A është Shema hebraike (Ligji i Përtërirë 6:4) e njëjtë me ‘nuk ka zot tjetër përveç Allahut’?

“DËGJO, O IZRAEL: ZOTI ËSHTË PERËNDIA YNË, ZOTI ËSHTË NJË.”

Halakha për rendin e Shemasë. Rabi Jehoshua ben Korhah, një i urtë i shekullit të 2-të, shpjegon pse Shema (Ligji i Përtërirë 6:4-9) thuhet para pasazhit ‘në qoftë se do t’u bindeni me kujdes urdhërimeve të Mia’ (Ligji i Përtërirë 11:13-21). Kjo bëhet që njeriu të marrë përsipër së pari zgjedhën e mbretërisë së qiellit (ol malkhut shamayim), dhe pas saj zgjedhën e urdhërimeve (ol mitzvot).

Rashi e lexon ‘ZOTI, Perëndia ynë, ZOTI është një’ në dy hapa. ZOTI është Perëndia ynë tani, dhe ende jo Perëndia i kombeve të tjera; në të ardhmen Ai do të jetë ZOTI i vetëm i të gjithëve. Ai sjell Sofonian 3:9, se të gjithë popujt do ta thërrasin emrin e ZOTIT, dhe Zakarian 14:9, se në atë ditë ZOTI do të jetë Një dhe emri i Tij një. E drejton lexuesin te Sifre.

“Sepse atëherë do t’u kthej popujve një gjuhë të pastër, që të gjithë ta thërrasin emrin e ZOTIT, për t’i shërbyer Atij me një zemër.”

“Dhe ZOTI do të jetë Mbret mbi gjithë tokën; në atë ditë ZOTI do të jetë Një dhe emri i Tij një.”

“Kthehuni nga Unë dhe shpëtoni, të gjitha skajet e tokës; sepse Unë jam Perëndia dhe nuk ka tjetër.”

“Ju jeni dëshmitarët e Mi, thotë ZOTI, dhe shërbëtori Im që kam zgjedhur; që ta dini dhe të më besoni dhe të kuptoni se Unë jam Ai; para Meje nuk u formua asnjë perëndi, as pas Meje nuk do të ketë. Unë, pikërisht Unë, jam ZOTI; dhe përveç Meje nuk ka shpëtimtar.”

“Kështu thotë ZOTI, Mbreti i Izraelit, dhe Shpëtimtari i tij, ZOTI i ushtrive: Unë jam i pari dhe Unë jam i fundit, dhe përveç Meje nuk ka Perëndi.”

“Unë jam ZOTI dhe nuk ka tjetër, përveç Meje nuk ka Perëndi; Unë të kam ngjeshur, ndonëse ti nuk më ke njohur;”

“Shpallni dhe sillini afër, po, le të këshillohen bashkë: Kush e ka njoftuar këtë që në kohët e lashta dhe e ka shpallur që moti? A nuk jam Unë, ZOTI? Dhe nuk ka Perëndi tjetër përveç Meje, një Perëndi i drejtë dhe Shpëtimtar; nuk ka asnjë përveç Meje.”

“Sepse kush është Perëndi, përveç ZOTIT? Dhe kush është Shkëmb, përveç Perëndisë sonë?”

Shema arabe e Saadias, e shtypur me shkronja hebraike: i'lem Al Isra'il enne Allah rabbuna Allah el-uahid, “Dijeni, o populli i Izraelit, se Allahu, Zoti ynë, është Allahu, i Vetmi”. Emri hyjnor YHWH përkthehet Allah të dyja herët; ‘Perëndia ynë’ (Eloheinu) përkthehet rabbuna, ‘Zoti ynë’. Diku tjetër Saadia edhe Elohim e përkthen Allah (Zanafilla 1:1; Eksodi 6:2). Redaktori vëren se dorëshkrimi nga Jemeni dhe Poliglota e Londrës lexojnë i'lem (‘dije’), ndërsa botimi i Kostandinopojës i vitit 1546 lexon isma' (‘dëgjo’). Vargu pasues fillon me ue-ahbib Allah rabbeke, ‘dhe duaje Allahun, Zotin tënd’.

Aty ku hebraishtja e ka Perëndinë që i thotë Moisiut ‘Unë jam ZOTI’ (ani YHWH), Saadia shkruan ana Allah, “Unë jam Allahu”. Në vargun pasues Perëndia thotë se iu shfaq Abrahamit, Isakut dhe Jakobit si i Fuqishmi, i Mjaftueshmi (për El Shaddai), “por emrin Tim Allah vetëm nuk ua bëra të njohur” (wa-ismi Allah faqat lam u'arrifhum). Vetë emri YHWH përkthehet Allah.

I pari nga Dhjetë Urdhërimet, ‘Unë jam ZOTI, Perëndia yt, që të nxori nga vendi i Egjiptit’, në arabishten e Saadias shkruhet ana Allah rabbuka alladhi akhrajtuka min balad Misr: “Unë jam Allahu, Zoti yt, që të nxori nga vendi i Egjiptit”.

Obadias, një të kthyeri në fenë hebraike, mësuesi i tij i kishte thënë se myslimanët janë idhujtarë, sepse gurët që hedhin në vendin e tyre të adhurimit janë për Merkolisin, një idhull të lashtë. Maimonidi përgjigjet se këta ismailitë nuk janë fare idhujtarë (einam ovdei avodah zarah kelal): idhujtaria tashmë është prerë nga gojët dhe zemrat e tyre, dhe ata e shpallin njëshmërinë e Perëndisë ashtu siç duhet, një njëshmëri pa të meta (yihud ka-ra'uy, yihud she-ein bo dofi). Ai shton menjëherë se, ndonëse ata gënjejnë për hebrenjtë, duke thënë se hebrenjtë thonë se Perëndia ka një bir, hebrenjtë nuk do të gënjejnë për ta dhe nuk do t’i quajnë idhujtarë. Ai pranon se dikush mund ta quajë Shtëpinë që ata nderojnë shtëpi idhujtarie, dhe pyet: e çfarë pastaj? Ata që përkulen drejt saj sot i kanë zemrat vetëm drejt Qiellit, siç thotë Talmudi për një njeri që përkulet para shtëpisë së një idhulli duke menduar se është sinagogë (Sanhedrin 61b). Të gjithë këta ismailitë sot, fëmijë dhe gra (taf ve-nashim), janë të lirë nga idhujtaria. Gabimi dhe marrëzia e tyre në çështje të tjera nuk mund të shkruhen, për shkak të mëkatarëve dhe të ligjve të Izraelit, por në njëshmërinë e Perëndisë ata nuk kanë fare gabim. Ai pranon se disa praktika myslimane (përkulja në namaz, gurët e hedhur, koka e zbuluar, rroba e paqepur) u ngjajnë riteve të tri kulteve të vjetra pagane të atij vendi, dhe se këto rite e kanë rrënjën në idhujtari. Por myslimanët, raporton ai, thonë se gurët i hedhin kundër Shejtanit, dhe asgjë prej kësaj nuk bëhet për idhujtari, as me gojë, as me zemër. Ai e qorton mësuesin sepse turpëroi një të kthyer. E lavdëron Obadian sepse e kuptoi se të gjitha fetë e tjera janë vjedhur nga ajo e Izraelit (genuvot), njëra duke shtuar, njëra duke hequr, njëra duke ndryshuar.

Halakha 4 në tekstin e pacensuruar. Një mbret nga linja e Davidit që studion Tevratin dhe zbaton urdhërimet, e detyron Izraelin të ecë në to dhe lufton luftërat e ZOTIT, mendohet se është Mesia. Nëse ia del, e rindërton Tempullin në vendin e tij dhe i mbledh të mërguarit e Izraelit, ai është me siguri Mesia; tekstet e shtypura nga Mechon Mamre dhe Wikisource i Sefaria-s shtojnë se ai i mund të gjitha kombet përreth tij. Nëse nuk ia del, ose vritet, ai me siguri nuk është ai që premtoi Tevrati: ai është si mbretërit e denjë të linjës së Davidit që vdiqën, dhe Perëndia e ngriti vetëm për t'i vënë në provë të shumtët (Danieli 11:35). Pastaj Maimonidi shkruan për Jeshua ha-Notzrin (Jezusin Nazareas), që imagjinoi se do të ishte Mesia dhe u vra nga gjykata (nehrag be-veit din). Ia zbaton atij Danielin 11:14. Profetët, thotë ai, paralajmëruan një Mesi që do ta shpëtonte Izraelin, do t'i mblidhte të mërguarit e tij dhe do t'i forconte urdhërimet e tij; Jezusi bëri që Izraeli të shkatërrohej me shpatë dhe të shpërndahej, bëri që Tevrati të ndryshohej (le-hachalif ha-Torah), dhe e çoi pjesën më të madhe të botës të adhuronte një perëndi përveç ZOTIT. Pastaj thotë se të gjitha çështjet e Jezusit Nazareas dhe të ismailitit që erdhi pas tij shërbejnë vetëm për t'ia përgatitur rrugën Mbretit Mesi, dhe për ta ndrequr gjithë botën që t'i shërbejë ZOTIT bashkërisht, duke cituar Sofonian 3:9. Përmes tyre bota është mbushur me fjalë për Mesinë, Tevratin dhe urdhërimet, të përhapura deri në ishuj të largët dhe te shumë popuj. Ata popuj debatojnë për urdhërimet. Disa thonë se ishin të vërteta, por kanë rënë në këtë kohë dhe nuk ishin për të gjithë brezat; të tjerë thonë se mbajnë kuptime të fshehura, jo kuptimin e tyre të drejtpërdrejtë, dhe se Mesia ka ardhur tashmë dhe i ka zbuluar. Kur të vijë Mesia i vërtetë, ata popuj do ta dinë se etërit e tyre trashëguan gënjeshtër dhe se profetët dhe etërit e tyre i mashtruan. Botimet e shtypura u censuruan. Në Sefaria (hebraishtja Torat Emet) pretenduesi i dështuar është 11:5 dhe rreshtat për Jezusin dhe ismailitin janë 11:6-9; shtresa e Sefaria-s me pjesët e hequra nga censura, e rifutur, i shënon 11:5-9 si të prera. Anglishtja e Soloweyczik-ut e vitit 1863 e mban 11:5, por jo emrat, gjykatën, Tevratin e ndryshuar, perëndinë tjetër apo profetët mashtrues.

“Me të vërtetë, Unë jam Allahu, s’ka zot tjetër përveç Meje, prandaj, vetëm Mua më adhuro dhe kryej faljen për të më kujtuar Mua!”

“Ne nuk kemi nisur asnjë të dërguar para teje, që të mos i kemi shpallur se: “S’ka zot tjetër përveç Meje, andaj më adhuroni (vetëm) Mua!””

“Thuaj: “Ai është Allahu, Një dhe i Vetëm! Allahu është Absoluti, të Cilit i përgjërohet gjithçka në amshim. Ai as nuk lind, as nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë (a i krahasueshëm) me Atë!””

“Diskutoni me ithtarët e Librit vetëm me mënyrën më të mirë, por jo me keqbërësit e tjerë. Dhe thoni: “Ne besojmë në atë që na është zbritur neve dhe në atë që ju është zbritur juve. Zoti ynë dhe Zoti juaj është një - dhe ne Atij i nënshtrohemi si myslimanë”.”

“Thuaj: “O ithtarët e Librit, ejani të biem në një fjalë të përbashkët mes nesh dhe jush: se do të adhurojmë vetëm Allahun, se nuk do t’i shoqërojmë Atij asgjë (në adhurim) dhe se nuk do ta mbajmë për zot njëri-tjetrin, në vend të Allahut!” Nëse ata nuk pranojnë, atëherë thuaju: “Dëshmoni se ne i jemi nënshtruar Allahut!””

“A ishit ju të pranishëm kur Jakubit iu afrua vdekja dhe i pyeti të bijtë: “Çfarë do të adhuroni pas meje?” - Ata u përgjigjën: “Ne do të adhurojmë Zotin tënd, që është edhe Zoti i etërve të tu: Ibrahimit, Ismailit dhe Is’hakut, një Zot të vetëm. Ne Atij i nënshtrohemi!””

“Do t'u ngre atyre një profet nga mesi i vëllezërve të tyre, si ti; do t'i vë fjalët e Mia në gojë dhe ai do t'u thotë atyre gjithçka që do t'i urdhëroj. Dhe do të ndodhë që kushdo që nuk do t'i dëgjojë fjalët e Mia që ai do të thotë në emrin Tim, Unë do t'i kërkoj llogari.”

“Një profet do të të ngrejë ZOTI, Perëndia yt, nga mesi yt, nga vëllezërit e tu, si unë; atë do ta dëgjoni;”

“Dhe urdhëroje popullin, duke thënë: Ju do të kaloni nëpër kufirin e vëllezërve tuaj, bijve të Esaut, që banojnë në Seir; dhe ata do të kenë frikë prej jush; prandaj ruhuni mirë;”

“Thoni: “Ne besojmë në Allahun, në atë që na është shpallur neve (Kuranin), në atë që i është shpallur Ibrahimit, Ismailit, Is’hakut, Jakubit dhe Esbatëve (bijve të Jakubit), në atë që i është dhënë Musait e Isait dhe në atë që u është dhënë profetëve nga Zoti i tyre. Ne nuk bëjmë kurrfarë dallimi midis tyre dhe vetëm Allahut i përulemi”.”