Përgjigje e shkurtër
Islami nuk është i ri. Kurani mëson se çdo profet, nga Ademi te Muhamedi (ﷺ), solli të njëjtin besim: adhuro vetëm Perëndinë e vetëm dhe ndiq të dërguarin e Tij. Islam do të thotë nënshtrim ndaj Allahut (﷾), kështu që çdo besimtar që e bëri këtë ishte mysliman në atë kuptim. Kurani e quan Ibrahimin një që u nënshtrua, dhe dishepujt e Jezusit kërkuan të dëshmohej se ishin myslimanë. Çdo profet erdhi te populli i vet me shkrimin e kohës së tij, si Tevrati i Musait dhe Ungjilli (Inxhili) i Jezusit. Një besimtar në kohën e Musait ndiqte Musain. Një besimtar në kohën e Jezusit ndiqte Jezusin. Muhamedi (ﷺ) është profeti i fundit, i dërguar te gjithë njerëzimi. Pra sot një njeri i nënshtrohet Allahut (﷾) duke ndjekur atë dhe Kuranin.
Shpjegimi i plotë
Një mesazh nga profeti i parë te i fundit
Kurani thotë se Allahu (﷾) nuk dërgoi asnjë të dërguar pa i shpallur se nuk ka zot tjetër përveç Tij, prandaj ta adhurojë vetëm Atë. Thotë se një i dërguar u dërgua te çdo popull me të njëjtin urdhër: shërbeni Allahun (﷾) dhe shmangni perënditë e rreme. Emëron vijën e asaj feje të vetme. Ajo që iu urdhërua Nuhut, Ibrahimit, Musait dhe Jezusit është ajo që iu shpall Muhamedit (ﷺ). Fjalët e para të Nuhut për popullin e tij ishin: adhuroni Allahun (﷾), nuk keni zot tjetër përveç Tij. Vija fillon me Ademin, të cilin Allahu (﷾) e zgjodhi. Kurani thotë gjithashtu se Allahu (﷾) nxori pasardhësit e bijve të Ademit. Ai i pyeti: “A nuk jam Unë Zoti juaj?”, dhe ata u përgjigjën po. Profeti (ﷺ) e tha thjesht: profetët janë vëllezër nga një baba dhe nga nëna të ndryshme. Feja e tyre është një.
“Ne nuk kemi nisur asnjë të dërguar para teje, që të mos i kemi shpallur se: “S’ka zot tjetër përveç Meje, andaj më adhuroni (vetëm) Mua!””
“Çdo populli Ne i çuam një të dërguar (që u thoshte): “Adhuroni Allahun dhe shmangni idhujt!” Disa prej tyre Allahu i shpuri në rrugë të drejtë e disa e merituan të mbeten në humbje. Andaj, udhëtoni nëpër botë të shihni se si ishte fundi i përgënjeshtruesve!”
“Ai ka urdhëruar për ju atë Fe, të cilën ta zbuloi ty (o Muhamed) dhe që pati urdhëruar për Nuhun, Ibrahimin, Musain dhe Isain, duke thënë: “Qëndroni në fenë e drejtë dhe mos u përçani në të!” Por për idhujtarët është e rëndë ajo, në të cilën po i fton ti. Allahu zgjedh për këtë fe kë të dojë dhe udhëzon drejt saj këdo që kthehet tek Ai me pendim.”
“Ne ia dërguam Nuhun popullit të tij e ai u tha: “O populli im! Adhuroni Allahun, ju nuk keni zot tjetër përveç Tij! Unë kam frikë se do të bjerë mbi ju dënimi i një Dite të madhe!””
“Allahu i zgjodhi Ademin, Nuhun, familjen e Ibrahimit dhe familjen e Imranit mbi të gjithë njerëzit (e kohës së tyre).”
“Kur Zoti yt nxori nga kurrizi i bijve të Ademit pasardhësit e tyre dhe i bëri të dëshmojnë kundër vetes së tyre, u tha: “A nuk jam Unë Zoti juaj?” Ata u përgjigjën: “Po, dëshmojmë se Ti je.” Kështu bëri Ai, në mënyrë që ju (o njerëz) të mos thoni në Ditën e Kiametit: “Këtë nuk e kishim ditur.””
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se ai është më i afërti i të gjithë njerëzve me Jezusin, birin e Marias, në këtë botë dhe në tjetrën; profetët janë vëllezër nga një baba dhe nga nëna të ndryshme, dhe feja e tyre është një.
Ademi
I zgjedhur nga Allahu (﷾).
Nuhu
Adhuroni Allahun (﷾): nuk keni zot tjetër përveç Tij.
Musai
Iu dha Teurati, udhëzim dhe dritë.
Isai
Iu dha Inxhili, që vërteton Teuratin.
Muhamedi (ﷺ)
I fundit i profetëve, i dërguar te gjithë njerëzimi.
Myslimanë para Muhamedit (ﷺ)
Mysliman është një fjalë arabe për atë që i nënshtrohet Allahut (﷾). Në atë kuptim Kurani e përdor për besimtarët shumë kohë para Profetit Muhamed (ﷺ). Thotë se Ibrahimi nuk ishte as hebre as i krishterë, por i drejtë, një që i nënshtrohej Allahut (﷾). Ibrahimi dhe Jakubi u thanë bijve të tyre të mos vdesin ndryshe veçse në nënshtrim ndaj Tij. Musai i tha popullit të vet të mbështetet te Allahu (﷾) nëse i ishte nënshtruar. Dishepujt e Jezusit thanë: “Ne besojmë, prandaj dëshmo se Ty të jemi dorëzuar!” Kurani thotë se Allahu (﷾) i quajti besimtarët myslimanë “qysh më parë (në Shkrimet e Shenjta) dhe në këtë (Kuran)”.
“Ibrahimi nuk ka qenë as hebre, as i krishterë, por ka qenë besimtar i vërtetë (monoteist) i përulur ndaj Allahut dhe nuk ka qenë nga politeistët.”
“Kur Zoti i tij i tha: “Përulu!” - ai u përgjigj: “Iu përula Zotit të gjithësisë!” Ibrahimi ua dha këtë porosi fëmijëve të tij; po ashtu edhe Jakubi: “O bijtë e mi! Pa dyshim, Allahu ka zgjedhur për ju fenë e vërtetë, prandaj mos vdisni ndryshe veçse duke qenë myslimanë të nënshtruar ndaj Atij!” A ishit ju të pranishëm kur Jakubit iu afrua vdekja dhe i pyeti të bijtë: “Çfarë do të adhuroni pas meje?” - Ata u përgjigjën: “Ne do të adhurojmë Zotin tënd, që është edhe Zoti i etërve të tu: Ibrahimit, Ismailit dhe Is’hakut, një Zot të vetëm. Ne Atij i nënshtrohemi!””
“Musai tha: “O populli im! Nëse besoni Allahun, mbështetuni tek Ai, nëse jeni myslimanë!””
“dhe se si kur i urdhërova dishepujt: “Besomëni Mua dhe të Dërguarit Tim!” - ata u përgjigjën: “Ne besojmë, prandaj dëshmo se Ty të jemi dorëzuar!””
“Luftoni në rrugën e Allahut, ashtu si duhet luftuar. Ai ju ka zgjedhur dhe nuk ju ka vënë asnjë barrë në fenë tuaj, fenë e babait tuaj, Ibrahimit. Ai ju ka quajtur ju myslimanë qysh më parë (në Shkrimet e Shenjta) dhe në këtë (Kuran), me qëllim që i Dërguari të jetë dëshmitar mbi ju dhe që ju të jeni dëshmitarë mbi njerëzit e tjerë. Andaj, faleni namazin, jepni zekatin dhe mbështetuni tek Allahu! Ai është Mbrojtësi juaj. Sa Mbrojtës dhe Ndihmës i mrekullueshëm është Ai!”
| Kush | Çfarë thotë Kurani |
|---|---|
| Ibrahimi | As hebre, as i krishterë, por i drejtë, i dorëzuar ndaj Allahut (﷾). |
| Ibrahimi dhe Jakubi | U thanë bijve të tyre të mos vdesin veçse të dorëzuar ndaj Tij. |
| Musai | I tha popullit të vet të mbështetet tek Allahu (﷾), nëse i ishin dorëzuar Atij. |
| Dishepujt e Isait | Kërkuan të dëshmohej se ishin myslimanë. |
Çdo profet për popullin e tij dhe kohën e tij
Çdo i dërguar foli në gjuhën e popullit të vet, për ta bërë mesazhin të qartë për ta. Allahu (﷾) i dha Musait Tevratin, “udhëzimet dhe drita”, dhe profetët pas tij gjykuan sipas tij. Dërgoi Jezusin me Inxhilin, Ungjillin, që vërtetonte Tevratin para tij. Vetë Jezusi tha se u dërgua vetëm te delet e humbura të shtëpisë së Izraelit. Pra një besimtar në kohën e Musait ndiqte Musain dhe Tevratin, dhe një besimtar në kohën e Jezusit ndiqte Jezusin. Ligjet mund të ndryshonin nga një profet te tjetri. Kurani thotë se secilit i dha një ligj dhe një rrugë, ndërsa besimi te Perëndia i vetëm mbeti i njëjtë.
“Ne nuk kemi çuar asnjë të dërguar, përveçse në gjuhën e popullit të tij, për t’u shpjeguar atyre (shpalljet e Zotit). Allahu e shpie në humbje kë të dojë dhe e udhëzon në rrugë të drejtë kë të dojë. Ai është i Plotfuqishmi dhe i Urti.”
“Ne kemi dërguar Teuratin, në të cilin janë udhëzimet dhe drita. Sipas tij, profetët që ia kishin dorëzuar veten Allahut, i gjykonin hebrenjtë; por edhe të diturit dhe rabinët kështu vepronin, sepse atyre iu qe besuar mbrojtja e Librit të Allahut, për të cilin ata dëshmonin. Prandaj, mos kini frikë nga njerëzit, por kini frikë vetëm prej Meje! Dhe mos i ndërroni Fjalët e Mia me ndonjë vlerë të vogël! Kushdo që nuk gjykon sipas asaj që ka shpallur Allahu, ai është mohues i vërtetë.”
“Pas atyre profetëve, Ne dërguam Isain, të birin e Merjemes, si vërtetues të Teuratit që kishte ardhur para tij. Dhe i dhamë atij Ungjillin, në të cilin ka udhëzim dhe dritë, si përmbushje të asaj që ishte shpallur para tij në Teurat dhe si udhërrëfim e këshillë për ata që i frikësohen Allahut.”
“Por ai duke u përgjigjur tha: Unë nuk jam dërguar veçse te delet e humbura të shtëpisë së Izraelit.”
“Ne të kemi zbritur ty (o Muhamed) Librin me të vërtetën, si përmbushës të shkrimeve të mëparshme dhe mbrojtës të tyre. Prandaj gjykoji ata sipas asaj që të ka zbritur Allahu dhe mos ndiq dëshirat e tyre, duke u shmangur kështu nga e Vërteta që të është shpallur. Ne për secilin nga ju kemi sjellë një ligj dhe një rrugë të qartë. Sikur të donte Allahu, do t’ju kishte bërë një popull të vetëm, por Ai kërkon që t’ju provojë në atë që ju ka dhënë, andaj bëni gara për punë të mira! Të gjithë do të ktheheni te Allahu e Ai do t’ju lajmërojë për çështjet, rreth të cilave kishit kundërshti.”
Profeti i fundit, për të gjithë
Kurani e quan Muhamedin (ﷺ) Vulën e Profetëve, të fundit prej tyre. Profetët e mëparshëm u dërguan te populli i tyre, por atij iu tha të thotë: “O njerëz, unë jam i Dërguari i Allahut për të gjithë ju”. Ai u dërgua te gjithë njerëzimi. Kurani që solli vërteton shkrimet para tij dhe i mbron. Myslimanët besojnë te të gjithë profetët dhe nuk bëjnë dallim mes tyre në besim. Ndjekja e të fundit është mënyra si një njeri beson tani te të gjithë.
“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”
“Thuaj (o Muhamed): “O njerëz, unë jam i Dërguari i Allahut për të gjithë ju, i Atij që i përket sundimi i qiejve dhe i Tokës. Nuk ka zot tjetër të vërtetë veç Atij; Ai jep jetë dhe vdekje, prandaj besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, Profetin që nuk di shkrim e lexim e që beson në Allahun dhe Fjalët e Tij! Shkoni pas tij, që të jeni në rrugën e drejtë!””
“Ne të kemi dërguar ty (o Muhamed) vetëm si sjellës të lajmit të mirë dhe paralajmërues për të gjithë njerëzimin, por shumica e njerëzve nuk dinë.”
“Ne të kemi zbritur ty (o Muhamed) Librin me të vërtetën, si përmbushës të shkrimeve të mëparshme dhe mbrojtës të tyre. Prandaj gjykoji ata sipas asaj që të ka zbritur Allahu dhe mos ndiq dëshirat e tyre, duke u shmangur kështu nga e Vërteta që të është shpallur. Ne për secilin nga ju kemi sjellë një ligj dhe një rrugë të qartë. Sikur të donte Allahu, do t’ju kishte bërë një popull të vetëm, por Ai kërkon që t’ju provojë në atë që ju ka dhënë, andaj bëni gara për punë të mira! Të gjithë do të ktheheni te Allahu e Ai do t’ju lajmërojë për çështjet, rreth të cilave kishit kundërshti.”
“Thuaj (o Muhamed): “Ne besojmë Allahun, atë që na është shpallur neve, atë që i është shpallur Ibrahimit, Ismailit, Is’hakut, Jakubit, Esbatëve (bijve të tij) dhe në atë që i është dhënë Musait, Isait dhe profetëve nga Zoti i tyre. Ne nuk bëjmë asnjë dallim midis tyre dhe Ne vetëm Atij (Allahut) i përulemi.””
Pikëpamja e krishterë
Të krishterët mësojnë se Jezusi solli një besëlidhje të re. Sipas pikëpamjes së tyre, besëlidhja e vjetër me Izraelin u përmbush në të, dhe Kisha është populli i ri i Perëndisë, i hapur për të gjitha kombet.
“Mos mendoni se unë erdha të shfuqizoj ligjin ose profetët; nuk erdha të shfuqizoj, por të përmbush. Sepse në të vërtetë po ju them: Derisa të kalojë qielli dhe toka, as edhe një presje a një pikë nuk do të kalojë nga ligji, derisa të përmbushet gjithçka.”
Çfarë mësoi vetë Jezusi
Jezusi tha se nuk kishte ardhur të shfuqizonte Ligjin a profetët. As edhe një presje a një pikë, tha, nuk do të kalonte nga Ligji. Kur e pyetën cili është i pari i të gjitha urdhërimeve, citoi Musain: “Dëgjo, o Izrael: Zoti, Perëndia ynë, është i vetmi Zot”. Ky është i njëjti nen i parë i besimit që mësoi Musai, dhe i njëjti që mëson Kurani. Sipas rrëfimit të Kuranit, Jezusi nuk themeloi një fe të re. Ai ripërtëriu fenë e vetme të profetëve para tij.
“Mos mendoni se unë erdha të shfuqizoj ligjin ose profetët; nuk erdha të shfuqizoj, por të përmbush. Sepse në të vërtetë po ju them: Derisa të kalojë qielli dhe toka, as edhe një presje a një pikë nuk do të kalojë nga ligji, derisa të përmbushet gjithçka.”
“Dhe Jezusi iu përgjigj: I pari nga të gjitha urdhërimet është: Dëgjo, o Izrael: Zoti, Perëndia ynë, është i vetmi Zot;”
“Dëgjo, o Izrael: Zoti, Perëndia ynë, është i vetmi Zot;”
“Ai ka urdhëruar për ju atë Fe, të cilën ta zbuloi ty (o Muhamed) dhe që pati urdhëruar për Nuhun, Ibrahimin, Musain dhe Isain, duke thënë: “Qëndroni në fenë e drejtë dhe mos u përçani në të!” Por për idhujtarët është e rëndë ajo, në të cilën po i fton ti. Allahu zgjedh për këtë fe kë të dojë dhe udhëzon drejt saj këdo që kthehet tek Ai me pendim.”
Këndvështrime
E krishterë
Të krishterët mësojnë se Jezusi solli një besëlidhje të re që përmbushi të vjetrën. Kisha, thonë ata, është populli i ri i Perëndisë.
Jezusi erdhi të përmbushë Ligjin, prandaj një besëlidhje e re filloi me të.
Kundërpërgjigje
Në të njëjtën frymë Jezusi tha se as edhe një presje a një pikë nuk do të kalonte nga Ligji. Urdhërimi i tij i parë ishte ai i vetë Musait: “Zoti, Perëndia ynë, është i vetmi Zot”. Ai e mbajti besimin e profetëve para tij, siç thotë Kurani.
Pikëpamja islame
Islami, nënshtrimi ndaj Perëndisë së vetëm, është feja e çdo profeti nga Ademi te Muhamedi (ﷺ). Secili erdhi te populli i vet me shkrimin e kohës së tij. Muhamedi (ﷺ) është i fundit, i dërguar te gjithë njerëzimi.
Kurani thotë se çdo i dërguar u dërgua me mesazhin se nuk ka zot përveç Allahut (﷾).
Kurani e emërton të njëjtën fe për Nuhun, Ibrahimin, Musain, Jezusin dhe Muhamedin (ﷺ).
Kurani e quan Ibrahimin një që iu nënshtrua Allahut (﷾), dhe i bën dishepujt e Jezusit të kërkojnë të dëshmohen si myslimanë.
Profeti (ﷺ) tha se profetët janë vëllezër feja e të cilëve është një.
Muhamedi (ﷺ) është Vula e Profetëve, i dërguar te gjithë njerëzimi.