Përgjigje e shkurtër
Jo. Kurani i sfidon të gjithë ata që dyshojnë në të të sjellin qoftë edhe një sure të vetme si ajo. Thotë se të gjithë njerëzit dhe xhindet (qeniet e padukshme) së bashku nuk do të mund ta bënin. Sfida iu bë së pari arabëve të Mekës, një populli arti i madh i të cilit ishte poezia. Kurejshët, fisi kryesor i Mekës, donin që Profeti (ﷺ) të heshtej. Ata e bojkotuan fisin e tij, i torturuan pasuesit e tij dhe hynë në luftë, por kurrë nuk sollën një sure. Kritiku i tyre më i mirë, el-Velid ibn el-Mugire, tha se nuk ishte poezi dhe as fall. Në fund mundi vetëm ta quante magji, një vendim që Kurani e ruan. U shfaqën pretendues të rremë të profetësisë si Musejlimeja, dhe asnjë imitim nuk ka fituar pranim të qëndrueshëm mes atyre që e njohin arabishten. Islami mëson se kjo është një shenjë se Kurani është nga Allahu (﷾).
Shpjegimi i plotë
Sfida me fjalët e vetë Kuranit
Kurani i vendos vetë kushtet. U kërkon atyre që thonë se është trillim të sjellin një recitim si ai, dhjetë sure si ai, ose një sure të vetme si ai. Ata mund të thërrasin çfarëdo ndihmësish që mund të gjejnë përveç Allahut (﷾). Thotë se njerëzit dhe xhindet së bashku nuk do të mund të sillnin diçka të ngjashme me të, edhe sikur ta ndihmonin njëri-tjetrin.
“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”
“Nëse ata thonë: “Ai (Muhamedi) e ka trilluar atë (Kuranin)”, thuaju: “Atëherë, sillni një sure të ngjashme me të dhe thirrni (në ndihmë) kë të mundeni, përveç Allahut, nëse thoni të vërtetën.””
“Nëse ata thonë: “Ai e ka trilluar atë!” Thuaju (o Muhamed!): “Sillni dhjetë sure të ngjashme (në bukuri dhe elokuencë) të trilluara dhe thirrni në ndihmë kë të mundni, përveç Allahut, nëse thoni të vërtetën!””
“Vërtet thonë ata: “Ai e ka trilluar atë”?! Nuk është kështu, por ata nuk besojnë. Atëherë le të sjellin një libër të ngjashëm me të, nëse ajo që thonë është e vërtetë !”
“Thuaj: “Sikur të tuboheshin të gjithë njerëzit dhe xhindet për të hartuar një Kuran të tillë, ata nuk do të mund të hartonin një të ngjashëm me të, madje, edhe sikur ta ndihmonin njëri - tjetrin.””
Një recital si ai
Le të sjellin një recital si ai ata që thonë se u sajua.
Dhjetë sure si ai
Sillni dhjetë sure të sajuara si ai, dhe thirrni çdo ndihmës përveç Allahut (﷾).
Një sure si ai
Sillni një sure të vetme si ai.
Askush nuk mundi kurrë
Njerëzit dhe xhinët bashkë nuk mund ta sillnin shembullin e tij, edhe duke ndihmuar njëri-tjetrin.
Kush e gjykon sfidën?
Kundërshtimi i qartë është se kushdo mund të shkruajë një faqe në arabisht dhe të shpallë fitoren, dhe myslimanët nuk do ta pranojnë kurrë. Përgjigjja është se gjykatësit e parë nuk ishin myslimanë. Sfida iu bë në arabisht Kurejshëve dhe arabëve përreth tyre. Arti i tyre i madh ishte poezia, dhe ata donin që Profeti (ﷺ) të mbaronte. Ata madje thanë se mund të thoshin fjalë të tilla po të donin. Një sure bindëse, e recituar te Qabeja (shtëpia e shenjtë në Mekë), do t'i kishte dhënë fund pretendimit të tij. Vetë Libri i tij thoshte se ata nuk mund ta bënin. Ata kurrë nuk e sollën.
“Nëse ata thonë: “Ai (Muhamedi) e ka trilluar atë (Kuranin)”, thuaju: “Atëherë, sillni një sure të ngjashme me të dhe thirrni (në ndihmë) kë të mundeni, përveç Allahut, nëse thoni të vërtetën.””
“Nëse ata thonë: “Ai e ka trilluar atë!” Thuaju (o Muhamed!): “Sillni dhjetë sure të ngjashme (në bukuri dhe elokuencë) të trilluara dhe thirrni në ndihmë kë të mundni, përveç Allahut, nëse thoni të vërtetën!””
“Vërtet thonë ata: “Ai e ka trilluar atë”?! Nuk është kështu, por ata nuk besojnë. Atëherë le të sjellin një libër të ngjashëm me të, nëse ajo që thonë është e vërtetë !”
“Thuaj: “Sikur të tuboheshin të gjithë njerëzit dhe xhindet për të hartuar një Kuran të tillë, ata nuk do të mund të hartonin një të ngjashëm me të, madje, edhe sikur ta ndihmonin njëri - tjetrin.””
“Kur atyre u lexohen shpalljet Tona, ata thonë: “Ne i kemi dëgjuar; po të duam, edhe ne do të thoshim diçka të ngjashme. Këto nuk janë kurrgjë, përveçse përralla të të lashtëve.””
Çfarë zgjodhën Kurejshët në vend të kësaj
Në vend që të shkruanin një sure, Kurejshët e bojkotuan fisin e Profetit (ﷺ) për dy ose tre vjet. I torturuan pasuesit e tij, e dëbuan dhe pastaj i shpallën luftë. Bilali, një pasues i robëruar i Profetit (ﷺ), u shtri mbi tokën përvëluese me një gur mbi gjoks. Ata u thanë gjithashtu njerëzve të tyre të mos e dëgjonin Kuranin dhe të flisnin me zë mbi të, që të mund të fitonin epërsinë. Vetë Kurani e tregon këtë. Një poet nuk ka nevojë t'i ndalojë njerëzit të dëgjojnë vargjet e një rivali.
Transmeton si i përndoqën Kurejshët ndjekësit e Profetit (ﷺ) në Mekë, përfshirë si Umejje ibn Halefi e shtriu Bilalin në shpinë në vapën e mesditës me një gur të madh mbi gjoks; dhe si Kurejshët shkruan një marrëveshje për të bojkotuar fiset e Hashimit dhe të el-Mutalibit, që zgjati dy ose tre vjet.
“Jobesimtarët thonë: “Mos e dëgjoni këtë Kuran! Flisni e qeshni me zë të lartë, që të ndërprisni leximin e tij!””
Vendimi i kritikut të tyre më të mirë
Kurejshët i kërkuan el-Velid ibn el-Mugires, gjykatësit të tyre më të hollë të gjuhës, një vendim që ta përdornin kundër Profetit (ﷺ). Ai e përjashtoi fallin, çmendurinë dhe poezinë, dhe tha se të folurit e tij ishte i ëmbël dhe i frytshëm. Akuza më e mirë që mundi të jepte ishte magjia. Ibn Is'haku, një biograf i hershëm i Profetit (ﷺ), tregon se një pasazh që e shënon atë vendim u shpall për el-Velidin. Sipas këtij transmetimi, ai u recitua në Mekë ndërsa el-Velidi ishte gjallë për ta mohuar.
Tregon se, kur po afrohej stina e haxhit, Kurejshët u mblodhën me el-Velid ibn el-Mugiren për t'u marrë vesh se çfarë t'u thoshin arabëve që vinin për vizitë rreth Profetit (ﷺ). El-Velidi e hodhi poshtë çdo propozim: Kurani nuk ishte mërmërima e një falltari, as fjalët e një të çmenduri, as poezi, sepse ai i njihte të gjitha llojet e poezisë; as nuk ishte magji. Tha se të folurit e tij ishte i ëmbël, si një palmë degët e së cilës mbajnë fryte. Në fund tha se akuza më e afërt ishte se ai ishte një magjistar fjalët e të cilit e ndajnë njeriun nga familja e tij. Ibn Is'haku tregon se Kurani 74:11-25 u shpall për el-Velidin.
“dhe tha: “Ky (Kuran) nuk është gjë tjetër, veçse magji e trashëguar! Këto janë vetëm fjalë të një vdekatari!””
As poezi, as fall
Një sure ‘si ajo’ kërkon më shumë se arabisht të mirë, e cila është e zakonshme. Dy format më të famshme të të folurit të lartë te arabët ishin poezia (shi'r) dhe thëniet me rimë të falltarëve (kahinët). Poezia kishte metra të caktuar që ata i kishin emërtuar. Kurani thotë se nuk është fjalë e një poeti apo e një falltari. El-Velidi, që i njihte të gjitha llojet e poezisë, pranoi se nuk ishte asnjëra. Ai pretendon gjithashtu se është fjala e Allahut (﷾), e dhënë gjatë njëzet e tre vjetëve përmes një njeriu që nuk dinte të lexonte e të shkruante.
“e nuk është fjalë poeti; sa pak që besoni! Nuk është as fjalë e ndonjë falltari; sa pak që po reflektoni!”
Tregon se, kur po afrohej stina e haxhit, Kurejshët u mblodhën me el-Velid ibn el-Mugiren për t'u marrë vesh se çfarë t'u thoshin arabëve që vinin për vizitë rreth Profetit (ﷺ). El-Velidi e hodhi poshtë çdo propozim: Kurani nuk ishte mërmërima e një falltari, as fjalët e një të çmenduri, as poezi, sepse ai i njihte të gjitha llojet e poezisë; as nuk ishte magji. Tha se të folurit e tij ishte i ëmbël, si një palmë degët e së cilës mbajnë fryte. Në fund tha se akuza më e afërt ishte se ai ishte një magjistar fjalët e të cilit e ndajnë njeriun nga familja e tij. Ibn Is'haku tregon se Kurani 74:11-25 u shpall për el-Velidin.
“Para këtij, ti (Muhamed) nuk kishe lexuar kurrfarë libri e as që kishe shkruar gjë me dorën tënde; përndryshe, ndjekësit e së pavërtetës do të dyshonin.”
Një burrë nga Kurejshët që e dëgjoi
Xhubejr ibn Mut'imi ishte një burrë nga Kurejshët që kishte ardhur në Medinë për robërit e Bedrit. Nuk ishte ende mysliman. E dëgjoi Profetin (ﷺ) duke recituar suren et-Tur (sureja 52) në namazin e akshamit. Tha se atëherë besimi u vendos për herë të parë në zemrën e tij. Recitimi arriti te ajetet që pyesin nëse ata u krijuan nga hiçi, apo i krijuan qiejt dhe Tokën. Atëherë, tha ai, zemra e tij gati sa nuk fluturoi.
Xhubejr ibn Mut'imi transmeton se e dëgjoi Profetin (ﷺ) duke recituar suren et-Tur në namazin e akshamit, në kohën kur besimi u vendos për herë të parë në zemrën e tij. Në të njëjtin transmetim Profeti flet për robërit e Bedrit.
Xhubejr ibn Mut'imi, i cili kishte ardhur në Medinë për robërit e Bedrit, transmeton se e dëgjoi Profetin (ﷺ) duke recituar suren et-Tur në namazin e akshamit.
Xhubejr ibn Mut'imi transmeton se e dëgjoi Profetin (ﷺ) duke recituar suren et-Tur në namazin e akshamit. Kur arriti te ajetet që pyesin nëse ata u krijuan nga hiçi, apo ishin vetë krijuesit, apo i krijuan qiejt dhe tokën, Xhubejri thotë se zemra e tij gati sa nuk fluturoi.
“A mos vallë, ata janë krijuar nga hiçi apo mos janë ata krijues të vetvetes?! A mos vallë ata kanë krijuar qiejt dhe Tokën?! Nuk është kështu, por ata nuk janë aspak të bindur.”
Imituesit, atëherë dhe më pas
Pretendues rivalë të profetësisë u shfaqën gjatë jetës së vetë Profetit (ﷺ). Njëri ishte Musejlimeja, të cilin Profeti (ﷺ) e lidhi me një ëndërr për dy gënjeshtarë që do të pretendonin profetësinë pas tij. Imitime të Kuranit janë provuar edhe në shekujt e mëvonshëm. Secili është një tekst mbi tryezë që kushdo që lexon arabisht mund ta krahasojë. Asnjëri nuk ka fituar pranim të qëndrueshëm si i barabartë me Kuranin.
Ibn Abbasi transmeton se Musejlimeja, i njohur si Gënjeshtari, erdhi në Medinë gjatë jetës së Profetit (ﷺ) me shumë njerëz të fisit të tij, duke thënë se do ta ndiqte Profetin nëse do t'i jepej sundimi pas tij. Profeti e refuzoi dhe tha se mendonte që Musejlimeja ishte njeriu që i ishte treguar në një ëndërr. Përmes Ebu Hurejrës transmetimi shton ëndrrën e Profetit për dy byzylykë ari, të cilën ai e kuptoi se do të shfaqeshin pas tij dy gënjeshtarë që pretendonin profetësinë; ata dolën të ishin el-Ansiu dhe Musejlimeja.
“Thuaj: “Sikur të tuboheshin të gjithë njerëzit dhe xhindet për të hartuar një Kuran të tillë, ata nuk do të mund të hartonin një të ngjashëm me të, madje, edhe sikur ta ndihmonin njëri - tjetrin.””
Një provë e dytë e hapur
Kurani i fton gjithashtu lexuesit e tij të kërkojnë gabime në të. Thotë se një libër prej dikujt tjetër përveç Allahut (﷾) do të përmbante shumë kundërthënie. Të dyja provat janë në faqe për këdo që dëshiron t'i bëjë, dhe ndryshe nga mrekullitë e profetëve të mëparshëm, kjo mund të shqyrtohet sot.
“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”
“Thuaj: “Sikur të tuboheshin të gjithë njerëzit dhe xhindet për të hartuar një Kuran të tillë, ata nuk do të mund të hartonin një të ngjashëm me të, madje, edhe sikur ta ndihmonin njëri - tjetrin.””
Gramatika arabe erdhi pas Kuranit
Rregullat e gramatikës arabe u hartuan pas Kuranit, në shekullin e tetë. Gramatikanët i ndërtuan kryesisht nga Kurani dhe nga poezia e vjetër e arabëve. Pra gjykatësit e parë të sfidës nuk kishin nevojë për ndonjë libër rregullash. Ata ishin mjeshtrit e gjuhës së gjallë nga e cila u nxorën më vonë rregullat.
Shpjegon se studimi sistematik i gramatikës arabe nisi në shekullin e tetë, i shtyrë nga nevoja për ta lexuar dhe shpjeguar Kuranin saktë, dhe se gramatikanët e hershëm, mbi të gjithë Sibevejhi, e morën Kuranin dhe poezinë e hershme arabe si provat e tyre kryesore për gjuhën.
Përgjigje skeptikut
Kurani 2:23 — Sureja El-Bekare, ajeti 23
“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”
Cituar për
Skeptikët thonë se cilësia letrare është çështje shijeje, dhe meqë myslimanët e gjykojnë çdo përpjekje, sfida nuk mund të humbet kurrë.
Përgjigjja
Gjykatësit e parë nuk ishin myslimanë. Ishin Kurejshët, mjeshtrit e gjuhës së tyre, që donin që Profeti (ﷺ) të mundej dhe mburreshin se mund të thoshin diçka të ngjashme. Ata zgjodhën bojkotin, torturat dhe luftën në vend që të sillnin një sure. Dhe prova mbetet e hapur: çdo përpjekje është një tekst që kushdo që lexon arabisht mund ta vërë krah Kuranit.
Ku përfundon — Njerëzit në pozitën më të mirë për ta përmbushur sfidën, dhe më të etur për ta bërë, nuk e përmbushën, dhe ky vendim nuk u dha nga myslimanët.
Këndvështrime
Konfuciane: Qielli mëson pa fjalë
Konfuci tha se Qielli nuk flet: katër stinët ndjekin rrugën e tyre dhe të gjitha gjërat prodhohen, megjithatë Qielli nuk thotë asgjë. Disa konfucianë arrijnë në përfundimin se bukuria e një libri nuk provon asgjë për Qiellin.
A flet Qielli? Stinët ndjekin rrugën e tyre dhe të gjitha gjërat prodhohen, por Qielli nuk thotë asgjë, prandaj asnjë libër nuk ka pse të jetë fjala e Qiellit.
Kundërpërgjigje
Stinët janë shenja, dhe Kurani pajtohet. Por Konfuci nuk pretendoi kurrë se Analektet erdhën nga Qielli, prandaj nuk vendosi asnjë provë. Kurani pretendon se është fjala e Allahut (﷾), dhe e vë këtë pretendim mbi një provë që mund ta bëjë kushdo: sillni një sure si ajo. Njerëzit më të aftë për ta përmbushur zgjodhën luftën në vend të saj.
Leximi skeptik
Një skeptik mund të thotë se cilësia letrare është çështje shijeje, prandaj asnjë tekst nuk mund të provohet i pashoq.
Cilësia letrare është çështje shijeje, dhe një sfidë e gjykuar nga besimtarët nuk mund të humbet kurrë.
Kundërpërgjigje
Sfida nuk iu la shijes. Gjykatësit e saj të parë ishin Kurejshët, mjeshtrit e arabishtes, që donin që Profeti (ﷺ) të mundej. Kurani, i recituar në dëgjimin e tyre, e shënon mburrjen e tyre se mund të thoshin diçka të ngjashme (8:31). Megjithatë gjykatësi i tyre më i hollë nuk mundi ta klasifikonte si poezi apo fall, dhe ata zgjodhën bojkotin, torturat dhe luftën në vend të një sureje.
Pikëpamja islame
Kurani e vë origjinën e vet mbi një provë që mund ta bëjë kushdo. Njerëzit më të aftë për ta përmbushur kishin çdo arsye të provonin. E flisnin gjuhën dhe ishin në kulmin e artit të tyre. Ata zgjodhën luftën në vend të saj. Profeti (ﷺ) solli një Libër që kritikët e tij më të mirë nuk mundën as ta imitonin, as ta klasifikonin.
Kurani i sfidon dyshuesit të sjellin një sure si ai, dhe thotë se njerëzit dhe xhindet së bashku nuk do të mundnin.
Kurejshët iu përgjigjën Profetit (ﷺ) me bojkot, tortura dhe luftë në vend të një sureje si Kurani.
Kurejshët u thanë njerëzve të tyre të mos e dëgjonin Kuranin dhe të flisnin me zë mbi recitimin e tij.
Gjykatësi i tyre kryesor i gjuhës, el-Velid ibn el-Mugire, nuk mundi ta quante poezi apo fall. Siç shënon Kurani, e vetmja gjë që mundi ta quante ishte magji.
Xhubejr ibn Mut'imi e dëgjoi suren et-Tur të recituar para se të ishte mysliman. Tha se atëherë besimi u vendos për herë të parë në zemrën e tij.
Rivalë si Musejlimeja pretenduan se ishin profetë gjatë jetës së Profetit (ﷺ). Asnjë imitim që atëherë nuk është pranuar në mënyrë të qëndrueshme si i barabartë me Kuranin.
Gramatika arabe u sistemua më vonë kryesisht nga Kurani dhe poezia e hershme arabe.
Fakti që Kurani nuk mund të imitohet është një shenjë se ai është fjala e Allahut (﷾).