Përgjigje e shkurtër
Islami ka një ligj lufte, të vendosur nga Kurani dhe nga Profeti Muhamed (ﷺ). Shumë dijetarë të hershëm e quajnë një ajet të vetëm si të parin që e lejoi luftën. U dha për njerëz të dëbuar nga shtëpitë e tyre. Ai i përmend kishat dhe sinagogat midis shtëpive të Allahut (﷾) që lufta i mbron. Kurani e lejon luftën vetëm kundër atyre që luftojnë, dhe kurrë përtej kufijve. Myslimanët duhet ta pranojnë paqen kur armiku e ofron, dhe t'i japin siguri armikut që e kërkon. Gratë dhe fëmijët nuk duhen vrarë. Të vdekurit nuk duhen gjymtuar, besa nuk duhet shkelur, dhe askush nuk mund të ndëshkohet me zjarr. Kur gjenerali i tij i kaloi këta kufij, Profeti (ﷺ) u shkëput publikisht nga ajo që kishte bërë ai. Juristi esh-Shejbani shkroi një libër të tërë për këtë ligj më shumë se tetëqind vjet para Hugo Grotiusit, që shpesh quhet babai i së drejtës ndërkombëtare. Asgjë nga këto nuk i jep ndonjë individi apo grupi të drejtën për të luftuar: në ligjin islam lufta i përket vetëm sunduesit të një shteti, dhe myslimanët e respektojnë ligjin e çdo vendi ku jetojnë (17:34).
Shpjegimi i plotë
Leja e parë për të luftuar
Në Mekë myslimanët u përndoqën dhe u dëbuan nga shtëpitë e tyre, dhe nuk u kundërpërgjigjën. Shumë dijetarë të hershëm, siç transmeton Ibn Kethiri (komentues i Kuranit i shekullit të katërmbëdhjetë), e mbajtën këtë si ajetin e parë që e lejoi luftën. Ai ua jep lejen atyre të cilëve u është bërë padrejtësi. Pastaj jep një arsye: sikur Allahu (﷾) të mos i frenonte disa njerëz me anë të të tjerëve, do të rrënoheshin manastiret, kishat, sinagogat dhe xhamitë. Leja e parë për të luftuar në Islam i përmend shtëpitë e adhurimit të të krishterëve dhe të hebrenjve, para xhamive, midis atyre që lufta i mbron. Profeti (ﷺ) veproi sipas kësaj leje.
“Atyre që janë sulmuar, u lejohet (që të mbrohen), sepse u është bërë padrejtësi dhe, në të vërtetë, Allahu është i Fuqishëm, që t’i ndihmojë ata, që janë dëbuar nga vatrat e tyre padrejtësisht, vetëm sepse thanë: “Zoti ynë është Allahu.” Sikur Allahu të mos u kishte dhënë njerëzve mundësinë për t’u mbrojtur nga njëri-tjetri, do të shkatërroheshin manastiret, kishat, sinagogat dhe xhamitë, në të cilat përmendet shumë emri i Allahut. Vërtet, Allahu e ndihmon këdo që e ndihmon Atë. Allahu është vërtet i Fortë dhe i Plotfuqishëm.”
Shpjegon se ajeti erdhi kur Profeti (ﷺ) dhe Sahabët e tij ishin dëbuar nga Meka, dhe transmeton se disa nga dijetarët e hershëm thanë se ishte ajeti i parë i shpallur për luftën.
Kufijtë që vendos Kurani
Kurani e lejon luftën vetëm kundër atyre që luftojnë, dhe ndalon kalimin e kufijve. Kur armiku anon nga paqja, myslimanët duhet të anojnë nga ajo. Ata që tërhiqen dhe ofrojnë paqe nuk mund të sulmohen. Një luftëtar armik që kërkon mbrojtje duhet ta marrë atë dhe të përcillet në vend të sigurt. Për robërit, Kurani përmend dy mënyra për t'i dhënë fund robërisë së tyre: lirimin si mirësi, ose me shpërblim. Drejtësia u detyrohet edhe njerëzve që i urren, dhe mirësia atyre që nuk luftojnë. Profeti (ﷺ) jetoi sipas këtyre ajeteve.
“Luftoni në rrugën e Allahut ndaj atyre që luftojnë kundër jush, por mos e kaloni kufirin, se Allahu nuk i do ata që e kalojnë kufirin.”
“Nëse ata shfaqin prirje për paqe, atëherë edhe ti ano nga ajo dhe mbështetu tek Allahu, sepse, vërtet, Ai dëgjon dhe di gjithçka.”
“përveç atyre që janë strehuar te një popull me të cilin ju keni marrëveshje ose atyre që kanë ardhur te ju, e u vjen rëndë që të luftojnë kundër jush ose të luftojnë kundër popullit të vet. Sikur të kishte dashur Allahu, do t’u kishte dhënë pushtet mbi ju dhe ata do të luftonin kundër jush. Në qoftë se ata tërhiqen prej jush, nuk hyjnë në luftë kundër jush dhe ju ofrojnë paqe, atëherë për ju Allahu nuk lë shteg që të luftoni kundër tyre.”
“Nëse ndonjë nga idhujtarët kërkon mbrojtje nga ti (Muhamed), mbroje, në mënyrë që të dëgjojë fjalën e Allahut, e pastaj përcille në vendin e tij të sigurt. Kështu duhet, sepse ata janë njerëz që nuk dinë.”
“Kur të ballafaqoheni në luftë me mohuesit, goditini në qafë, derisa t’i rraskapitni e t’i shkatërroni ata dhe pastaj lidhini fort. Mandej ose i lironi me zemërgjerësi, ose me shpërblim, derisa të bëhet armëpushimi. Kështu bëni! Sikur të donte Allahu, do t’i shkatërronte ata, por Ai dëshiron t’ju sprovojë ju me njëri tjetrin. Ai nuk ua humb veprat atyre që vdesin në rrugën e Allahut.”
“O besimtarë! Bëhuni të qëndrueshëm në urdhrat e Allahut dhe bëhuni dëshmues me drejtësi! Le të mos ju nxisë urrejtja ndaj njerëzve për të bërë padrejtësi. Bëhuni të drejtë, se kjo është më afër devotshmërisë dhe frikësojuni Allahut! Pa dyshim, Allahu është i Dijshëm për çdo gjë që punoni ju.”
“Allahu nuk ju ndalon të silleni mirë dhe të jeni të drejtë ndaj atyre që nuk luftojnë kundër jush për shkak të fesë dhe që nuk ju dëbojnë prej shtëpive tuaja. Me të vërtetë, Allahu i do të drejtët.”
Urdhrat e Profetit (ﷺ) për komandantët e tij
Kur u gjet e vrarë një grua në njërën nga fushatat e tij, Profeti (ﷺ) e ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve. Çdo komandanti që dërgonte i thoshte të mos vidhte nga plaçka, të mos e shkelte besën, të mos i gjymtonte të vdekurit dhe të mos vriste fëmijë. Në fushatat e tij, para çdo beteje, komandanti duhej t'i ofronte ushtrisë armike një rrugëdalje nga lufta: pranimin e Islamit, ose pagimin e xhizjes (taksës që paguanin jomyslimanët nën mbrojtjen myslimane). Nëse pranonin, ushtria duhej të përmbahej. Këta ishin urdhra për një ushtri përballë një ushtrie në kohën e tij. Në një fushatë ai fillimisht urdhëroi që dy burra të përmendur me emër të digjeshin nëse kapeshin. Para se të niseshin trupat, e tërhoqi atë urdhër, sepse vetëm Allahu (﷾) ndëshkon me zjarr, dhe u tha t'i ekzekutonin në vend të kësaj. Ai paralajmëroi se kush vret një person që ka marrëveshje me myslimanët nuk do ta ndiejë aromën e Xhenetit.
Ibn Omeri transmeton se gjatë njërës nga fushatat e Profetit (ﷺ) u gjet e vrarë një grua, dhe Profeti ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve.
Ibn Omeri transmeton se në njërën nga betejat e Profetit (ﷺ) u gjet e vrarë një grua, dhe Profeti e ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve.
Burejde transmeton se, kur Profeti (ﷺ) caktonte një komandant, i thoshte t'i frikësohej Allahut dhe të ishte i mirë me njerëzit e tij, të mos vidhte nga plaçka, të mos e shkelte besën, të mos i gjymtonte të vdekurit dhe të mos vriste fëmijë. Para çdo luftimi armikut duhej t'i ofroheshin tri zgjedhje: të pranonte Islamin; nëse jo, të paguante xhizjen, dhe atëherë myslimanët duhej të përmbaheshin prej tyre; dhe vetëm nëse refuzoheshin të dyja, të luftohej.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) i tha një grupi luftëtarësh të digjnin dy burra të përmendur me emër, pastaj e tërhoqi urdhrin para se të niseshin: vetëm Allahu ndëshkon me zjarr, ndaj nëse i gjenin, duhej t'i vrisnin, jo t'i digjnin.
Abdullah ibn Amri transmeton se Profeti (ﷺ) tha se kush vret një person që ka marrëveshje me myslimanët nuk do ta ndiejë aromën e Xhenetit, edhe pse aroma e tij arrin në një largësi dyzet vjetësh.
Kufijtë mbi një ushtri myslimane
- Luftoni vetëm ata që ju luftojnë, dhe kurrë përtej kufijve.
- Pranoni paqen kur armiku e ofron.
- Jepini siguri një armiku që e kërkon.
- Mos vrisni gra apo fëmijë.
- Mos i gjymtoni të vdekurit dhe mos e thyeni besën.
- Mos e ndëshkoni askënd me zjarr.
- Vetëm sundimtari i një shteti mund të shpallë luftë.
U shkëput nga shkelja e gjeneralit të vet
Halid ibn el-Velidi ishte një nga gjeneralët kryesorë të Profetit (ﷺ). I dërguar te fisi Xhedhime, ai vrau burra që po përpiqeshin t'i thoshin se ishin bërë myslimanë. Kur Profeti (ﷺ) e dëgjoi, i ngriti duart dhe tha dy herë se ishte i pastër nga ajo që kishte bërë Halidi. Kufijtë e lidhnin ushtrinë e tij, dhe ai u shkëput publikisht nga shkelja e tyre nga gjenerali i vet. Ligji klasik u shkrua për shtetet myslimane të kohës së vet. Ai njihte edhe luftëra që nuk ishin thjesht mbrojtëse, si fushata që pasoi Kuranin 9:29, e cila ka faqen e vet. Secilën prej tyre duhej ta shpallte sunduesi i një shteti, dhe të gjitha i qeverisnin të njëjtët kufij.
Halid ibn el-Velidi, i dërguar te fisi Xhedhime, vrau dhe zuri robër burra që po përpiqeshin të thoshin se ishin bërë myslimanë. Kur Profeti (ﷺ) dëgjoi, i ngriti duart dhe tha dy herë: O Allah, unë jam i pastër nga ajo që ka bërë Halidi.
Ibn Kudame, jurist hanbelit, mendon se çështja e xhihadit i besohet sunduesit (imamit) dhe gjykimit të tij, dhe se njerëzit duhet t'i binden atij në këtë. Ai bën një përjashtim: nëse një armik sulmon papritur dhe nuk ka kohë për ta pyetur sunduesin, njerëzit mund të mbrohen pa lejen e tij. Ai mendon gjithashtu se një mysliman që hyn në një vend jomysliman me premtim sigurie (eman) nuk mund t'i tradhtojë banorët e tij as t'u marrë pasurinë, sepse siguria u dha me kuptimin se ai nuk do t'i tradhtonte, edhe nëse kjo nuk u tha me fjalë.
Ligji biblik i luftës
Dhiata e Re nuk jep asnjë ligj lufte. Gjon Pagëzori u tha ushtarëve “Mos i bëni dhunë askujt” dhe të kënaqeshin me pagën e tyre. Kjo është këshillë për sjelljen e vetë secilit ushtar. Nuk thotë asgjë se kur mund të bëhet një luftë apo kush duhet kursyer. ‘Duani armiqtë tuaj’ është një urdhër për shpirtin, jo një rregull për një ushtri. Ndaj i vetmi ligj lufte i Biblës së krishterë është në Dhiatën e saj të Vjetër. Dhiata e Vjetër ka disa rregulla. Një ushtri duhet t'i ofrojë fillimisht paqe një qyteti, dhe nuk duhet t'i rrëzojë drurët frutorë gjatë një rrethimi. Por për qytetet e Kanaanit urdhëron që të mos lihet gjallë asgjë që merr frymë. Kundër Amalekut, Saulit i thuhet të vrasë burra e gra, fëmijë dhe foshnja në gji. Libri i Numrave thotë se pas luftës kundër Madianit, Moisiu urdhëroi të vritej çdo djalë dhe çdo grua që kishte njohur burrë. Për Kanaanin, Amalekun dhe Madianin, urdhri për gratë dhe fëmijët është e kundërta e atij që dha Profeti (ﷺ). Përtej ligjit, Ezekieli (shekulli i gjashtë p.e.s.) tregon për një vegim. Në të ai dëgjon një urdhër për të vrarë pleq e të rinj, vajza, fëmijë të vegjël dhe gra.
“Edhe ushtarët e pyetën duke thënë: ‘Po ne, çfarë duhet të bëjmë?’ Dhe ai u tha atyre: ‘Mos i bëni dhunë askujt, mos akuzoni askënd në mënyrë të rreme dhe kënaquni me pagën tuaj’.”
“Por unë po ju them: Duani armiqtë tuaj, bekoni ata që ju mallkojnë, u bëni të mirë atyre që ju urrejnë dhe lutuni për ata që ju keqtrajtojnë dhe ju përndjekin,”
“Kur do t'i afrohesh një qyteti për ta sulmuar, do t'i ofrosh paqen.”
“Kur do të rrethosh një qytet për një kohë të gjatë, duke i bërë luftë për ta pushtuar, nuk do t'i shkatërrosh drurët e tij duke i goditur me sëpatë; sepse mund të hash prej tyre, dhe nuk do t'i rrëzosh (sepse druri i fushës është jeta e njeriut) për t'i përdorur në rrethim. Vetëm drurët që e di se nuk janë drurë frutorë do t'i shkatërrosh dhe do t'i rrëzosh, dhe do të ndërtosh ledhe kundër qytetit që të bën luftë, derisa të nënshtrohet.”
“Por në qytetet e këtyre popujve që ZOTI, Perëndia yt, të jep si trashëgimi, nuk do të lësh gjallë asgjë që merr frymë;”
“Tani shko, godite Amalekun dhe shfaros plotësisht gjithçka që ka; mos ki mëshirë për të, por vrit burra e gra, fëmijë dhe foshnja në gji, qe dhe dele, deve dhe gomarë.”
“Moisiu u tha atyre: ‘I keni lënë të gjalla tërë gratë? Ja, pikërisht ato, me këshillën e Balaamit, i shtynë bijtë e Izraelit të kryejnë mëkat kundër ZOTIT në çështjen e Peorit, dhe kështu plaga ra mbi asamblenë e ZOTIT. Prandaj tani vritni çdo mashkull midis fëmijëve dhe vritni çdo grua që ka pasur marrëdhënie me një burrë; por tërë vajzat që nuk kanë pasur marrëdhënie me burrë, lërini të gjalla për ju’.”
“Kurse të tjerëve u tha në veshët e mi: ‘Shkoni pas tij nëpër qytet dhe goditni; syri juaj të mos kursejë, as mos kini mëshirë. Vritni deri në shfarosje pleq e të rinj, vajza, fëmijë të vegjël dhe gra, por mos iu afroni asnjërit që ka shenjën; dhe filloni nga shenjtërorja ime’. Kështu ata filluan nga pleqtë që ishin përpara shtëpisë.”
Ku u vendos secili ligj lufte
Mendimtarët e krishterë që shtjelluan një ligj lufte nuk mund ta gjenin atë në Ungjijtë e Dhiatës së Re. Ambrozi dhe Augustini, peshkopë të shekujve të katërt dhe të pestë, u mbështetën te Bibla. Ambrozi i Milanos u mbështet edhe te Ciceroni, një orator romak. Ciceroni mësonte se lufta është vetëm mjeti i fundit, që bëhet që njerëzit të jetojnë në paqe. Edhe Kurani urdhëron pranimin e paqes kur armiku e ofron. Shekuj më vonë, Thoma Akuini, një dijetar i krishterë i shekullit të trembëdhjetë, vendosi tri kushte për një luftë të drejtë, duke u mbështetur te Augustini. Juristi mysliman Muhammed ibn el-Hasan esh-Shejbani, që vdiq më 805, shkroi për ligjin e luftës dhe të paqes si një fushë më vete. Ai trajtoi shpalljen e luftës, se kush nuk duhet dëmtuar, robërit, të dërguarit dhe marrëveshjet. Shkroi dy libra për të, një Sijer më të shkurtër dhe el-Sijer el-Kebir më të gjatë. I shkurtri gjendet në anglisht në përkthimin e Mexhid Haddurit. Kjo ishte më shumë se tetëqind vjet para se Hugo Grotiusi, një jurist holandez, të shkruante Mbi të drejtën e luftës dhe të paqes më 1625. Ishte më shumë se një mijë vjet para Konventës së parë të Gjenevës të vitit 1864. Myslimanët e kishin ligjin e tyre të luftës nga shpallja, në Kuran dhe në mësimin e Profetit (ﷺ).
Ciceroni mëson se ka dy mënyra për ta zgjidhur një mosmarrëveshje, me bisedë dhe me forcë, dhe se forca duhet përdorur vetëm kur biseda dështon. E vetmja arsye për luftë është që të jetojmë në paqe pa u dëmtuar, dhe një luftë është e drejtë vetëm nëse shpallet zyrtarisht pas një kërkese për dëmshpërblim. Ambrozi, peshkop i Milanos, shkroi më vonë veprën e tij Mbi detyrat si një ripunim të krishterë të këtij libri.
Pyet nëse të bësh luftë është gjithmonë mëkat, dhe përgjigjet se që një luftë të jetë e drejtë duhen tri gjëra: autoriteti i sunduesit, një shkak i drejtë dhe një qëllim i drejtë. Neni mbështetet në citime nga Augustini.
Një përkthim anglisht, me një hyrje të gjatë, i sijerit (ligjit të luftës dhe të paqes) të juristit Muhammed ibn el-Hasan esh-Shejbani, që vdiq më 805. Shtjellon ligjin islam për shpalljen e luftës, se kush nuk duhet dëmtuar, trajtimin e robërve dhe të të dërguarve, lejen e sigurisë dhe mbajtjen e marrëveshjeve.
Mbi të drejtën e luftës dhe të paqes, traktati i juristit holandez se kur lufta është e ligjshme dhe si duhet bërë. Evropa e quan një vepër themeluese të së drejtës ndërkombëtare.
- Para 805
esh-Shejbaniu
Juristi mysliman shkruan për ligjin e luftës dhe të paqes si një fushë më vete.
- Vitet 1200
Toma i Akuinit
Shtjellon tri kushte për një luftë të drejtë, duke u mbështetur te Augustini.
- 1625
Hugo Grotius
Mbi ligjin e luftës dhe të paqes, që Evropa e numëron vepër themeluese të së drejtës ndërkombëtare.
- 1864
Konventa e parë e Gjenevës
Më shumë se një mijë vjet pas esh-Shejbaniut.
Kjo e dëmton Islamin dhe nuk funksionon
Dëmtimi i njerëzve të pafajshëm, qofshin gra, fëmijë ose të tjerë që nuk luftojnë, shkon kundër sheriatit. Ai i jep gjithashtu Islamit një emër të keq, i largon njerëzit që po mendonin të bëheshin myslimanë dhe u jep një armë atyre që e urrejnë Islamin. Ata që e urrejnë Islamin dhe ekstremistët duan të dy që një mysliman të bëhet i dhunshëm, në mënyrë që të fajësohet çdo mysliman: mos bini në kurthin e tyre. Terrori rrallë ka fituar atë për të cilën pretendonte se luftonte. Një mysliman që ndihet i padrejtësuar duhet të ngrejë zërin, të bojkotojë, të protestojë paqësisht, të votojë ose të kandidojë, brenda ligjit, dhe kurrë të mos marrë vetë dhunën në dorë.
Ibn Omeri transmeton se gjatë njërës nga fushatat e Profetit (ﷺ) u gjet e vrarë një grua, dhe Profeti ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve.
Rebah ibn Rebiu transmeton se gjatë një fushate Profeti (ﷺ) gjeti njerëz të mbledhur rreth një gruaje që ishte vrarë. Ai tha se ajo nuk ishte nga ata që duhej të luftoheshin. Ai i dërgoi fjalë Halid ibn Velidit, që udhëhiqte pararojën: mos vrit grua as punëtor me mëditje.
Xhabiri transmeton se gjatë një fushate Abdullah ibn Ubejji, një prijës i hipokritëve, kërcënoi se më të nderuarit do t'i dëbonin më të poshtrit nga Medina. Omeri i kërkoi Profetit (ﷺ) leje t'ia priste kokën atij njeriu. Profeti (ﷺ) tha: lëre, që njerëzit të mos thonë se Muhamedi i vret shokët e tij.
Enes ibn Maliku transmeton se Profeti (ﷺ) tha: lehtësojuni njerëzve gjërat dhe mos ua vështirësoni; jepuni lajme të mira dhe mos i largoni.
Emërton ‘ekstremizmin kumulativ’: mënyrën se si një formë ekstremizmi mund të ushqehet nga format e tjera dhe t'i zmadhojë ato. Shkrimtarët e mëvonshëm e përdorin për grupet e ekstremit të djathtë dhe për ekstremistët e dhunshëm që pretendojnë Islamin, secili duke u rritur nga veprimet e tjetrit.
Një studim i 648 grupeve terroriste aktive midis viteve 1968 dhe 2006, nga të cilat 268 kishin përfunduar. Nga ato që përfunduan, 43 për qind u kthyen në procesin politik dhe 40 për qind u përfunduan nga puna e policisë dhe e inteligjencës. Forca ushtarake përfundoi pak, dhe vetëm rreth një në dhjetë fitoi.
Tarik ibn Shihabi transmeton se një burrë e pyeti Profetin (ﷺ), ndërsa ai vinte këmbën në yzengji, se cili xhihad është më i miri. Ai tha: një fjalë e vërtetë e thënë para një sunduesi të padrejtë.
Varg pas vargu
Ligji i Përtërirë 20:16 — Tevrati (Ligji), kapitulli 20, vargu 16
“Por në qytetet e këtyre popujve që ZOTI, Perëndia yt, të jep si trashëgimi, nuk do të lësh gjallë asgjë që merr frymë;”
Cituar për
Të krishterët i lexojnë urdhrat kundër Kanaanit dhe Amalekut si gjykimin e Perëndisë vetëm mbi ata kombe. Thonë se ishte për një kohë të vetme në histori dhe nuk është rregull për sot.
Përgjigjja
Edhe të lexuar kështu, këta janë urdhra në të vetmin ligj lufte të Biblës së krishterë. Për Kanaanin dhe Amalekun ata urdhërojnë vrasjen e grave dhe të foshnjave. Profeti (ﷺ) u dërgua me të kundërtën. Kur u gjet e vrarë një grua, ai e ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve, dhe i tha çdo komandanti të mos vriste fëmijë.
Ku përfundon — Për gratë dhe fëmijët në luftë, ligji i Profetit (ﷺ) i mbron pikërisht njerëzit që urdhrat e Biblës kundër Kanaanit dhe Amalekut nuk i kursyen.
Sahih el-Buhari 3012 — Kitab el-Xhihad ue es-Sijer (Lufta në rrugën e Allahut), hadithi 3012
Es-Sa'b ibn Xhethame transmeton se Profeti (ﷺ) u pyet për sulmin natën ndaj luftëtarëve paganë, kur gratë dhe fëmijët e tyre mund të rrezikoheshin, dhe u përgjigj se ata janë prej tyre.
Cituar për
Kritikët thonë se Profeti (ﷺ) lejoi vrasjen e grave dhe të fëmijëve në sulmet natën.
Përgjigjja
Transmetimi flet për vdekje që askush nuk i synoi. Në errësirë, gratë dhe fëmijët nuk mund të dalloheshin nga luftëtarët. En-Neveviu (dijetar i shekullit të trembëdhjetë) dhe shumica e dijetarëve e shpjegojnë këtë. Ai kurrë nuk lejon që dikush t'i synojë ata, dhe ndalimi i Profetit (ﷺ) për vrasjen e tyre me qëllim mbetet në fuqi.
Ku përfundon — Transmetimi për sulmet natën flet për vdekje të paqëllimshme; ndalimi i vrasjes së grave dhe të fëmijëve mbetet në fuqi.
Këndvështrime
Mësimi i krishterë për luftën e drejtë
Të krishterët mbajnë se Jezusi mësoi dashurinë për armiqtë. Lufta mund të jetë e drejtë, thonë ata, vetëm me kushte të rrepta, të vendosura nga Augustini dhe Akuini.
Jezusi i urdhëroi ndjekësit e tij t'i donin armiqtë dhe t'u bënin mirë atyre që i urrenin.
Kundërpërgjigje
Edhe Islami urdhëron drejtësi madje ndaj armiqve, dhe mirësi ndaj atyre që nuk luftojnë. Por urdhri i Jezusit është një rregull për marrëdhëniet e vetë secilit besimtar. Nuk thotë kur mund të luftojë një ushtri apo kë duhet të kursejë. I vetmi ligj lufte i Biblës së krishterë është në Dhiatën e saj të Vjetër. Kurani dhe Profeti (ﷺ) i vendosën ata kufij.
Akuini mësoi se një luftë e drejtë kërkon autoritetin e sunduesit, një shkak të drejtë dhe një qëllim të drejtë.
Kundërpërgjigje
Akuini i vendosi vërtet këto tri kushte se kur një luftë është e drejtë. Edhe Islami ua jep lejen për të luftuar atyre të cilëve u është bërë padrejtësi, dhe mban se lufta i përket një sunduesi të ligjshëm. Ligji i Islamit shkon më tej dhe vendos kufij se si bëhet lufta. Esh-Shejbani, që vdiq më 805, e shkroi atë ligj si një fushë më vete.
Pikëpamja islame
Islami e lejon luftën vetëm nga një shtet i ligjshëm, sipas një ligji të dhënë nga shpallja. Kurani dhe Profeti (ﷺ) vendosën kufij që mbrojnë gratë, fëmijët, të vdekurit, të dërguarit, njerëzit me marrëveshje dhe çdo armik që kërkon siguri. Profeti (ﷺ) e mbajti ushtrinë e vet brenda tyre.
Leja e parë për të luftuar iu dha njerëzve të cilëve u ishte bërë padrejtësi dhe ishin dëbuar nga shtëpitë e tyre. Ajo i përmend kishat dhe sinagogat midis shtëpive të Allahut (﷾) që lufta i mbron.
Kurani ndalon kalimin e kufijve dhe urdhëron pranimin e paqes. Ndalon sulmimin e atyre që tërhiqen dhe ofrojnë paqe, dhe urdhëron mbrojtjen e armikut që e kërkon.
Kurani përmend dy mënyra për t'i dhënë fund robërisë së një robi: lirimin si mirësi, ose me shpërblim.
Profeti (ﷺ) ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve, gjymtimin e të vdekurve, shkeljen e besës dhe ndëshkimin me zjarr.
Halidi, gjenerali i vetë Profetit (ﷺ), vrau burra që po përpiqeshin të thoshin se ishin myslimanë. Profeti (ﷺ) u shkëput publikisht nga ajo që kishte bërë ai.
Drejtësia u detyrohet edhe armiqve, dhe mirësia atyre që nuk luftojnë.
Bibla urdhëron që të mos lihet gjallë asgjë që merr frymë në qytetet e Kanaanit (Ligji i Përtërirë). Urdhëron që gratë dhe foshnjat e Amalekut të vriten (1 Samuelit). Thotë se Moisiu urdhëroi që të vriteshin djemtë e Madianit dhe çdo grua që kishte njohur burrë. Profeti (ﷺ) e ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve.
Esh-Shejbani, që vdiq më 805, shkroi për ligjin islam të luftës dhe të paqes. Kjo ishte më shumë se tetë shekuj para librit të Grotiusit të vitit 1625.