Përgjigje e shkurtër
Po. Isaia 42 e paralajmëron Profetin Muhamed (ﷺ). Ai flet për shërbëtorin e zgjedhur të Perëndisë, i cili nuk do të lodhet derisa të ketë vendosur drejtësinë mbi tokë. Pastaj Perëndia thërret për një këngë të re dhe u thërret fshatrave të Kedarit ta ngrenë zërin. Kedari ishte bir i Ismailit, dhe fisi i Profetit (ﷺ), Kurejshët, rrjedh nga Ismaili. Kurani u shpall në arabisht, dhe lexohet me zë në mbarë botën. Kapitulli vazhdon duke thënë se ata që kanë besim te idhujt do të turpërohen. Profeti (ﷺ) i goditi 360 idhujt rreth Qabes dhe urdhëroi të nxirreshin idhujt që ishin brenda saj. Mateu i zbaton vargjet e para për Jezusin, por fjalët e tij nuk kanë ligj për ishujt. Shërbëtori që e solli atë ligj, nga farefisi i Kedarit, ishte Profeti (ﷺ).
Shpjegimi i plotë
Shërbëtori që nuk lodhet
Isaia 42 flet për shërbëtorin e zgjedhur të Perëndisë. “Ai nuk do të lodhet as do të dekurajohet, derisa të ketë vendosur drejtësinë mbi tokë”, dhe “ishujt do të presin ligjin e tij”. Ishujt janë bregdetet e largëta. Profeti (ﷺ) solli një ligj që kombet e morën, dhe idhujt e Arabisë ranë gjatë jetës së tij. Ai nuk mori asnjë pasuri nga suksesi i tij. Kur vdiq, sundimtar i pjesës më të madhe të Arabisë, parzmorja e tij ishte lënë peng te një hebre për elb. Një Sahab, një njeri që e njihte Profetin (ﷺ), e përshkroi atë me fjalë të afërta me këto vargje të para. Ky ishte Abdullah ibn Amri, që e njihte Tevratin, shkrimin e dhënë Musait. Ai tha se Profeti (ﷺ) nuk ishte i ashpër, nuk bërtiste nëpër tregje, dhe se nëpërmjet tij hapen sytë e verbër.
“Ja shërbëtori im, që unë e mbështes; i zgjedhuri im, te i cili shpirti im kënaqet; kam vënë frymën time mbi të: ai do t'u sjellë drejtësinë johebrenjve. Ai nuk do të bërtasë, as do ta ngrejë zërin, as do ta bëjë të dëgjohet zëri i tij në rrugë. Kallamin e thyer nuk do ta këputë dhe fitilin që tymon nuk do ta shuajë: ai do ta sjellë drejtësinë sipas së vërtetës. Ai nuk do të lodhet as do të dekurajohet, derisa të ketë vendosur drejtësinë mbi tokë: dhe ishujt do të presin ligjin e tij.”
Aishja transmeton se kur vdiq Profeti (ﷺ), parzmorja e tij ishte e zotëruar nga një hebre si garanci për tridhjetë masa elbi.
Abdullah ibn Amri tha se Profeti (ﷺ) përshkruhet në Tevrat si dëshmitar, sjellës i lajmeve të mira dhe paralajmërues: jo i ashpër as i vrazhdë, jo dikush që bërtet nëpër tregje, që nuk e shpërblen të keqen me të keqe, por fal, dhe që Allahu nuk do ta merrte derisa nëpërmjet tij të kishte drejtuar një popull të shtrembër, duke hapur sy të verbër, veshë të shurdhër dhe zemra të mbyllura.
Kush ishte Kedari
Bibla përmend vetëm një Kedar: birin e dytë të Ismailit, birit të Ibrahimit nga Haxherja. Perëndia premtoi se edhe Ismaili do të bëhej komb. Vetë Bibla e vendos popullin e Kedarit në Arabi. Ezekieli, një profet i Izraelit, i përmend bashkë “Arabia dhe të gjithë princat e Kedarit”. Gjenealogët arabë, që regjistrojnë linjat familjare, e ndjekin prejardhjen e Profetit (ﷺ) deri te Ismaili. Shumë prej tyre e ndjekin linjën nëpërmjet Kedarit.
“Dhe këta janë emrat e bijve të Ismaelit, sipas emrave të tyre, sipas brezave të tyre: i parëlinduri i Ismaelit, Nebajothi; pastaj Kedari, Adbeeli dhe Mibsami,”
“Por edhe nga biri i shërbëtores do të bëj një komb, sepse është pasardhësi yt.”
“Arabia dhe të gjithë princat e Kedarit tregtonin me ty qengja, desh e cjep: me këto ishin tregtarët e tu.”
Një këngë e re në fshatrat e Kedarit
Isaia thërret për një këngë të re, lavdi nga skajet e tokës dhe një britmë nga majat e maleve. Midis atyre që thirren ta ngrenë zërin, ai përmend një popull: Kedarin, birin e Ismailit. Kurani u zbrit në arabisht, gjuhën e vetë arabëve. Ai iu shpall së pari Profetit (ﷺ) në shpellën e Hirasë, në një mal pranë Mekës. Nuk është poezi, por lexohet në secilin nga pesë namazet e përditshme, nga njëri skaj i tokës në tjetrin. Çdo vit gjatë Haxhit, pelegrinazhit në Mekë, haxhinjtë mblidhen në fushën e Arafatit. Ata e lavdërojnë Allahun (﷾) me zë të lartë, ashtu siç thërret Isaia. Isaia e përmend Kedarin përsëri pranë altarit të Perëndisë. Kopetë e Kedarit dhe deshtë e Nebajothit, dy bijtë e parë të Ismailit, ngjiten të pranuar (Isaia 60:7). Në King James Version, Zanafilla e shkruan Nebaioth si Nebajoth.
“Ja, gjërat e para kanë ndodhur, dhe unë po shpall gjëra të reja; para se të mbijnë, ju bëj t'i dëgjoni. Këndojini ZOTIT një këngë të re dhe lavdinë e tij nga skaji i tokës, ju që zbrisni në det dhe gjithçka që është në të; ishujt dhe banorët e tyre. Le ta ngrenë zërin shkretëtira dhe qytetet e saj, fshatrat ku banon Kedari: le të këndojnë banorët e shkëmbit, le të bërtasin nga maja e maleve. Le t'i japin lavdi ZOTIT dhe le të shpallin lëvdimin e tij në ishuj.”
“Ne e zbritëm këtë Kuran në gjuhën arabe, për ta kuptuar ju.”
“Ne nuk ia kemi mësuar atij (Muhamedit) poezinë e ajo as që është për të. Ky (libër që ka sjellë) është vetëm këshillë dhe një Kuran i qartë,”
“Të gjitha kopetë e Kedarit do të mblidhen pranë teje, deshtë e Nebajothit do të jenë në shërbimin tënd: do të ngjiten të pranuar mbi altarin tim dhe unë do ta përlëvdoj shtëpinë e lavdisë sime.”
“Dhe këta janë emrat e bijve të Ismaelit, sipas emrave të tyre, sipas brezave të tyre: i parëlinduri i Ismaelit, Nebajothi; pastaj Kedari, Adbeeli dhe Mibsami,”
Perëndia e thyen heshtjen e Tij të gjatë
Në vargun 14 Perëndia flet me zërin e vet. Ai ka heshtur për një kohë të gjatë, dhe tani do të bërtasë si një grua që lind. Profetët para Muhamedit (ﷺ) i thirrën të gjithë njerëzit të adhuronin vetëm Allahun (﷾). Megjithatë, pas tyre, ndarja e lavdisë së Allahut (﷾) me të tjerët kthehej vazhdimisht. Nëpërmjet Profetit (ﷺ), nga farefisi i Kedarit, ajo u fshi nga Arabia. Idhujt e Mekës u shkatërruan gjatë vetë jetës së tij. Brenda pak vjetësh adhurimi i idhujve kishte marrë fund në mbarë Arabinë.
“Kam heshtur prej shumë kohësh; kam qëndruar i qetë dhe e kam përmbajtur veten; tani do të bërtas si një grua që lind; do të shkatërroj dhe do të gëlltis njëherësh.”
“Unë jam ZOTI; ky është emri im; dhe lavdinë time nuk do t'ia jap një tjetri, as lëvdimin tim shëmbëlltyrave të gdhendura.”
Abdullahu (ibn Mesudi) transmeton se kur Profeti (ﷺ) hyri në Mekë ditën e çlirimit, rreth Qabes qëndronin 360 idhuj. Ai i goditi me një shkop që kishte në dorë, duke thënë se e vërteta erdhi dhe e kota as nuk do të fillojë përsëri, as nuk do të kthehet.
Errësira bëhet dritë dhe idhujt turpërohen
Isaia thotë se Perëndia do t'i çojë të verbrit nëpër shtigje që nuk i njihnin. Thotë se ata që i quajnë perënditë e tyre shëmbëlltyrat e derdhura do të turpërohen shumë. Kurani thotë se Profeti (ﷺ) u dërgua te një popull të cilit nuk i kishte ardhur asnjë paralajmërues. Ditën kur u mor Meka, ai i goditi me një shkop 360 idhujt rreth Qabes. Qabeja është Shtëpia e Allahut (﷾) në Mekë. Ai recitoi se e vërteta erdhi dhe e pavërteta u shkatërrua, dhe urdhëroi të nxirreshin idhujt që ishin brenda Qabes. Lavdia e Perëndisë nuk u jepet shëmbëlltyrave të gdhendura.
“Do t'i çoj të verbrit nëpër një rrugë që nuk e njihnin; do t'i udhëheq nëpër shtigje që nuk i kanë njohur; do ta bëj errësirën dritë përpara tyre dhe vendet e shtrembra të drejta. Këto gjëra do t'ua bëj dhe nuk do t'i braktis. Do të kthehen prapa dhe do të turpërohen shumë ata që kanë besim te shëmbëlltyrat e gdhendura, që u thonë shëmbëlltyrave të derdhura: Ju jeni perënditë tona.”
“Ata thonë: Ai e ka trilluar atë! Jo, ajo është e Vërteta nga Zoti yt për të paralajmëruar popullin, të cilit para teje nuk i ka ardhur kurrfarë paralajmëruesi, që të shkojë në rrugë të drejtë.”
“që të paralajmërosh një popull, paraardhësit e të cilit nuk ishin të paralajmëruar, prandaj këta janë të pakujdesshëm.”
Abdullah ibn Mes'udi transmeton se kur Profeti (ﷺ) hyri në Mekë në vitin e çlirimit, rreth Qabes qëndronin 360 idhuj. Ai i goditi me një shkop që kishte në dorë, duke recituar Kuranin 17:81, se e vërteta erdhi dhe e pavërteta u shkatërrua, dhe pastaj 34:49, se e vërteta erdhi dhe e pavërteta as nuk mund të fillojë diçka, as ta kthejë.
Ibn Abbasi transmeton se kur Profeti (ﷺ) arriti në Mekë, ai nuk deshi të hynte në Qabe sa kohë që kishte idhuj në të, dhe urdhëroi që të nxirreshin. Vetëm atëherë hyri dhe shpalli madhështinë e Allahut në çdo drejtim.
“Thuaj: “E vërteta erdhi, ndërsa e pavërteta u shkatërrua. Sigurisht, e pavërteta është e paracaktuar të zhduket”!”
“Unë jam ZOTI; ky është emri im; dhe lavdinë time nuk do t'ia jap një tjetri, as lëvdimin tim shëmbëlltyrave të gdhendura.”
| Isaia 42 | Profeti (ﷺ) |
|---|---|
| Nuk do të lodhet derisa të vendosë drejtësinë mbi tokë | Solli një ligj që e morën kombet, dhe idhujt e Arabisë ranë gjatë jetës së tij |
| Jo i ashpër, jo i zhurmshëm nëpër rrugë | Një sahab që e njihte Tevratin e përshkroi me fjalë të afërta me këto |
| Fshatrat e Kedarit e ngrenë zërin | Ai vinte nga vargu i Ismailit, dhe Kurani lexohet me zë në gjithë botën |
| Ata që mbështeten te idhujt turpërohen | Ai i rrëzoi 360 idhujt përreth Qabes |
Shërbëtori që shohin këtu të krishterët
Mateu, një shkrues i Dhiatës së Re, citon fillimin e Isaisë 42 dhe thotë se Jezusi e përmbushi. Të krishterët e lexojnë shërbëtorin e butë që nuk bërtet në rrugë si Jezusin. Citimi i Mateut përfshin vargjet 1 deri 4, me fjalët e tij. Nuk e përfshin “Ai nuk do të lodhet as do të dekurajohet, derisa të ketë vendosur drejtësinë mbi tokë”. Nuk ka as ligj. Aty ku Isaia thotë “ishujt do të presin ligjin e tij”, Mateu ka “në emrin e tij do të shpresojnë johebrenjtë”.
“Ja shërbëtori im që kam zgjedhur, i dashuri im, në të cilin shpirti im është kënaqur. Do të vë Frymën time mbi të dhe ai do t'u shpallë johebrenjve gjyqin. Ai nuk do të grindet, as nuk do të bërtasë, dhe askush nuk do ta dëgjojë zërin e tij nëpër rrugë. Ai nuk do ta thyejë kallamin e shtypur dhe nuk do ta shuajë lirin që nxjerr tym, derisa ta çojë gjyqin në fitore. Dhe në emrin e tij do të shpresojnë johebrenjtë.”
“Ja shërbëtori im, që unë e mbështes; i zgjedhuri im, te i cili shpirti im kënaqet; kam vënë frymën time mbi të: ai do t'u sjellë drejtësinë johebrenjve. Ai nuk do të bërtasë, as do ta ngrejë zërin, as do ta bëjë të dëgjohet zëri i tij në rrugë. Kallamin e thyer nuk do ta këputë dhe fitilin që tymon nuk do ta shuajë: ai do ta sjellë drejtësinë sipas së vërtetës. Ai nuk do të lodhet as do të dekurajohet, derisa të ketë vendosur drejtësinë mbi tokë: dhe ishujt do të presin ligjin e tij.”
Pse nuk i përshtatet Jezusit
Kurani thotë se Jezusi u dërgua si i dërguar te bijtë e Izraelit, duke vërtetuar Ligjin e Musait. Ai vetëm ua lejoi një pjesë të asaj që u ishte ndaluar. Shërbëtori i Isaisë sjell një ligj që e presin ishujt e largët. Islami mëson se Jezusi do të kthehet si sundimtar i drejtë. Por shërbëtori që vendosi drejtësinë mbi tokë dhe solli një ligj që kombet e morën ishte Profeti (ﷺ).
“dhe do ta caktojë atë të Dërguar te bijtë e Israilit (të cilëve do t’u thotë): Ju kam sjellë prova nga Zoti juaj (që vërtetojnë Profecinë time): bëj për ju diçka prej balte në formë shpendi, fryj në të e me urdhrin e Allahut ajo bëhet shpend i gjallë; shëroj të verbrit e lindur dhe të lebrosurit dhe i ngjall të vdekurit me lejen e Allahut; ju tregoj çfarë hani dhe çfarë ruani në shtëpitë tuaja. Sigurisht që te të gjitha këto ka prova për ju, nëse jeni besimtarë të vërtetë.”
“Dhe (kam ardhur te ju) për t’ju vërtetuar Teuratin, që është para meje dhe që t’ju lejoj disa gjëra që i keni pasur të ndaluara. Ju kam sjellë një provë nga Zoti juaj, prandaj kijeni frikë Allahun dhe bindmuni!”
“Pas atyre profetëve, Ne dërguam Isain, të birin e Merjemes, si vërtetues të Teuratit që kishte ardhur para tij. Dhe i dhamë atij Ungjillin, në të cilin ka udhëzim dhe dritë, si përmbushje të asaj që ishte shpallur para tij në Teurat dhe si udhërrëfim e këshillë për ata që i frikësohen Allahut.”
“Ja shërbëtori im, që unë e mbështes; i zgjedhuri im, te i cili shpirti im kënaqet; kam vënë frymën time mbi të: ai do t'u sjellë drejtësinë johebrenjve. Ai nuk do të bërtasë, as do ta ngrejë zërin, as do ta bëjë të dëgjohet zëri i tij në rrugë. Kallamin e thyer nuk do ta këputë dhe fitilin që tymon nuk do ta shuajë: ai do ta sjellë drejtësinë sipas së vërtetës. Ai nuk do të lodhet as do të dekurajohet, derisa të ketë vendosur drejtësinë mbi tokë: dhe ishujt do të presin ligjin e tij.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) u betua se i biri i Merjemes së shpejti do të zbresë mes myslimanëve si sundimtar i drejtë. Ai do ta thyejë kryqin, do ta vrasë derrin dhe do ta heqë xhizjen, dhe pasuria do të jetë aq e bollshme sa askush nuk do ta pranojë. Pastaj Ebu Hurejra recitoi Kuranin 4:159: nuk ka asnjë nga ithtarët e Librit që nuk do të besojë në të para vdekjes së tij.
Varg pas vargu
Mateu 12:18-21 — kapitulli 12, vargu 18-21
“Ja shërbëtori im që kam zgjedhur, i dashuri im, në të cilin shpirti im është kënaqur. Do të vë Frymën time mbi të dhe ai do t'u shpallë johebrenjve gjyqin. Ai nuk do të grindet, as nuk do të bërtasë, dhe askush nuk do ta dëgjojë zërin e tij nëpër rrugë. Ai nuk do ta thyejë kallamin e shtypur dhe nuk do ta shuajë lirin që nxjerr tym, derisa ta çojë gjyqin në fitore. Dhe në emrin e tij do të shpresojnë johebrenjtë.”
Cituar për
Mateu, duke shkruar me frymëzim, e njëson shërbëtorin e Isaisë 42 me Jezusin, prandaj çështja është zgjidhur.
Përgjigjja
Mateu citon vetëm vargjet 1 deri 4, me fjalët e tij. Në vend të “ishujt do të presin ligjin e tij” ai ka “në emrin e tij do të shpresojnë johebrenjtë”. Ai nuk arrin kurrë te kënga e Kedarit apo te turpërimi i idhujtarëve. Një Sahab që e njihte Tevratin e përshkroi Profetin (ﷺ) si të butë dhe që nuk bërtiste nëpër tregje. Ai tha se nëpërmjet tij do të hapeshin sytë e verbër. Shërbëtori i butë i vargjeve të para i përshtatet edhe atij.
Ku përfundon — Përdorimi i Mateut përfshin vetëm fillimin e kapitullit, dhe fjalët e tij nuk kanë ligj për ishujt. Pjesa tjetër përmend Kedarin dhe i turpëron idhujtarët, dhe i përshtatet Profetit (ﷺ).
Isaia 41:8 — Profetët (Nevi'im), kapitulli 41, vargu 8
“Por ti, Izrael, je shërbëtori im, Jakob, që unë kam zgjedhur, pasardhës i Abrahamit, mikut tim.”
Cituar për
Isaia e quan Izraelin me emër “shërbëtori im” (41:8), prandaj shërbëtori i kapitullit 42 është kombi i Izraelit.
Përgjigjja
Më vonë në kapitullin 42 shërbëtori Izrael është i verbër dhe i shurdhër (vargu 19), dhe nuk donte të ecte në rrugët e Perëndisë (vargu 24). Shërbëtori i zgjedhur i vargjeve 1 deri 7 dërgohet për të hapur sytë e verbër, dhe nuk lodhet. Janë dy figura të ndryshme. Vetëm i dyti ka frymën e Perëndisë mbi vete dhe sjell një ligj që e presin ishujt.
Ku përfundon — Shërbëtori i verbër i vargut 19 nuk është shërbëtori i zgjedhur që hap sytë e verbër.
Këndvështrime
Leximi i krishterë
Shërbëtori i Isaisë 42 është Jezusi, siç thotë Mateu. Ai është i butë dhe i qetë, dhe u sjell drejtësi kombeve.
Mateu citon Isainë 42:1-4 dhe thotë se Jezusi e përmbushi.
Kundërpërgjigje
Mateu i citon vërtet vargjet e para, por fjalët e tij nuk kanë ligj. Aty ku ishujt e Isaisë presin ligjin e shërbëtorit, Mateu i ka johebrenjtë që shpresojnë në emrin e tij. Pastaj kapitulli thërret për një këngë të re në fshatrat e Kedarit, birit të Ismailit. Muhamedi (ﷺ) solli një ligj që kombet e morën, dhe populli i tij rrjedh nga Ismaili.
Sjellja e butë e shërbëtorit, që nuk e thyen kallamin e shtypur, i përshtatet shërbesës shëruese të Jezusit.
Kundërpërgjigje
Islami pajtohet se Jezusi ishte i mirë dhe jo mendjemadh (Kurani 19:32). Por i njëjti shërbëtor vendos drejtësinë mbi tokë, sjell një ligj për ishujt dhe lidhet me fshatrat e Kedarit. Një Sahab që e njihte Tevratin e përshkroi edhe Profetin (ﷺ) si të butë.
Hebraike: shërbëtori është Izraeli
Tradita hebraike e lexon shërbëtorin e Isaisë si Izraelin. Në kapitujt rreth kapitullit 42, Isaia e quan Izraelin shërbëtor të Perëndisë herë pas here.
Isaia e quan shërbëtorin Izrael më shumë se një herë: “Por ti, Izrael, shërbëtori Im, Jakob, që të kam zgjedhur”.
Kundërpërgjigje
Isaia e quan vërtet Izraelin shërbëtor të Perëndisë. Dhe në të njëjtin kapitull ai thotë për atë shërbëtor: “Kush është i verbër, përveç shërbëtorit tim? Ose i shurdhër si lajmëtari im që unë dërgova?” Shërbëtori i 42:1-4 nuk është i verbër dhe nuk lodhet. Ai nuk lodhet derisa të ketë vendosur drejtësinë mbi tokë, dhe ishujt presin ligjin e tij. Dhe Isaia e lidh atë këngë të re me fshatrat e Kedarit, një bir i Ismailit.
Pikëpamja islame
Kapitulli tregon drejt Profetit Muhamed (ﷺ). Ai është një shërbëtor nga vendi i Kedarit, që solli një shkrim të ri në arabisht dhe vendosi një ligj mbi tokë. Ai pastroi gjithashtu Qabenë nga idhujt.
Kedari është bir i Ismailit, dhe Bibla premton një komb nga Ismaili ashtu si nga Ishaku.
Isaia e lidh këngën e re të lavdërimit me fshatrat e Kedarit. Dhe Kurani u shpall në arabisht, gjuhën e vetë arabëve.
Shërbëtori nuk do të lodhet derisa të ketë vendosur drejtësinë mbi tokë. Dhe ishujt, vendet e largëta, presin ligjin e tij.
Kurani thotë se Jezusi u dërgua te bijtë e Izraelit. Por shërbëtori i Isaisë sjell një ligj për ishujt e largët.
Kur u mor Meka, Profeti (ﷺ) i goditi me një shkop 360 idhujt rreth Qabes. Ai urdhëroi të nxirreshin idhujt që ishin brenda saj.
Te Isaia 42:14, Perëndia e thyen një heshtje të gjatë me një britmë të papritur. Kjo i përshtatet fundit të papritur të adhurimit të idhujve në Arabi.
Pastrimi i Qabes nga idhujt përputhet me turpin që Isaia u paralajmëron atyre që kanë besim te shëmbëlltyrat e gdhendura.
Kurani thotë se Profeti (ﷺ) u dërgua për të paralajmëruar një popull që nuk kishte marrë asnjë paralajmërues para tij.