Përgjigje e shkurtër
Kurani emërton njëzet e pesë profetë, në listën që mësohet zakonisht. Të parët janë Ademi, Idrisi, Nuhu, Hudi dhe Salihu. Pastaj vijnë Ibrahimi, Luti, Ismaili, Is'haku, Jakubi dhe Jusufi. Pas tyre janë Ejubi, Shuajbi, Musai, Haruni, Dhulkifli, Davudi dhe Sulejmani. Pastaj vijnë Iljasi (Elia), Eljesai, Junusi, Zekerija, Jahjaja dhe Isai. I fundit është Muhamedi (ﷺ). Allahu (﷾) dërgoi shumë të tjerë, emrat e të cilëve nuk jepen, sepse dërgoi një të dërguar te çdo popull. Shumica e dijetarëve numërojnë pesë si të dërguarit me vendosmëri të fortë: Nuhun, Ibrahimin, Musain, Isain dhe Muhamedin (ﷺ). Shkrime të shenjta emërtohen për Ibrahimin, Musain, Davudin, Isain dhe Muhamedin (ﷺ). Një mysliman duhet të besojë te të gjithë dhe të mos bëjë dallim mes tyre.
Shpjegimi i plotë
Tetëmbëdhjetë emra në një pasazh
Një pasazh i Kuranit, në kapitullin 6 (el-En'am), emërton tetëmbëdhjetë profetë së bashku. Janë Ibrahimi, Is'haku, Jakubi, Nuhu, Davudi, Sulejmani, Ejubi, Jusufi, Musai, Haruni, Zekerija, Jahjaja, Isai, Iljasi (Elia), Ismaili, Eljesai, Junusi dhe Luti. Thotë se Allahu (﷾) i udhëzoi. Disa i numëron mes të drejtëve. Thotë se të tjerët i ngriti mbi të gjithë popujt.
“Ky është argumenti Ynë, të cilin Ne ia dhamë Ibrahimit kundër popullit të tij. Ne ngremë kë të duam në shkallë të lartë. Vërtet, Zoti yt është i Urtë e i Gjithëdijshëm. Ne i dhuruam atij Is'hakun dhe Jakubin. Që të dy këta i udhëzuam në rrugë të drejtë, ashtu siç patëm udhëzuar më parë Nuhun. Ndër pasardhësit e tij Ne udhëzuam Davudin, Sulejmanin, Ejubin, Jusufin, Musain dhe Harunin. Kështu i shpërblejmë punëmirët. Ne udhëzuam edhe Zekerijan, Jahjain, Isain, Iljasin - të gjithë këta kanë qenë nga njerëzit e mirë. Po ashtu, udhëzuam edhe Ismailin, Eljesain, Junusin dhe Lutin - secilin prej tyre e ngritëm mbi të gjithë njerëzit.”
Shtatë të tjerët
Shtatë të tjerët emërtohen gjetkë. Allahu (﷾) e zgjodhi Ademin. Idrisi (shpesh identifikohet me Enohun) quhet njeri i së vërtetës dhe profet. Dhulkifli emërtohet me të mes të duruarve. Hudi u dërgua te populli i Adit, Salihu te Themudi dhe Shuajbi te Medjeni (Midiani). Secili quhet vëlla i popullit te i cili u dërgua. I fundit është Muhamedi (ﷺ), i Dërguari i Allahut (﷾) dhe Vula e profetëve (i fundit prej tyre).
“Allahu i zgjodhi Ademin, Nuhun, familjen e Ibrahimit dhe familjen e Imranit mbi të gjithë njerëzit (e kohës së tyre).”
“Trego në Libër për Idrisin! Ai ishte njeri i së vërtetës dhe profet.”
“(Kujto) Ismailin, Idrisin dhe Dhulkiflin! Të gjithë këta kanë qenë të durueshëm.”
“Fisit Ad (Ne i dërguam) vëllanë e tyre Hudin. Ai tha: O populli im, adhuroni Allahun! Ju nuk keni Zot tjetër përveç Tij; ju jeni vetëm trillues.”
“Fisit Themud (Ne i dërguam) vëllanë e tij, Salihun. “O populli im”, - u tha ai - “adhuroni vetëm Allahun. Ju s’keni zot tjetër përveç Atij! Ai ju krijoi nga toka dhe ju vuri të jetoni në të; andaj, kërkoni falje nga Ai dhe kthehuni me pendim tek Ai! Pa dyshim, Zoti im është afër dhe u përgjigjet (lutjeve).””
“Popullit të Medjenit Ne i dërguam vëllanë e tyre, Shuajbin. Ai tha: O populli im, adhuroni Allahun! Ju s’keni tjetër zot përveç Tij. Mos bëni hile as gjatë matjes, as në kandar. Unë po shoh se ju gjendeni në begati dhe kam frikë se do t’ju godasë dënimi i një dite, që ju përfshin të gjithëve.”
“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”
Ku ndryshojnë dijetarët
Kurani nuk jep data për profetët. Prandaj radha te përgjigjja e shkurtër është ajo që mësohet zakonisht. Dijetarët ndryshojnë për vendin e disave, si Ejubi, Dhulkifli, Junusi dhe Iljasi. Dijetarët ndryshojnë edhe nëse Dhulkifli ishte profet apo njeri i drejtë. Kurani thotë se Allahu (﷾) e zgjodhi Ademin dhe se Ademi mori fjalë nga Zoti i tij, i cili iu kthye me mëshirë. Nuk e quan profet me këto fjalë, por myslimanët e numërojnë si profetin e parë. Kurani emërton të tjerë që zakonisht nuk numërohen. Llukmanit iu dha urtësi dhe Dhulkarnejni ishte sundimtar i drejtë. Shumica e dijetarëve nuk e numërojnë asnjërin si profet.
“(Kujto) Ismailin, Idrisin dhe Dhulkiflin! Të gjithë këta kanë qenë të durueshëm.”
“Allahu i zgjodhi Ademin, Nuhun, familjen e Ibrahimit dhe familjen e Imranit mbi të gjithë njerëzit (e kohës së tyre).”
“Ademi mësoi disa fjalë (se si të kërkonte falje) nga Zoti i tij, kështu që Ai ia pranoi pendimin. Sigurisht, Ai i pranon shumë pendimet, Ai është Mëshirëploti.”
“Ne i dhamë Lukmanit urtësinë (duke i thënë): “Falënderoje Allahun! Kush është falënderues, e bën për të mirën e vet dhe, kush mohon, ta dijë se vërtet Allahu është i Vetëmjaftueshëm dhe i Denjë për lavdërim”.”
“Ata (hebrenjtë) të pyesin ty (Muhamed) për Dhulkarnejnin, thuaj: “Unë do t’ju tregoj disa lajme për të.””
Shumë të tjerë, emrat e të cilëve nuk jepen
Kurani thotë qartë se lista nuk është e plotë. Allahu (﷾) i tregoi Profetit (ﷺ) historitë e disa të dërguarve dhe jo të të tjerëve. Dërgoi një të dërguar te çdo popull. Nuk pati kurrë një komb pa paralajmërues. Prandaj një mysliman beson te të gjithë profetët që dërgoi Allahu (﷾), të emërtuar dhe të paemërtuar.
“Edhe para teje (o Muhamed) Ne kemi nisur të dërguar, për disa prej të cilëve të kemi treguar ty e për disa të tjerë nuk të kemi treguar. Asnjë i dërguar nuk mund të sjellë ndonjë mrekulli, veçse me lejen e Allahut. Dhe kur të vijë urdhri i Allahut, do të gjykohet me drejtësi e atëherë, jobesimtarët kokëfortë do të shkatërrohen.”
“Për disa të dërguar të kemi treguar më parë dhe për disa të tjerë nuk të kemi treguar ty. Sa i takon Musait, Allahu i ka folur atij drejtpërdrejt.”
“Çdo populli Ne i çuam një të dërguar (që u thoshte): “Adhuroni Allahun dhe shmangni idhujt!” Disa prej tyre Allahu i shpuri në rrugë të drejtë e disa e merituan të mbeten në humbje. Andaj, udhëtoni nëpër botë të shihni se si ishte fundi i përgënjeshtruesve!”
“Ne të kemi dërguar ty me të Vërtetën, për të sjellë lajme të mira dhe për të paralajmëruar; nuk ka pasur asnjë popull që të mos i ketë ardhur paralajmërues.”
Të dërguarit me vendosmëri të fortë
Kurani i thotë Profetit (ﷺ) të jetë i durueshëm, siç ishin të durueshëm të dërguarit me vendosmëri të fortë (ulu el-azm). Nuk i emërton. Shumica e dijetarëve thonë se janë pesë ata që emërtohen së bashku dy herë gjetkë: Nuhu, Ibrahimi, Musai dhe Isai, me vetë Muhamedin (ﷺ), atë që i drejtohet si “ti”. Allahu (﷾) mori prej tyre një besë solemne (një besëlidhje). U dha të gjithëve një fe.
“Prandaj, ti bëhu i durueshëm (o Muhamed), ashtu siç kanë duruar me këmbëngulje të dërguarit e vendosur dhe mos kërko shpejtimin e dënimit për ata! Ditën, kur të përjetojnë atë që u është premtuar, atyre do t’u duket se kanë qëndruar (në Tokë) vetëm një çast të ditës. Kjo është shpallje e qartë. E kush do të shkatërrohet tjetër, përveç popullit të pabindur!?”
“Ne lidhëm besën me ty (o Muhamed) siç bëmë me profetët e tjerë: me Nuhun, Ibrahimin, Musain dhe Isain, të birin e Merjemes. Ne lidhëm me ata një besë solemne,”
“Ai ka urdhëruar për ju atë Fe, të cilën ta zbuloi ty (o Muhamed) dhe që pati urdhëruar për Nuhun, Ibrahimin, Musain dhe Isain, duke thënë: “Qëndroni në fenë e drejtë dhe mos u përçani në të!” Por për idhujtarët është e rëndë ajo, në të cilën po i fton ti. Allahu zgjedh për këtë fe kë të dojë dhe udhëzon drejt saj këdo që kthehet tek Ai me pendim.”
Shkrimet e shenjta të emërtuara në Kuran
Pesë nga profetët lidhen me emër me një shkrim. Kurani flet për Fletët e Ibrahimit dhe të Musait. Thotë se Allahu (﷾) i shpalli Musait Tevratin. Thotë se i dha Davudit Zeburin (Psalmet) dhe i dha Isait Ungjillin (Ungjillin që predikoi Jezusi). Dhe thotë se zbriti Kuranin mbi Muhamedin (ﷺ), duke vërtetuar atë që kishte ardhur më parë.
“Kjo, me të vërtetë, ndodhet në Fletët e lashta, në Fletët e Ibrahimit dhe Musait.”
“Ne kemi dërguar Teuratin, në të cilin janë udhëzimet dhe drita. Sipas tij, profetët që ia kishin dorëzuar veten Allahut, i gjykonin hebrenjtë; por edhe të diturit dhe rabinët kështu vepronin, sepse atyre iu qe besuar mbrojtja e Librit të Allahut, për të cilin ata dëshmonin. Prandaj, mos kini frikë nga njerëzit, por kini frikë vetëm prej Meje! Dhe mos i ndërroni Fjalët e Mia me ndonjë vlerë të vogël! Kushdo që nuk gjykon sipas asaj që ka shpallur Allahu, ai është mohues i vërtetë.”
“Kujtoni kur Musait i dhamë Librin dhe Dalluesin, që të udhëzoheni (në rrugën e drejtë)”
“Ne të frymëzuam ty (o Muhamed) me shpallje, ashtu siç frymëzuam me shpallje Nuhun dhe profetët pas tij; siç frymëzuam me shpallje edhe Ibrahimin, Ismailin, Is’hakun, Jakubin dhe bijtë e tij, Isain, Ejubin, Junusin, Harunin, Sulejmanin dhe Davudin, të cilit i dhamë Zeburin.”
“Pas atyre profetëve, Ne dërguam Isain, të birin e Merjemes, si vërtetues të Teuratit që kishte ardhur para tij. Dhe i dhamë atij Ungjillin, në të cilin ka udhëzim dhe dritë, si përmbushje të asaj që ishte shpallur para tij në Teurat dhe si udhërrëfim e këshillë për ata që i frikësohen Allahut.”
“Ai të ka shpallur ty Librin, me të vërtetën e saktë, duke vërtetuar shpalljet e mëparshme. Ai i ka zbritur Teuratin dhe Ungjillin”
- Një nga pesë të dërguarit me vendosmëri të fortë (Kurani 46:35). Shumica e dijetarëve thonë se ata janë të pestët që Kurani i përmend bashkë te 33:7.
- Vula e Profetëve, i fundit prej tyre (Kurani 33:40), dhe gjithashtu një nga të pestët.
Ademi
Idrisishpesh i identifikuar me Enokun
Nuhu (një nga pesë të dërguarit me vendosmëri të fortë)
Hudii dërguar te populli i Adit
Salihui dërguar te Themudi
Ibrahimi (një nga pesë të dërguarit me vendosmëri të fortë)
Luti
Ismaili
Ishaku
Jakubi
Jusufi
Ejubi
Shuajbii dërguar te Medjeni (Midiani)
Musai (një nga pesë të dërguarit me vendosmëri të fortë)
Haruni
Dhul-Kiflii përmendur ndër të durueshmit
Davudi
Sulejmani
IljasiElia
Eljesai
Jonusi
Zekerijababai i Jahjasë
JahjaGjon Pagëzori
Isai (Jezusi) (një nga pesë të dërguarit me vendosmëri të fortë)
Muhamedi (ﷺ) (një nga pesë të dërguarit me vendosmëri të fortë; i fundit i profetëve)
Shumica e dijetarëve numërojnë këta njëzet e pesë, në rendin që mësohet zakonisht: Kurani nuk jep data për profetët. U dërguan shumë të tjerë emrat e të cilëve nuk jepen. Numrat si 5:44 tregojnë një sure dhe një ajet të Kuranit.
Besimi te të gjithë
Besimtarët thonë se nuk bëjnë dallim mes asnjërit prej të dërguarve të Allahut (﷾). Kurani e quan mohues këdo që beson te disa dhe refuzon të tjerët. Prandaj një mysliman që do ta refuzonte Musain ose Isain nuk do të ishte mysliman. Kjo është përgjigjja e Islamit: beso te çdo profet, nga Ademi te Muhamedi (ﷺ), dhe mos bëj dallim mes tyre.
“I Dërguari beson në atë (Kuranin) që i është shpallur nga Zoti i tij e po ashtu dhe besimtarët: të gjithë besojnë në Allahun, engjëjt e Tij, librat e Tij dhe të dërguarit e Tij (duke thënë): “Ne nuk bëjmë dallim mes asnjërit prej të dërguarve të Tij”. Ata thonë: “Ne dëgjojmë dhe bindemi. Faljen Tënde kërkojmë, o Zoti Ynë dhe te Ti do të kthehemi!””
“Vërtet, ata që mohojnë Allahun dhe të dërguarit e Tij dhe dëshirojnë të ndajnë Allahun nga të dërguarit e Tij, duke thënë: “Ne disa i besojmë e disa nuk i besojmë” dhe duke dashur që kështu të zgjedhin një rrugë të ndërmjetme, pikërisht ata janë mohuesit e vërtetë. Ne kemi përgatitur dënim poshtërues për mohuesit.”
Këndvështrime
Pikëpamja islame
Kurani emërton njëzet e pesë profetë, nga Ademi te Muhamedi (ﷺ), dhe thotë se pati shumë të tjerë. Një mysliman beson te secili prej tyre.
Kurani emërton tetëmbëdhjetë profetë në një pasazh të vetëm të sures el-En'am.
Ademi, Idrisi, Dhulkifli, Hudi, Salihu, Shuajbi dhe Muhamedi (ﷺ) emërtohen gjetkë. Me tetëmbëdhjetë, këta janë njëzet e pesë në listën që mësohet zakonisht.
Kurani thotë se u dërguan shumë të dërguar historitë e të cilëve nuk i tregon dhe se çdo popull pati një.
Shumica e dijetarëve i identifikojnë të dërguarit me vendosmëri të fortë si Nuhun, Ibrahimin, Musain, Isain dhe Muhamedin (ﷺ).
Kurani emërton shkrime të dhëna Ibrahimit, Musait, Davudit, Isait dhe Muhamedit (ﷺ).
Të besosh te disa të dërguar dhe t'i refuzosh të tjerët është mohim.