Përgjigje e shkurtër
Jo sipas vetë ligjit të veprave të budizmit. Angulimala vrau aq shumë njerëz sa mbante gishtat e tyre si gjerdan. Buda e bëri murg në vend. Mbreti që kishte ardhur për ta ndaluar tha se do ta nderonte dhe do ta mbronte një murg të tillë. Shpejt Angulimala u bë një nga të përsosurit, një shenjtor budist që nuk do të rilindë më kurrë. Kur njerëzit e goditën me gurë, Buda i tha se ky ishte rezultati i veprave që mund ta kishin mbajtur në ferr për mijëra vite. E megjithatë Dhammapada thotë se nuk ka asnjë vend në tokë për t’u shpëtuar veprave të liga. Në Islam, Allahu (﷾) mund ta falë një vrasës që pendohet, por të drejtat e viktimave të tij mbeten.
Shpjegimi i plotë
Një vrasës që mbante gishtat e viktimave
Ligjëratat e Mesme tregojnë për një bandit në mbretërinë e Pasenadit të quajtur Angulimala, që do të thotë gjerdan gishtash. Ai ishte i dhunshëm dhe i pamëshirshëm. Shkretonte fshatra, qytete dhe vende. Vriste vazhdimisht njerëz dhe mbante gishtat e tyre si gjerdan.
“Në atë kohë, në mbretërinë e mbretit Pasenadi të Kosalës, ishte një bandit i quajtur Angulimala. Ishte i dhunshëm, me duar të përgjakura, një vrasës i regjur, i pamëshirshëm ndaj qenieve të gjalla. Ai shkretonte fshatra, qytete dhe vende. Vriste vazhdimisht njerëz, dhe mbante gishtat e tyre si gjerdan.”
“Në atë kohë grabitësi Angulimala kishte përqafuar jetën fetare mes bhikkhuve. Kur njerëzit e panë këtë, u alarmuan dhe u tmerruan; ikën, shkuan diku tjetër, kthyen kokat dhe mbyllën dyert. Njerëzit u mërzitën, murmuritën dhe u zemëruan: ‘Si mund të shugurojnë samanët sakjaputtija një grabitës që mban haptazi shenjat (e veprave të tij)?’ Disa bhikkhu i dëgjuan ata njerëz që ishin mërzitur, murmuritur dhe zemëruar; këta bhikkhu ia treguan këtë të Bekuarit. I Bekuari u drejtua kështu bhikkhuve: ‘Asnjë grabitës, o bhikkhu, që mban shenjat (e veprave të tij), të mos marrë shugurimin pabbagga. Ai që ia jep shugurimin pabbagga (një personi të tillë), është fajtor për një shkelje dukkata.’”
I bërë murg në vend
Kur Buda e takoi, Angulimala i hodhi armët në humnerë dhe kërkoi të largohej nga jeta laike. Buda i tha: “Eja, murg!”, dhe me këtë ai u bë murg.
“Me këto fjalë, banditi e hodhi shpatën dhe armët nga një shkëmb në humnerë. I nderoi këmbët e të Shenjtit, dhe kërkoi menjëherë largimin nga jeta laike. Atëherë Buda, i urti i madh i dhembshur, Mësuesi i botës me perënditë e saj, i tha: “Eja, murg!” Dhe me këtë ai u bë murg.”
Mbreti që erdhi për ta ndaluar
Mbreti Pasenadi, që ishte nisur për ta ndaluar vrasësin, erdhi te Buda. Buda e pyeti çfarë do të bënte nëse e gjente Angulimalën të rruar dhe të veshur si murg. Mbreti tha se do të përkulej para tij, do t’i plotësonte nevojat, dhe do ta organizonte ruajtjen dhe mbrojtjen e tij të ligjshme. Mbreti pyeti si mund të kishte ndonjëherë një njeri kaq i keq një virtyt të tillë. Atëherë Buda tregoi Angulimalën, që ishte ulur aty pranë.
““Por, mbret i madh, supozo se do ta shihje që Angulimala i kishte rruar flokët dhe mjekrën, ishte veshur me rroba okër, dhe ishte larguar nga jeta laike në jetën pa shtëpi. Dhe se po përmbahej nga vrasja e krijesave të gjalla, nga vjedhja dhe nga gënjeshtra; se hante në një pjesë të ditës, dhe ishte i dëlirë, etik, dhe me karakter të mirë. Çfarë do t’i bëje?” “Do të përkulesha para tij, do të ngrihesha në praninë e tij, ose do t’i ofroja një vend. Do ta ftoja të pranonte rroba, ushqim lëmoshe, strehë, dhe ilaçe e furnizime për të sëmurët. Dhe do ta organizoja ruajtjen dhe mbrojtjen e tij të ligjshme. Por zotëri, si mund të kishte ndonjëherë një njeri kaq i pamoralshëm e i keq një virtyt dhe një përmbajtje të tillë?” Në atë kohë i Nderuari Angulimala ishte ulur jo larg nga Buda. Atëherë Buda tregoi me krahun e djathtë dhe i tha mbretit: “Mbret i madh, ky është Angulimala.””
Një e vërtetë që nuk mund ta thoshte
Më vonë, Angulimala pa një grua në një lindje të vështirë, me foshnjën të ngecur. Buda i tha t’i thoshte asaj se që kur kishte lindur nuk kujtonte të kishte vrarë ndonjëherë qëllimisht. Me atë të vërtetë, duhej t’i uronte asaj sigurinë. Angulimala pyeti nëse kjo do të ishte gënjeshtër, sepse kishte vrarë shumë. Prandaj Buda i ndryshoi fjalët në “që kur u linda në lindjen fisnike”, domethënë që kur u bë murg. Buda e numëroi jetën e Angulimalës nga lindja e tij e re si murg. Vrasjet para saj u lanë jashtë llogarisë.
“Pastaj, ndërsa po endej pa zgjedhur për ushqim lëmoshe, pa një grua që po kalonte një lindje të penguar e të mundimshme. Duke e parë këtë, i erdhi në mendje: “Oh, sa vuajnë qeniet! Oh, sa vuajnë qeniet!” Pastaj, pasi u end për lëmoshë në Savatthi, pas ngrënies, në kthim nga rruga e lëmoshës, shkoi te Buda, u përkul, u ul në një anë, dhe i tregoi çfarë kishte ndodhur. Buda i tha: “Atëherë, Angulimala, shko te ajo grua dhe thuaji kështu: ‘Që kur u linda, motër, nuk kujtoj që t’ia kem marrë qëllimisht jetën një krijese të gjallë. Me këtë të vërtetë, qofshi të sigurt ti dhe foshnja jote.’” “Por zotëri, a nuk do të ishte kjo një gënjeshtër e qëllimshme? Sepse unë kam vrarë qëllimisht shumë krijesa të gjalla.” “Në këtë rast, Angulimala, shko te ajo grua dhe thuaji kështu: ‘Që kur u linda në lindjen fisnike, motër, nuk kujtoj që t’ia kem marrë qëllimisht jetën një krijese të gjallë. Me këtë të vërtetë, qofshi të sigurt ti dhe foshnja jote.’””
I ngritur në gradën më të lartë
Shpejt Angulimala e arriti qëllimin e rrugës. E dinte se rilindja kishte mbaruar, dhe u bë një nga të përsosurit, arahantët, shenjtorët e budizmit. Më vonë njerëzit i hodhën gurë, shkopinj dhe zhavorr, dhe ai erdhi te Buda me kokën të çarë dhe duke rrjedhur gjak. Buda i tha ta duronte. Ai po përjetonte në këtë jetë rezultatin e veprave që mund ta kishin mbajtur të mundohej në ferr për shumë qindra ose mijëra vite.
“Pastaj Angulimala, duke jetuar vetëm, i tërhequr, i zellshëm, i flaktë dhe i vendosur, shpejt e arriti kulmin suprem të rrugës shpirtërore në këtë jetë. Jetoi duke e arritur me njohurinë e vet qëllimin për të cilin zotërinjtë me të drejtë largohen nga jeta laike në jetën pa shtëpi. Ai e kuptoi: “Rilindja ka mbaruar; udhëtimi shpirtëror është plotësuar; ajo që duhej bërë është bërë; nuk ka asgjë më tej për këtë vend.” Dhe i Nderuari Angulimala u bë një nga të përsosurit.”
“Në atë kohë dikush hodhi një gur që e goditi Angulimalën, dikush tjetër hodhi një shkop, dhe dikush tjetër hodhi zhavorr. Atëherë Angulimala, me kokën të çarë, duke rrjedhur gjak, me tasin të thyer dhe me rrobën e sipërme të grisur, shkoi te Buda. Buda e pa duke ardhur nga larg, dhe i tha: “Duroje, brahman! Duroje, brahman! Po e përjeton në këtë jetë rezultatin e veprave që mund të të kishin bërë të mundohesh në ferr për shumë vite, për shumë qindra ose mijëra vite.””
Një bandit që vret dhe mban gishtat e viktimave të tij
Buda thotë “Eja, murg!”, dhe ai bëhet murg
Mbreti që erdhi ta ndalte do ta nderojë dhe ta mbrojë
Bëhet një nga të përsosurit, për të mos rilindur më kurrë
E godasin gurë: pasoja e veprave që mund ta kishin mbajtur në ferr për mijëra vjet
Libri i rregullave ndalon pastaj që një grabitës i tillë të bëhet murg
Asnjë vend për t’u shpëtuar
Dhammapada, një nga shkrimet budiste më të njohura, thotë se nuk ka ku të fshihesh nga veprat e tua të liga. As në qiell, as në mes të oqeanit, as në një të çarë mali. Nuk ka asnjë vend në botë për t’u shpëtuar prej tyre.
“As në mes të qiellit, as në mes të oqeanit, as duke u fshehur në një të çarë mali; nuk do të gjesh asnjë vend në botë për t’u shpëtuar veprave të tua të liga.”
Rregulli që erdhi pas
Libri i rregullave të murgjve thotë se kur njerëzit e panë Angulimalën mes murgjve, u tmerruan. Ikën, kthyen kokat dhe mbyllën dyert. Pyetën si mund ta bënin murgjit murg një grabitës që mbante haptazi shenjat e veprave të tij. Atëherë Buda ua ndaloi murgjve të tij ta bënin murg një grabitës të tillë. Të bërit e kësaj u bë shkelje.
“Në atë kohë grabitësi Angulimala kishte përqafuar jetën fetare mes bhikkhuve. Kur njerëzit e panë këtë, u alarmuan dhe u tmerruan; ikën, shkuan diku tjetër, kthyen kokat dhe mbyllën dyert. Njerëzit u mërzitën, murmuritën dhe u zemëruan: ‘Si mund të shugurojnë samanët sakjaputtija një grabitës që mban haptazi shenjat (e veprave të tij)?’ Disa bhikkhu i dëgjuan ata njerëz që ishin mërzitur, murmuritur dhe zemëruar; këta bhikkhu ia treguan këtë të Bekuarit. I Bekuari u drejtua kështu bhikkhuve: ‘Asnjë grabitës, o bhikkhu, që mban shenjat (e veprave të tij), të mos marrë shugurimin pabbagga. Ai që ia jep shugurimin pabbagga (një personi të tillë), është fajtor për një shkelje dukkata.’”
Ku ishin viktimat?
Budizmi nuk ka një Perëndi që mund të falë, prandaj e vetmja drejtësi e tij është ligji i veprave. E megjithatë në këtë histori ai ligj zmbrapset. Sipas vetë fjalëve të Budës, ferri për mijëra vite u bë disa goditje, dhe vrasësi u çlirua nga rilindja. Drejtësia e mbretit u la mënjanë, dhe rrëfimi nuk thotë asgjë për atë që morën të vdekurit ose familjet e tyre.
“Në atë kohë dikush hodhi një gur që e goditi Angulimalën, dikush tjetër hodhi një shkop, dhe dikush tjetër hodhi zhavorr. Atëherë Angulimala, me kokën të çarë, duke rrjedhur gjak, me tasin të thyer dhe me rrobën e sipërme të grisur, shkoi te Buda. Buda e pa duke ardhur nga larg, dhe i tha: “Duroje, brahman! Duroje, brahman! Po e përjeton në këtë jetë rezultatin e veprave që mund të të kishin bërë të mundohesh në ferr për shumë vite, për shumë qindra ose mijëra vite.””
“Pastaj Angulimala, duke jetuar vetëm, i tërhequr, i zellshëm, i flaktë dhe i vendosur, shpejt e arriti kulmin suprem të rrugës shpirtërore në këtë jetë. Jetoi duke e arritur me njohurinë e vet qëllimin për të cilin zotërinjtë me të drejtë largohen nga jeta laike në jetën pa shtëpi. Ai e kuptoi: “Rilindja ka mbaruar; udhëtimi shpirtëror është plotësuar; ajo që duhej bërë është bërë; nuk ka asgjë më tej për këtë vend.” Dhe i Nderuari Angulimala u bë një nga të përsosurit.”
“As në mes të qiellit, as në mes të oqeanit, as duke u fshehur në një të çarë mali; nuk do të gjesh asnjë vend në botë për t’u shpëtuar veprave të tua të liga.”
““Por, mbret i madh, supozo se do ta shihje që Angulimala i kishte rruar flokët dhe mjekrën, ishte veshur me rroba okër, dhe ishte larguar nga jeta laike në jetën pa shtëpi. Dhe se po përmbahej nga vrasja e krijesave të gjalla, nga vjedhja dhe nga gënjeshtra; se hante në një pjesë të ditës, dhe ishte i dëlirë, etik, dhe me karakter të mirë. Çfarë do t’i bëje?” “Do të përkulesha para tij, do të ngrihesha në praninë e tij, ose do t’i ofroja një vend. Do ta ftoja të pranonte rroba, ushqim lëmoshe, strehë, dhe ilaçe e furnizime për të sëmurët. Dhe do ta organizoja ruajtjen dhe mbrojtjen e tij të ligjshme. Por zotëri, si mund të kishte ndonjëherë një njeri kaq i pamoralshëm e i keq një virtyt dhe një përmbajtje të tillë?” Në atë kohë i Nderuari Angulimala ishte ulur jo larg nga Buda. Atëherë Buda tregoi me krahun e djathtë dhe i tha mbretit: “Mbret i madh, ky është Angulimala.””
Falje nga Allahu (﷾), të drejta për viktimat
Kurani e numëron vrasjen e padrejtë mes mëkateve më të rënda. Kujton se Allahu (﷾) u tha bijve të Israilit se kush vret një shpirt padrejtësisht, është sikur të ketë vrarë gjithë njerëzimin. I jep familjes së të vrarit të drejtën e drejtësisë, ose të faljes. I premton falje vrasësit që pendohet, beson dhe bën mirë. Dhe Profeti (ﷺ) tha se në Ditën e Ringjalljes, padrejtësitë që një njeri u bëri të tjerëve paguhen nga veprat e tij të mira.
“Prandaj Ne i urdhëruam bijtë e Israilit se kush vret ndokënd, që s’ka vrarë njeri ose që nuk ka bërë çrregullime në Tokë, është sikur të ketë vrarë të gjithë njerëzit. Dhe, nëse dikush shpëton një jetë, është sikur të ketë shpëtuar jetën e krejt njerëzve. Të dërguarit Tanë u sollën shenja të qarta, por shumë nga ata, edhe pas kësaj, i kaluan tërë kufijtë me të këqija në Tokë.”
“O besimtarë! Është caktuar për ju kisasi për vrasje: I liri për të lirin, skllavi për skllavin dhe femra për femrën. Ai (vrasës) që falet nga farefisi i të vrarit, duhet të sillet njerëzishëm dhe le të zbatojë dëmshpërblimin me të mirë. Kjo (falje) është një lehtësi dhe mëshirë nga ana e Zotit. E kushdo që pas kësaj (faljes), e kapërcen kufirin, do të marrë një dënim të dhembshëm.”
“dhe ata që, pos Allahut, nuk adhurojnë zot tjetër, nuk vrasin njeri, gjë që Allahu e ka ndaluar, përveçse me të drejtë dhe që nuk bëjnë kurvëri. E kush i bën këto, do të marrë gjynahe. Ndëshkimi do t’i dyfishohet në Ditën e Kiametit dhe ai do të qëndrojë përherë në këtë fatkeqësi i poshtëruar. Përjashtim bën ai që pendohet, beson dhe punon vepra të mira. Një njeriu të tillë Allahu ia ndërron veprat e këqija në të mira. Allahu është Falës e Mëshirëplotë.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) pyeti kush është i falimentuari. Ai tha se i falimentuari i umetit të tij vjen në Ditën e Ringjalljes me namaz, agjërim dhe sadaka. Por ai e fyeu njërin, e përgojoi tjetrin, ia mori pasurinë një tjetri, ia derdhi gjakun një tjetri dhe e rrahu një tjetër. Secilit i jepet diçka nga veprat e tij të mira. Nëse veprat e tij të mira mbarojnë para se të shlyhet llogaria, mëkatet e tyre merren dhe hidhen mbi të, dhe pastaj ai hidhet në Zjarr.
| Kush | Në tregimin e Angulimalës | Në Islam |
|---|---|---|
| Vrasësi | Bëhet menjëherë murg, pastaj një nga të përsosurit. | Mund të falet nga Allahu (﷾) nëse pendohet, beson dhe bën mirë. |
| Familjet e viktimave | Rrëfimi nuk thotë asgjë për atë që morën ata. | Kanë të drejtën e drejtësisë, ose të faljes. |
| Padrejtësitë që bëri | Ferri për mijëra vjet u bë disa goditje. | Në Ditën e Ringjalljes u shlyhen nga veprat e tij të mira. |
Përgjigjet e zakonshme
Sahih el-Buhari 3470 — Kitab Ehadith el-Enbija (Profetët), hadithi 3470
Ebu Seid el-Hudriu transmeton se Profeti (ﷺ) tregoi për një burrë nga bijtë e Israilit që kishte vrarë nëntëdhjetë e nëntë njerëz. Ai pyeti një murg nëse mund të pendohej, dhe kur murgu tha jo, e vrau edhe atë. Një njeri e këshilloi të shkonte në një fshat të caktuar, dhe ai vdiq gjatë rrugës. Engjëjt e mëshirës dhe të dënimit u grindën për të. Allahu urdhëroi njërin fshat të afrohej dhe tjetrin të largohej, dhe i urdhëroi engjëjt të masnin. U gjet një pëllëmbë më afër fshatit ku po shkonte, dhe u fal.
Cituar për
Edhe Islami tregon për një njeri që vrau njëqind njerëz dhe u fal.
Përgjigjja
Në atë hadith, një njeri nga bijtë e Israilit u nis të pendohej, vdiq gjatë rrugës, dhe Allahu (﷾) e fali. Ai u fal. Nuk u bë shenjtor as nuk u ngrit në gradën më të lartë. Dhe Islami i zgjidh kërkesat e viktimave me rregullin e vet: në Ditën e Ringjalljes, padrejtësitë që u janë bërë të tjerëve shpërblehen nga veprat e mira të keqbërësit. Budizmi nuk ka një gjykatës që ta bëjë këtë, dhe historia e Angulimalës nuk ofron asgjë në vend të tij.
Ku përfundon — Të falesh nga Allahu (﷾), me të drejtat e viktimave të ruajtura, nuk është njësoj si të bëhesh shenjtor.
Kurani 25:68-70 — Sureja El-Furkan, ajeti 68-70
“dhe ata që, pos Allahut, nuk adhurojnë zot tjetër, nuk vrasin njeri, gjë që Allahu e ka ndaluar, përveçse me të drejtë dhe që nuk bëjnë kurvëri. E kush i bën këto, do të marrë gjynahe. Ndëshkimi do t’i dyfishohet në Ditën e Kiametit dhe ai do të qëndrojë përherë në këtë fatkeqësi i poshtëruar. Përjashtim bën ai që pendohet, beson dhe punon vepra të mira. Një njeriu të tillë Allahu ia ndërron veprat e këqija në të mira. Allahu është Falës e Mëshirëplotë.”
Cituar për
Edhe Kurani thotë se Allahu i ndryshon veprat e këqija të një vrasësi në të mira.
Përgjigjja
Vetëm për atë që pendohet, beson dhe bën mirë, dhe Ai që fal është Allahu (﷾), kundër të Cilit u bë mëkati. Kurani e ruan të drejtën e familjes së të vrarit për drejtësi. Budizmi nuk ka një Perëndi që të falë, prandaj duhet të mbështetet te ligji i veprave, dhe në këtë histori ai ligj lihet mënjanë.
Ku përfundon — Në Islam falja vjen nga Allahu (﷾), dhe të drejtat e viktimave mbeten. Në historinë e Angulimalës ligji i veprave thjesht zmbrapset.
Sahih el-Buhari 4072 — Kitab el-Megazi (Fushatat ushtarake), hadithi 4072
Vahshiu tregon si iu premtua liria nëse e vriste Hamzain, dhe e vrau me një shtizë në betejën e Uhudit. Më vonë ai erdhi te i Dërguari i Allahut (ﷺ) me të dërguarit e Taifit. Profeti (ﷺ) e pyeti nëse ishte ai që e kishte vrarë Hamzain, dhe e pyeti nëse mund ta mbante fytyrën larg syve të tij. Pas vdekjes së Profetit (ﷺ), Vahshiu doli kundër Musejlemes, profetit të rremë, për ta shlyer vrasjen e Hamzait, dhe e hodhi shtizën mbi të.
Cituar për
Vahshiu e vrau xhaxhain e Profetit (ﷺ), Hamzain, dhe më vonë u pranua mes myslimanëve.
Përgjigjja
Vahshiu e vrau Hamzain në betejë, në Uhud, jo njerëz në fshatrat e tyre. Kur erdhi te Profeti (ﷺ) me të dërguarit e Taifit, Profeti (ﷺ) i kërkoi ta mbante fytyrën larg syve të tij. Pas vdekjes së Profetit (ﷺ), Vahshiu u nis ta shlyente vrasjen e Hamzait. Asnjë mësues nuk e ngriti në ndonjë gradë; falja është e Allahut (﷾).
Ku përfundon — Pranimi i një ushtari që më vonë kërkoi ta shlyente fajin nuk është njësoj si ta bësh një vrasës masiv shenjtor.
Këndvështrime
Budist Theravada
Angulimala ndryshoi plotësisht. Veprat e tij prapë dhanë fryt, te gurët që e goditën, dhe historia e tij tregon se mësimi mund ta ndryshojë edhe më të keqin e njerëzve.
Veprat e tij prapë dhanë fryt: ai u godit me gurë dhe shkopinj, siç i tha Buda.
Kundërpërgjigje
Sipas vetë fjalëve të Budës, ato vepra mund ta kishin mbajtur në ferr për mijëra vite. Disa goditje zunë vendin e tyre, dhe ai u çlirua nga rilindja. Ky nuk është një rezultat që përputhet me veprat. Është një shpëtim, dhe Dhammapada thotë se askush nuk mund ta gjejë një të tillë.
Historia tregon fuqinë e mësimit për ta ndryshuar edhe më të keqin e njerëzve.
Kundërpërgjigje
Një ndryshim zemre është i mirë. Por libri i rregullave thotë se njerëzit u tmerruan kur e panë mes murgjve. Atëherë Buda ua ndaloi murgjve të tij t’i jepnin një grabitësi të tillë shugurimin që vetë ia kishte dhënë Angulimalës.
Një ligjëratë tjetër mëson se njeriu që e ka stërvitur veten e ndien një vepër të keqe vetëm lehtë, në këtë jetë. Një copë kripe nuk e prish lumin Gang.
Kundërpërgjigje
Ajo ligjëratë flet për një vepër të keqe të vogël, jo për vrasjen e shumë njerëzve. Shembulli i saj për këtë është një vjedhje që e çon në burg një të varfër, ndërsa një i pasur mbetet i lirë për të. Dhe vetë vargjet e Angulimalës thonë se e mira që bëri zuri vendin e veprës së tij të keqe, dhe se ai e ha ushqimin pa borxh. Borxhi quhet i shlyer. E megjithatë asgjë nuk u paguhet njerëzve që ai vrau.
Çfarë thonë tekstet
Ligjërata pali e bën një vrasës masiv murg dhe pastaj një nga të përsosurit. Libri i rregullave pastaj e ndalon shugurimin e grabitësve të tillë.
Angulimala vriste vazhdimisht njerëz dhe mbante gishtat e tyre si gjerdan.
Ai u bë një nga të përsosurit. Buda tha se gurët që vuajti ishin rezultati i veprave që mund ta kishin mbajtur në ferr për mijëra vite.
Bërja e tij murg i alarmoi njerëzit. Prandaj Buda e ndaloi bërjen murg të çdo grabitësi që mban shenjat e veprave të tij.
Pikëpamja islame
Allahu (﷾) mund ta falë një vrasës që pendohet, por viktimat i ruajnë të drejtat e tyre, dhe familjet e tyre mund të kërkojnë drejtësi.
Kurani i jep familjes së të vrarit të drejtën e drejtësisë ose të faljes.
Profeti (ﷺ) foli për Ditën e Ringjalljes. Atëherë, tha ai, padrejtësitë që një njeri u bëri të tjerëve paguhen nga veprat e tij të mira.