A e pranon vetë Bibla se teksti i saj u ndryshua?

““ ‘Si mund të thoni: “Ne jemi të urtë dhe ligji i Jahveut është me ne”? Por ja, pena e rreme e skribëve e ka bërë atë një gënjeshtër.”

“Si thoni: Ne jemi të urtë dhe ligji i Zotit është me ne? Ja, me siguri ai e bëri më kot; pena e skribëve është më kot.”

Hebraishtja e përdor dy herë fjalën sheker (gënjeshtër), të njëjtën fjalë si dëshmia ‘e rreme’ e ndaluar në Dhjetë Urdhërimet (Eksodi 20:16). NIV thotë se pena gënjeshtare e skribëve e ka trajtuar ligjin me gënjeshtër; ESV se pena gënjeshtare e skribëve e ka bërë atë gënjeshtër; NRSV se pena e rreme e skribëve e ka bërë atë gënjeshtër. Versionet më të vjetra si KJV dhe JPS 1917 e japin fjalën “in vain” (më kot).

“Dhe barrën e Zotit nuk do ta përmendni më, sepse fjala e secilit do të jetë barra e tij, sepse i keni shtrembëruar fjalët e Perëndisë së gjallë, të Zotit të ushtrive, Perëndisë tonë.”

“Me të vërtetë, një grup ithtarësh të Librit e shtrembërojnë Librin me gjuhët e tyre (ndërsa e lexojnë atë), që ju të mendoni se ai lloj leximi është prej Librit (që ka zbritur Allahu), kurse në të vërtetë, nuk është prej Librit. Ata thonë: “Kjo që lexojmë është nga Allahu”, por ajo nuk është nga Allahu. Ata flasin gënjeshtra për Allahun, duke qenë të vetëdijshëm për këtë.”

“Dhe ndodhi që, kur Moisiu mbaroi së shkruari në një libër fjalët e këtij ligji, derisa u plotësuan, Moisiu u urdhëroi Levitëve që mbanin arkën e besëlidhjes së Zotit, duke thënë: Merreni këtë libër të ligjit dhe vendoseni në anë të arkës së besëlidhjes së Zotit, Perëndisë tuaj, që të jetë aty si dëshmitar kundër teje.”

“Sepse e di që pas vdekjes sime do të korruptoheni krejtësisht dhe do të largoheni nga rruga që ju kam urdhëruar; dhe e keqja do t'ju bjerë në ditët e fundit, sepse do të bëni atë që është e keqe në sytë e Zotit, duke e provokuar në zemërim me veprën e duarve tuaja.”

“Dhe kryeprifti Hilkia i tha Shafanit, shkruesit: Gjeta librin e ligjit në shtëpinë e Zotit. Dhe Hilkia ia dha librin Shafanit, dhe ai e lexoi.”

“Dhe ndodhi që, kur mbreti dëgjoi fjalët e librit të ligjit, i grisi rrobat e tij.”

“Shkoni, pyetni Zotin për mua, për popullin dhe për gjithë Judën, lidhur me fjalët e këtij libri që u gjet; sepse i madh është zemërimi i Zotit që është ndezur kundër nesh, sepse etërit tanë nuk u kanë dëgjuar fjalëve të këtij libri, për të bërë sipas gjithçkaje që është shkruar për ne.”

“Kështu Moisiu, shërbëtori i Zotit, vdiq atje në vendin e Moabit, sipas fjalës së Zotit. Dhe ai e varrosi në një luginë në vendin e Moabit, përballë Beth-Peorit; por askush nuk e di varrin e tij deri në ditën e sotme. Moisiu ishte njëqind e njëzet vjeç kur vdiq; sytë e tij nuk ishin dobësuar dhe fuqia e tij natyrore nuk ishte pakësuar. Dhe bijtë e Izraelit e qanë Moisiun në fushat e Moabit tridhjetë ditë; kështu mbaruan ditët e të qarit dhe të zisë për Moisiun. Dhe Jozueu, biri i Nunit, ishte plot me frymën e diturisë, sepse Moisiu kishte vënë duart mbi të; dhe bijtë e Izraelit e dëgjuan dhe bënë ashtu si i kishte urdhëruar Zoti Moisiun. Dhe nuk doli më në Izrael asnjë profet si Moisiu, të cilin Zoti e njihte ballë për ballë,”

Kjo Bibël studimore ungjillore mban se Moisiu ishte autori kryesor i pesë librave, por hyrjet e saj pranojnë duar të mëvonshme. Për Zanafillën thotë se duket se tregohet një përditësim redaksional i mëvonshëm, duke treguar shënimet te 14:14 dhe 36:31. Për Numrat thotë se libri nuk ka pse të ketë dalë nga Moisiu i plotë dhe në formën përfundimtare, se pjesë të tij ndoshta u shtuan nga skribë ose redaktorë të mëvonshëm, dhe se lavdërimi i përulësisë së Moisiut te 12:3 vështirë se do të bindte po të dilte nga goja e tij. Për Ligjin e Përtërirë thotë se tregimi i vdekjes së Moisiut në kapitullin 34 u shkrua pothuajse me siguri nga dikush tjetër.

“Sepse janë tre që dëshmojnë në qiell: Ati, Fjala dhe Fryma e Shenjtë; dhe këta të tre janë një.”

“Sepse janë tre që dëshmojnë:”

English Revised Version (1881) dhe American Standard Version (1901) i hoqën fjalët për Atin, Fjalën dhe Frymën e Shenjtë, dhe RSV, NASB, NIV, NRSV dhe ESV e shtypin vargun 7 pa to, disa me një shënim në fund të faqes. Botimet kritike greke që përdorin përkthyesit sot (Nestle-Aland dhe teksti i Shoqërive të Bashkuara Biblike) i lënë jashtë.

Raporton se citimi më i hershëm i njohur i fjalëve si pjesë e 1 Gjonit është në një traktat latin të shekullit të katërt, Liber Apologeticus; se ato mungojnë te shkrimtarët e hershëm latinë Tertuliani, Qiprian dhe Augustini dhe te Vulgata e Jeronimit siç u botua fillimisht; se dorëshkrimi më i hershëm grek me fjalët në tekstin e tij (629) daton nga shekulli i katërmbëdhjetë ose i pesëmbëdhjetë; dhe se ato shfaqen për herë të parë në greqisht në një version grek të akteve të Koncilit të Lateranit të vitit 1215. Fjalët ndoshta nisën si një shënim në margjinë të kopjeve latine, që i lexonte tre dëshmitarët e vargut 8 si Trininë, të cilin kopjuesit e mëvonshëm e kopjuan në tekst.

“Dhe Jezusi, si u ringjall herët ditën e parë të javës, iu shfaq së pari Maria Magdalenës, nga e cila kishte dëbuar shtatë demonë.”

NIV e shtyp Markun 16:9-20 të veçuar, me një shënim se dorëshkrimet më të hershme dhe disa dëshmi të tjera të lashta nuk i kanë këto vargje (1984: “the most reliable early manuscripts and other ancient witnesses”, ‘dorëshkrimet e hershme më të besueshme dhe dëshmi të tjera të lashta’). NIV Study Bible shton se ka dyshime serioze nëse këto vargje i përkasin Markut, sepse mungojnë në dorëshkrime të rëndësishme të hershme dhe ndryshojnë në fjalor, stil dhe teologji, dhe se Ungjilli ndoshta mbaronte te 16:8 ose mbarimi i tij i parë humbi.

Për Markun 16:9-20, raporton se dymbëdhjetë vargjet e fundit mungojnë në dy Biblat greke më të vjetra që kanë mbijetuar në pjesën më të madhe, Kodiku Sinaitikus dhe Kodiku Vatikanus, dhe në dëshmi të tjera të hershme; se Eusebi dhe Jeronimi thonë se vargjet mungonin në pothuajse të gjitha kopjet greke që njihnin; se disa dorëshkrime kanë në vend të tyre një mbyllje tjetër më të shkurtër; dhe përfundon se Ungjilli, siç e kemi nga dëshmitë më të hershme, mbaron te 16:8.

“Bari thahet, lulja vyshket, por fjala e Perëndisë tonë do të qëndrojë përjetë.”

“Mjerë ata që me duart e tyre shkruajnë Librin, e pastaj thonë: “Kjo është prej Allahut” që për këtë të kenë ndonjë dobi të vogël (materiale). Mjerë ata për çfarë kanë shkruar me duart e tyre dhe mjerë ata për çfarë kanë fituar!”

“Në mesin e hebrenjve ka nga ata që i nxjerrin fjalët nga konteksti i tyre dhe i thonë Profetit: “Dëgjuam, por nuk të bindemi”! dhe “Dëgjo, mos dëgjofsh!” dhe “Ra’iná!”, duke shtrembëruar (shprehjet) me gjuhën e tyre dhe duke shpifur për fenë. Po sikur ata të kishin thënë: “Dëgjuam dhe u bindëm!” dhe “Dëgjo!” e “Shikona ne!”, kjo do të ishte më e mirë dhe më e drejtë për ata. Allahu i mallkoi ata për shkak të mohimit të tyre, prandaj ata nuk besojnë, përveç një numri të vogël.”

“Për shkak se ata e thyen besëlidhjen e tyre, Ne i mallkuam ata dhe ua bëmë zemrat të ashpra. Ata i kanë shtrembëruar fjalët e Shkrimeve të shenjta dhe kanë harruar një pjesë të mirë nga ato këshilla. Ti (Muhamed) përherë do ta vëresh tradhtinë e tyre, përveç një pakice të tyre; pra, falua fajet dhe mos i qorto! Se, Allahu i do bamirësit.”

“Ne kemi marrë besëlidhje edhe prej atyre që thanë: “Jemi të krishterë”, por edhe ata kanë harruar një pjesë të mirë nga ato që janë këshilluar, prandaj ua shtiem armiqësinë dhe urrejtjen midis tyre deri në Ditën e Kiametit. Allahu do t’i lajmërojë ata për veprat që kanë bërë.”

“Me të vërtetë, një grup ithtarësh të Librit e shtrembërojnë Librin me gjuhët e tyre (ndërsa e lexojnë atë), që ju të mendoni se ai lloj leximi është prej Librit (që ka zbritur Allahu), kurse në të vërtetë, nuk është prej Librit. Ata thonë: “Kjo që lexojmë është nga Allahu”, por ajo nuk është nga Allahu. Ata flasin gënjeshtra për Allahun, duke qenë të vetëdijshëm për këtë.”

“Vërtet shpresoni ju (besimtarë) se ata (hebrenjtë) do t’ju besonin juve, ndërkohë që disa prej tyre i dëgjonin fjalët e Allahut dhe, pasi i kuptonin, me vetëdije i shtrembëronin ato?!”

“Ne kemi dërguar Teuratin, në të cilin janë udhëzimet dhe drita. Sipas tij, profetët që ia kishin dorëzuar veten Allahut, i gjykonin hebrenjtë; por edhe të diturit dhe rabinët kështu vepronin, sepse atyre iu qe besuar mbrojtja e Librit të Allahut, për të cilin ata dëshmonin. Prandaj, mos kini frikë nga njerëzit, por kini frikë vetëm prej Meje! Dhe mos i ndërroni Fjalët e Mia me ndonjë vlerë të vogël! Kushdo që nuk gjykon sipas asaj që ka shpallur Allahu, ai është mohues i vërtetë.”

“Pas atyre profetëve, Ne dërguam Isain, të birin e Merjemes, si vërtetues të Teuratit që kishte ardhur para tij. Dhe i dhamë atij Ungjillin, në të cilin ka udhëzim dhe dritë, si përmbushje të asaj që ishte shpallur para tij në Teurat dhe si udhërrëfim e këshillë për ata që i frikësohen Allahut.”

“O besimtarë! Besoni Allahun, të Dërguarin e Tij, Librin, që ia ka zbritur të Dërguarit të Tij dhe Librin që e ka zbritur më parë. Kushdo që mohon Allahun, engjëjt e Tij, Librat e Tij, të Dërguarit e Tij dhe Ditën e Kiametit, ai, me të vërtetë, ka humbur larg prej udhës së drejtë.”

“Sigurisht, Ne e kemi shpallur Kuranin dhe, sigurisht, Ne do ta ruajmë atë.”