Përgjigje e shkurtër
Islami mëson se asnjë qenie njerëzore nuk është hyjnore. Kurani thotë se çdo qenie në qiej dhe në Tokë i vjen Allahut (﷾) si rob. Ai i tha vetë Profetit Muhamed (ﷺ) të thoshte: “unë jam vetëm një njeri si ju”. Asnjë profet nuk mund t'u thotë njerëzve ta adhurojnë. Shteti japonez dikur mësonte ndryshe. Një koment mbi kushtetutën e tij të vitit 1889 e quante perandorin “me prejardhje qiellore, hyjnor dhe i shenjtë”. Më 1 janar 1946 një reskript, një deklaratë zyrtare në emër të perandorit, tha diçka të re. Ai tha se lidhjet mes perandorit dhe popullit nuk mbështeteshin “në idenë e rreme se Perandori është hyjnor”. Mësimi i Islamit nuk mbështetet në asnjë reskript. Ai vlen për çdo qenie njerëzore, mbretër dhe profetë njëlloj. Nderi u takon njerëzve, dhe adhurimi i takon vetëm Allahut (﷾).
Shpjegimi i plotë
Asnjë qenie njerëzore nuk është hyjnore
Islami i përgjigjet kësaj pyetjeje për çdo qenie njerëzore, jo vetëm për një. Kurani thotë se çdo qenie në qiej dhe në Tokë i vjen Allahut (﷾) si rob. Ai i tha Profetit Muhamed (ﷺ) të thoshte: “unë jam vetëm një njeri si ju”. Atij i shpallet se Allahu (﷾) është Një. Iu tha gjithashtu të thoshte se nuk ka fuqi t'i sjellë dobi apo dëm as vetes, përveçse aq sa dëshiron Allahu (﷾). Kurani thotë se asnjë njeri të cilit i është dhënë Libri dhe profecia nuk do t'u thoshte njerëzve ta adhuronin. As nuk do t'u thoshte t'i merrnin engjëjt dhe profetët për zota. Profeti (ﷺ) tha: mos më lavdëroni tepër; unë jam vetëm një rob, prandaj më quani robi i Allahut (﷾) dhe i Dërguari i Tij.
“S’ka krijesë që gjendet në qiej dhe në Tokë e që të mos vijë si rob para të Gjithëmëshirshmit.”
“Thuaj (o Muhamed!): Në të vërtetë, unë jam vetëm një njeri si ju. Mua më është shpallur që Zoti juaj është një Zot i Vetëm, andaj ecni në rrugën e drejtë që të çon tek Ai dhe kërkoni falje prej Tij! Mjerë ata të cilët i shoqërojnë Atij zota të tjerë,”
“Thuaj: “Unë jam vetëm një vdekatar si ju, që më është shpallur se Zoti juaj është një Zot i Vetëm. Kështu, kush shpreson takimin me Zotin e vet, le të bëjë vepra të mira dhe të mos i shoqërojë askënd në adhurim Zotit të vet!””
“Thuaj: “Unë nuk mund t’i sjell vetes as dobi, as dëm, përveçse aq sa dëshiron Allahu. Sikur ta dija të padukshmen, do t’i shumoja të mirat dhe nuk do të më prekte asnjë e keqe. Unë jam vetëm paralajmërues dhe sjellës i lajmeve të mira për njerëzit që besojnë”.”
“Nuk është (e mundur për) një njeri të cilit Allahu i ka dhënë Librin, dijeninë e gjerë dhe Profecinë, që t’u thotë njerëzve: “Bëhuni robërit e mi dhe jo të Allahut”. Përkundrazi, ai thotë: “Bëhuni robër të ditur të Zotit (që i zbatojnë porositë e Tij), sepse ua keni mësuar Librin të tjerëve dhe e mësoni edhe vetë!” Ai njeri nuk do t’ju urdhërojë që engjëjt dhe profetët t’i merrni për zota. Vallë, si mund t’ju urdhërojë ai të bëheni mohues, pasi i jeni nënshtruar Allahut?!”
Omeri transmeton se e dëgjoi Profetin (ﷺ) të thoshte: mos më lavdëroni tepër, siç e lavdëruan tepër të krishterët birin e Merjemes; unë jam vetëm një rob, prandaj më quani robi i Allahut dhe i Dërguari i Tij.
Mësimi i vdekjes së Profetit (ﷺ)
Kur vdiq Profeti (ﷺ), Omeri, një nga shokët e tij kryesorë, nuk mund ta besonte. Ebu Bekri, shoku i tij më i afërt, u foli njerëzve. Ai tha: kush e adhuronte Muhamedin, Muhamedi ka vdekur; kush e adhuronte Allahun (﷾), Allahu (﷾) është i gjallë dhe nuk vdes kurrë. Pastaj recitoi ajete të Kuranit, ndër to: “Muhamedi është vetëm i Dërguar”. Një qenie njerëzore lind dhe vdes. Adhurimi i takon vetëm Atij që nuk vdes kurrë.
Aishja transmeton se, kur vdiq Profeti (ﷺ), Omeri ngulmonte se ai nuk kishte vdekur. Ebu Bekri hyri, ia zbuloi fytyrën dhe e puthi, pastaj doli dhe u tha njerëzve: kush e adhuronte Muhamedin, Muhamedi ka vdekur; kush e adhuronte Allahun, Allahu është i gjallë dhe nuk vdes kurrë. Pastaj recitoi Kuranin 39:30 dhe 3:144.
“Muhamedi është vetëm i Dërguar, para të cilit ka pasur edhe të dërguar të tjerë. Nëse ai vdes ose vritet, a mos do të ktheheni ju prapa? Kushdo që kthehet prapa, nuk i bën kurrfarë dëmi Allahut. Dhe Allahu do t’i shpërblejë falënderuesit.”
Çfarë mësonte shteti, 1889-1945
Kushtetuta e parë moderne e Japonisë, Kushtetuta Meiji e vitit 1889, thotë në nenin 3: “Perandori është i shenjtë dhe i paprekshëm.” Ito Hirobumi, një nga njerëzit që e shkruan, shkroi edhe një koment mbi të. Për këtë nen ai shkroi: “Perandori është me prejardhje qiellore, hyjnor dhe i shenjtë; Ai është mbi të gjithë nënshtetasit e Tij.” Ai filloi me një rresht për Fronin e Shenjtë, që sipas tij vjen nga Kojiki, kronika më e vjetër e Japonisë. Librat e vjetër e ndjekin vargun familjar të perandorëve deri te Amaterasu. Shintoja e nderon atë si kamin e diellit. Kami janë qeniet dhe fuqitë e shenjta që nderon Shintoja. Dijetarët e Shintos thonë se kami nuk janë ‘perëndi’ në kuptimin perëndimor. Nihon Shoki, një kronikë e vitit 720, vë disa versione krah për krah. Në njërin prej tyre, Amaterasu i thotë nipit të saj se pasardhësit e saj do të jenë zotër të vendit.
“Perandori është i shenjtë dhe i paprekshëm.”
“‘Froni i Shenjtë u themelua në kohën kur qiejt dhe toka u ndanë’ (Kojiki). Perandori është me prejardhje qiellore, hyjnor dhe i shenjtë; Ai është mbi të gjithë nënshtetasit e Tij. Ai duhet nderuar dhe është i paprekshëm. Ai vërtet duhet ta respektojë ligjin si duhet, por ligji nuk ka fuqi ta mbajë Atë përgjegjës para tij.”
“Pastaj ajo i urdhëroi Nipit të saj të Lartë, duke thënë: ‘Ky Vend i Fushës së Kallamave me Kallinj Orizi të Bukur për 1500 Vjeshta është krahina ku pasardhësit e mi do të jenë zotër. Shko atje, o Nipi im i Lartë, dhe sundoje.”
Një punim i Universitetit Kokugakuin për mënyrën si kuptohet kami. Ai vëren se kami zakonisht përkthehet ‘perëndi’, por se shpesh pohohet që fjala japoneze dhe fjala angleze janë koncepte krejt të ndryshme, dhe e krahason monoteizmin e traditës hebraike dhe të krishterë me idetë politeiste të Shintos.
Çfarë ndryshoi më 1945 dhe 1946
Më 15 dhjetor 1945 shtabi aleat në Tokio nxori Direktivën për Shinton (SCAPIN-448). Ajo i dha fund mbështetjes së shtetit për Shinton. Ajo urdhëroi gjithashtu: “Përhapja e doktrinave shinto” në shkollat “të mbështetur tërësisht ose pjesërisht nga fondet publike ndalohet”. Pastaj një reskript i 1 janarit 1946 foli për lidhjet mes perandorit dhe popullit. Në tekstin anglisht të publikuar bashkë me të, ai thoshte: “Ato nuk varen nga legjenda dhe mite të thjeshta. Ato nuk mbështeten në idenë e rreme se Perandori është hyjnor” ... Fjala japoneze e përkthyer ‘hyjnor’ është akitsumikami, një ‘kami i shfaqur’: një kami në trajtë njeriu. Reskripti nuk thotë asgjë për prejardhjen nga Amaterasu.
“Përhapja e doktrinave shinto në çfarëdo forme dhe me çfarëdo mjeti në çdo institucion arsimor të mbështetur tërësisht ose pjesërisht nga fondet publike ndalohet dhe do të pushojë menjëherë.”
“Lidhjet mes nesh dhe popullit tonë kanë qëndruar gjithmonë mbi besimin dhe dashurinë e ndërsjellë. Ato nuk varen nga legjenda dhe mite të thjeshta. Ato nuk mbështeten në idenë e rreme se Perandori është hyjnor”
- 1889
Kushtetuta Meiji
Neni 3: “Perandori është i shenjtë dhe i paprekshëm.”
- 1889
Komenti i Ito Hirobumit
Perandori është “me prejardhje qiellore, hyjnor dhe i shenjtë”.
- 15 dhjetor 1945
Direktiva shinto
Mbështetja e shtetit për shinton merr fund.
- 1 janar 1946
Reskripti
Lidhjet e perandorit me popullin nuk mbështeten “në idenë e rreme se Perandori është hyjnor”.
Islami mëson se asnjë qenie njerëzore nuk është hyjnore.
Nder për njerëzit, adhurim për Allahun (﷾)
Japonia mban një festë kombëtare, Ditën e Respektit për të Moshuarit (Keiro no Hi), për të nderuar të moshuarit. Islami urdhëron nderimin e prindërve në pleqëri, me fjalë të buta dhe me përulësi. Por i njëjti pasazh fillon: mos adhuroni askënd përveç Allahut (﷾). Nderi u takon njerëzve, dhe adhurimi i takon vetëm Allahut (﷾). Islami gjithashtu nuk i jep askujt gradë para Allahut (﷾) nga lindja. Kurani thotë se më i nderuari është më i devotshmi. Profeti (ﷺ) tha se kë e mbajnë prapa veprat e tij, nuk do ta shtyjë përpara prejardhja e tij.
Ligji përcakton qëllimin e çdo feste kombëtare. Dita e Respektit për të Moshuarit (Keiro no Hi), e hëna e tretë e shtatorit, është për të respektuar dhe për të dashur të moshuarit që i kanë shërbyer shoqërisë për shumë vite, dhe për të kremtuar jetën e tyre të gjatë. Dita e Fëmijëve (5 maj) është për t'i respektuar fëmijët si persona, për të kërkuar lumturinë e tyre dhe për t'i falënderuar nënat. Dita e Gjelbërimit (4 maj) është për t'iu afruar natyrës dhe për të qenë mirënjohës për bekimet e saj.
“Zoti yt ka urdhëruar, që të mos adhuroni askënd tjetër përveç Atij dhe, që të silleni mirë me prindërit. Nëse njëri prej tyre ose të dy arrijnë pleqërinë te ti, mos u thuaj atyre as “uh!”, mos i kundërshto, por drejtoju atyre me fjalë respekti. Lësho para tyre krahët e përuljes prej mëshirës dhe thuaj: “O Zoti im, mëshiroji ata, ashtu siç më kanë rritur, kur unë isha i vogël!””
“O njerëz! Në të vërtetë, Ne ju krijuam ju prej një mashkulli dhe një femre dhe ju bëmë popuj e fise, për ta njohur njëri tjetrin. Më i nderuari prej jush tek Allahu është ai që i frikësohet më shumë Atij. Vërtet, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe për Atë asgjë nuk është e fshehtë.”
Ebu Hurejra transmeton një thënie më të gjatë të Profetit (ﷺ) për veprat e mira dhe shpërblimin e tyre. Ndër to: kush ndjek një rrugë në kërkim të dijes, Allahu ia lehtëson një rrugë drejt Xhenetit; dhe kur njerëzit mblidhen në një xhami për të lexuar Kuranin dhe për ta studiuar së bashku, mbi ta zbret qetësia, i mbulon mëshira dhe i rrethojnë engjëjt. Mbyllet: kë e mbajnë prapa veprat e tij, nuk do ta shtyjë përpara prejardhja e tij.
Si ta peshoni përgjigjen
Mësimi i Islamit për këtë nuk varet nga asnjë shtet apo reskript. Ai vjen nga një Libër që kërkon të lexohet me kujdes. Atë Libër e solli Muhamedi (ﷺ), i fundit i Profetëve, i cili u dërgua për të gjithë njerëzit. Islami është një mënyrë e plotë jetese, me një Krijues në qendër dhe çdo qenie njerëzore robin e Tij. Hapi i parë është ta lexoni Kuranin vetë dhe ta shqyrtoni njeriun që e solli.
“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”
“Thuaj (o Muhamed): “O njerëz, unë jam i Dërguari i Allahut për të gjithë ju, i Atij që i përket sundimi i qiejve dhe i Tokës. Nuk ka zot tjetër të vërtetë veç Atij; Ai jep jetë dhe vdekje, prandaj besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, Profetin që nuk di shkrim e lexim e që beson në Allahun dhe Fjalët e Tij! Shkoni pas tij, që të jeni në rrugën e drejtë!””
“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”
Pesë përgjigje të sqaruara
Kushtetuta e Perandorisë së Japonisë (Kushtetuta Meiji, 1889), neni 3
“Perandori është i shenjtë dhe i paprekshëm.”
Cituar për
‘I shenjtë dhe i paprekshëm’ ishte një formulë ligjore që gjendej në kushtetutat evropiane të kohës. Ajo do të thoshte se monarku nuk mund të paditej, jo se ishte hyjnor.
Përgjigjja
Për nenin 3 më vete, ky lexim është i drejtë. Komenti i Itos e jep edhe atë kuptim ligjor: ligji nuk ka fuqi ta mbajë perandorin përgjegjës. Por i njëjti paragraf thotë më shumë. Në anglishten e Miyoji Itos, i cili ndihmoi në hartimin e kushtetutës, ai e quan perandorin “me prejardhje qiellore, hyjnor dhe i shenjtë”. Prandaj kjo faqe citon komentin, jo vetëm nenin.
Ku përfundon — Pohimi i hyjnisë mbështetet te komenti, në anglishten e njërit prej hartuesve të kushtetutës, jo te formula ligjore e nenit 3.
Reskripti Perandorak i 1 janarit 1946 (‘Deklarata e Njerëzisë’), teksti anglisht i publikuar bashkë me të
“Lidhjet mes nesh dhe popullit tonë kanë qëndruar gjithmonë mbi besimin dhe dashurinë e ndërsjellë. Ato nuk varen nga legjenda dhe mite të thjeshta. Ato nuk mbështeten në idenë e rreme se Perandori është hyjnor”
Cituar për
Reskripti i vitit 1946 nuk thotë kurrë ‘unë nuk jam perëndi’. Ai flet vetëm për lidhjet mes perandorit dhe popullit.
Përgjigjja
Kjo faqe i citon fjalët e reskriptit ashtu siç janë. Ai thotë se ato lidhje nuk mbështeten “në idenë e rreme se Perandori është hyjnor”. Fjala japoneze është akitsumikami, një kami i shfaqur. Reskripti nuk thotë asgjë për prejardhjen nga Amaterasu. Përgjigjja e Islamit nuk varet nga mënyra si lexohet reskripti. Ajo mbështetet në Kuran: çdo qenie i vjen Allahut (﷾) si rob.
Ku përfundon — Reskripti citohet saktësisht. Mësimi i Islamit qëndron mbi Kuranin, cilindo lexim të reskriptit që të parapëlqejë dikush.
Perspektiva për të kuptuar konceptin e kamit
Një punim i Universitetit Kokugakuin për mënyrën si kuptohet kami. Ai vëren se kami zakonisht përkthehet ‘perëndi’, por se shpesh pohohet që fjala japoneze dhe fjala angleze janë koncepte krejt të ndryshme, dhe e krahason monoteizmin e traditës hebraike dhe të krishterë me idetë politeiste të Shintos.
Cituar për
Një kami nuk është Perëndi në kuptimin perëndimor. Akitsumikami do të thoshte një kami në trajtë njeriu, jo Krijuesi, ndaj askush nuk pohoi se perandori e krijoi botën.
Përgjigjja
Dijetarët e Shintos vërtet thonë se kami nuk janë ‘perëndi’ në kuptimin perëndimor. Por Kurani nuk ndalon vetëm ta quash një njeri Krijues. Ai thotë se as një profet nuk mund t'u thotë njerëzve ta adhurojnë, apo t'i marrin engjëjt dhe profetët për zota. Nëse një profet nuk mundet, asnjë njeri tjetër nuk mundet. Nderimi që i takon Allahut (﷾) është vetëm i Tij.
Ku përfundon — Islami ndalon marrjen e çdo qenieje njerëzore si zot krahas Allahut (﷾), jo vetëm quajtjen e saj Krijues.
Sahih Muslim 2699 — Kitab edh-Dhikr ve'd-Dua ve't-Teube ve'l-Istigfar (Përmendja, lutja, pendimi dhe kërkimi i faljes), hadithi 2699
Ebu Hurejra transmeton një thënie më të gjatë të Profetit (ﷺ) për veprat e mira dhe shpërblimin e tyre. Ndër to: kush ndjek një rrugë në kërkim të dijes, Allahu ia lehtëson një rrugë drejt Xhenetit; dhe kur njerëzit mblidhen në një xhami për të lexuar Kuranin dhe për ta studiuar së bashku, mbi ta zbret qetësia, i mbulon mëshira dhe i rrethojnë engjëjt. Mbyllet: kë e mbajnë prapa veprat e tij, nuk do ta shtyjë përpara prejardhja e tij.
Cituar për
Myslimanët e nderojnë familjen dhe prejardhjen e Profetit (ﷺ), ndaj edhe Islami e nderon prejardhjen.
Përgjigjja
Myslimanët e duan familjen e Profetit (ﷺ), por askush nuk merr pjesë në hyjninë e Allahut (﷾) përmes prejardhjes. As prejardhja nuk jep gradë para Tij. Kurani thotë se më i nderuari është më i devotshmi. Profeti (ﷺ) tha se kë e mbajnë prapa veprat e tij, nuk do ta shtyjë përpara prejardhja e tij.
Ku përfundon — Në Islam prejardhja nuk jep gradë para Allahut (﷾); e japin veprat dhe devotshmëria.
Sahih el-Buhari 3445 — Kitab Ehadith el-Enbija (Libri i profetëve), hadithi 3445
Omeri transmeton se e dëgjoi Profetin (ﷺ) të thoshte: mos më lavdëroni tepër, siç e lavdëruan tepër të krishterët birin e Merjemes; unë jam vetëm një rob, prandaj më quani robi i Allahut dhe i Dërguari i Tij.
Cituar për
Myslimanët e duan Profetin (ﷺ) mbi të gjithë njerëzit dhe dërgojnë bekime mbi të. Ky është i njëjti nderim.
Përgjigjja
Ta duash nuk do të thotë ta adhurosh. Dërgimi i bekimeve mbi Profetin (ﷺ) është vetë një lutje drejtuar Allahut (﷾): myslimanët i kërkojnë Allahut (﷾) ta bekojë, me fjalët që ai u mësoi. Kurani u thotë ta bëjnë këtë. Islami i mëson t'i luten vetëm Allahut (﷾), kurrë atij. Vetë ai tha: mos më lavdëroni tepër; unë jam vetëm një rob. Kur vdiq, Ebu Bekri tha se kush e adhuronte Muhamedin duhej ta dinte se ai kishte vdekur.
Ku përfundon — Myslimanët e nderojnë Profetin (ﷺ) si rob dhe të dërguar të Allahut (﷾). Adhurimi është vetëm për Allahun (﷾), që nuk vdes kurrë.
Këndvështrime
Mësimi i shtetit 1889-1945 (Shintoja shtetërore)
Nga 1889 deri më 1945 shteti japonez mësonte se perandori ishte i shenjtë. Komenti mbi kushtetutën e tij e quante atë me prejardhje qiellore, hyjnor dhe të shenjtë. Librat e vjetër e ndjekin vargun perandorak deri te Amaterasu, e nderuar si kami i diellit.
Komenti i Itos mbi nenin 3 të Kushtetutës Meiji e përshkruan perandorin. Ai është me prejardhje nga Qielli, hyjnor dhe i shenjtë, dhe mbi të gjithë nënshtetasit e tij, thotë komenti.
Kundërpërgjigje
Me prejardhje qiellore apo jo, asnjë njeri nuk është hyjnor. Kurani thotë se çdo qenie në qiell dhe në tokë i vjen Allahut (﷾) si rob. Vetë Profetit (ﷺ) iu tha të thoshte: unë jam vetëm një njeri si ju.
Nihon Shoki e ndjek vargun perandorak deri te Amaterasu. Në një version që jep, ajo i thotë nipit të saj se pasardhësit e saj do të jenë zotër të vendit.
Kundërpërgjigje
Prejardhja nga qielli, edhe sikur të ishte e vërtetë, nuk do ta bënte askënd hyjnor. Çdo qenie në qiej dhe në Tokë i vjen Allahut (﷾) si rob. As prejardhja nuk i jep askujt gradë para Allahut (﷾). Kurani thotë se më i nderuari është më i devotshmi. Profeti (ﷺ) tha se prejardhja nuk e shtyn përpara atë që e mbajnë prapa veprat e tij.
Akitsumikami do të thotë një kami në trajtë njeriu, jo Krijuesi. Askush nuk mësoi se perandori e krijoi botën.
Kundërpërgjigje
Islami ndalon më shumë sesa ta quash një njeri Krijues. As një profet nuk mund t'u thotë njerëzve ta adhurojnë, apo t'i marrin engjëjt dhe profetët për zota. Nëse një profet nuk mundet, asnjë njeri tjetër nuk mundet. Çdo qenie në qiej dhe në Tokë i vjen Allahut (﷾) si rob.
Historike: dokumentet e viteve 1945 dhe 1946
Direktiva për Shinton e 15 dhjetorit 1945 i dha fund mbështetjes së shtetit për Shinton. Ajo i dha fund edhe mësimit të saj në shkollat e paguara nga shteti. Reskripti i perandorit (një deklaratë zyrtare) i 1 janarit 1946 foli për lidhjet mes perandorit dhe popullit. Ato nuk mbështeteshin, thoshte ai, në idenë e rreme se Perandori është hyjnor.
Direktiva për Shinton (SCAPIN-448) i dha fund mbështetjes së shtetit për Shinton. Ajo e ndaloi mësimin e doktrinës shinto në shkollat e paguara nga shteti.
Reskripti i perandorit (një deklaratë zyrtare) i 1 janarit 1946 tha se lidhjet mes perandorit dhe popullit nuk varen nga legjenda dhe mite. As nuk mbështeten në idenë e rreme se Perandori është hyjnor.
Fjala japoneze e përkthyer ‘hyjnor’ është akitsumikami, ‘kami i shfaqur’. Reskripti nuk thotë asgjë për prejardhjen nga Amaterasu.
Pikëpamja islame
Asnjë qenie njerëzore nuk është hyjnore. Çdo qenie i vjen Allahut (﷾) si rob, dhe vetë Profetit (ﷺ) iu tha të thoshte se ishte njeri. Prejardhja nuk jep gradë para Allahut (﷾). Nderi u takon njerëzve dhe adhurimi vetëm Allahut (﷾). Mësimi i Islamit mbështetet në Kuran, jo në ndonjë shtet, dhe e fton lexuesin të peshojë Kuranin dhe Profetin (ﷺ) e fundit.
Çdo qenie në qiej dhe në Tokë i vjen Allahut (﷾) si rob. Profetit (ﷺ) iu tha të thoshte: unë jam vetëm një njeri si ju.
Askush që ka marrë profecinë nuk mund t'u thotë njerëzve ta adhurojnë, dhe Profeti (ﷺ) e ndaloi lavdërimin e tepruar të vetes.
Kur vdiq Profeti (ﷺ), Ebu Bekri u foli njerëzve. Kush e adhuronte Muhamedin, Muhamedi ka vdekur. Kush e adhuronte Allahun (﷾), Allahu (﷾) është i gjallë dhe nuk vdes kurrë.
Më i nderuari para Allahut (﷾) është më i devotshmi. Dhe vargu familjar nuk e çon përpara një njeri që e mbajnë prapa veprat e veta.
Nderi u takon prindërve dhe të moshuarve, dhe adhurimi vetëm Allahut (﷾).
Kurani fton për lexim të kujdesshëm, dhe Muhamedi (ﷺ), Profeti i fundit, u dërgua për të gjithë njerëzit.