Përgjigje e shkurtër
Një mysliman është ai që i nënshtrohet Allahut (﷾). Fjala Islam do të thotë nënshtrim, dhe e ndan rrënjën e vet, s-l-m, me selam, që do të thotë paqe. Pra një mysliman është ai që gjen paqe duke iu dorëzuar vullnetit të Allahut (﷾) të vetëm. Kurani e quan Islamin një din, fjalë që myslimanët e shpjegojnë si një mënyrë të plotë jetese. Në të, dorëzimi te Allahu (﷾) e formëson besimin, adhurimin, karakterin, familjen dhe punën. Emri nuk u zgjodh nga një mësues, një parti apo një këshill. Kurani thotë se vetë Allahu (﷾) i quajti besimtarët myslimanë, “qysh më parë (në Shkrimet e Shenjta) dhe në këtë (Kuran)”. Përdor të njëjtin emër për Ibrahimin, për ata që besuan me Musain dhe për dishepujt e Jezusit, sepse të gjithë iu nënshtruan Allahut (﷾). Profeti Muhamed (ﷺ) u tha ndjekësve të tij të quhen me emrat që Allahu (﷾) u ka dhënë: myslimanë, besimtarë, robër të Allahut (﷾).
Shpjegimi i plotë
Çfarë thonë fjalët
Islam është fjala arabe për nënshtrim, dhe mysliman është ai që nënshtrohet. Të dyja vijnë nga rrënja s-l-m, tri shkronjat arabe që e ndajnë Islami, mysliman dhe selam (paqe). Kurani thotë se dini te Allahu (﷾) është Islami. Din do të thotë fe në kuptimin e plotë: një mënyrë e plotë jetese. Kurani premton se kushdo që ia nënshtron gjithë veten Allahut (﷾) dhe bën mirë e ka shpërblimin te Zoti i tij, pa pasur çfarë të frikësohet.
Mbledh fjalorët klasikë arabë. Nën rrënjën s-l-m jep aslama si ‘iu nënshtrua’ ose ‘u dorëzua’, islam si nënshtrim, muslim si ai që nënshtrohet, dhe selam si paqe dhe siguri.
“Feja e vërtetë tek Allahu është vetëm Islami. Ata që u është dhënë Libri, patën mospajtime nga zilia që kishin midis tyre, vetëm pasi u erdhi dituria. Por kushdo që i mohon udhëzimet e Allahut, ta dijë se Allahu është i shpejtë në llogari.”
“Vërtet, ata që i përulen Allahut dhe bëjnë vepra të mira, do ta kenë shpërblimin te Zoti i tyre, nuk do të frikësohen e as do të pikëllohen.”
| Fjala | Kuptimi |
|---|---|
| Islam | Nënshtrim. |
| Mysliman | Ai që i nënshtrohet. |
| Selam | Paqe. |
Një emër i dhënë nga Allahu (﷾)
Kurani thotë se është Allahu (﷾) që i quajti besimtarët myslimanë, para Kuranit dhe në Kuran. Ibn Kethiri, një komentues i Kuranit që vdiq më 1373 e.s., transmeton çfarë thanë dijetarët e hershëm. Ibn Abbasi, kushëriri i Profetit (ﷺ), dhe disa të tjerë e lexuan ‘Ai’ në këtë ajet si Allahun (﷾). E lexuan ‘para’ si shkrimet e mëparshme. Disa e lexuan ‘Ai’ si Ibrahimin, fenë e të cilit e emërton i njëjti ajet. Në të dyja rastet, emri vjen nga shpallja, jo nga njerëzit. Kurani lavdëron edhe atë që i fton njerëzit te Allahu (﷾), bën mirë dhe thotë, në arabisht, “Unë, me të vërtetë jam mysliman.”
“Luftoni në rrugën e Allahut, ashtu si duhet luftuar. Ai ju ka zgjedhur dhe nuk ju ka vënë asnjë barrë në fenë tuaj, fenë e babait tuaj, Ibrahimit. Ai ju ka quajtur ju myslimanë qysh më parë (në Shkrimet e Shenjta) dhe në këtë (Kuran), me qëllim që i Dërguari të jetë dëshmitar mbi ju dhe që ju të jeni dëshmitarë mbi njerëzit e tjerë. Andaj, faleni namazin, jepni zekatin dhe mbështetuni tek Allahu! Ai është Mbrojtësi juaj. Sa Mbrojtës dhe Ndihmës i mrekullueshëm është Ai!”
Transmeton nga Ibn Abbasi se ‘Ai ju ka quajtur myslimanë’ i referohet Allahut, dhe përmend Mexhahidin, Atanë, ed-Dahhakun, es-Suddiun, Mukatil ibn Hajjanin dhe Katadenë si mbajtës të të njëjtit mendim. Mexhahidi shpjegon se Allahu i quajti besimtarët myslimanë më parë, në shkrimet e mëparshme, dhe ‘në këtë’, Kuranin.
Shënon se Abdurrahman ibn Zejd ibn Eslemi e lexoi ‘Ai ju ka quajtur myslimanë’ si referim te Ibrahimi, sepse ajeti sapo ka përmendur ‘fenë e babait tuaj Ibrahimit’, dhe se Ibn Xherir et-Taberiu e hodhi poshtë këtë, sepse ajeti thotë se u quajtën kështu ‘në këtë’, Kuranin, që erdhi shumë kohë pas Ibrahimit.
“E kush flet më bukur se ai që i fton njerëzit drejt Allahut, bën vepra të mira dhe thotë: “Unë, me të vërtetë jam mysliman.””
Emri i ndjekësve të çdo profeti
Në Kuran Ibrahimi dhe Ismaili luten të bëhen myslimanë, bashkë me fëmijët e tyre pas tyre. Allahu (﷾) i thotë Ibrahimit të nënshtrohet, dhe ai përgjigjet se i nënshtrohet Zotit të botëve. Ibrahimi quhet as hebre as i krishterë, por një që u nënshtrua. Musai i thotë popullit të vet të mbështetet te Allahu (﷾) nëse janë myslimanë. Magjistarët që besuan me të luten të vdesin si myslimanë. Dishepujt e Jezusit dëshmojnë se janë myslimanë. Pra emri që mbartin ndjekësit e Profetit (ﷺ) është emri që Kurani u jep të gjithëve që u nënshtruan para tij.
“O Zoti ynë! Na bëj të përulur ndaj Teje! Bëj që edhe pasardhësit tanë të jenë të përulur ndaj Teje! Tregona ritet e Haxhit dhe pranoje pendimin tonë, se, pa dyshim, Ti je Pranuesi i pendimit, Mëshirëploti!”
“Kur Zoti i tij i tha: “Përulu!” - ai u përgjigj: “Iu përula Zotit të gjithësisë!” Ibrahimi ua dha këtë porosi fëmijëve të tij; po ashtu edhe Jakubi: “O bijtë e mi! Pa dyshim, Allahu ka zgjedhur për ju fenë e vërtetë, prandaj mos vdisni ndryshe veçse duke qenë myslimanë të nënshtruar ndaj Atij!””
“Ibrahimi nuk ka qenë as hebre, as i krishterë, por ka qenë besimtar i vërtetë (monoteist) i përulur ndaj Allahut dhe nuk ka qenë nga politeistët.”
“Musai tha: “O populli im! Nëse besoni Allahun, mbështetuni tek Ai, nëse jeni myslimanë!””
“Ti po hakmerresh ndaj nesh vetëm pse besuam shenjat e Zotit tonë, posa na erdhën. O Zoti ynë, na jep durim të madh dhe bëna të vdesim myslimanë!”
“Kur Isai vuri re mosbesimin e tyre, tha: “Kush janë ndihmuesit e mi në rrugën e Allahut?” nxënësit (e tij) u përgjigjën: Ne jemi ndihmuesit e (fesë së) Allahut. Ne e besojmë Allahun e ti (Isa) dëshmo se ne (i) jemi nënshtruar (Atij).”
“dhe se si kur i urdhërova dishepujt: “Besomëni Mua dhe të Dërguarit Tim!” - ata u përgjigjën: “Ne besojmë, prandaj dëshmo se Ty të jemi dorëzuar!””
| Ajeti | Kush |
|---|---|
| 2:128 | Ibrahimi dhe Ismaili luten të bëhen myslimanë, bashkë me fëmijët e tyre pas tyre. |
| 3:67 | Ibrahimi nuk ishte as hebre, as i krishterë, por ai që iu nënshtrua Allahut (﷾). |
| 10:84 | Musai i thotë popullit të vet të mbështetet tek Allahu (﷾) nëse janë myslimanë. |
| 7:126 | Magjistarët që besuan bashkë me Musain luten të vdesin si myslimanë. |
| 3:52, 5:111 | Dishepujt e Jezusit dëshmojnë se janë myslimanë. |
Si filloi emri i krishterë
Emri i krishterë ka një histori tjetër. Jezusi nuk e përdori kurrë. Veprat e Apostujve thonë vetëm se, vite pasi ai kishte shkuar, dishepujt “u quajtën për herë të parë të krishterë në Antiokia”. Antiokia ishte një qytet i lashtë në atë që sot është Turqia.
“Dhe kur e gjeti, e solli në Antiokia. Dhe ndodhi që për një vit të tërë u mblodhën me kishën dhe mësuan shumë njerëz. Dhe dishepujt u quajtën për herë të parë të krishterë në Antiokia.”
Urdhri i Profetit (ﷺ)
Profeti (ﷺ) u tha besimtarëve të quhen me emrat që Allahu (﷾) u ka dhënë: myslimanë, besimtarë, robër të Allahut (﷾). Paralajmëroi kundër mbledhjes së njerëzve nën thirrjet e ditëve të injorancës, kohës para Islamit.
El-Harith el-Esh'ari transmeton se Profeti (ﷺ) i urdhëroi besimtarët t'i mbahen xhematit (el-xhemaa), paralajmëroi se kush e braktis atë qoftë edhe një pëllëmbë ka hequr nga vetja lidhjen e Islamit, dhe tha se kush ngre thirrjen e ditëve të injorancës i përket Zjarrit, edhe pse falet e agjëron. Ua tha të quhen me emrat që Allahu u ka dhënë: myslimanë, besimtarë, robër të Allahut.
Këndvështrime
Krishterimi kryesor
I krishterë do të thotë ndjekës i Krishtit. Emri nderon atë që të krishterët e besojnë Zot, dhe Dhiata e Re e përdor me miratim.
Pjetri u thotë besimtarëve të mos turpërohen nëse vuajnë si të krishterë, por ta lavdërojnë Perëndinë për këtë.
Kundërpërgjigje
Është e vërtetë, kisha e hershme e nderoi emrin, por Pjetri nuk thotë kush e dha. Veprat e Apostujve thonë se filloi në Antiokia, vite pasi Jezusi kishte shkuar. Kurani thotë se dishepujt e tij vetë e quajtën veten myslimanë, njerëz që i nënshtrohen Allahut (﷾).
Pikëpamja islame
Mysliman do të thotë ai që i nënshtrohet Allahut (﷾), dhe vetë Allahu (﷾) e dha emrin. Ai u përket ndjekësve të vërtetë të çdo profeti, dhe Profeti Muhamed (ﷺ) u tha myslimanëve të quhen me emrat që Allahu (﷾) u ka dhënë.
Islam do të thotë nënshtrim, nga e njëjta rrënjë me selam, paqe.
Kurani thotë se besimtarët u quajtën myslimanë si para ashtu edhe në Kuran. Ibn Abbasi, nxënësi i tij Mexhahidi dhe të tjerë e lexuan atë që i quajti si Allahun (﷾). Në të dyja rastet, emri vjen nga shpallja.
Kurani e jep të njëjtin emër për Ibrahimin, për ata që besuan me Musain dhe për dishepujt e Jezusit.
Nënshtrimi ndaj Allahut (﷾) të vetëm ishte feja e çdo profeti.
Profeti (ﷺ) u tha besimtarëve të quhen me emrat që Allahu (﷾) u ka dhënë. Ata janë myslimanë, besimtarë dhe robër të Allahut (﷾).