Përgjigje e shkurtër
Myslimanët nuk e quajnë Budën profet, dhe nuk e quajnë mësues të rremë. Kurani thotë se Allahu (﷾) dërgoi një paralajmërues te çdo popull, por nuk emërton asnjë profet në Indi. Thotë gjithashtu se Allahu (﷾) nuk na ka treguar historinë e çdo të dërguari. Prandaj myslimanët nuk pretendojnë asgjë për njeriun, dhe gjykimi i tij i përket Allahut (﷾). Por tekstet e hershme budiste e paraqesin duke argumentuar kundër një Krijuesi, dhe asnjë i dërguar i Allahut (﷾) nuk e mësoi këtë. Prandaj myslimanët e peshojnë çdo mësim me Kuranin. Ajo që pajtohet me të, si bërja e së mirës dhe përballja e zemërimit me mirësi, është e drejtë kudo që gjendet, dhe Islami i përgjigjet asaj që nuk pajtohet. Mesazhi që myslimanët ua vënë përpara për ta shqyrtuar është Kurani, i sjellë nga Muhamedi (ﷺ) për të gjithë njerëzimin.
Shpjegimi i plotë
Një paralajmërues për çdo popull, dhe jo secili i emërtuar
Kurani thotë se asnjë popull nuk mbeti pa paralajmërues. Thotë gjithashtu se Allahu (﷾) ka treguar historinë e disa të dërguarve dhe jo të të tjerëve. Pra, Kurani nuk pretendon të japë një listë të plotë, dhe nuk emërton asnjë profet të dërguar në Indi. Buda mësoi në Indinë veriore. Prandaj myslimanët nuk mund të thonë se ai ishte një nga paralajmëruesit, dhe nuk mund të thonë se nuk ishte. Ashtu si qëndrojnë tekstet pali, mësimi që ata i atribuojnë argumenton kundër një Krijuesi. Çdo i dërguar e thirri popullin e tij ta adhuronte Allahun (﷾) dhe ta shmangte të keqen (16:36). Prandaj myslimanët nuk mund ta marrin atë mësim si mesazh nga Allahu (﷾). Për vetë njeriun Allahu (﷾) nuk u ka thënë asgjë, prandaj ata nuk thonë asgjë. Ibn Kethiri i lexon këto ajete se asnjë popull nga bijtë e Ademit nuk mbeti pa paralajmërues.
“Ne të kemi dërguar ty me të Vërtetën, për të sjellë lajme të mira dhe për të paralajmëruar; nuk ka pasur asnjë popull që të mos i ketë ardhur paralajmërues.”
“Çdo populli Ne i çuam një të dërguar (që u thoshte): “Adhuroni Allahun dhe shmangni idhujt!” Disa prej tyre Allahu i shpuri në rrugë të drejtë e disa e merituan të mbeten në humbje. Andaj, udhëtoni nëpër botë të shihni se si ishte fundi i përgënjeshtruesve!”
“Çdo popull ka pasur të dërguar. Dhe, kur atyre t’u vijë i dërguari (Ditën e Gjykimit), do të gjykohet midis tyre me të drejtë dhe nuk do t’u bëhet asnjë padrejtësi.”
“Për disa të dërguar të kemi treguar më parë dhe për disa të tjerë nuk të kemi treguar ty. Sa i takon Musait, Allahu i ka folur atij drejtpërdrejt.”
“Edhe para teje (o Muhamed) Ne kemi nisur të dërguar, për disa prej të cilëve të kemi treguar ty e për disa të tjerë nuk të kemi treguar. Asnjë i dërguar nuk mund të sjellë ndonjë mrekulli, veçse me lejen e Allahut. Dhe kur të vijë urdhri i Allahut, do të gjykohet me drejtësi e atëherë, jobesimtarët kokëfortë do të shkatërrohen.”
E shpjegon ajetin: asnjë popull nga bijtë e Ademit nuk ka kaluar pa i dërguar Allahu paralajmërues dhe pa ia hequr çdo justifikim. Pranë tij vë 13:7, “për çdo popull ka udhërrëfyes”, dhe 16:36, “Çdo populli Ne i çuam një të dërguar”. Thotë se ka shumë ajete për këtë.
Vetë njeriu: mirësjellje, dhe gjykimi i lënë Allahut (﷾)
Kurani u thotë myslimanëve t'i ftojnë të tjerët me urtësi dhe të diskutojnë në mënyrën më të mirë dhe më të hijshme. Thotë se çdo popull do të gjykohet me drejtësi dhe se askujt nuk do t'i bëhet padrejtësi. Thotë gjithashtu se Allahu (﷾) nuk e dërgon ndëshkimin e Tij derisa të ketë ardhur një i dërguar. Myslimanët nuk kanë asnjë fjalë nga Allahu (﷾) për vetë Budën, prandaj nuk japin vendim për të. Ata flasin për të me respekt, dhe nuk tallen me të ose me ndjekësit e tij.
“Thirr në rrugën e Zotit tënd me mençuri dhe këshillë të bukur dhe diskuto me ata në mënyrën më të mirë! Me të vërtetë, Zoti yt i di më së miri ata që janë shmangur nga rruga e Tij dhe i di më së miri ata që janë në rrugë të drejtë.”
“Çdo popull ka pasur të dërguar. Dhe, kur atyre t’u vijë i dërguari (Ditën e Gjykimit), do të gjykohet midis tyre me të drejtë dhe nuk do t’u bëhet asnjë padrejtësi.”
“Kush zgjedh rrugën e drejtë, e ka për veten e vet e kush i largohet asaj, i largohet në dëm të vetvetes dhe askush nuk e merr të keqen e tjetërkujt. Ne nuk dënojmë asnjë popull, para se të çojmë të dërguar!”
Dy degë të budizmit, dhe çfarë thotë Buda për veten
Budizmi ka dy degë të mëdha. Theravada, që gjendet kryesisht në Azinë Jugore dhe Juglindore, ndjek tekstet pali, të cilat i mban si fjalën e Budës. Mahajana, që gjendet kryesisht në Azinë Lindore, shton sutra të tjera dhe nderon shumë Budë dhe bodhisattva (qenie të zotuara të bëhen Budë dhe të shpëtojnë të tjerët). Zeni dhe Toka e Pastër janë shkolla të Mahajanës. Kjo faqe citon tekstet pali dhe thotë kur një pretendim i përket një shkolle. Në Dhammapada, një përmbledhje vargjesh që Theravada i mban si mësim të Budës, Buda tregon larg vetes. Ndjekësit e tij duhet ta bëjnë vetë punën, dhe Budët vetëm e tregojnë rrugën.
“Ju vetë duhet ta bëni punën; të Realizuarit vetëm e tregojnë udhën.”
Budë në shumës
Tekstet pali flasin për Budë, jo për një. Një varg i Dhammapadës e quan thirrjen për të mos bërë asnjë të keqe dhe për ta pastruar mendjen mësimin e Budëve. Në një diskurs të gjatë Buda emërton gjashtë Budë para tij dhe thotë se edhe ai është shfaqur në botë. Në një varg tjetër ai thotë se e di vetë dhe pyet ndjekësi i kujt duhet të jetë. Një lexues budist mund të shohë një ngjashmëri me paralajmëruesin e Kuranit për çdo popull. Ngjashmëria është e vërtetë në një drejtim: të dyja flasin për shumë mësues në shumë epoka. Çfarë janë mësuesit, dhe kush i dërgon, është vendi ku të dyja ndryshojnë, siç tregojnë pjesët e ardhshme.
“Të mos bësh asnjë të keqe; ta përqafosh të mirën; ta pastrosh mendjen tënde: ky është mësimi i Budëve.”
Në Savatthi Buda u flet lypësve për jetët e kaluara. Ai emërton gjashtë Budë para tij: Vipassi, Sikhi, Vessabhu, Kakusandha, Konagamana dhe Kassapa. Secili, thotë ai, u shfaq në botë ‘i përsosur dhe plotësisht i zgjuar’. Ai shton se në epokën e tanishme edhe ai është shfaqur në botë, i përsosur dhe plotësisht i zgjuar. Pastaj sutra e përshkruan të parin nga të gjashtët me hollësi.
“Unë jam mposhtësi i të gjithave, njohësi i të gjithave, i panjollosur në mes të të gjitha gjërave. I kam lënë të gjitha, i lirë në shuarjen e dëshirës. Meqë e di vetë, ndjekësi i kujt duhet të jem?”
Dhul-Kifli, dhe çfarë thonë komentuesit
Disa myslimanë kanë hamendësuar se Buda ishte Dhul-Kifli, një njeri që Kurani e përmend dy herë ndër të durueshmit dhe të mirët. Ajetet nuk japin vend, popull ose kohë për të. Komentuesit klasikë Ibn Kethiri dhe et-Taberiu e diskutojnë gjerësisht. Ata ndryshojnë nëse ishte profet apo njeri i drejtë, dhe transmetimet që japin e lidhin me Eljesain dhe me izraelitët. Asnjëri prej tyre nuk e lidh me Indinë. Kurani dhe transmetimet e vërteta nuk thonë asgjë që e bën atë Budën, prandaj myslimanët nuk duhet ta thonë, dhe kjo faqe nuk e thotë.
“(Kujto) Ismailin, Idrisin dhe Dhulkiflin! Të gjithë këta kanë qenë të durueshëm.”
“Kujtoje edhe Ismailin, Eljesain dhe Dhulkiflin. Të gjithë ata kanë qenë nga besimtarët e zgjedhur e të mirë.”
Ibn Kethiri thotë se Ismaili është biri i Ibrahimit dhe Idrisi u përmend më herët. Për Dhul-Kiflin thotë se kuptimi i qartë i ajetit është se ai përmendet pranë profetëve sepse është profet. Shton se të tjerë mendonin se ishte një njeri i drejtë, një mbret dhe gjykatës i drejtë, dhe se Ibn Xheriri (et-Taberiu) nuk u shpreh. Ai citon Muxhahidin: një njeri i drejtë, jo profet, që mori përsipër për profetin e popullit të tij t'i drejtonte punët e tyre dhe të gjykonte drejt midis tyre; dhe një transmetim se Eljesai, kur u plak, zgjodhi një njeri të tillë si pasardhës. Citon Ibn Abbasin se ai ishte gjykatës mes izraelitëve, dhe Ebu Musa el-Esh'ariun se ai nuk ishte profet, por një njeri i drejtë mes tyre. Pastaj jep një transmetim me një zinxhir të pazakontë për një njeri të quajtur el-Kifl, dhe thotë se, nëse emri atje është el-Kifl, mund të jetë një person tjetër.
Et-Taberiu thotë se Dhul-Kifli ishte një njeri që mori përsipër një detyrë për disa njerëz, ose për një profet ose për një mbret nga mbretërit e drejtë. Ai e mbajti besën për atë që mori përsipër, dhe Allahu e lavdëroi dhe e numëroi ndër ata që lavdërohen për durim në bindje. Ai jep transmetime të hershme në këtë kuptim. Në njërin, një profet pyet kush do të marrë përsipër të agjërojë ditën, të falet natën dhe të mos zemërohet, dhe një djalë i ri e merr përsipër dhe e zë vendin e tij. Në një tjetër nga Muxhahidi, Eljesai, kur u plak, zgjedh një njeri të tillë si pasardhës.
Peshimi i një mësimi me Kuranin
Myslimanët e mbajnë Kuranin si fjalën e ruajtur të Allahut (﷾), dhe e peshojnë çdo mësim me të. Kurani e quan veten mbrojtës mbi librat e mëparshëm. Ibn Kethiri e shënon leximin e hershëm: ajo që pajtohet me të është e vërtetë, dhe ajo që ndryshon prej tij është e rreme. Një mysliman e zbaton të njëjtën masë për çdo mësim jashtë Kuranit. Ajo që pajtohet është e drejtë kudo që gjendet. Aty ku tekstet e hershme budiste argumentojnë kundër një Krijuesi, Islami u përgjigjet në faqen “A besonte Buda te Perëndia?” Kurani nuk kërkon të merret me besim të verbër. Ai thotë se po të kishte ardhur nga dikush tjetër përveç Allahut (﷾), do të gjendeshin në të shumë kundërthënie. Ai e sfidon gjithashtu dyshuesin të sjellë një sure si ai.
“Ne të kemi zbritur ty (o Muhamed) Librin me të vërtetën, si përmbushës të shkrimeve të mëparshme dhe mbrojtës të tyre. Prandaj gjykoji ata sipas asaj që të ka zbritur Allahu dhe mos ndiq dëshirat e tyre, duke u shmangur kështu nga e Vërteta që të është shpallur. Ne për secilin nga ju kemi sjellë një ligj dhe një rrugë të qartë. Sikur të donte Allahu, do t’ju kishte bërë një popull të vetëm, por Ai kërkon që t’ju provojë në atë që ju ka dhënë, andaj bëni gara për punë të mira! Të gjithë do të ktheheni te Allahu e Ai do t’ju lajmërojë për çështjet, rreth të cilave kishit kundërshti.”
E shpjegon muhejmin (‘mbrojtës i tyre’) sipas autoriteteve të hershme. Në një transmetim nga Ibn Abbasi, Kurani është i besueshëm mbi çdo libër para tij. Në një tjetër është dëshmitar mbi to, dhe në të tretin gjykatës mbi to. Transmeton Ibn Xhurejxhin: çdo gjë në librat e mëparshëm që pajtohet me Kuranin është e vërtetë, dhe çdo gjë që ndryshon prej tij është e rreme. Ibn Kethiri thotë se fjala i përfshin të gjitha këto kuptime. Shton se Allahu e bëri Kuranin, të fundit nga librat, të besuar, dëshmitar dhe gjykatës mbi të gjithë ata. Allahu mori përsipër ta ruajë Vetë (15:9).
“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”
“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”
| Pyetja | Çfarë thonë myslimanët |
|---|---|
| A ishte Buda profet? | Nuk mund të thonë se ishte, as se nuk ishte. Kurani nuk përmend asnjë profet të dërguar në Indi. |
| A ishte mësues i rremë? | Nuk e thonë. Gjykimi i tij i përket Allahut (﷾). |
| A ishte Dhul-Kifli? | Nuk duhet ta thonë. Ibn Kethiri dhe et-Taberiu nuk e lidhin Dhul-Kiflin me Indinë. |
| Mësimi i tij kundër një Krijuesi | Jo nga një i dërguar: çdo i dërguar i thirri njerëzit t’i shërbejnë Allahut (﷾). |
| Thirrja e tij për ta pritur zemërimin me mirësi | E drejtë kudo që gjendet. |
Çfarë nxitin tekstet pali
Një varg i Dhammapadës i thotë dëgjuesit ta mposhtë zemërimin me mirësi, ligësinë me virtyt, koprracinë me dhënie, dhe gënjeshtrën me të vërtetë. Myslimanët e lexojnë këtë me respekt. Është një thirrje për karakter, dhe nuk është ajo që e ndan Islamin nga mësimi i Budës.
“Mposhte zemërimin me mirësi, ligësinë me virtyt, koprracinë me dhënie, dhe gënjeshtrën me të vërtetë.”
Çfarë nxit Kurani, dhe thirrja pas tij
Kurani urdhëron drejtësinë dhe bërjen e së mirës. Ai i thotë besimtarit ta largojë të keqen me atë që është më e mirë, që ai që ishte armik të bëhet mik i afërt. Prandaj myslimanët thonë lirisht se një mësim i tillë është i drejtë. Ata vazhdojnë të pyesin kush na krijoi dhe çfarë vjen pas vdekjes, sepse çdo i dërguar erdhi me një thirrje: adhuroni Allahun (﷾) dhe shmangni të keqen. Në Islam besimi, adhurimi dhe karakteri janë një mënyrë jete, dhe asnjëri nga të tre nuk është i plotë pa të tjerët.
“Në të vërtetë, Allahu urdhëron drejtësinë, mirësinë dhe ndihmën për të afërmit, si dhe ndalon imoralitetin, veprat e shëmtuara dhe dhunën. Ai ju këshillon, në mënyrë që ju t’ia vini veshin.”
“Nuk barazohet e mira me të keqen! Të keqen ktheje me të mirë e atëherë armiku yt do të të bëhet menjëherë mik i ngushtë.”
“Çdo populli Ne i çuam një të dërguar (që u thoshte): “Adhuroni Allahun dhe shmangni idhujt!” Disa prej tyre Allahu i shpuri në rrugë të drejtë e disa e merituan të mbeten në humbje. Andaj, udhëtoni nëpër botë të shihni se si ishte fundi i përgënjeshtruesve!”
I dërguari i fundit, i dërguar te të gjithë
Kurani thotë se Muhamedi (ﷺ) u dërgua te i gjithë njerëzimi, dhe si mëshirë për të gjitha krijesat. Prandaj myslimanët i ftojnë të gjithë, edhe budistët, ta shikojnë atë që ai solli. Ata nuk i kërkojnë askujt ta marrë me besim të verbër. Kurani kërkon të shqyrtohet. Faqja “Si mund ta dimë nëse një libër i shenjtë vjen vërtet nga Allahu?” paraqet prova që vlejnë për çdo libër.
“Thuaj (o Muhamed): “O njerëz, unë jam i Dërguari i Allahut për të gjithë ju, i Atij që i përket sundimi i qiejve dhe i Tokës. Nuk ka zot tjetër të vërtetë veç Atij; Ai jep jetë dhe vdekje, prandaj besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, Profetin që nuk di shkrim e lexim e që beson në Allahun dhe Fjalët e Tij! Shkoni pas tij, që të jeni në rrugën e drejtë!””
“Dhe Ne nuk të kemi dërguar ty (o Muhamed), veçse si mëshirë për botët.”
Gjashtë përgjigje të kthyera
Dhammapada 276 — Udha, vargu 276
“Ju vetë duhet ta bëni punën; të Realizuarit vetëm e tregojnë udhën.”
Cituar për
Buda vetëm e tregoi rrugën dhe na tha ta ecim vetë. Ai nuk ka nevojë për gradën e profetit, dhe Islami nuk ka asgjë për t'i shtuar asaj që ai mësoi.
Përgjigjja
Myslimanët nuk i japin Budës asnjë gradë dhe nuk i heqin asnjë. Islami thotë se nuk ka asnjë fjalë nga Allahu (﷾) për të, dhe nuk e vë as mbi, as nën askënd. Ajo që thotë është se Allahu (﷾) dërgoi udhëzim te çdo popull, duke i thirrur ta adhuronin Allahun (﷾) dhe ta shmangnin të keqen (16:36). I fundit prej tij erdhi me Muhamedin (ﷺ). Edhe Kurani thotë se çdo shpirt përgjigjet për veprat e veta dhe askush nuk e mbart barrën e tjetrit (6:164). Se ku të çon rruga është pyetja që trajtojnë faqet e tjera budiste.
Ku përfundon — Islami e provon mësimin, jo njeriun. Ai as nuk e ngre Budën në profet, as nuk e ul në mësues të rremë.
Dhammapada 183 — Budët, vargu 183
“Të mos bësh asnjë të keqe; ta përqafosh të mirën; ta pastrosh mendjen tënde: ky është mësimi i Budëve.”
Cituar për
Paralajmëruesi juaj për çdo popull janë thjesht Budët tanë në çdo epokë. Ne pajtohemi tashmë, kështu që nuk ka asgjë më shumë për të thënë.
Përgjigjja
Ngjashmëria është në idenë e shumë mësuesve gjatë kohës. Në tekstet pali një Budë është dikush që është zgjuar dhe e tregon rrugën. Në Dhammapada Buda thotë se e di vetë dhe pyet ndjekësi i kujt duhet të jetë (353). Në Islam një i dërguar e merr fjalën e Allahut (﷾) (18:110); Buda i teksteve pali nuk pretendon asnjë. Të gjithë ata thirrën për të njëjtën gjë: adhuroni Allahun (﷾) (16:36). Meqë Islami nuk emërton asnjë në Indi, ai nuk thotë se Buda ishte një i tillë.
Ku përfundon — Shumë mësues në shumë epoka është një ide e përbashkët. Çfarë janë mësuesit, dhe kush i dërgon, është vendi ku të dyja ndryshojnë.
Kurani 21:85 — Sureja El-Enbija, ajeti 85
“(Kujto) Ismailin, Idrisin dhe Dhulkiflin! Të gjithë këta kanë qenë të durueshëm.”
Cituar për
Disa myslimanë thonë se Buda ishte Dhul-Kifli, ose se Maitreja është Muhamedi (ﷺ). Pra, Islami e nderon si profet në fund të fundit.
Përgjigjja
Kurani e përmend Dhul-Kiflin dy herë, ndër të durueshmit dhe të mirët, dhe nuk thotë asgjë se ku jetoi ose kush ishte populli i tij. Ibn Kethiri e transmeton si një njeri mes izraelitëve, dhe ai dhe et-Taberiu japin transmetime që e lidhin me Eljesain. Dijetarët ndryshojnë madje edhe nëse ishte profet. Asgjë në Kuran ose në transmetimet e vërteta nuk e lidh atë me Indinë ose me Budën, ose nuk e lidh Maitrejën me Muhamedin (ﷺ). Prandaj myslimanët nuk duhet ta thonë asnjërën, dhe ky sajt nuk e thotë.
Ku përfundon — Ajo që nuk është në Kuran ose në një transmetim të vërtetë nuk pretendohet. Islami thotë vetëm atë që mund ta thotë me siguri.
Kurani 3:85 — Sureja Ali Imran, ajeti 85
“Kush kërkon tjetër fe përveç Islamit, nuk do t’i pranohet dhe ai në botën tjetër do të jetë i humbur.”
Cituar për
Islami thotë se shpëtojnë vetëm myslimanët, prandaj duhet të thotë se Buda është i humbur. Kjo është e vështirë të pajtohet me quajtjen e tij njeri i mirë.
Përgjigjja
Myslimanët nuk kanë asnjë fjalë nga Allahu (﷾) për vetë Budën, prandaj nuk japin vendim për të. Kurani thotë se Allahu (﷾) nuk dërgon ndëshkim derisa të ketë ardhur një i dërguar (17:15), dhe se çdo popull gjykohet me drejtësi dhe askujt nuk i bëhet padrejtësi (10:47). Thotë gjithashtu: “Kush kërkon tjetër fe përveç Islamit, nuk do t’i pranohet” (3:85). Prandaj Islami i kërkon çdo lexuesi që e dëgjon mesazhin e tij ta peshojë. Faqja “Çfarë ndodh me njerëzit që nuk kanë dëgjuar kurrë për Islamin apo për Jezusin?” e trajton këtë.
Ku përfundon — Gjykimi i çdo njeriu është i Allahut (﷾). Kurani premton drejtësi dhe asnjë padrejtësi.
Kurani 5:48 — Sureja El-Maide, ajeti 48
“Ne të kemi zbritur ty (o Muhamed) Librin me të vërtetën, si përmbushës të shkrimeve të mëparshme dhe mbrojtës të tyre. Prandaj gjykoji ata sipas asaj që të ka zbritur Allahu dhe mos ndiq dëshirat e tyre, duke u shmangur kështu nga e Vërteta që të është shpallur. Ne për secilin nga ju kemi sjellë një ligj dhe një rrugë të qartë. Sikur të donte Allahu, do t’ju kishte bërë një popull të vetëm, por Ai kërkon që t’ju provojë në atë që ju ka dhënë, andaj bëni gara për punë të mira! Të gjithë do të ktheheni te Allahu e Ai do t’ju lajmërojë për çështjet, rreth të cilave kishit kundërshti.”
Cituar për
Peshimi i mësimit tim me Kuranin nuk provon asgjë. Ju po e merrni si të mirëqenë se Kurani është i vërtetë.
Përgjigjja
Kjo është e drejtë, dhe myslimanët nuk ju kërkojnë të nisni nga aty. Ata peshojnë me Kuranin sepse e mbajnë si fjalën e Allahut (﷾), por Kurani kërkon të shqyrtohet më parë. Ai thotë se po të kishte ardhur nga dikush tjetër përveç Allahut (﷾), do të gjendeshin në të shumë kundërthënie (4:82). Ai e sfidon dyshuesin të sjellë një sure si ai (2:23). Faqja “Si mund ta dimë nëse një libër i shenjtë vjen vërtet nga Allahu?” jep prova që vlejnë për çdo libër, përfshirë Kuranin.
Ku përfundon — Kurani kërkon të provohet para se të besohet. Myslimanët nuk kërkojnë besim të verbër.
Dhammapada 223 — Zemërimi, vargu 223
“Mposhte zemërimin me mirësi, ligësinë me virtyt, koprracinë me dhënie, dhe gënjeshtrën me të vërtetë.”
Cituar për
Tekstet pali mësojnë tashmë mirësinë, të vërtetën dhe vetëpërmbajtjen. Nuk kam nevojë për një fe tjetër për këtë.
Përgjigjja
Islami e mirëpret pajtimin dhe e thotë hapur. Ai urdhëron drejtësinë dhe bërjen e së mirës (16:90), dhe ju thotë ta largoni të keqen me atë që është më e mirë (41:34). Por sjellja e mirë nuk është e gjithë pyetja. Kush na krijoi, kush na dëgjon dhe çfarë vjen pas vdekjes janë gjithashtu pyetje, dhe Kurani u përgjigjet. Çdo i dërguar thirri për ta adhuruar Allahun (﷾) dhe për ta shmangur të keqen së bashku (16:36). Islami është ajo rrugë e plotë, me besimin, adhurimin dhe karakterin si një. Faqja se pse një budist mund ta shqyrtojë Islamin e trajton këtë.
Ku përfundon — Mirësia e përbashkët është vendi ku nis rruga. Islami shton kë adhurojmë, dhe gjithë mënyrën e jetës që vjen pas.
Këndvështrime
Mësimi budist (tekstet pali)
Një lexues budist mund të përgjigjet nga tekstet pali, të cilat Theravada i mban si fjalën e Budës. Buda tregon larg vetes, dhe Budët shfaqen në shumë epoka. Vihen në pyetje gjithashtu vendimi i Islamit për jomyslimanët dhe përdorimi i Kuranit si masë.
Dhammapada, një tekst i Theravadës, e paraqet Budën duke thënë se ndjekësit e tij duhet ta bëjnë vetë punën dhe Budët vetëm e tregojnë rrugën. Ai nuk pretendoi asnjë mesazh nga një krijues, prandaj ‘a ishte profet?’ është pyetja e gabuar.
Kundërpërgjigje
Le ta pranojmë, dhe myslimanët nuk e quajnë profet. Pretendimi i Kuranit ka të bëjë me atë që bëri Allahu (﷾): Ai dërgoi një paralajmërues te çdo popull dhe emërtoi pak prej tyre. Nëse një mësim është i plotë peshohet me Kuranin, i cili fton për shqyrtim.
Tekstet pali flasin për Budë në shumë epoka që japin një mësim (Dhammapada 183; Digha Nikaya 14). Kjo është ideja myslimane e një paralajmëruesi për çdo popull, prandaj myslimanët duhet ta nderojnë Budën si profet.
Kundërpërgjigje
Ngjashmëria është vetëm në idenë e shumë mësuesve. Një i dërguar në Islam është një njeri të cilit Allahu (﷾) i shpall fjalën e Tij, dhe ai e thërret popullin e tij ta adhurojë Allahun (﷾). Islami nuk emërton asnjë të dërguar në Indi, prandaj nuk mund të thotë se Buda ishte një i tillë.
Disa myslimanë thonë se Buda ishte Dhul-Kifli, ose se Maitreja, Buda që do të vijë, është Muhamedi (ﷺ). Pra, Islami e nderon tashmë si profet.
Kundërpërgjigje
Kurani e përmend Dhul-Kiflin dy herë dhe nuk i jep vend ose popull. Ibn Kethiri dhe et-Taberiu japin transmetime që e lidhin me Eljesain, dhe Ibn Kethiri e transmeton mes izraelitëve. Dijetarët ndryshojnë nëse ishte profet. Asgjë në Kuran ose në transmetimet e vërteta nuk e lidh atë me Budën, ose Maitrejën me Muhamedin (ﷺ), prandaj myslimanët nuk duhet ta thonë.
Islami thotë se një fe tjetër përveç Islamit nuk do të pranohet (3:85). Pra, Islami duhet të thotë se Buda është i humbur.
Kundërpërgjigje
Myslimanët nuk kanë asnjë fjalë nga Allahu (﷾) për vetë Budën, prandaj nuk japin vendim për të. Kurani thotë se Allahu (﷾) nuk dërgon ndëshkim derisa të ketë ardhur një i dërguar, dhe se çdo popull gjykohet me drejtësi dhe askujt nuk i bëhet padrejtësi. Gjykimi është i Allahut (﷾).
Peshimi i mësimit tim me Kuranin nuk provon asgjë, sepse myslimanët e marrin si të mirëqenë se Kurani është i vërtetë.
Kundërpërgjigje
Myslimanët vërtet e mbajnë Kuranin si fjalën e Allahut (﷾), por nuk ju kërkojnë të nisni nga aty. Kurani thotë se do të tregonte shumë kundërthënie po të mos ishte nga Allahu (﷾). Dhe e sfidon dyshuesin të sjellë një sure si ai.
Pikëpamja islame
Myslimanët nuk e quajnë Budën as profet, as mësues të rremë. Allahu (﷾) dërgoi një paralajmërues te çdo popull dhe nuk i ka emërtuar të gjithë, dhe Kurani nuk emërton asnjë në Indi. Myslimanët nuk japin vendim për njeriun dhe e peshojnë çdo mësim me Kuranin. Ata i ftojnë të gjithë ta shqyrtojnë Kuranin dhe të dërguarin e fundit, të dërguar te i gjithë njerëzimi. Besimi, adhurimi dhe karakteri së bashku përbëjnë një mënyrë jete.
Kurani thotë se çdo popull pati një paralajmërues, dhe se çdo i dërguar e thirri popullin e tij ta adhuronte Allahun (﷾).
Allahu (﷾) nuk e ka treguar historinë e çdo të dërguari, dhe Kurani nuk emërton asnjë profet në Indi.
Prandaj myslimanët as nuk pretendojnë, as nuk mohojnë se Buda ishte një i dërguar. Ata nuk kanë asnjë fjalë nga Allahu (﷾) për të, prandaj nuk japin vendim për të dhe flasin për të me mirësjellje.
Kurani e përmend Dhul-Kiflin pa vend dhe pa popull. Ibn Kethiri e transmeton mes izraelitëve, ai dhe et-Taberiu japin transmetime që e lidhin me Eljesain, dhe asnjëri nuk e lidh me Indinë.
Myslimanët e peshojnë çdo mësim me Kuranin. Ajo që pajtohet me të është e drejtë kudo që gjendet. Aty ku tekstet e hershme budiste argumentojnë kundër një Krijuesi, Islami u përgjigjet.
Kurani kërkon të shqyrtohet. Ai thotë se do të kishte shumë kundërthënie po të mos ishte nga Allahu (﷾), dhe e sfidon dyshuesin të sjellë një sure si ai.
Dhammapada e thërret dëgjuesin ta mposhtë zemërimin me mirësi dhe ta përqafojë të mirën. Kurani urdhëron drejtësinë dhe i thotë besimtarit ta largojë të keqen me atë që është më e mirë.
Muhamedi (ﷺ) u dërgua te i gjithë njerëzimi, dhe si mëshirë për të gjitha krijesat.