Përgjigje e shkurtër
Islami mëson se Allahu (﷾) nuk ndëshkon askënd derisa t'i ketë arritur një i dërguar. Kurani thotë gjithashtu se çdo populli në tokë i është dërguar një paralajmërues. Pra, askush nuk dënohet për një mesazh që nuk i erdhi kurrë. Shumë të krishterë, sidomos ungjillorët, i lexojnë Gjoni 14:6 dhe Veprat 4:12 ndryshe. Sipas leximit të tyre, askush nuk shpëtohet pa besim te Jezusi. Kjo nuk lë asnjë shpresë për miliona njerëz në Amerikë, Kinë apo Australi që jetuan dhe vdiqën para se t'i arrinte një misionar. As nuk lë ndonjë shpresë për popujt e vendeve të largëta që jetuan dhe vdiqën para se të vinte Jezusi. (Kisha Katolike mëson se ata që nuk dëgjuan kurrë, pa fajin e tyre, mund të shpëtohen nëse e kërkojnë sinqerisht Perëndinë.) Përgjigjja e Islamit i përshtatet një Perëndie të drejtë dhe të mëshirshëm. Secili gjykohet sipas mesazhit që i arriti dhe sipas asaj që bëri me të.
Shpjegimi i plotë
Asnjë ndëshkim para një të dërguari
Kurani e thotë rregullin qartë: Allahu (﷾) nuk ndëshkon derisa të ketë dërguar një të dërguar për të paralajmëruar. Ai jep edhe arsyen. Të dërguarit u dërguan që askush të mos kishte justifikim kundër Allahut (﷾). Pra, asnjë shpirt nuk dënohet pse nuk dëgjoi një mesazh që nuk i arriti kurrë.
“Kush zgjedh rrugën e drejtë, e ka për veten e vet e kush i largohet asaj, i largohet në dëm të vetvetes dhe askush nuk e merr të keqen e tjetërkujt. Ne nuk dënojmë asnjë popull, para se të çojmë të dërguar!”
“(Këta janë) të dërguar që kanë sjellë lajme të mira e kanë paralajmëruar, në mënyrë që njerëzit të mos kenë ndonjë justifikim ndaj Allahut, pas ardhjes së të dërguarve. Se, Allahu, është i Plotfuqishëm dhe i Gjithëdijshëm.”
Çdo popull pati një të dërguar
Kurani thotë se Allahu (﷾) i dërgoi një të dërguar çdo populli, dhe se nuk ka pasur kurrë një popull pa një paralajmërues mes tyre. Disa nga këta të dërguar përmenden me emër dhe shumë jo. Pra, Allahu (﷾) nuk foli vetëm në Lindjen e Mesme. Fjalët e Kuranit nuk lënë jashtë asnjë popull, dhe kjo përfshin Amerikën dhe Lindjen e Largët. Nëse mesazhi nuk i arriti dikujt, vlen rregulli: Allahu (﷾) nuk ndëshkon askënd para se të vijë një i dërguar.
“Çdo populli Ne i çuam një të dërguar (që u thoshte): “Adhuroni Allahun dhe shmangni idhujt!” Disa prej tyre Allahu i shpuri në rrugë të drejtë e disa e merituan të mbeten në humbje. Andaj, udhëtoni nëpër botë të shihni se si ishte fundi i përgënjeshtruesve!”
“Ne të kemi dërguar ty me të Vërtetën, për të sjellë lajme të mira dhe për të paralajmëruar; nuk ka pasur asnjë popull që të mos i ketë ardhur paralajmërues.”
“Edhe para teje (o Muhamed) Ne kemi nisur të dërguar, për disa prej të cilëve të kemi treguar ty e për disa të tjerë nuk të kemi treguar. Asnjë i dërguar nuk mund të sjellë ndonjë mrekulli, veçse me lejen e Allahut. Dhe kur të vijë urdhri i Allahut, do të gjykohet me drejtësi e atëherë, jobesimtarët kokëfortë do të shkatërrohen.”
Gjykuar me drejtësi sipas asaj që u arriti
Kurani thotë se kur vjen i dërguari i një populli, çështja mes tyre gjykohet me drejtësi dhe atyre nuk u bëhet padrejtësi. Në Ditën e Gjykimit asnjë shpirti nuk i bëhet padrejtësi as sa një grimë. Profeti (ﷺ) e lidhi paralajmërimin me dëgjimin. Ai foli për hebreun ose të krishterin që dëgjon për të dhe vdes duke e refuzuar mesazhin e tij.
“Çdo popull ka pasur të dërguar. Dhe, kur atyre t’u vijë i dërguari (Ditën e Gjykimit), do të gjykohet midis tyre me të drejtë dhe nuk do t’u bëhet asnjë padrejtësi.”
“Dhe në Ditën e Kiametit, Ne do të vendosim peshore të sakta e askush nuk do të pësojë asnjë padrejtësi. Ne do të sjellim (për gjykim) çdo vepër, qoftë kjo edhe sa pesha e një kokrre sinapi. Ne jemi të mjaftueshëm për llogaritje.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) u betua se cilido hebre ose i krishterë i umetit të tij që dëgjon për të, e pastaj vdes pa besuar në mesazhin me të cilin u dërgua, do të jetë nga banorët e Zjarrit.
Vargjet pas ‘asnjë rrugë tjetër’
Shumë të krishterë, sidomos ungjillorët, i lexojnë këto vargje në mënyrë të rreptë. Jezusi është e vetmja udhë tek Ati, dhe nuk ka asnjë emër tjetër me anë të të cilit njerëzit duhet të shpëtojnë. Pavli, një misionar i krishterë i shekullit të parë, pyet si mund të besojnë njerëzit në dikë për të cilin nuk kanë dëgjuar. Kjo i shtyn misionet e krishtera.
“Jezusi i tha: Unë jam udha, e vërteta dhe jeta; askush nuk vjen tek Ati, përveçse nëpërmjet meje.”
“Dhe në asnjë tjetër nuk ka shpëtim, sepse nuk ka asnjë emër tjetër nën qiell që u është dhënë njerëzve, me anë të të cilit duhet të shpëtojmë.”
“Si do ta thërrasin, pra, atë në të cilin nuk kanë besuar? Dhe si do të besojnë në atë për të cilin nuk kanë dëgjuar? Dhe si do të dëgjojnë pa një predikues?”
Çfarë kanë mësuar kishat
Në vitin 1442 Koncili i Firences (një mbledhje peshkopësh katolikë) shpalli se askush jashtë Kishës Katolike nuk mund të merrte pjesë në jetën e përjetshme. Ai përmendi edhe paganët (njerëz që adhurojnë perëndi të tjera). Në vitin 1863 Papa Piu IX mësoi se disa njerëz janë në padije për fenë pa fajin e tyre. Nëse e mbajnë ligjin natyror (ndjenjën morale që Perëndia e vë në çdo zemër), ata mund ta arrijnë jetën e përjetshme. Në vitin 1964 Koncili i Dytë i Vatikanit tha se ata që e kërkojnë sinqerisht Perëndinë mund të shpëtohen. Shumë protestantë ungjillorë mbajnë qëndrimin më të rreptë. Formulimi zyrtar i kishave ka ndryshuar ndër shekuj. Kurani e dha përgjigjen e tij në shekullin e 7-të, dhe ajo nuk ka ndryshuar.
Bulla e bashkimit me koptët shpall se Kisha beson fort se askush jashtë Kishës Katolike, jo vetëm paganët, por edhe hebrenjtë, heretikët dhe skizmatikët, nuk mund të marrë pjesë në jetën e përjetshme, dhe se ata do të shkojnë në zjarrin e përjetshëm, përveç nëse bashkohen me Kishën para fundit të jetës së tyre.
Enciklika mëson se ata që janë në padije të pakapërcyeshme për fenë katolike, dhe që e mbajnë ligjin natyror, janë gati t'i binden Perëndisë dhe bëjnë një jetë të drejtë, mund ta arrijnë jetën e përjetshme me fuqinë e dritës dhe të hirit hyjnor.
Mëson se ata që, pa fajin e tyre, nuk e njohin Ungjillin e Krishtit apo Kishën e tij, por e kërkojnë sinqerisht Perëndinë dhe, të shtyrë nga hiri, përpiqen ta bëjnë vullnetin e Tij ashtu siç ua tregon ndërgjegjja, mund ta arrijnë shpëtimin.
- 1442
Koncili i Firences
Askush jashtë Kishës Katolike nuk mund të ketë pjesë në jetën e përjetshme, përfshirë paganët.
- 1863
Papa Piu IX
Disa nuk e njohin besimin pa asnjë faj të tyre, dhe mund ta arrijnë jetën e përjetshme nëse e mbajnë ligjin natyror.
- 1964
Koncili i Dytë i Vatikanit
Ata që e kërkojnë sinqerisht Perëndinë mund të shpëtohen.
Kurani e dha përgjigjen e tij në shekullin e shtatë: Allahu (﷾) nuk ndëshkon askënd derisa t’i ketë arritur një i dërguar.
Varg pas vargu
Veprat e Apostujve 4:12 — kapitulli 4, vargu 12
“Dhe në asnjë tjetër nuk ka shpëtim, sepse nuk ka asnjë emër tjetër nën qiell që u është dhënë njerëzve, me anë të të cilit duhet të shpëtojmë.”
Cituar për
Të gjithë kanë mëkatuar dhe dënohen me drejtësi për mëkatin e tyre. Shpëtimi është vetëm me besim te Jezusi, kështu që ata që nuk dëgjuan kurrë nuk kanë asnjë rrugë për t'u shpëtuar.
Përgjigjja
Romakëve 1:20 thotë se ata janë pa shfajësim. Megjithatë, sipas këtij leximi, ai nuk u jep asnjë rrugë për t'u shpëtuar, sepse ilaçi i vetëm, besimi te Jezusi, nuk u arriti kurrë. Kurani e mat çdo shpirt me mesazhin që i arriti dhe nuk ndëshkon askënd para se të vijë një i dërguar.
Ku përfundon — Sipas atij leximi, ilaçi ishte jashtë mundësisë për miliona njerëz pa zgjedhjen e tyre. Rregulli i Kuranit nuk e lë askënd pa paralajmërues.
Gjoni 14:6 — kapitulli 14, vargu 6
“Jezusi i tha: Unë jam udha, e vërteta dhe jeta; askush nuk vjen tek Ati, përveçse nëpërmjet meje.”
Cituar për
Askush nuk vjen tek Ati përveçse nëpërmjet Jezusit, kështu që nuk ka shpëtim pa besim tek ai.
Përgjigjja
Gjoni 14:6 e përmend udhën tek Ati. Nuk thotë çfarë bën Perëndia me ata që udha nuk i arriti kurrë. Kurani e thotë: çdo popull gjykohet sipas të dërguarit që iu dërgua.
Ku përfundon — Vargu nuk i përgjigjet rastit të atyre që nuk dëgjuan kurrë; Kurani i përgjigjet.
Këndvështrime
Krishterë ungjillorë
Shpëtimi vjen vetëm përmes besimit të vetëdijshëm te Jezu Krishti. Prandaj Ungjilli duhet t'i predikohet çdo kombi.
Jezusi thotë se askush nuk vjen tek Ati përveçse nëpërmjet tij.
Kundërpërgjigje
Gjoni 14:6 e përmend udhën tek Ati, por nuk thotë çfarë bën Perëndia me ata që udha nuk i arriti kurrë. Kisha Katolike e lexon si diçka që u lë shpresë. Kurani thotë se Allahu (﷾) nuk ndëshkon askënd para se të vijë një i dërguar.
Pjetri thotë se nuk ka shpëtim në asnjë emër tjetër.
Kundërpërgjigje
Veprat 4:12 thotë se nuk ka shpëtim në asnjë emër tjetër. Nuk thotë se kë gjykon Perëndia pse nuk e dëgjoi kurrë atë emër. Kurani thotë se Allahu (﷾) i dërgoi një paralajmërues çdo populli dhe nuk ndëshkon askënd para se të vijë një i dërguar.
Pavli thotë se njerëzit nuk mund të besojnë në dikë për të cilin nuk kanë dëgjuar, dhe nuk mund të dëgjojnë pa një predikues.
Kundërpërgjigje
Islami pajtohet se njerëzit nuk mund të besojnë në një mesazh që nuk u ka arritur. Prandaj Kurani thotë se Allahu (﷾) i dërgoi një të dërguar çdo populli dhe nuk ndëshkon askënd para se të vijë ndonjë.
Pavli thotë se krijimi e bën të njohur Perëndinë, kështu që njerëzit janë pa shfajësim.
Kundërpërgjigje
Islami pajtohet se krijimi tregon drejt Allahut (﷾) (3:190-191). Por Kurani thotë se Allahu (﷾) nuk ndëshkon askënd derisa të vijë një i dërguar (17:15). Sipas leximit të rreptë, Romakëve 1:20 i lë njerëzit pa shfajësim, por pa asnjë rrugë për t'u shpëtuar.
Katolike
Kisha Katolike mëson se disa njerëz nuk e njohin Ungjillin pa fajin e tyre. Nëse e kërkojnë sinqerisht Perëndinë, ata mund të shpëtohen.
Lumen Gentium 16 (një mësim i Koncilit të Dytë të Vatikanit) flet për njerëz që nuk e njohin Ungjillin pa fajin e tyre. Nëse e kërkojnë sinqerisht Perëndinë, ata mund ta arrijnë shpëtimin.
Kundërpërgjigje
Islami pajtohet se një njeri që nuk dëgjoi kurrë nuk dënohet për këtë. Islami shkon më tej. Ai thotë se Allahu (﷾) i dërgoi një paralajmërues çdo populli dhe e gjykon secilin sipas mesazhit që i arriti.
Pikëpamja islame
Allahu (﷾) nuk ndëshkon askënd derisa t'i ketë arritur një i dërguar, dhe Ai i dërgoi një të dërguar çdo populli. Secili gjykohet sipas mesazhit që i arriti. Askush nuk dënohet për shkak të kohës apo vendit ku lindi.
Kurani mëson se Allahu (﷾) nuk ndëshkon derisa të ketë dërguar një të dërguar.
Kurani mëson se çdo popull pati një të dërguar ose paralajmërues, shumë prej tyre të papërmendur me emër.
Nëse shpëtimi vjen vetëm me besim te Jezusi, rruga e shpëtimit u mbajt larg milionave për shkak të kohës dhe vendit ku lindën. Nuk ishte zgjedhje e tyre.
Koncili i Firences në vitin 1442 shpalli se askush jashtë Kishës, paganët përfshirë, nuk mund të merrte pjesë në jetën e përjetshme. Në vitin 1863 Papa Piu IX mësoi se disa njerëz janë në padije për fenë katolike pa fajin e tyre. Nëse e mbajnë ligjin natyror, ata mund ta arrijnë jetën e përjetshme. Në vitin 1964 Koncili i Dytë i Vatikanit mësoi se ata që e kërkojnë sinqerisht Perëndinë mund ta arrijnë shpëtimin.
Profeti (ﷺ) e lidhi paralajmërimin me dëgjimin. Hebreu ose i krishteri që dëgjon për të dhe vdes pa besuar në mesazhin e tij, tha ai, do të jetë nga banorët e Zjarrit.