Përgjigje e shkurtër
Ligji i Moisiut cakton vdekjen për shumë veprime që sot nuk janë fare krime. Kushdo që prekte malin Sinai duhej të vdiste. Po ashtu një i huaj që i afrohej punës së priftërinjve. Po ashtu kushdo që godiste ose mallkonte të atin ose të ëmën. Një djalë që vazhdonte t’i kundërshtonte prindërit, dhe që ata e quanin grykës dhe pijanec, duhej të vritej me gurë nga burrat e qytetit të tij. Po ashtu kushdo që nuk i bindej priftit ose gjykatësit. Një qytet që u kthehej perëndive të tjera duhej të shpohej me shpatë bashkë me bagëtinë e tij, pastaj të digjej. E bija e një prifti që bëhej prostitutë duhej të digjej me zjarr. Jezusi e citoi ligjin për mallkimin e prindërve si urdhër të Perëndisë. Kurani lejon që të merret një jetë vetëm me drejtësi dhe ligj. Ai nuk cakton asnjë dënim në këtë botë për mosbindjen e një djali. Profeti (ﷺ) e tërhoqi një urdhër për të djegur dy burra, duke thënë se vetëm Allahu (﷾) ndëshkon me zjarr.
Shpjegimi i plotë
Vdekje për t’u afruar tepër
Në Sinai, populli u njoftua se kushdo që prekte malin, madje edhe skajin e tij, do të dënohej me vdekje. Te Numrat, Perëndia i cakton Aaronin dhe bijtë e tij si priftërinj. Ai shton se “i huaji”, domethënë kushdo jashtë familjes priftërore, që i afrohet punës së tyre, duhet të dënohet me vdekje.
“Dhe ti do t’i caktosh kufij popullit rreth e qark, duke thënë: Kini kujdes që të mos ngjiteni në mal dhe të mos prekni skajin e tij; kushdo që prek malin do të dënohet me vdekje.”
“Dhe do të caktosh Aaronin dhe bijtë e tij, dhe ata do të kryejnë detyrën e tyre si priftërinj; dhe i huaji që afrohet do të dënohet me vdekje.”
Vdekje për një djalë
Ligji cakton vdekjen për këdo që godet të atin ose të ëmën, dhe për këdo që i mallkon. Një djalë që është kokëfortë dhe rebel, që nuk u bindet prindërve, dhe që ha e pi tepër, duhet të çohet te pleqtë. Pastaj të gjithë burrat e qytetit të tij duhet ta vrasin me gurë.
“Kush godet të atin ose të ëmën do të dënohet me vdekje.”
“Kush mallkon të atin ose të ëmën do të dënohet me vdekje.”
“Në qoftë se një burrë ka një bir kokëfortë dhe rebel, që nuk i bindet zërit të atit ose zërit të nënës, dhe që, edhe kur e ndëshkojnë, nuk u vë veshin: atëherë i ati dhe e ëma do ta kapin dhe do ta çojnë te pleqtë e qytetit të tij, te porta e vendit të tij; dhe do t’u thonë pleqve të qytetit të tij: Ky biri ynë është kokëfortë dhe rebel, nuk i bindet zërit tonë; është grykës dhe pijanec. Dhe të gjithë burrat e qytetit të tij do ta vrasin me gurë, që të vdesë; kështu do ta heqësh të keqen nga mesi yt, dhe gjithë Izraeli do ta dëgjojë dhe do të ketë frikë.”
Vdekje për mosbindje ndaj priftit ose gjykatësit
Ligji i Përtërirë thotë se njeriu që vepron me mendjemadhësi dhe nuk i vë veshin priftit ose gjykatësit, “ai njeri do të vdesë”. Konteksti është një çështje e dërguar te priftërinjtë dhe gjykatësi në shenjtërore. Kushdo që e kundërshton vendimin e tyre dënohet me vdekje.
“Dhe njeriu që do të veprojë me mendjemadhësi dhe nuk do t’i vërë veshin priftit që qëndron atje për të shërbyer para ZOTIT, Perëndisë tënd, ose gjykatësit, ai njeri do të vdesë; dhe kështu do ta heqësh të keqen nga Izraeli.”
Vdekje për të zotin e një kau
Nëse një ka vret dikë, kau vritet me gurë. Nëse dihej që kau godiste me brirë, dhe i zoti ishte paralajmëruar por nuk e kishte mbajtur të mbyllur, edhe i zoti duhet të dënohet me vdekje. Vargu pasues e lejon të paguajë një shpengim për jetën e tij në vend të kësaj, nëse caktohet një i tillë.
“Në qoftë se një ka godet me brirë një burrë ose një grua dhe ata vdesin, kau do të vritet me gurë dhe mishi i tij nuk do të hahet; por i zoti i kaut nuk do të dënohet. Por në qoftë se kau e kishte zakon të godiste me brirë më parë dhe i zoti ishte paralajmëruar, por nuk e kishte mbajtur të mbyllur, dhe ai vret një burrë ose një grua, kau do të vritet me gurë dhe edhe i zoti do të dënohet me vdekje. Në qoftë se i caktohet një shumë parash, ai do të japë për shpengimin e jetës së tij gjithçka që i caktohet.”
Një heshtë në vend të një gjyqi
Izraeli po ndëshkohej me një murtajë sepse ishte bashkuar në adhurimin e Baal-Peorit. Ndërkohë, një izraelit solli te familja e tij një grua madianite, para syve të Moisiut. Finehasi, nipi i priftit Aaron, mori një heshtë. I ndoqi në tendë dhe ua ngjeshi të dyve. Nuk pati as gjyq as dëgjim për asnjërin prej tyre. Perëndia e lavdëroi për zellin e tij, dhe i dha atij dhe pasardhësve të tij një priftëri përgjithmonë.
“Dhe ja, një nga bijtë e Izraelit erdhi dhe solli te vëllezërit e tij një grua madianite, para syve të Moisiut dhe para syve të gjithë asamblesë së bijve të Izraelit, që po qanin te hyrja e tabernakullit të mbledhjes. Kur e pa këtë Finehasi, biri i Eleazarit, bir i priftit Aaron, u ngrit nga mesi i asamblesë dhe mori në dorë një heshtë; shkoi pas burrit izraelit në tendë dhe i shpoi që të dy, burrin izraelit dhe gruan në bark. Kështu u ndal murtaja ndër bijtë e Izraelit.”
“Finehasi, biri i Eleazarit, bir i priftit Aaron, e ka larguar zemërimin tim nga bijtë e Izraelit, sepse ishte i zellshëm për hirin tim mes tyre, kështu që nuk i shkatërrova bijtë e Izraelit në xhelozinë time. Prandaj thuaj: Ja, unë i jap besëlidhjen time të paqes; dhe ajo do të jetë për të dhe për pasardhësit e tij pas tij, besëlidhja e një priftërie të përjetshme, sepse ai ishte i zellshëm për Perëndinë e tij dhe bëri shlyerjen për bijtë e Izraelit.”
Një qytet i tërë në tehun e shpatës
Nëse disa burra e shtyjnë një qytet t’u shërbejë perëndive të tjera, dhe hetimi e gjen të vërtetë, Ligji i Përtërirë urdhëron që i gjithë qyteti të shkatërrohet. Njerëzit dhe bagëtia e tij vriten me shpatë. Pasuria e tij mblidhet në shesh dhe digjet bashkë me qytetin, dhe ai nuk duhet të rindërtohet kurrë. Urdhri nuk bën asnjë përjashtim për fëmijët.
“Do t’i godasësh patjetër banorët e atij qyteti me tehun e shpatës, duke e shkatërruar plotësisht atë dhe gjithçka që ka brenda, edhe bagëtinë e tij, me tehun e shpatës. Dhe do ta mbledhësh gjithë plaçkën e tij në mes të sheshit të tij dhe do ta djegësh me zjarr qytetin dhe gjithë plaçkën e tij, krejt, për ZOTIN, Perëndinë tënd; dhe do të jetë një grumbull gërmadhash përgjithmonë; nuk do të rindërtohet më.”
Vajza që nuk bërtiti
Nëse një vajzë e fejuar shtrihet me një burrë në qytet, që të dy duhet të vriten me gurë. Vajza vdes “sepse nuk bërtiti, megjithëse ishte në qytet”. Ligji e merr heshtjen e saj si provë pëlqimi. Mënyra si i trajton gratë Ligji i Përtërirë shpjegohet më gjerësisht në faqen për mënyrën si i trajton gratë Bibla.
“Në qoftë se një vajzë e virgjër është e fejuar me një burrë dhe një burrë tjetër e gjen në qytet dhe bie me të, do t'i nxirrni që të dy te porta e atij qyteti dhe do t'i vrisni me gurë, që të vdesin: vajzën sepse nuk bërtiti, megjithëse ishte në qytet, dhe burrin sepse poshtëroi gruan e të afërmit të tij. Kështu do ta shkulësh të keqen nga mesi yt.”
Të djegur me zjarr
Dy ligje të Levitikut ndëshkojnë me djegie. E bija e një prifti që bëhet prostitutë duhet të digjet me zjarr. Po ashtu një burrë që martohet me një grua dhe me nënën e saj, bashkë me të dyja gratë.
“Dhe në qoftë se e bija e ndonjë prifti përdhoset duke u bërë kurvë, ajo përdhos të atin: do të digjet me zjarr.”
“Dhe në qoftë se një burrë merr për grua një grua dhe nënën e saj, kjo është ligësi: do të digjen me zjarr, ai dhe ato, që të mos ketë ligësi midis jush.”
Si i lexojnë të krishterët këto ligje
Të krishterët mendojnë se këto ndëshkime i përkisnin besëlidhjes së Perëndisë me Izraelin e lashtë. Pavli u thotë besimtarëve se nuk janë nën ligj, por nën hir. Shumë tregojnë historinë e gruas së kapur në kurorëshkelje. Në të, Jezusi u thotë akuzuesve të saj se ai që është pa mëkat le të hedhë i pari gurin.
“Sepse mëkati nuk do të ketë sundim mbi ju: sepse nuk jeni nën ligj, por nën hir.”
“Dhe, duke qenë se ata vazhdonin ta pyesnin, ai u ngrit dhe u tha atyre: Ai nga ju që është pa mëkat, le të hedhë i pari gurin kundër saj.”
Jezusi dhe ligji i vdekjes
Te Mateu, Jezusi e citon dënimin me vdekje për mallkimin e një prindi, dhe e quan atë që “Perëndia urdhëroi”. Ai thotë se as shkronja apo shenja më e vogël nuk do të kalojë nga ligji derisa të përmbushet gjithçka. Të krishterët besojnë se Jezusi është Perëndia Bir, dhe “i njëjti dje, sot dhe përjetë”. Pra, sipas pikëpamjes së tyre, ai është Perëndia që i dha këto ligje. Dhe e vetmja histori në të cilën Jezusi e lë mënjanë një vrasje me gurë mungon në kopjet më të hershme të Gjonit.
“Sepse Perëndia urdhëroi, duke thënë: Ndero atin dhe nënën; dhe: Ai që mallkon atin ose nënën, të dënohet me vdekje.”
“Mos mendoni se unë erdha të shfuqizoj ligjin ose profetët; nuk erdha të shfuqizoj, por të përmbush. Sepse në të vërtetë po ju them: Derisa të kalojë qielli dhe toka, as edhe një presje a një pikë nuk do të kalojë nga ligji, derisa të përmbushet gjithçka.”
“Jezu Krishti është i njëjti dje, sot dhe përjetë.”
Për tregimin e gruas së kapur në kurorëshkelje (Gjoni 7:53-8:11), raporton se ai mungon në papiruset e hershme (P66 dhe P75), në Kodikun Sinaitikus dhe në Kodikun Vatikanus dhe në dëshmi të tjera të hershme, dhe se dorëshkrimet që e kanë e vendosin në vende të ndryshme: pas Gjonit 7:52, pas Gjonit 7:36, në fund të Gjonit ose pas Lukës 21:38. Arrin në përfundimin se nuk ishte pjesë e Ungjillit origjinal të Gjonit.
Një jetë merret vetëm me drejtësi dhe ligj
Kurani e ndalon marrjen e një jete që Allahu (﷾) e ka bërë të shenjtë, përveçse me drejtësi dhe ligj. Thotë se vrasja e një njeriu padrejtësisht është si vrasja e gjithë njerëzimit. Ai e ndëshkon vrasjen me qëllim. Ligji islam e mban dënimin me vdekje për disa krime të rënda, si vrasja. Por vetëm një gjykatë mund ta japë, dhe vetëm me prova të rrepta. Dhe familja e një të vrari mund të falë, dhe të marrë dëmshpërblim në vend të kësaj. Për një vdekje të shkaktuar gabimisht, cakton dëmshpërblim, jo vdekje. Profeti (ﷺ) tha se nuk detyrohet gjak për një njeri të vrarë nga një kafshë. Aty ku i zoti kishte faj, juristët e detyrojnë të paguajë dëmshpërblim. Një vdekje që ai nuk e kishte për qëllim nuk ndëshkohet kurrë me vdekjen e tij.
“Thuaju: “Ejani t’ju lexoj çfarë ju ka urdhëruar Allahu: që të mos i shoqëroni Atij asgjë (në adhurim); që të silleni mirë me prindërit; që të mos vrisni fëmijët tuaj për shkak të varfërisë, sepse Ne ju ushqejmë ju dhe ata; që të mos i afroheni veprave të turpshme, qofshin ato të hapëta apo të fshehta dhe që të mos ia merrni tjetrit jetën, të cilën Allahu e ka shenjtëruar, përveçse kur e kërkon drejtësia (e ligji). Këto ju porosit Ai, me qëllim që të kuptoni.””
“Mos ia merrni jetën asnjë njeriu, gjë që Allahu jua ka ndaluar ta bëni, përveçse kur e kërkon e drejta! Nëse dikush vritet padrejtësisht, Ne i kemi dhënë pushtet trashëgimtarit të tij (të kërkojë shpagim). Por edhe ai të mos e teprojë në vrasje, sepse ai është i ndihmuar (nga ligji dhe drejtësia islame).”
“Prandaj Ne i urdhëruam bijtë e Israilit se kush vret ndokënd, që s’ka vrarë njeri ose që nuk ka bërë çrregullime në Tokë, është sikur të ketë vrarë të gjithë njerëzit. Dhe, nëse dikush shpëton një jetë, është sikur të ketë shpëtuar jetën e krejt njerëzve. Të dërguarit Tanë u sollën shenja të qarta, por shumë nga ata, edhe pas kësaj, i kaluan tërë kufijtë me të këqija në Tokë.”
“O besimtarë! Është caktuar për ju kisasi për vrasje: I liri për të lirin, skllavi për skllavin dhe femra për femrën. Ai (vrasës) që falet nga farefisi i të vrarit, duhet të sillet njerëzishëm dhe le të zbatojë dëmshpërblimin me të mirë. Kjo (falje) është një lehtësi dhe mëshirë nga ana e Zotit. E kushdo që pas kësaj (faljes), e kapërcen kufirin, do të marrë një dënim të dhembshëm.”
“Nuk bën që besimtari të vrasë besimtarin, përveçse gabimisht. Kush vret një besimtar gabimisht, duhet të lirojë një besimtar të robëruar dhe t’u paguajë gjakun trashëgimtarëve të të vrarit, përpos rastit kur familja e të vrarit ia fal gjakun. Nëse i vrari është nga një popull që e keni armik e njëkohësisht është besimtar, duhet të lirohet një besimtar i robëruar. Nëse i vrari është nga një popull me të cilin ju keni lidhur marrëveshje, i duhet paguar gjaku familjes së tij, duke liruar edhe një besimtar të robëruar. Ai që s’mund të gjejë rob, duhet të agjërojë dy muaj rresht. (Kjo është bërë) në shenjë pendimi para Allahut. Se Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se nuk detyrohet gjak (dëmshpërblim) për një njeri të vrarë nga një kafshë, ose për atë që vdes duke rënë në një pus ose në një minierë.
Prindërit të nderuar, pa dënim me vdekje
Kurani e vendos mirësinë ndaj prindërve pranë adhurimit të Allahut (﷾). E ndalon edhe një fjalë përbuzjeje ndaj tyre, dhe i thotë fëmijës të lutet për ta. E megjithatë nuk cakton asnjë dënim në këtë botë për mosbindjen e një djali, aq më pak vdekje.
“Zoti yt ka urdhëruar, që të mos adhuroni askënd tjetër përveç Atij dhe, që të silleni mirë me prindërit. Nëse njëri prej tyre ose të dy arrijnë pleqërinë te ti, mos u thuaj atyre as “uh!”, mos i kundërshto, por drejtoju atyre me fjalë respekti. Lësho para tyre krahët e përuljes prej mëshirës dhe thuaj: “O Zoti im, mëshiroji ata, ashtu siç më kanë rritur, kur unë isha i vogël!””
Asnjë vrasje pa prova, as nga një burrë
Një shok i Profetit (ﷺ) pyeti: po të gjente një burrë me gruan e tij, a duhej ta linte të qetë derisa të sillte katër dëshmitarë? Profeti (ﷺ) tha po. Nuk duhet ta prekë derisa të sjellë katër dëshmitarë. Kur një burrë tjetër pyeti nëse mund ta vriste një njeri të tillë, Profeti (ﷺ) e dërgoi te procedura e Kuranit e betimeve para gjykatës, e quajtur li’an, jo te shpata. Kurani e ndëshkon këdo që akuzon një grua të ndershme pa katër dëshmitarë. Profeti (ﷺ) nuk i dha asnjë burri të drejtën të bënte atë që bëri Finehasi. Dhe Islami nuk e dënon askënd me vdekje sepse heshti.
Ebu Hurejra transmeton se Sad ibn Ubade e pyeti Profetin (ﷺ) nëse, po të gjente një burrë me gruan e tij, duhej ta linte të paprekur derisa të sillte katër dëshmitarë. Profeti tha po.
Sehl ibn Sadi transmeton se Uvejmir el-Axhlani e pyeti Profetin (ﷺ) nëse një burrë që gjen një burrë tjetër me gruan e tij duhet ta vrasë, dhe pastaj të vritet vetë për këtë, apo çfarë duhet të bëjë. Profeti tha se Allahu kishte shpallur një vendim për të dhe gruan e tij, dhe i tha ta sillte. Pastaj çifti e kreu li’anin, betimet e Kuranit 24:6-9, para Profetit.
“Ata që i akuzojnë gratë e ndershme (për imoralitet), e pastaj nuk sjellin katër dëshmitarë, t’i rrihni me tetëdhjetë goditje dhe të mos ua pranoni më kurrë dëshminë; këta janë njerëz ngatërrestarë.”
“Nëse një burrë e akuzon gruan e tij pa pasur dëshmitarë të tjerë përveç vetes, ai duhet të betohet në Allahun katër herë, se thotë të vërtetën,”
“Ndërsa gruaja do të kursehet nga dënimi, nëse betohet për Allahun katër herë, se i shoqi është gënjeshtar”
Bindje vetëm në të mirë
Një herë një komandant i dërguar nga Profeti (ﷺ) i urdhëroi njerëzit e tij të hynin në një zjarr. Profeti (ﷺ) tha se nuk ka bindje në të keqen, vetëm në të mirën. Bindja ndaj çdo njeriu, qoftë prift apo komandant, e ka këtë kufi.
Aliu transmeton se një komandant i caktuar nga Profeti (ﷺ) ndezi një zjarr dhe i urdhëroi njerëzit e tij të hynin në të. Kur Profeti dëgjoi, tha se sikur të kishin hyrë në të, do të kishin mbetur në të deri në Ditën e Kiametit, dhe se nuk ka bindje në të keqe: bindja është vetëm në atë që është e mirë. Sahih Muslim 1840 ka të njëjtin transmetim.
Askush nuk e mbart barrën e tjetrit
Kurani thotë se askush nuk e mbart barrën e tjetrit. Prandaj asnjë fëmijë nuk mund të ndëshkohet për atë që besojnë të rriturit e një qyteti. Profeti (ﷺ) e ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve, edhe në luftë. Ligji islam ka rregullin e vet për braktisjen e fesë. Vetëm një gjykatë mund ta zbatojë, pas një gjyqi, dhe kurrë mbi familjen ose qytetin e një njeriu. Ai shpjegohet në faqen nëse Bibla urdhëron vdekje për ata që e braktisin fenë.
“Thuaj: A mos vallë do të kërkoj unë tjetër zot, përveç Allahut, kur Ai është Zoti i gjithçkaje? Kushdo që bën diçka, punon për vete dhe askush nuk ngarkohet me barrën e tjetrit. Pastaj të gjithë do të ktheheni te Zoti juaj dhe Ai do t’ju tregojë për kundërshtitë që kishit mes jush.”
Ibn Omeri transmeton se gjatë njërës nga fushatat e Profetit (ﷺ) u gjet e vrarë një grua, dhe Profeti ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve.
Barrët e rënda të hequra
Kurani e përshkruan Profetin (ﷺ) si atë që u paralajmërua në Tevrat dhe në Inxhil (Ungjillin që predikoi Jezusi). Ai urdhëron atë që është e drejtë, dhe i çliron njerëzit nga barrët e rënda dhe zgjedhat që ishin mbi ta.
“dhe që ndjekin të Dërguarin Tonë, Profetin që nuk di shkrim e lexim, të cilin ata do ta gjejnë të shënuar në shkrimet e tyre, në Teurat dhe Ungjill. Ai do t’i urdhërojë ata të bëjnë vepra të mira dhe do t’i ndalojë nga të këqijat; do t’ua lejojë të mirat e do t’ua ndalojë të këqijat, duke i liruar nga barrët e rënda dhe vështirësitë që kanë pasur. Prandaj, ata që do ta besojnë, përkrahin dhe nderojnë atë, duke ndjekur dritën që është zbritur me të, pikërisht ata janë të fituarit.”
Vetëm Allahu (﷾) ndëshkon me zjarr
Profeti (ﷺ) një herë urdhëroi një grup luftëtarësh të digjnin dy burra. Para se të niseshin, e tërhoqi urdhrin. Vetëm Allahu (﷾) ndëshkon me zjarr, tha ai, prandaj nëse i kapnin burrat, duhej t’i vrisnin, jo t’i digjnin. Levitiku ua jep djegien njerëzve. Islami ia lë atë vetëm Allahut (﷾).
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) i tha një grupi luftëtarësh të digjnin dy burra të përmendur me emër, pastaj e tërhoqi urdhrin para se të niseshin: vetëm Allahu ndëshkon me zjarr, ndaj nëse i gjenin, duhej t'i vrisnin, jo t'i digjnin.
| Vepra | Ligji i Moisiut | Islami |
|---|---|---|
| Mallkimi i babait apo i nënës | Vdekje (Eksodi 21:17) | Edhe një fjalë përbuzjeje është e ndaluar, por pa dënim me vdekje |
| Një djalë kokëfortë e rebel | Vritet me gurë nga burrat e qytetit të tij (Ligji i Përtërirë 21:18-21) | Pa ndëshkim në këtë botë |
| Kundërshtimi i priftit apo i gjykatësit | Vdekje (Ligji i Përtërirë 17:12) | Asnjë bindje ndaj kujtdo në të keqe, vetëm në atë që është e mirë |
| Një qytet që kthehet te perëndi të tjera | Njerëzit dhe bagëtitë vriten me shpatë, pa përjashtim për fëmijët (Ligji i Përtërirë 13:15-16) | Askush nuk mbart barrën e tjetrit; gratë dhe fëmijët nuk duhen vrarë kurrë |
| E bija e një prifti që bëhet prostitutë | Vdekje me zjarr (Levitiku 21:9) | Vetëm Allahu (﷾) ndëshkon me zjarr |
Varg pas vargu
Romakëve 6:14 — kapitulli 6, vargu 14
“Sepse mëkati nuk do të ketë sundim mbi ju: sepse nuk jeni nën ligj, por nën hir.”
Cituar për
Të krishterët nuk janë nën Ligjin e Moisiut, por nën hir. Dënimet e tij me vdekje ishin për shtetin e lashtë të Izraelit dhe nuk e detyrojnë kishën.
Përgjigjja
Pyetja nuk është nëse të krishterët i zbatojnë këto ligje sot, por nëse Perëndia i dha. Bibla thotë se po. Jezusi e citoi dënimin me vdekje për mallkimin e një prindi si atë që “Perëndia urdhëroi”, dhe tha se “as edhe një presje a një pikë nuk do të kalojë nga ligji” derisa të përmbushet gjithçka. Të krishterët e lexojnë ‘përmbushet’ si fundin e këtyre dënimeve, por kjo nuk e ndryshon se kush i urdhëroi fillimisht. Sipas pikëpamjes së krishterë ai është i njëjti Perëndi, dje, sot dhe përjetë. Prandaj i krishteri duhet të mbajë se Zoti i tij urdhëroi dikur që një djalë rebel, grykës dhe pijanec, të vritej me gurë nga burrat e qytetit të tij.
Ku përfundon — Lënia mënjanë e ligjeve sot nuk i përgjigjet pyetjes se kush i dha. Sipas pikëpamjes së krishterë, i dha Jezusi.
Gjoni 8:7 — kapitulli 8, vargu 7
“Dhe, duke qenë se ata vazhdonin ta pyesnin, ai u ngrit dhe u tha atyre: Ai nga ju që është pa mëkat, le të hedhë i pari gurin kundër saj.”
Cituar për
Kur i sollën një grua të kapur në kurorëshkelje, Jezusi tha se ai që është pa mëkat le të hedhë i pari gurin, dhe ajo u kursye. Mëshira e zëvendëson dënimin me vdekje.
Përgjigjja
Historia mungon në dorëshkrimet më të hershme të Gjonit, mes tyre papiruset më të vjetra dhe kodikët e shekullit të katërt. Studiuesit e tekstit arrijnë në përfundimin se ajo nuk ishte pjesë e Ungjillit origjinal të Gjonit. Vargjet që i përkasin me siguri Ungjijve e paraqesin Jezusin duke e mbështetur ligjin, edhe vdekjen për mallkimin e një prindi.
Ku përfundon — E vetmja pjesë në të cilën Jezusi e lë mënjanë një vrasje me gurë iu shtua më vonë Ungjillit të Gjonit.
Këndvështrime
Krishterimi kryesor
Dënimet me vdekje të Ligjit të Moisiut iu dhanë Izraelit të lashtë nën besëlidhjen e vjetër. Të krishterët janë nën hir, jo nën atë ligj, dhe Jezusi u tregoi mëshirë mëkatarëve.
Pavli mëson se besimtarët nuk janë nën ligj, por nën hir.
Në historinë e Gjonit për gruan e kapur në kurorëshkelje, Jezusi i largon akuzuesit e saj.
Pikëpamja islame
Bibla cakton vdekjen për prekjen e një mali, për një djalë rebel, për mosbindjen ndaj një prifti, dhe për adhurimin e një qyteti të tërë. Dhe i djeg njerëzit me zjarr. Myslimanët mendojnë se njerëzit e ndryshuan tekstin e Biblës. Kurani thotë se Profeti (ﷺ) erdhi për të hequr barrët e rënda dhe zgjedhat e vëna mbi popujt e mëparshëm. Ligji i tij merr jetë vetëm me drejtësi dhe prova. Nuk e ndëshkon kurrë një njeri për tjetrin, dhe zjarrin ia lë Allahut (﷾).
Ligji i Moisiut cakton vdekjen për prekjen e malit Sinai dhe për një të huaj që i afrohet detyrës së priftërinjve.
Ligji cakton vdekjen për goditjen ose mallkimin e një prindi, dhe vrasjen me gurë për një djalë kokëfortë dhe rebel.
Ligji cakton vdekjen për mosbindjen ndaj priftit ose gjykatësit.
Mund të dihet që një ka godet me brirë. Nëse vret dikë, i zoti i tij duhet të dënohet me vdekje, përveçse nëse caktohet një shpengim.
Finehasi vrau një burrë dhe një grua madianite pa gjyq, dhe Perëndia e shpërbleu me një priftëri të përjetshme.
Ligji i Përtërirë urdhëron që një qytet që u kthehet perëndive të tjera të shkatërrohet bashkë me njerëzit dhe bagëtinë e tij, dhe të digjet.
Një vajzë e fejuar vritet me gurë sepse nuk bërtiti në qytet.
Levitiku urdhëron djegien për të bijën e një prifti që bëhet prostitutë. Urdhëron të njëjtën gjë për një burrë që martohet me një grua dhe me nënën e saj.
Jezusi e quan dënimin me vdekje për mallkimin e një prindi urdhër të Perëndisë. Thotë se as shkronja apo shenja më e vogël nuk do të kalojë nga ligji derisa të përmbushet gjithçka.
Kurani lejon që të merret një jetë vetëm me drejtësi dhe ligj. Për vrasjen gabimisht, cakton dëmshpërblim, jo vdekje.
Profeti (ﷺ) i tha një burri të mos e prekte një njeri të gjetur me gruan e tij derisa të sillte katër dëshmitarë.
Profeti (ﷺ) mësoi se bindja i takon vetëm të mirës.
Kurani mëson se Profeti (ﷺ) u dërgua për të hequr barrët e rënda dhe zgjedhat e vëna mbi popujt e mëparshëm.
Profeti (ﷺ) e tërhoqi një urdhër për të djegur dy burra, duke thënë se vetëm Allahu (﷾) ndëshkon me zjarr.