Përgjigje e shkurtër
Islami dhe Krishterimi dallojnë më shumë për atë se kush ishte Jezusi, nëse ai vdiq në kryq për mëkatet dhe nëse Ligji i Perëndisë vlen ende. Islami mëson se Allahu (﷾) është Një, pa ortak dhe pa bir. Të krishterët besojnë në një Perëndi në tre persona. Jezusi është një i dërguar i madh i Allahut (﷾), jo Perëndi. Kurani thotë se ai as nuk u vra, as nuk u kryqëzua; Allahu (﷾) e ngriti atë. Askush nuk lind fajtor për mëkatin e Ademit, dhe askush nuk mund të paguajë për mëkatet e tjetrit. Mëkatari i drejtohet drejtpërdrejt Allahut (﷾), i Cili fal. Myslimanët e ndjekin Muhamedin (ﷺ) si profetin e fundit; të krishterët jo. Myslimanët i mbajnë ende rregullat e Ligjit që shumica e kishave i braktisën, si derrin dhe kamatën. Islami nuk ka priftërinj dhe as murgj. Shumë nga fjalët e Jezusit në Ungjijtë e Dhiatës së Re pajtohen me Kuranin. Ato pajtohen për njëshmërinë e Perëndisë, për zbatimin e urdhërimeve dhe për faljen pa flijim.
Shpjegimi i plotë
Një Perëndi, jo tre
Kurani e përshkruan Allahun (﷾) si Një, që nuk ka fëmijë dhe as të barabartë. Ai u thotë të krishterëve të mos thonë ‘Trini’ (fjala arabe do të thotë ‘tre’). Të krishterët besojnë në një Perëndi në tre persona: Atin, Birin dhe Frymën e Shenjtë. Kur e pyetën për urdhërimin e parë, Jezusi u përgjigj me besimin e Izraelit: “Zoti, Perëndia ynë, është i vetmi Zot”.
“Thuaj: “Ai është Allahu, Një dhe i Vetëm! Allahu është Absoluti, të Cilit i përgjërohet gjithçka në amshim. Ai as nuk lind, as nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë (a i krahasueshëm) me Atë!””
“O ithtarët e Librit! Mos e kaloni kufirin në besimin tuaj dhe për Allahun thoni vetëm të vërtetën! Mesihu - Isai, i biri i Merjemes, është vetëm i Dërguar i Allahut dhe Fjala e Tij, të cilën ia ka dërguar Merjemes, si dhe shpirt (i krijuar) nga Ai. Pra, besojini Allahut dhe të dërguarve të Tij! Dhe mos thoni: “Tre zota”! Hiqni dorë, se është më mirë për ju! Allahu është vetëm një Zot - qoftë lavdëruar Ai! Ai është tepër i lartësuar për të pasur fëmijë. E Tij është gjithçka që gjendet në qiej dhe në Tokë. Allahu mjafton për rregullimin e gjithësisë.”
“Dhe Jezusi iu përgjigj: I pari nga të gjitha urdhërimet është: Dëgjo, o Izrael: Zoti, Perëndia ynë, është i vetmi Zot;”
Jezusi: një i dërguar apo Perëndia Bir
Të krishterët mbajnë se Jezusi është personi i dytë i Trinisë, plotësisht Perëndi. Kurani e quan atë një të dërguar si ata para tij. Ai vëren se ai dhe nëna e tij hanin ushqim. Te Gjoni, Jezusi e quan Atin “të vetmin Perëndi të vërtetë” dhe veten e quan atë që Perëndia dërgoi.
“Mesihu, i biri i Merjemes, është vetëm një i dërguar. Edhe para tij kanë kaluar të dërguar. Nëna e tij përherë ka qenë e drejtë. Që të dy hanin ushqim. Shiko si ua shpjegojmë atyre shpalljet tona dhe shih si largohen nga e Vërteta!”
“Dhe kjo është jeta e përjetshme: të njohin ty, të vetmin Perëndi të vërtetë, dhe Jezu Krishtin që ti ke dërguar.”
Kryqi
Të krishterët besojnë se Krishti vdiq për mëkatet e tyre. Kjo është qendra e besimit të tyre. Kurani u përgjigjet atyre që thanë “Ne e vramë Mesihun – Isain”. Ai thotë: “ata as e vranë, as e kryqëzuan, por ashtu u është dukur”. Thotë se Allahu (﷾) e ngriti atë pranë Vetes.
“Sepse ju dorëzova para së gjithash atë që edhe unë e mora: se Krishti vdiq për mëkatet tona sipas Shkrimeve;”
“dhe për fjalët e tyre: “Ne e vramë Mesihun – Isain, të birin e Merjemes, të dërguarin e Allahut”. Por, ata as e vranë, as e kryqëzuan, por ashtu u është dukur. Ata që nuk u pajtuan për çështjen e tij, me siguri që gjenden në dyshim për të. Ata nuk kanë ditur kurrgjë për të, por vetëm kanë hamendësuar. Ata, në të vërtetë, nuk e kanë vrarë,”
“por, Allahu e ka ngritur pranë Vetes. Allahu është i Plotfuqishëm dhe i Gjithëdijshëm.”
Mëkati, gjaku dhe falja
Kishat katolike dhe protestante mësojnë se mëkati i Ademit kaloi te të gjithë fëmijët e tij. Ato mësojnë se vetëm gjaku i Jezusit e heq atë. Islami mëson se asnjë shpirt nuk e mban barrën e tjetrit. Ezekieli thotë të njëjtën gjë: biri nuk do ta mbajë paudhësinë e atit. Ademi dhe Havaja u penduan, dhe Allahu (﷾) e fali Ademin, pa asnjë flijim. Te Marku, Jezusi i thotë një të paralizuari se mëkatet i janë falur, shumë kohë para kryqit për të cilin flasin të krishterët. Mateu thotë se turmat “përlëvduan Perëndinë që u kishte dhënë njerëzve një pushtet të tillë”.
“Prandaj, ashtu si nëpërmjet një njeriu të vetëm mëkati hyri në botë, dhe vdekja nëpërmjet mëkatit; dhe kështu vdekja kaloi mbi të gjithë njerëzit, sepse të gjithë mëkatuan:”
“Thuaj: A mos vallë do të kërkoj unë tjetër zot, përveç Allahut, kur Ai është Zoti i gjithçkaje? Kushdo që bën diçka, punon për vete dhe askush nuk ngarkohet me barrën e tjetrit. Pastaj të gjithë do të ktheheni te Zoti juaj dhe Ai do t’ju tregojë për kundërshtitë që kishit mes jush.”
“Shpirti që mëkaton, ai do të vdesë. Biri nuk do të mbajë paudhësinë e atit dhe ati nuk do të mbajë paudhësinë e birit; drejtësia e të drejtit do të jetë mbi të, dhe ligësia e të ligut do të jetë mbi të.”
“Ata thanë: “O Zoti ynë! Ne e kemi futur veten në gjynah, prandaj, nëse Ti nuk na fal dhe nuk na mëshiron, ne vërtet që do të jemi nga të humburit”.”
“Ademi mësoi disa fjalë (se si të kërkonte falje) nga Zoti i tij, kështu që Ai ia pranoi pendimin. Sigurisht, Ai i pranon shumë pendimet, Ai është Mëshirëploti.”
“Kur Jezusi pa besimin e tyre, i tha të paralizuarit: Bir, mëkatet e tua të janë falur.”
“Por turmat, kur e panë këtë, u mrekulluan dhe përlëvduan Perëndinë që u kishte dhënë njerëzve një pushtet të tillë.”
A vlen ende Ligji?
Te Mateu, Jezusi thotë se nuk erdhi ta shfuqizojë Ligjin, dhe se as shkronja më e vogël nuk do të kalojë prej tij. Pavli, një misionar i krishterë i shekullit të parë, u thotë të krishterëve se “nuk jeni nën ligj, por nën hir”. Prandaj shumica e kishave hanë mish derri, që Ligji e ndalon. Ato pranojnë edhe kamatën, që Ligji e ndalon kur i jep hua dikujt nga populli yt. Vetë Jezusi e mbajti atë Ligj. Islami i ndalon ende të dyja: Kurani ndalon mishin e derrit dhe e ndalon kamatën (huadhënien me kamatë) me fjalë të qarta. Në Islam, ligji i Allahut (﷾) dhe morali janë një gjë e vetme. Ajo që e ndalon shpallja e fundit, si alkooli dhe bixhozi, mbetet e ndaluar deri në fund të kohës.
“Mos mendoni se unë erdha të shfuqizoj ligjin ose profetët; nuk erdha të shfuqizoj, por të përmbush. Sepse në të vërtetë po ju them: Derisa të kalojë qielli dhe toka, as edhe një presje a një pikë nuk do të kalojë nga ligji, derisa të përmbushet gjithçka.”
“Sepse mëkati nuk do të ketë sundim mbi ju: sepse nuk jeni nën ligj, por nën hir.”
“Dhe derri, ndonëse e ka thundrën të ndarë dhe këmbën të çarë, nuk ripërtyp; ai është i papastër për ju. Mishin e tyre nuk do ta hani dhe kufomat e tyre nuk do t'i prekni; ato janë të papastra për ju.”
“Në qoftë se i jep hua para dikujt nga populli im që është i varfër pranë teje, mos u sill me të si kamatar dhe mos i vë kamatë.”
“Vëllait tënd nuk do t'i japësh hua me kamatë: kamatë për para, kamatë për ushqime, kamatë për çdo gjë që jepet hua me kamatë. Të huajit mund t'i japësh hua me kamatë, por jo vëllait tënd, që ZOTI, Perëndia yt, të të bekojë në të gjitha ato ku vë dorë në vendin ku po hyn për ta pushtuar.”
“Me të vërtetë, Allahu ju ka ndaluar të hani kafshën e ngordhur, gjakun e derdhur, mishin e derrit dhe mishin që nuk është therur në emër të Allahut. Por kushdo që detyrohet nga nevoja të hajë ndonjë gjë prej këtyre, pa dashur të bëjë gjynah dhe pa e kaluar kufirin, nuk do të fajësohet. Vërtet, Allahu është Falës i madh dhe Mëshirëplotë.”
“Ata që marrin fajde, do të ringjallen (në Ditën e Gjykimit) si ai që djalli e ka çmendur me prekjen e vet, sepse ata thonë se tregtia është njëlloj si kamataria. Porse Allahu e ka lejuar tregtinë, kurse kamatarinë e ka ndaluar. Ai të cilit i vjen këshilla nga Zoti i tij dhe i shmanget kamatës, le ta mbajë atë që tashmë ka fituar dhe fati i tij është në duart e Allahut. Ndërsa ata që i kthehen kamatës sërish, do të jenë banorë të Zjarrit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.”
“O besimtarë! Me të vërtetë, pijet alkoolike, bixhozi, idhujt dhe shigjetat e fallit janë vepra të ndyta nga punët e djallit. Prandaj, largohuni nga këto, me qëllim që të shpëtoni!”
Besimi dhe veprat
Shumica e protestantëve thonë se shpëtimi vjen vetëm me besim. Pavli thotë se njeriu shfajësohet (bëhet i drejtë para Perëndisë) me anë të besimit, pa veprat e ligjit. Jakobi thotë se njeriu shfajësohet me vepra dhe jo vetëm me besim. Kur një njeri e pyeti Jezusin si ta fitonte jetën e përjetshme, Jezusi tha: zbato urdhërimet. Kurani e bashkon besimin me veprat e mira në ajet pas ajeti.
“Prandaj ne arrijmë në përfundimin se njeriu shfajësohet me anë të besimit, pa veprat e ligjit.”
“Ju e shihni, pra, se njeriu shfajësohet me vepra dhe jo vetëm me besim.”
“Dhe ja, një njeri erdhi dhe i tha: Mësues i mirë, ç'të mirë duhet të bëj që të kem jetën e përjetshme? Dhe ai i tha: Pse më quan të mirë? Askush nuk është i mirë përveç një të vetmi, domethënë Perëndisë; por, në qoftë se do të hysh në jetë, zbato urdhërimet.”
“Për kohën! Me të vërtetë, njeriu është në humbje, përveç atyre që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, i këshillojnë njëri-tjetrit të vërtetën e i këshillojnë njëri-tjetrit durimin.”
| Pyetja | Një pasazh thotë | Një tjetër thotë |
|---|---|---|
| A qëndron ende Ligji? | Jezusi: ‘as edhe një jotë a një pikë nuk do të kalojë nga ligji’ (Mateu 5:18). | Pavli: “nuk jeni nën ligj, por nën hir” (Romakëve 6:14). |
| Besimi apo veprat? | Pavli: ‘njeriu shfajësohet me anë të besimit pa veprat e ligjit’ (Romakëve 3:28). | Jakobi: ‘njeriu shfajësohet me vepra dhe jo vetëm me besim’ (Jakobi 2:24). |
| A është çdo fjalë nga Perëndia? | Të krishterët e mbajnë gjithë Biblën të frymëzuar përmes shkrimtarëve të saj njerëzorë. | Luka thotë se shkruan sepse i kishte ndjekur të gjitha me kujdes që nga fillimi, dhe nuk thotë se Perëndia ia dha fjalët (Luka 1:3). Pavli e shënon një vendim si të tijin: ‘them unë,’ “jo Zoti” (1 Korintasve 7:12). |
I pyetur si fitohet jeta e përjetshme, Jezusi u përgjigj: zbato urdhërimet. Kurani e bashkon besimin me veprat e mira ajet pas ajeti.
Shkrimi: i shpallur apo i shkruar nga njerëz të frymëzuar
Myslimanët e mbajnë Kuranin si vetë fjalën e Allahut (﷾), të sjellë nga engjëlli Xhibril gjatë 23 vjetëve. Allahu (﷾) premton ta ruajë. Për Profetin (ﷺ) ai thotë: “Ai nuk flet sipas qejfit të vet, por ajo (që thotë) është vetëm shpallje hyjnore, që i vjen atij.” Të krishterët e mbajnë Biblën si të frymëzuar nëpërmjet shkruesve të saj njerëzorë. Luka jep vetë arsyen pse shkroi: ai i kishte ndjekur me kujdes të gjitha që nga fillimi. Pavli e shënon një nga vendimet e tij si të vetin, “jo Zoti”.
“Sigurisht, Ne e kemi shpallur Kuranin dhe, sigurisht, Ne do ta ruajmë atë.”
“Ai nuk flet sipas qejfit të vet, por ajo (që thotë) është vetëm shpallje hyjnore, që i vjen atij.”
“m'u duk mirë edhe mua, pasi i kam njohur përsosmërisht të gjitha gjërat që nga fillimi, të t'i shkruaj me radhë, o i shkëlqyeshmi Teofil,”
“Por të tjerëve u them unë, jo Zoti: Në qoftë se ndonjë vëlla ka një grua që nuk beson dhe ajo pëlqen të banojë me të, le të mos e lërë.”
Muhamedi (ﷺ), profeti i fundit
Myslimanët besojnë në çdo profet nga Ademi deri te Jezusi, dhe te Muhamedi (ﷺ) si i fundit prej tyre. Kurani e quan atë i Dërguari i Allahut (﷾) dhe Vula e Profetëve (i fundit prej tyre). Të krishterët i pranojnë profetët e mëparshëm, por jo atë.
“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”
Namazi, priftërinjtë dhe murgjit
Namazi i myslimanëve është i caktuar: pesë herë në ditë, me të njëjtat fjalë dhe lëvizje kudo. Fytyra vihet në tokë, ashtu siç thotë Mateu se lutej Jezusi. Islami nuk ka hierarki kishtare (shkallë zyrtarësh të kishës) dhe as murgj. Kurani thotë se murgëria (jetesa e veçuar si murg ose murgeshë) u shpik nga njerëzit, nuk u urdhërua nga Allahu (﷾). Profeti (ﷺ) tha se kush largohet nga rruga e tij e agjërimit, e gjumit dhe e martesës, nuk është prej tij. Priftërinjtë katolikë të ritit latin (dega perëndimore e Kishës Katolike) duhet, me përjashtime të rralla, të jenë burra të pamartuar që qëndrojnë në beqari. Megjithatë Pjetri kishte grua.
“Dhe pasi shkoi pak më tutje, ra me fytyrë përdhe dhe lutej duke thënë: O Ati im, në qoftë e mundur, le të largohet prej meje kjo kupë; megjithatë jo si dua unë, por si do ti.”
“Pas tyre Ne çuam të dërguar të tjerë, mandej dërguam Isain, të birin e Merjemes. Ne i dhamë atij Ungjillin, kurse në zemrat e pasuesve të tij mbollëm butësi dhe mëshirë. Sa për murgërinë, Ne nuk ua urdhëruam atë, por ata e shpikën vetë për të arritur kënaqësinë e Allahut. E megjithatë, ata nuk u kujdesën si duhet për të. Kështu, Ne u dhamë besimtarëve të vërtetë prej tyre shpërblimin e merituar, sado që shumë prej tyre janë të pabindur.”
Enes ibn Maliku transmeton se tre burra pyetën për adhurimin e Profetit (ﷺ) dhe e panë adhurimin e tyre si shumë të paktë. Njëri u zotua të falej gjithë natën përgjithmonë, tjetri të agjëronte çdo ditë pa ndërprerje, dhe i treti të rrinte larg grave e të mos martohej kurrë. Profeti u tha se ai i frikësohej Allahut më shumë se ata, megjithatë agjëronte dhe e prishte agjërimin, falej dhe flinte, dhe martohej. Kush largohet nga rruga e tij, tha ai, nuk është prej tij.
“Dhe kur Jezusi hyri në shtëpinë e Pjetrit, pa vjehrrën e tij të shtrirë në shtrat dhe me ethe.”
Çfarë ruan Islami nga Jezusi
Islami nuk i kërkon të krishterit të heqë dorë nga Jezusi. Myslimanët besojnë në lindjen e tij nga virgjëresha, në mrekullitë e tij me lejen e Allahut (﷾) dhe në kthimin e tij para Ditës së Gjykimit. Ajo që Islami nuk e pranon është mësimi që të krishterët ndërtuan mbi të: se ai është Perëndi dhe se gjaku i tij ishte i nevojshëm për faljen.
“Ajo tha: “Zoti im! Qysh do të kem unë fëmijë, kur nuk më ka prekur askush?!” – “Kështu – tha (engjëlli) - Allahu krijon ç’të dojë Vetë. Kur vendos diçka, Ai vetëm thotë për të: “Bëhu!” dhe ajo bëhet.””
“dhe do ta caktojë atë të Dërguar te bijtë e Israilit (të cilëve do t’u thotë): Ju kam sjellë prova nga Zoti juaj (që vërtetojnë Profecinë time): bëj për ju diçka prej balte në formë shpendi, fryj në të e me urdhrin e Allahut ajo bëhet shpend i gjallë; shëroj të verbrit e lindur dhe të lebrosurit dhe i ngjall të vdekurit me lejen e Allahut; ju tregoj çfarë hani dhe çfarë ruani në shtëpitë tuaja. Sigurisht që te të gjitha këto ka prova për ju, nëse jeni besimtarë të vërtetë.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) u betua se i biri i Merjemes së shpejti do të zbresë si sundimtar i drejtë, do ta thyejë kryqin, do ta vrasë derrin dhe do ta heqë xhizjen, dhe se pasuria atëherë do të jetë aq e bollshme sa askush nuk do të pranojë sadaka.
Këndvështrime
Krishterimi kryesor
Krishterimi kryesor mëson se Perëndia është një qenie në tre persona. Ai mban se Jezusi është Perëndia Bir, që vdiq në kryq për mëkatet e botës dhe u ringjall. Mban se të gjithë e trashëgojnë mëkatin e Ademit, se shpëtimi vjen me besim te Krishti dhe se të krishterët nuk janë nën Ligjin e Moisiut.
Pavli mëson se Krishti vdiq për mëkatet tona sipas Shkrimeve.
Kundërpërgjigje
Pavli e shkruan këtë, dhe të krishterët e besojnë. Kurani thotë se Jezusi as nuk u vra, as nuk u kryqëzua, dhe se Allahu (﷾) e ngriti atë pranë Vetes. Te Marku, Jezusi ia fal mëkatet një njeriu shumë kohë para kryqit për të cilin flasin të krishterët. Mateu thotë se turmat “përlëvduan Perëndinë që u kishte dhënë njerëzve një pushtet të tillë”.
Pavli mëson se mëkati dhe vdekja kaluan te të gjithë njerëzit nëpërmjet një njeriu të vetëm, Ademit.
Kundërpërgjigje
Pavli e shkruan këtë. Ezekieli dhe Kurani të dy thonë se askush nuk e mban mëkatin e tjetrit. Ademi u pendua, dhe Allahu (﷾) e fali, pa asnjë flijim.
Pavli u thotë të krishterëve se nuk janë nën ligj, por nën hir.
Kundërpërgjigje
Pavli e shkruan këtë për të krishterët. Jezusi te Mateu thotë se as shkronja më e vogël e Ligjit nuk do të kalojë. Një njeriu që e pyeti për jetën e përjetshme, ai i tha të zbatonte urdhërimet. Në Islam, vetëm Allahu (﷾) e ndryshon ligjin e Tij, nëpërmjet një profeti që Ai dërgon. Kurani thotë për Profetin e fundit (ﷺ): “do t’ua lejojë të mirat e do t’ua ndalojë të këqijat” (7:157). Pra, urdhërimet qëndrojnë, dhe derri e kamata janë ende të ndaluara.
Pikëpamja islame
Allahu (﷾) është Një. Jezusi është i dërguari i Tij, i shpëtuar nga kryqi dhe i ngritur te Allahu (﷾). Secili përgjigjet për veprat e veta dhe i drejtohet drejtpërdrejt Allahut (﷾) për falje. Për njëshmërinë e Perëndisë, për Ligjin dhe për faljen, shumë nga fjalët e vetë Jezusit mbajnë anën e Kuranit.
Kurani mëson se Allahu (﷾) është Një, pa bir dhe pa të barabartë. Ai ndalon të thuhet ‘Trini’ (fjala arabe do të thotë ‘tre’).
Jezusi e përmendi urdhërimin e parë si “Zoti, Perëndia ynë, është i vetmi Zot”. Ai e quajti Atin të vetmin Perëndi të vërtetë.
Kurani mëson se Jezusi as nuk u vra, as nuk u kryqëzua, por Allahu (﷾) e ngriti pranë Vetes.
Edhe Kurani edhe Ezekieli mësojnë se askush nuk e mban mëkatin e tjetrit.
Te Marku, Jezusi shpall se mëkatet e një njeriu janë falur shumë kohë para kryqit për të cilin flasin të krishterët. Mateu thotë se turmat e lavdëruan Perëndinë që u kishte dhënë njerëzve një pushtet të tillë.
Jezusi te Mateu thotë se Ligji nuk do të kalojë, ndërsa Pavli thotë se të krishterët nuk janë nën të. Të dyja nuk mund të ndiqen njëkohësisht.
Ligji ndalon derrin dhe ndalon huadhënien me kamatë për njerëzit e popullit tënd. Islami i ndalon ende të dyja, ndërsa shumica e kishave i kanë braktisur këto rregulla.
I pyetur si të fitohet jeta e përjetshme, Jezusi u përgjigj: zbato urdhërimet.