kush shpreson takimin me Zotin e vet, le të bëjë vepra të mira dhe të mos i shoqërojë askënd në adhurim Zotit të vet!””
Omeri transmeton se e dëgjoi Profetin (ﷺ) të thoshte: mos më lavdëroni tepër, siç e lavdëruan tepër të krishterët birin e Merjemes; unë jam vetëm një rob, prandaj më quani robi i Allahut dhe i Dërguari i Tij.
Aishja transmeton se, kur vdiq Profeti (ﷺ), Omeri ngulmonte se ai nuk kishte vdekur. Erdhi Ebu Bekri, ia puthi fytyrën Profetit, pastaj u tha njerëzve se kush e adhuronte Muhamedin duhej ta dinte se Muhamedi kishte vdekur, dhe kush e adhuronte Allahun duhej ta dinte se Allahu është i gjallë dhe nuk vdes kurrë. Ai recitoi 39:30 dhe 3:144, se Muhamedi nuk është tjetër veçse një i dërguar, dhe njerëzit qanë.
“Muhamedi është vetëm i Dërguar, para të cilit ka pasur edhe të dërguar të tjerë. Nëse ai vdes ose vritet, a mos do të ktheheni ju prapa? Kushdo që kthehet prapa, nuk i bën kurrfarë dëmi Allahut. Dhe Allahu do t’i shpërblejë falënderuesit.”
Çfarë ndryshoi ai në Arabi
Mesazhi që solli Profeti (ﷺ) e dënoi varrosjen e gjallë të vajzave foshnja. Në Haxhin e Lamtumirës, haxhin e tij të fundit, ai u dha fund gjakmarrjeve të Ditëve të Injorancës, emri mysliman për Arabinë para Islamit. Kurani vuri në vend të tyre një ligj të ndëshkimit të barabartë, dhe e la familjen e viktimës të zgjidhte të falte ose të merrte dëmshpërblim. Vera dhe kumari u ndaluan hap pas hapi. Kur erdhi ndalimi përfundimtar, vera u derdh derisa rrodhi nëpër rrugët e Medinës. Grave iu dha një pjesë e caktuar trashëgimie, dhe e drejta të mbanin atë që fitonin. Kur një baba e martoi vajzën e tij kundër vullnetit të saj, Profeti (ﷺ) e shpalli martesën të pavlefshme. Dhe lirimi i një robi u bë një mënyrë për të shlyer mëkatet, si vrasja e një besimtari gabimisht.
“kur foshnja e varrosur për së gjalli të pyetet për çfarë faji ishte vrarë;”
Tregimi i gjatë i Xhabir ibn Abdullahut për Haxhin e Lamtumirës së Profetit (ﷺ). Në hutben e tij në Arafat Profeti shpalli se jetët dhe pasuritë e njerëzve janë të shenjta, se çdo gjë e Ditëve të Injorancës është e anuluar, dhe se hakmarrjet për gjak të asaj kohe janë të anuluara, duke filluar me një kërkesë të familjes së tij.
“O besimtarë! Është caktuar për ju kisasi për vrasje: I liri për të lirin, skllavi për skllavin dhe femra për femrën. Ai (vrasës) që falet nga farefisi i të vrarit, duhet të sillet njerëzishëm dhe le të zbatojë dëmshpërblimin me të mirë. Kjo (falje) është një lehtësi dhe mëshirë nga ana e Zotit. E kushdo që pas kësaj (faljes), e kapërcen kufirin, do të marrë një dënim të dhembshëm. Në ligjin e barazisë në ndëshkim ka siguri për jetën tuaj, o mendarë, në mënyrë që ju të përmbaheni!”
“Të pyesin ty për verën dhe kumarin. Thuaju: “Ato sjellin dëme të mëdha (gjynahe), por edhe dobi për njerëzit. Megjithatë, dëmi i tyre është më i madh se dobia”. Të pyesin se çfarë duhet të japin si lëmoshë. Thuaju: “Tepricën!” Ja, kështu jua shpjegon Allahu shpalljet e Tij, që të mund të mendoni”
“O besimtarë! Mos u falni kur jeni të dehur, prisni të kthjelloheni e të dini se ç’flisni; as kur jeni të papastër (xhunub) - përveçse nëse jeni duke udhëtuar, derisa të laheni. Dhe, nëse jeni të sëmurë ose gjendeni në rrugë ose keni kryer nevojën natyrore, ose keni bërë marrëdhënie me gra dhe nuk gjeni ujë, atëherë fërkoni fytyrën dhe duart tuaja me dhé të pastër. Allahu, me të vërtetë, është Shlyes dhe Falës i gjynaheve.”
“O besimtarë! Me të vërtetë, pijet alkoolike, bixhozi, idhujt dhe shigjetat e fallit janë vepra të ndyta nga punët e djallit. Prandaj, largohuni nga këto, me qëllim që të shpëtoni!”
Enesi transmeton se po shërbente pije në shtëpinë e Ebu Talhas kur Profeti (ﷺ) urdhëroi të shpallej se pija alkoolike ishte ndaluar. Ebu Talha i tha të dilte e ta derdhte verën, dhe ajo rrodhi nëpër rrugët e Medinës.
“Meshkujve u takon pjesë nga ajo që ua kanë lënë prindërit dhe të afërmit, por, edhe femrave u takon pjesë nga ajo që ua kanë lënë prindërit dhe të afërmit qoftë ajo pak apo shumë, si pjesë e caktuar dhe e detyruar.”
“Mos i lakmoni ato gjëra, me anë të të cilave Allahu i ka bërë disa nga ju të dallohen mbi të tjerët: meshkujt do të kenë pjesë prej asaj që kanë punuar e po ashtu edhe femrat do të kenë pjesë prej asaj që kanë punuar. Kërkoni prej Allahut nga mirësitë e Tij. Vërtet, Allahu është i Dijshëm për çdo gjë.”
Hansa bint Hidami, e cila kishte qenë e martuar më parë, transmeton se babai i saj e martoi kundër dëshirës së saj, prandaj ajo shkoi te Profeti (ﷺ), dhe ai e shpalli martesën të pavlefshme.
“Nuk bën që besimtari të vrasë besimtarin, përveçse gabimisht. Kush vret një besimtar gabimisht, duhet të lirojë një besimtar të robëruar dhe t’u paguajë gjakun trashëgimtarëve të të vrarit, përpos rastit kur familja e të vrarit ia fal gjakun. Nëse i vrari është nga një popull që e keni armik e njëkohësisht është besimtar, duhet të lirohet një besimtar i robëruar. Nëse i vrari është nga një popull me të cilin ju keni lidhur marrëveshje, i duhet paguar gjaku familjes së tij, duke liruar edhe një besimtar të robëruar. Ai që s’mund të gjejë rob, duhet të agjërojë dy muaj rresht. (Kjo është bërë) në shenjë pendimi para Allahut. Se Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.”
“Ata që i ndajnë gratë e veta në këtë mënyrë e pastaj duan të kthejnë mbrapsht atë që thanë, duhet të lirojnë një skllav (apo skllave), para se të preken përsëri. Kështu ju urdhërohet. Allahu i di të gjitha ato që bëni ju.”
Gjykimi i një historiani perëndimor
W. Montgomery Watt, një historian i krishterë i Islamit në Edinburg, e studioi nga afër jetën e Profetit (ﷺ). Ai arriti në përfundimin se tri gjëra tregojnë ndershmërinë e tij: përndjekja që ishte gati ta duronte, karakteri i njerëzve që e ndoqën, dhe sa shumë arriti.
Një biografi nga një historian i krishterë i Islamit në Universitetin e Edinburgut. Watt argumenton se gatishmëria e Muhamedit (ﷺ) për të vuajtur përndjekje për bindjet e tij, karakteri i lartë moral i njerëzve që besuan në të dhe madhështia e asaj që arriti, të gjitha flasin për ndershmërinë e tij themelore.
Përgjigjja që mbetet
Pra, të dhënat i përgjigjen çdo akuze. Ai nuk ishte gënjeshtar: miqtë dhe armiqtë e njihnin njësoj si të vërtetë, dhe ai i refuzoi pasurinë dhe mbretërimin. Ai nuk ishte i çmendur: populli i tij i besonte gjykimit të tij, i dërguari i armiqve të tij nuk mund ta quante atë që recitonte poezi, magji ose fall, dhe ai e bashkoi një popull nën një ligj. Dhe ai nuk po mashtronte veten: Libri që solli e korrigjon. Ajo që mbetet është përgjigjja që jep Kurani. Ai nuk flet sipas qejfit të vet. Është shpallje e zbritur atij.
Ebu Sufjani, që atëherë ishte ende armik i Profetit (ﷺ), u pyet nga perandori bizantin Herakliu. Kur u pyet nëse e kishin akuzuar ndonjëherë Muhamedin për gënjeshtër para se të pretendonte profetësinë, ai u përgjigj jo. Herakliu arriti në përfundimin se një njeri që nuk gënjen për njerëzit nuk do të gënjente për Allahun.
Tregon se Kurejshët e dërguan Utbe ibn Rebiun te Profeti (ﷺ) me një ofertë: nëse donte pasuri, do ta bënin më të pasurin prej tyre; nëse donte nder, do ta bënin prijësin e tyre; nëse donte mbretëri, do ta bënin mbretin e tyre; nëse e kishte zënë ndonjë shpirt, do të paguanin për shërimin e tij. Profeti e dëgjoi deri në fund, pastaj recitoi fillimin e sures Fussilet. Utbeja u kthye dhe u tha Kurejshëve se kishte dëgjuar fjalë që nuk ngjanin as me poezi, as me magji, as me fall, dhe i këshilloi ta linin të qetë.
“Ai u vrenjt dhe ktheu kurrizin, kur i erdhi pranë i verbri. E ku e di ti, ndoshta ai dëshironte të pastrohej (nga gjynahet) ose të merrte këshillë, e këshilla t’i sillte dobi atij?! Sa për atë që është i pasur, ti atij po i kushton vëmendje, megjithëse nuk ke përgjegjësi, nëse ai nuk dëshiron të pastrohet. Sa për atë që të vjen duke nxituar dhe ndien frikë (nga Allahu), ti atij nuk po ia vë veshin.”
“Ai nuk flet sipas qejfit të vet, por ajo (që thotë) është vetëm shpallje hyjnore, që i vjen atij.”
Tri përgjigjet, të provuara
- Gënjeshtar? Populli i tij e quante el-Emin, i besueshmi, dhe madje armiku i tij Ebu Sufjani tha se nuk e kishin akuzuar kurrë për gënjeshtër.
- Një gënjeshtar do t’i shmangte premtimet që mund të verifikohen. Kurani tha se romakët e mundur do të fitonin brenda pak vitesh, dhe se Ebu Lehebi do të vdiste jobesimtar. Të dyja u vërtetuan.
- Për përfitim? Kurejshët i ofruan pasuri, udhëheqje dhe mbretëri që të ndalej. Ai refuzoi, dhe vdiq me parzmoren e lënë peng për elb.
- I çmendur? Populli i tij e zgjidhte për të gjykuar grindjet e tyre, dhe i dërguari i armiqve të tij tha se ajo që lexonte nuk ishte poezi, magji apo fall.
- I mashtruar? Kurani që lexonte e korrigjon atë publikisht, dhe ai nuk lejoi që një eklips t’i atribuohej vdekjes së djalit të tij.
- Ajo që mbetet është përgjigjja që dha vetë: ai ishte i dërguar i Allahut (﷾).
Kundërshtimi i helmit
Kurani 69:44-47 — Sureja El-Hakka, ajeti 44-47
“Sikur ai (Muhamedi), në mënyrë të rreme, të Na kishte veshur ndonjë fjalë, Ne do ta kapnim atë për dorën e djathtë dhe me siguri që do t’ia prisnim damarin e qafës e askush prej jush nuk do të mund ta mbronte.”
Cituar për
Disa kritikë thonë se ky ajet e dënon vetë Muhamedin (ﷺ). Në sëmundjen e tij të fundit ai tha se ndjente sikur po i pritej aorta (arteria e madhe e zemrës), nga helmi që kishte ngrënë në Hajber. Pra, thonë ata, Allahu ia preu arterien e jetës, ashtu si ajeti thotë se do t'i bënte një sajuesi.
Përgjigjja
Ajeti është një kusht. Nëse i dërguari do të sajonte thënie në emër të Allahut (﷾), Allahu (﷾) do ta kapte dhe do ta priste, dhe gënjeshtra nuk do të shkonte më tej. Nuk ndodhi kështu. Helmi iu dha rreth katër vjet para vdekjes së tij. Në ato vite Kurani vazhdoi të shpallej, dhe Meka dhe pjesa më e madhe e Arabisë e pranuan Islamin. Në Haxhin e Lamtumirës Kurani e shpalli fenë të plotë. Gruaja që e helmoi tha se kishte dashur ta vriste. Ai u përgjigj se Allahu (﷾) nuk do t'i jepte kurrë fuqinë ta bënte këtë. As nuk ia dha: ai jetoi edhe katër vjet dhe e përfundoi misionin e tij. Ai vdiq në sëmundjen e tij të fundit në shtëpinë e Aishes. Ishin vetë myslimanët ata që i shënuan fjalët e tij për dhimbjen, në librat e tyre më të besueshëm. Meqë ai e ndjente ende atë helm, dijetarët myslimanë e llogarisin vdekjen e tij si vdekje dëshmori, një nder dhe jo një ndëshkim.
Ku përfundon — Ajeti përshkruan një sajues të prerë para se të mbarojë punën e tij. Profeti (ﷺ) e përfundoi më parë misionin e tij, kështu që ajeti nuk i përshtatet atij.
Ligji i Përtërirë 18:20 — Tevrati (Ligji), kapitulli 18, vargu 20
“Por profeti që guxon të flasë në emrin tim një fjalë që unë nuk e kam urdhëruar ta thotë, ose që flet në emër të perëndive të tjera, ai profet do të vdesë.”
Cituar për
Ligji thotë se një profet që flet atë që Perëndia nuk e urdhëroi do të vdesë, dhe Muhamedi (ﷺ) vdiq nga helmi.
Përgjigjja
Edhe Musai vdiq, sipas fjalës së ZOTIT, dhe askush nuk e quan të rremë. Vargu është një dënim me vdekje. Mishnah, një përmbledhje e hershme e ligjit hebraik, e rendit profetin e rremë ndër ata që një gjykatë i dënon me vdekje. Asnjë gjykatë nuk e dënoi Profetin (ﷺ). Ai vdiq në shtëpi rreth katër vjet më vonë, në sëmundjen e tij të fundit, me punën e kryer. Vetë Jezusi thotë se profetët e vërtetë u vranë (Mateu 23:37). Dhe prova që jep Musai është nëse fjala e profetit përmbushet.
Ku përfundon — Vdekja nuk është prova që jep Ligji; një profeci e dështuar është.
Këndvështrime
Ai e trilloi
Kritikët thonë se Muhamedi (ﷺ) e trilloi Kuranin vetë, ose me ndihmë, dhe pretendoi se vinte nga Allahu. Kundërshtarët e tij në Mekë e thanë këtë të parët. Shumë shtojnë se e bëri për pasuri dhe pushtet.
Kundërshtarët e tij në Mekë thanë se Kurani ishte një gënjeshtër që ai e kishte sajuar me ndihmën e të tjerëve. Thanë se një njeri po e mësonte.
Kundërpërgjigje
Të njëjtët njerëz e kishin quajtur el-Emin, i besueshmi. Ebu Sufjani, ende armik i tij, pranoi se nuk e kishin akuzuar kurrë për gënjeshtër para misionit të tij. Herakliu e nxori pikën: një njeri që nuk do të gënjente për njerëzit nuk do të gënjente për Allahun (﷾). Dhe njeriu që ata e përmendën si mësues të tij fliste një gjuhë të huaj, ndërsa Kurani është arabisht i qartë (16:103).
Vetë kurejshët dyshonin se ai donte para, nder ose mbretërim, dhe shumë kritikë sot thonë të njëjtën gjë.
Kundërpërgjigje
Kurejshët e vunë në provë atë dyshim. Ata i ofruan ta bënin më të pasurin prej tyre, prijësin e tyre dhe mbretin e tyre, nëse do të ndalej. Ai refuzoi, dhe recitoi Kuranin në vend të kësaj. Pastaj erdhën vite bojkoti, përndjekjeje dhe mërgimi. Dhe kur ai e sundoi vërtet Arabinë, vdiq me parzmoren e tij lënë peng për elb, dhe nuk la para.
Ai ishte i çmendur, ose i pushtuar
Disa thonë se Muhamedi (ﷺ) ishte i çmendur, ose nën pushtetin e një shpirti, dhe se ajo që dëgjonte nuk vinte nga Allahu. Edhe armiqtë e tij në Mekë e thanë këtë.
Vetë populli i tij tha se ai ishte i çmendur, ose i pushtuar, dhe kurejshët i ofruan t'ia paguanin shërimin.
Kundërpërgjigje
Kurani u përgjigjet atyre: “falë mirësisë së Zotit tënd, nuk je i marrë”. Dhe të dhënat pajtohen. Populli i tij e kishte zgjedhur për ta gjykuar grindjen për Gurin e Zi. Utbe, i dërguar nga armiqtë e tij, tha se fjalët që ai recitonte nuk ishin poezi, magji ose fall. Dhe njeriu që ata e quanin të çmendur u dha fund gjakmarrjeve të Arabisë, dhe u dha fiseve të saj një ligj.
I sinqertë, por jo i dërguar
Shumë historianë pa fe pranojnë se Muhamedi (ﷺ) ishte i sinqertë, siç argumentoi W. Montgomery Watt. Por ata mendojnë se të qenët i sinqertë nuk tregon se Allahu i foli.
Muhamedi (ﷺ) e besonte sinqerisht misionin e tij, por një njeri i sinqertë mund të gabojë.
Kundërpërgjigje
E vërtetë, sinqeriteti vetëm nuk është provë. Por një njeri i sinqertë që gabon nuk ka asgjë jashtë mendjes së tij për ta treguar, ndërsa Profeti (ﷺ) kishte shumë. Kur Persia i kishte shtypur romakët, Kurani parathoshi se romakët do të fitonin “brenda disa vjetëve”, dhe ashtu ndodhi. Ai tha se xhaxhai i tij Ebu Lehebi do të digjej në Zjarr, domethënë do të vdiste mohues. Ebu Lehebi jetoi për vite pas kësaj, dhe mjaftonte të thoshte se ishte mysliman, edhe rrejshëm, për ta vënë në dyshim. Ai nuk e bëri kurrë. Me lejen e Allahut (﷾), dhe përpara dëshmitarëve, hëna u ça kur banorët e Mekës kërkuan një shenjë. Në Hudejbije, uji rrodhi nga mes gishtave të tij për rreth një mijë e pesëqind burra. Libri që ai solli, megjithëse ai nuk dinte të lexonte, i quan malet kunja, dhe malet doli se kanë rrënjë të thella. Ai nuk përsërit asnjë nga gabimet e sigurta të kohës së tij, si një mitër me dy brirë ose vetëtima si avull që digjet. As nuk përsërit gabimet e Biblës, megjithëse kritikët thonë se ai kopjoi prej saj: ai kurrë nuk e vendos tokën mbi shtylla, ose nuk i bën bimët para diellit. Të marra së bashku, asnjë arab i shekullit të shtatë që nuk dinte të lexonte nuk mund t'i kishte ditur të gjitha këto, dhe të qëndronte larg çdo gabimi rreth tij. Dhe një njeri që mashtron veten nuk reciton publikisht ajete që e qortojnë, ose nuk e refuzon nderin e një eklipsi ditën kur vdiq djali i tij. As nuk sjell një libër që dëgjuesit e tij të parë nuk mund ta barazonin.
Një historian perëndimor i Islamit
Studimi i afërt i jetës së Profetit (ﷺ) e çoi një historian të shquar perëndimor të Islamit të hershëm ta pohonte sinqeritetin e tij.
W. Montgomery Watt argumentoi se tri gjëra tregojnë ndershmërinë e tij: ishte gati të vuante për besimet e tij, ndjekësit e tij ishin njerëz me karakter të mirë, dhe arriti kaq shumë.
Pikëpamja islame
Muhamedi (ﷺ) ishte i dërguari i Allahut (﷾) dhe i fundit i profetëve. Të dhënat i përjashtojnë dy përgjigjet e tjera. Ai nuk ishte gënjeshtar, dhe nuk kërkonte përfitim. Ai nuk ishte i çmendur, dhe nuk ishte i mashtruar. Ai ishte ai që tha se ishte.
Vetë populli i tij, madje edhe armiqtë që më vonë luftuan kundër tij, i besonin fjalës së tij para misionit të tij, dhe e pranuan këtë më pas.
Kurejshët i ofruan pasuri, udhëheqje dhe mbretërim që të ndalej, dhe ai refuzoi.
Ai nuk fitoi asnjë pasuri nga misioni i tij. Vdiq me parzmoren e tij lënë peng për elb, dhe nuk la para.
Vetë i dërguari i armiqve të tij tha se fjalët që ai recitonte nuk ishin poezi, magji ose fall.
Kurani e qorton atë në ajete që ai i recitoi publikisht.
Ai nuk i la njerëzit t'ia atribuonin një eklips vdekjes së djalit të tij.
Pretendoi se ishte vetëm një njeri dhe një i dërguar, dhe ndaloi lavdërimin e tepruar të vetes.
Një njeri që trillon një fe zakonisht përfiton prej saj, dhe një i çmendur nuk e bashkon një popull nën një ligj. Ky njeri i refuzoi pasurinë dhe mbretërimin, populli i tij i besonte gjykimit të tij, dhe ai solli një Libër që e korrigjon. Pra, shpjegimi më i mirë është se pretendimi i tij ishte i vërtetë.
Muhamedi (ﷺ) është i Dërguari i Allahut (﷾) dhe Vula e Profetëve.