Përgjigje e shkurtër
Librat e vjetër të Shintos përshkruajnë kami (qeniet dhe fuqitë e shenjta të Shintos) që erdhën në ekzistencë. Ato nuk tregojnë për një Krijues që ishte gjithmonë aty. Kojiki thotë se kamitë e tij të para erdhën në ekzistencë në Rrafshin e Qiellit të Lartë kur filluan qielli dhe toka. Edhe dy kamitë Prodhuese, të emërtuara sipas musubi-t, që Shinto e nderon si simbolin e jetës dhe të prodhimit, janë në atë listë. Teksti kryesor i Nihon Shoki thotë se qeniet hyjnore u prodhuan pasi qielli dhe toka morën formë. Çdo gjë që vjen në ekzistencë ka një fillim, dhe një fillim ka nevojë për një burim. Islami e bën pyetjen që librat e lënë të hapur: kush i krijoi qiellin dhe tokën? Përgjigjja e tij është Allahu (﷾) i Vetëm, i cili nuk ka fillim dhe nuk ka nevojë për asgjë. Ai është Krijuesi i çdo gjëje, dhe frikërespekti që ndiejmë para tyre i përket Atij.
Shpjegimi i plotë
Çfarë thotë Kojiki për kamitë e para
Kojiki (i paraqitur në vitin 712) është kronika japoneze më e vjetër që ka mbijetuar. Përkthyesi i tij anglez, Chamberlain, e përkthen kami si ‘Deity’ (Hyjni). Studiuesit e Shintos vërejnë se kami dhe fjala angleze ‘god’ (perëndi) janë ide krejt të ndryshme. Ata thonë se kamitë nuk janë një Qenie e ndarë nga krijimi. Vëllimi 1 hapet duke përmendur Hyjnitë që erdhën në ekzistencë në Rrafshin e Qiellit të Lartë kur filluan qielli dhe toka. Chamberlain shkruan se ato ‘born’ (lindën). Fjala japoneze do të thotë se ato erdhën në ekzistencë. E para është Hyjnia Zot-i-Qendrës-së-Madhërishme-të-Qiellit (Ame-no-minakanushi). Pastaj vijnë Hyjnia e Lartë-e-Madhërishme-Prodhuese-e-Mrekullueshme (Takami-musubi) dhe Hyjnia Hyjnore-Prodhuese-e-Mrekullueshme (Kami-musubi). Për të treja thuhet se janë ‘born alone’ (të lindura vetëm) dhe se i fshehin personat e tyre. Shinto e nderon musubi-n, fjalën në dy emrat e fundit, si fuqinë e jetës dhe të prodhimit. Enciklopedia e Shintos i numëron të tria ndër kamitë e krijimit të Kojikit, secila një kami e vetmuar personi i së cilës nuk u pa.
“Emrat e Hyjnive që lindën në Rrafshin e Qiellit të Lartë kur filluan Qielli dhe Toka ishin Hyjnia Zot-i-Qendrës-së-Madhërishme-të-Qiellit, pastaj Hyjnia e Lartë-e-Madhërishme-Prodhuese-e-Mrekullueshme, pastaj Hyjnia Hyjnore-Prodhuese-e-Mrekullueshme. Këto tri Hyjni ishin të gjitha Hyjni të lindura vetëm, dhe i fshehën personat e tyre.”
Një punim i Universitetit Kokugakuin për mënyrën si kuptohet kami. Ai vëren se kami zakonisht përkthehet ‘perëndi’, por se shpesh pohohet që fjala japoneze dhe fjala angleze janë koncepte krejt të ndryshme, dhe e krahason monoteizmin e traditës hebraike dhe të krishterë me idetë politeiste të Shintos.
Një punim i Universitetit Kokugakuin për konceptin kami. E quan ‘Perëndi’ një përkthim të papërshtatshëm të kami, dhe thotë se ideja kami nuk tregon një parim apo një qenie të ndarë nga krijimi, por një cilësi të qenies që merr pjesë në njësinë e ekzistencës. Citon Ueda Kenji-n se edhe Nihon Shoki, edhe Kojiki flasin për një lëndë që ekzistonte më parë, nga e cila erdhën në ekzistencë kamitë. Raporton pikëpamjen e Ueda Kenji-t se mitet më të hershme japoneze nuk kanë asnjë hyjni krijuese.
Enciklopedia e Shintos thotë se Amenominakanushi (Ame-no-minakanushi) ishte kami i parë që erdhi në ekzistencë në Rrafshin e Qiellit, si një kami i vetmuar (hitorigami). Thotë se kami filloi të vlerësohej më shumë kur studiuesit e Dijes Kombëtare iu drejtuan Kojikit, dhe se teologjia e Hirata Atsutane-s e bëri atë kamin kryesor të shtatë yjeve të Arushës së Madhe. Si rezultat i atij ndikimi, ai u bë një hyjni qendrore në Daikyoin në periudhën e hershme Meiji.
Enciklopedia e Shintos e quan musuhi (musubi) simbolin e jetës dhe të prodhimit, dhe thotë se besimet në të u shtuan cilësi të reja kamive të rrënjosura në bujqësi. Thotë se Shinto ishte fillimisht një praktikë fetare e përcjellë si pjesë e zakoneve të përditshme, dhe nuk varej nga misionarët dhe shkrimet e shenjta.
Enciklopedia e Shintos i numëron Takamimusuhi-n (Takami-musubi) dhe Kamimusuhi-n (Kami-musubi) ndër tri kamitë e krijimit të Kojikit (zōka sanshin). E përshkruan secilin si një kami të vetmuar (hitorigami) personi i të cilit nuk u pa, dhe vëren se musuhi (musubi) në emër lexohet edhe ‘të bashkosh’.
Parathënia dhe Nihon Shoki
Një lexues i Shintos do të tregojë Parathënien, e cila thotë se Tri Hyjnitë e kryen fillimin e krijimit. Lexojeni të gjithë fjalinë. Kaosi ka filluar të dendësohet, dhe Qielli e Toka ndahen së pari. Vetëm atëherë fillojnë Tri Hyjnitë. Teksti kryesor i Nihon Shoki jep të njëjtin rend. Qielli formohet i pari, pastaj Toka, dhe pas kësaj prodhohen qenie hyjnore midis tyre. Hapja e tij përshkruan një masë kaotike, si një vezë, që përmbante tashmë fara.
“Tani, kur kaosi kishte filluar të dendësohej, por forca dhe forma nuk ishin shfaqur ende, dhe nuk kishte asgjë të emërtuar, asgjë të bërë, kush mund ta njihte formën e tij? Megjithatë Qielli dhe Toka u ndanë së pari, dhe Tri Hyjnitë e kryen fillimin e krijimit;”
“Në kohët e vjetra, Qielli dhe Toka nuk ishin ndarë ende, dhe In-i dhe Yō nuk ishin ndarë ende. Ata formonin një masë kaotike si një vezë, me kufij të përcaktuar turbullt dhe që përmbante fara.”
“Prandaj Qielli u formua i pari, dhe Toka u vendos më pas. Pas kësaj u prodhuan Qenie Hyjnore midis tyre.”
Kaosi fillon të dendësohet
Një masë kaotike, si një vezë, që përmbante tashmë fara.
Qielli dhe Toka ndahen
Lindin kamitë e parë
Profeti (ﷺ) tha: Allahu (﷾) ishte, dhe nuk kishte asgjë tjetër përveç Tij.
Ajo që vjen në ekzistencë nuk është burimi i gjithçkaje
Këtu arsyeja mund të flasë para çdo shkrimi të shenjtë. Ajo që vjen në ekzistencë ka një fillim, dhe një fillim ka një shkak. Kojiki dhe teksti kryesor i Nihon Shoki i vendosin kamitë e tyre në fillim të qiellit dhe të tokës, ose pas tij. Një version që Nihon Shoki e vendos pranë tekstit të tij kryesor e vë një kami para qiellit dhe tokës. Por edhe atje kami rritet nga diçka që ishte tashmë aty, të cilën libri e krahason me “një re që noton mbi det”. Pra, kamitë nuk mund të jenë përgjigjja se pse ka fare qiell dhe tokë. Vetë studiuesit e Shintos thonë se kamitë nuk janë të ndara nga krijimi. Ata thonë se të dy librat flasin për një lëndë që ekzistonte më parë, nga e cila erdhën në ekzistencë kamitë. Njëri prej tyre, Ueda Kenji, i përshkruan mitet më të hershme japoneze si pa asnjë hyjni krijuese. Kurani e bën pyetjen që mbetet: a u krijuan ata nga hiçi, apo ishin vetë krijuesit?
“Emrat e Hyjnive që lindën në Rrafshin e Qiellit të Lartë kur filluan Qielli dhe Toka ishin Hyjnia Zot-i-Qendrës-së-Madhërishme-të-Qiellit, pastaj Hyjnia e Lartë-e-Madhërishme-Prodhuese-e-Mrekullueshme, pastaj Hyjnia Hyjnore-Prodhuese-e-Mrekullueshme. Këto tri Hyjni ishin të gjitha Hyjni të lindura vetëm, dhe i fshehën personat e tyre.”
“Prandaj Qielli u formua i pari, dhe Toka u vendos më pas. Pas kësaj u prodhuan Qenie Hyjnore midis tyre.”
“Para se të prodhoheshin Qielli dhe Toka, kishte diçka që mund të krahasohej me një re që noton mbi det.”
Një punim i Universitetit Kokugakuin për konceptin kami. E quan ‘Perëndi’ një përkthim të papërshtatshëm të kami, dhe thotë se ideja kami nuk tregon një parim apo një qenie të ndarë nga krijimi, por një cilësi të qenies që merr pjesë në njësinë e ekzistencës. Citon Ueda Kenji-n se edhe Nihon Shoki, edhe Kojiki flasin për një lëndë që ekzistonte më parë, nga e cila erdhën në ekzistencë kamitë. Raporton pikëpamjen e Ueda Kenji-t se mitet më të hershme japoneze nuk kanë asnjë hyjni krijuese.
“A mos vallë, ata janë krijuar nga hiçi apo mos janë ata krijues të vetvetes?! A mos vallë ata kanë krijuar qiejt dhe Tokën?! Nuk është kështu, por ata nuk janë aspak të bindur.”
Ai që nuk ka fillim
Kurani e emërton Atë që librat e lënë pa emër. Allahu (﷾) është Një dhe i Përjetshëm, dhe Ai as nuk lind, as nuk është i lindur. Ai është i Pari dhe i Mbrami, dhe Krijuesi i çdo gjëje. Profeti (ﷺ) tha: Allahu (﷾) ishte, dhe nuk kishte asgjë tjetër përveç Tij (Buhari 3191). Ai është Krijuesi i qiejve dhe i tokës, dhe asgjë nuk i ngjan Atij. Ai nuk ka nevojë për asgjë, dhe jemi ne ata që kemi nevojë për Të. Ai nuk është edhe një qenie tjetër ndër ato që erdhën në ekzistencë. Ai është përgjigjja se pse ka fare diçka.
“Thuaj: “Ai është Allahu, Një dhe i Vetëm! Allahu është Absoluti, të Cilit i përgjërohet gjithçka në amshim. Ai as nuk lind, as nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë (a i krahasueshëm) me Atë!””
“Ai është i Pari dhe i Mbrami, i Dukshmi (me argumente) dhe i Padukshmi (me sy). Ai është i Dijshëm për çdo gjë!”
Imran ibn Husajni transmeton se disa njerëz nga Jemeni i thanë Profetit (ﷺ) se kishin ardhur ta pyesnin për këtë çështje. Ai tha: Allahu ishte, dhe nuk kishte asgjë tjetër përveç Tij. Froni i Tij ishte mbi ujë, Ai shkroi gjithçka në Regjistër dhe krijoi qiejt dhe tokën.
“Allahu është Krijuesi i çdo gjëje dhe Ai është Mbikëqyrës i çdo gjëje.”
“Krijues i qiejve dhe i Tokës, Ai ju ka dhënë bashkëshorte nga vetja juaj për t’ju shumuar, si dhe bagëti në çifte. Asgjë nuk i shëmbëllen Atij. Ai i dëgjon të gjitha dhe i sheh të gjitha.”
“O njerëz! Ju jeni të varfër e nevojtarë për Allahun, kurse Allahu s’ka nevojë për asgjë dhe është i Denjë për çdo lavd.”
Frikërespekti i përket Krijuesit
Motoori Norinaga e përkufizoi kamin si çdo gjë që ka një fuqi të jashtëzakonshme dhe ngjall frikërespekt. Islami nuk i kërkon askujt të ndiejë më pak frikërespekt. Ai pyet se ku duhet të shkojë ai. Kurani thotë se gjithçka në qiej dhe në tokë e shpall lavdinë e Allahut (﷾). Ai i përmend diellin dhe hënën ndër shenjat e Tij, dhe e kthen zemrën nga shenja tek Ai që e krijoi.
Në komentin e tij për Kojikin, Motoori Norinaga tha se shpjegimet e mëparshme të fjalës kami ishin të gabuara. Ai e përkufizoi atë sipas përdorimit: kamitë e qiellit dhe të tokës në librat e vjetër, dhe gjithashtu çdo gjë tjetër që ka një fuqi të jashtëzakonshme dhe ngjall frikërespekt, ndër to njerëz dhe gjëra të natyrës, të mira apo të këqija.
“Atë e madhërojnë shtatë qiejt, Toka dhe gjithçka që gjendet në to. Dhe nuk ka asgjë që nuk e madhëron Atë, duke e lavdëruar, por ju (o njerëz) nuk e kuptoni madhërimin që i bëjnë ata. Ai, me të vërtetë, është i Butë dhe Falës.”
“Ndër shenjat e Tij janë nata dhe dita, si dhe Dielli dhe Hëna. Mos bëni sexhde as për Diellin, as për Hënën, por, nëse jeni adhurues të Atij, bëni sexhde për Allahun i Cili i ka krijuar ato!”
Falënderimi në tryezë
Para një vakti, shumë njerëz në Japoni thonë itadakimasu, ‘po pranoj me përulësi’. Ajo i falënderon ata që e siguruan ushqimin, dhe vetë ushqimin. Islami i jep atij falënderimi adresën e vet. Një mysliman fillon duke përmendur emrin e Allahut (﷾), siç e mësoi Profeti (ﷺ) një djalë nën kujdesin e tij. Pastaj e falënderon Allahun (﷾) për atë që Ai ka dhënë. Kurani u thotë besimtarëve të hanë atë që është e lejuar dhe e mirë dhe të jenë mirënjohës për mirësitë e Tij. Thotë gjithashtu: falënderomëni Mua.
Shpjegon se itadakimasu, afërsisht ‘po marr pjesë’ ose ‘po pranoj me përulësi’, thuhet para se të hahet si falënderim për ata që e sigurojnë ushqimin dhe për vetë ushqimin, dhe se mund të kuptohet edhe si falënderim për qeniet e gjalla që bëhen ushqim.
Omer ibn Ebi Seleme transmeton se, si djalë nën kujdesin e Profetit (ﷺ), dora e tij endej nëpër pjatë ndërsa hante. Profeti (ﷺ) i tha të përmendte emrin e Allahut, të hante me dorën e djathtë dhe të hante nga pjesa e pjatës më afër tij. Ai thotë se këtë e ruajti që atëherë e tutje.
“Ushqehuni me gjërat e lejuara dhe të mira që jua ka dhënë Allahu dhe falënderoni për mirësitë e Allahut, nëse vërtet e adhuroni Atë.”
“Prandaj, më kujtoni Mua (me namaz e lutje) që Unë t’ju kujtoj (me shpërblime) dhe falënderomëni Mua (duke m’u bindur) e mos i mohoni dhuntitë e Mia (me mosbindje)!”
Si ta peshoni përgjigjen
Islami nuk kërkon një kërcim në errësirë. Ai ju kërkon ta shqyrtoni Kuranin me kujdes dhe të shihni nëse qëndron i qëndrueshëm. Ju kërkon gjithashtu ta shqyrtoni njeriun që e solli. Muhamedi (ﷺ) u dërgua për të gjithë njerëzit, dhe ai është vula e profetëve. Islami është një mënyrë e plotë jetese, me besimin në një Krijues të vetëm, namazin, ushqimin, familjen dhe karakterin bashkë. Hapi i parë është ta lexoni Kuranin vetë.
“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”
“Thuaj (o Muhamed): “O njerëz, unë jam i Dërguari i Allahut për të gjithë ju, i Atij që i përket sundimi i qiejve dhe i Tokës. Nuk ka zot tjetër të vërtetë veç Atij; Ai jep jetë dhe vdekje, prandaj besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, Profetin që nuk di shkrim e lexim e që beson në Allahun dhe Fjalët e Tij! Shkoni pas tij, që të jeni në rrugën e drejtë!””
“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”
Shtatë përgjigje të kthyera
Kojiki, Parathënia, paragrafi 2 — fillimi
“Tani, kur kaosi kishte filluar të dendësohej, por forca dhe forma nuk ishin shfaqur ende, dhe nuk kishte asgjë të emërtuar, asgjë të bërë, kush mund ta njihte formën e tij? Megjithatë Qielli dhe Toka u ndanë së pari, dhe Tri Hyjnitë e kryen fillimin e krijimit;”
Cituar për
Parathënia thotë se Tri Hyjnitë e kryen fillimin e krijimit, kështu që Shinto ka krijues.
Përgjigjja
E njëjta fjali thotë se Qielli dhe Toka u ndanë së pari, dhe vetëm atëherë fillojnë Tri Hyjnitë. Para kësaj, kaosi kishte filluar të dendësohej. Vëllimi 1 i rendit tri Hyjnitë e para ndër ato që erdhën në ekzistencë. Pra, Parathënia përshkruan një fillim të krijimit brenda një bote që është tashmë aty. Ajo nuk thotë kush i krijoi qiellin dhe tokën.
Ku përfundon — Parathënia e vendos punën e Tri Hyjnive pas ndarjes së Qiellit dhe Tokës, kështu që e lë të hapur pyetjen e Krijuesit.
Encyclopedia of Shinto: Shintoja e lashtë
Enciklopedia e Shintos e quan musuhi (musubi) simbolin e jetës dhe të prodhimit, dhe thotë se besimet në të u shtuan cilësi të reja kamive të rrënjosura në bujqësi. Thotë se Shinto ishte fillimisht një praktikë fetare e përcjellë si pjesë e zakoneve të përditshme, dhe nuk varej nga misionarët dhe shkrimet e shenjta.
Cituar për
Musubi është vetë fuqia e jetës dhe e prodhimit, dhe një fuqi nuk vjen në ekzistencë.
Përgjigjja
Shinto mund ta mbajë musubi-n si një fuqi që përshkon të gjitha gjërat. Por Kojiki nuk e paraqet atë si një fuqi pa fillim. Ai përmend dy kami që e mbajnë fjalën, dhe i rendit ndër Hyjnitë që erdhën në ekzistencë. Nëse musubi është një fuqi që i sjell gjërat në ekzistencë, pyesni nga vjen fuqia. Përgjigjja e Islamit është se Allahu (﷾) është Krijuesi i çdo gjëje.
Ku përfundon — Kojiki i rendit kamitë Prodhuese ndër ato që erdhën në ekzistencë, dhe një fuqi që fillon në kohë ka ende nevojë për një burim.
Encyclopedia of Shinto: Amenominakanushi
Enciklopedia e Shintos thotë se Amenominakanushi (Ame-no-minakanushi) ishte kami i parë që erdhi në ekzistencë në Rrafshin e Qiellit, si një kami i vetmuar (hitorigami). Thotë se kami filloi të vlerësohej më shumë kur studiuesit e Dijes Kombëtare iu drejtuan Kojikit, dhe se teologjia e Hirata Atsutane-s e bëri atë kamin kryesor të shtatë yjeve të Arushës së Madhe. Si rezultat i atij ndikimi, ai u bë një hyjni qendrore në Daikyoin në periudhën e hershme Meiji.
Cituar për
Studiues të mëvonshëm të Shintos, si Hirata Atsutane, e ngritën Ame-no-minakanushi-n në një vend qendror. Pra, Shinto ka një kami më të lartë në fillim të gjërave.
Përgjigjja
Atëherë ata studiues po kërkonin burimin e vetëm të gjithçkaje, dhe Kurani e emërton Atë. Por Kojiki e përmend ende Ame-no-minakanushi-n ndër Hyjnitë që erdhën në ekzistencë kur filluan qielli dhe toka. Profeti (ﷺ) tha: Allahu (﷾) ishte, dhe nuk kishte asgjë tjetër përveç Tij (Buhari 3191). Ai drejt të cilit tregon kërkimi nuk pati fillim.
Ku përfundon — Kërkimi për një burim më të lartë është i drejtë. Kami i parë i Kojikit erdhi në ekzistencë me qiellin dhe tokën, dhe Kurani e emërton Atë që ishte para të gjitha gjërave.
Motoori Norinaga për kuptimin e kami
Në komentin e tij për Kojikin, Motoori Norinaga tha se shpjegimet e mëparshme të fjalës kami ishin të gabuara. Ai e përkufizoi atë sipas përdorimit: kamitë e qiellit dhe të tokës në librat e vjetër, dhe gjithashtu çdo gjë tjetër që ka një fuqi të jashtëzakonshme dhe ngjall frikërespekt, ndër to njerëz dhe gjëra të natyrës, të mira apo të këqija.
Cituar për
Kami është një fjalë për çdo gjë që ngjall frikërespekt. Ajo përshkruan një përvojë dhe nuk pohon asgjë për një Krijues.
Përgjigjja
Pranohet. Islami nuk e mohon frikërespektin. Ai pyet ku duhet të shkojë. Dielli, hëna dhe malet janë shenja, dhe Kurani thotë se gjithçka në qiell dhe në tokë e shpall lavdinë e Allahut (﷾). Ai e kthen zemrën tek Ai që i krijoi shenjat.
Ku përfundon — Frikërespekti është i vërtetë. Kurani e drejton te Krijuesi i asaj që e ngjall.
Kojiki, vëllimi 1, seksioni 3 (Chamberlain, seksioni III), paragrafi 1 — toka që lundronte
“duke i urdhëruar të “bëjnë, të forcojnë dhe të lindin këtë tokë që lundron.””
Cituar për
Izanagi dhe Izanami e bënë tokën, kështu që kamitë janë krijues.
Përgjigjja
Kojiki thotë se Hyjnitë Qiellore i urdhëruan dy kamitë të bënin, të forconin dhe të lindnin një tokë që lundronte. Toka është tashmë aty, dhe urdhri vjen nga Hyjni që erdhën në ekzistencë para tyre. Të bësh tokë nuk është të krijosh qiellin dhe tokën. Kurani thotë se Allahu (﷾) është Krijuesi i qiejve dhe i tokës.
Ku përfundon — Kamitë në këtë pasazh i japin formë një toke që lundron tashmë, me urdhrin e kamive më të hershme. Kjo nuk i përgjigjet pyetjes kush i krijoi qiellin dhe tokën.
Kurani 112:1-4 — Sureja El-Ikhlas, ajeti 1-4
“Thuaj: “Ai është Allahu, Një dhe i Vetëm! Allahu është Absoluti, të Cilit i përgjërohet gjithçka në amshim. Ai as nuk lind, as nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë (a i krahasueshëm) me Atë!””
Cituar për
Nëse çdo gjë ka nevojë për një krijues, atëherë kush e krijoi Allahun?
Përgjigjja
Ky nuk është argumenti këtu. Vetë Kojiki thotë se kamitë e tij erdhën në ekzistencë, dhe ajo që vjen në ekzistencë ka një fillim. Kurani thotë se Allahu (﷾) as nuk lind, as nuk është i lindur, dhe se Ai është i Pari. Argumenti ka të bëjë me atë që fillon, dhe Ai që është burimi i çdo fillimi nuk fillon Vetë. Faqja “Nëse çdo gjë ka nevojë për krijues, kush e krijoi Allahun?” e trajton këtë plotësisht.
Ku përfundon — Argumenti ka të bëjë me atë që vjen në ekzistencë dhe fillon. Kurani përshkruan Atë që nuk fillon.
Perspektiva për të kuptuar konceptin e kamit
Një punim i Universitetit Kokugakuin për mënyrën si kuptohet kami. Ai vëren se kami zakonisht përkthehet ‘perëndi’, por se shpesh pohohet që fjala japoneze dhe fjala angleze janë koncepte krejt të ndryshme, dhe e krahason monoteizmin e traditës hebraike dhe të krishterë me idetë politeiste të Shintos.
Cituar për
Shinto jetohet më shumë se sa argumentohet. Këto janë pyetje për teologët, jo për një vizitë në faltore.
Përgjigjja
Le të pranojmë se shumë njerëz vijnë në një faltore për një festë, një zakon apo familjen e tyre, pa asnjë teori në mendje. Por pyetja kush na krijoi nuk është vetëm për teologët. Shumë njerëz pyesin nga erdhi bota. Islami i përgjigjet qartë, dhe përgjigjja është fillimi i një mënyre jetese: një Krijues i vetëm, namazi, ushqimi, familja dhe karakteri bashkë.
Ku përfundon — Pyetja për Krijuesin është e zakonshme. Islami i përgjigjet, dhe përgjigjja e formëson të gjithë jetën.
Këndvështrime
Shinto: kamitë e librave të vjetër
Shinto i nderon kamitë e qiellit dhe të tokës për fuqinë e tyre dhe frikërespektin që ngjallin. Studiuesit e tij thonë se kamitë nuk janë një Qenie e ndarë nga bota, dhe librat e vjetër tregojnë për kami që u ngritën brenda saj.
Parathënia e Kojikit thotë se Tri Hyjnitë e kryen fillimin e krijimit, kështu që Shinto ka krijues.
Kundërpërgjigje
Le të pranojmë se Parathënia flet për krijimin. Por fjalia e saj i bën Qiellin dhe Tokën të ndahen së pari, dhe Tri Hyjnitë fillojnë më pas. Kjo lexohet si punë në një botë që është tashmë aty, dhe nuk thotë kush i krijoi qiellin dhe tokën.
Takami-musubi dhe Kami-musubi mbajnë emrin musubi, që Shinto e nderon si simbolin e jetës dhe të prodhimit.
Kundërpërgjigje
Le të pranojmë se Shinto e nderon musubi-n si simbolin e jetës dhe të prodhimit. Por Kojiki i rendit të dy kamitë ndër ato që erdhën në ekzistencë. Ajo që vjen në ekzistencë ka një fillim, dhe Islami pyet çfarë e filloi atë.
Një kami është çdo gjë me një fuqi të jashtëzakonshme që ngjall frikërespekt (Motoori Norinaga). Pra, një kami nuk ka pse të jetë krijues.
Kundërpërgjigje
Pranohet. Atëherë pyetja është pse bota ngjall frikërespekt, dhe kush e krijoi. Frikërespekti tregon përtej asaj që e ngjall, tek Ai që krijoi diellin dhe hënën.
Kamitë nuk janë ‘perëndi’ në kuptimin perëndimor, dhe as një Qenie e ndarë nga krijimi.
Kundërpërgjigje
Le të pranojmë se kështu i përshkruajnë kamitë studiuesit e Shintos. Atëherë kamitë nuk i përgjigjen pyetjes kush e krijoi botën së cilës i përkasin. Kurani e emërton Krijuesin e çdo gjëje.
Izanagi dhe Izanami e bënë tokën, kështu që kamitë janë krijues.
Kundërpërgjigje
Le të pranojmë se Kojiki tregon për tokë që u bë. Hyjnitë Qiellore e urdhërojnë, dhe toka po lundron tashmë. Të bësh tokë nuk është të krijosh qiellin dhe tokën.
Kamitë janë të pranishëm në gjithë natyrën, në male, dete dhe në diell.
Kundërpërgjigje
Le të pranojmë se Shinto e gjen të shenjtën në gjithë natyrën. Edhe Kurani thotë se gjithçka në qiell dhe në tokë e shpall lavdinë e Allahut (﷾). Por ajo që lavdëron është e krijuar, dhe adhurimi i përket Krijuesit të saj.
Pikëpamja islame
Librat e vjetër të Shintos tregojnë për kami që erdhën në ekzistencë brenda diçkaje që ishte tashmë aty, kryesisht në fillim ose pas fillimit të qiellit dhe të tokës. Islami pyet kush i krijoi qiellin dhe tokën, dhe përgjigjet: Ai që nuk ka fillim, Krijuesi i çdo gjëje. Ai ia jep falënderimin dhe frikërespektin Atij, dhe e fton lexuesin ta peshojë Kuranin dhe Profetin e fundit (ﷺ). Besimi, adhurimi dhe karakteri shkojnë bashkë si një mënyrë e vetme jetese.
Te Kojiki kamitë e para vijnë në ekzistencë kur fillojnë qielli dhe toka. Në tekstin kryesor të Nihon Shoki, qeniet hyjnore prodhohen pasi formohen qielli dhe toka. Një version që ai e vendos pranë tekstit kryesor e bën një kami të rritet nga diçka si një re që noton mbi det.
Studiuesit e Shintos thonë se kamitë nuk janë të ndara nga krijimi. Ata shtojnë se të dy librat flasin për një lëndë që ekzistonte më parë, nga e cila erdhën në ekzistencë kamitë. Njëri thotë se mitet më të hershme nuk kanë asnjë hyjni krijuese.
Ajo që vjen në ekzistencë ka një fillim, dhe një fillim ka nevojë për një burim. Pra, kamitë e librave nuk janë përgjigjja se pse ka qiell dhe tokë.
Kurani e emërton Atë që nuk ka fillim: i Pari dhe i Mbrami, Krijuesi i çdo gjëje, që nuk ka nevojë për asgjë. Profeti (ﷺ) tha se Allahu (﷾) ishte, dhe nuk kishte asgjë tjetër përveç Tij.
Frikërespekti që ngjallin gjërat tregon tek Ai që i krijoi. Kurani thotë se gjithçka në qiej dhe në tokë e shpall lavdinë e Tij.
Falënderimi në një vakt e ka adresën e vet në Islam. Emri i Allahut (﷾) vjen në fillim, dhe mirënjohja ndaj Tij për atë që ka dhënë.
Kurani fton për lexim të kujdesshëm, dhe Muhamedi (ﷺ), Profeti i fundit, u dërgua për të gjithë njerëzit.