A është Gita fjala e vetë Krishnës?

“Dita kur Krishna të jetë larguar nga toka do të jetë e para e epokës Kali, kohëzgjatjen e së cilës do ta dëgjosh; ajo do të vazhdojë 360.000 vjet të vdekatarëve.”

Në shënimet e tij për kapitullin e parë, Burgess shpjegon se Surja Siddhanta, një traktat klasik hindu i astronomisë, dhe traktatet që ndjekin metodën e tij i llogaritin të gjitha nga fillimi i epokës së tanishme, Kali jugës. Ata e vendosin atë fillim në mesnatë në meridianin e Uxhainit, midis 17 dhe 18 shkurtit të vitit 3102 p.e.s.

“Vjasa e kreu përpilimin e Bharatës, pa episodet, fillimisht në njëzet e katër mijë vargje; dhe vetëm kaq quhet nga të diturit Bharata.”

“Pas kësaj ai kreu një përpilim tjetër, që përbëhej nga gjashtëqind mijë vargje. Prej tyre, tre milionë njihen në botën e Devave; një milion e pesëqind mijë në botën e Pitrive; një milion e katërqind mijë ndër Gandharvat, dhe njëqind mijë në viset e njerëzimit.”

V. S. Sukthankar, dijetari indian që udhëhoqi botimin kritik të Mahabharatës në Institutin Bhandarkar për Kërkime Orientale në Puna, shkruan se teksti i epikës ishte i rrjedhshëm që nga fillimi. Fillimisht u recitua lirshëm nga kujtesa, aq besnikërisht sa mundte çdo recitues. Sauti, që e recitoi përsëri, e kishte dëgjuar vetëm një herë, në atë recitim të parë. Masat e rrepta mbrojtëse të përdorura për tekstet vedike nuk ekzistuan kurrë, me sa dihet, për epikat. Vetë tradita, vëren ai, thotë se pesë nxënësit e Vjasës botuan pesë versione të veçanta. Ai arrin në përfundimin se është e kotë të mendosh për rindërtimin e tekstit në formën e tij fjalë për fjalë origjinale. Botimi mund të synojë vetëm formën më të vjetër të tekstit që lejojnë dorëshkrimet.

V. S. Sukthankar, dijetari indian që udhëhoqi botimin kritik të Mahabharatës në Institutin Bhandarkar për Kërkime Orientale në Puna, shkruan se teksti i epikës ishte i rrjedhshëm që nga fillimi. Fillimisht u recitua lirshëm nga kujtesa, aq besnikërisht sa mundte çdo recitues. Sauti, që e recitoi përsëri, e kishte dëgjuar vetëm një herë, në atë recitim të parë. Masat e rrepta mbrojtëse të përdorura për tekstet vedike nuk ekzistuan kurrë, me sa dihet, për epikat. Vetë tradita, vëren ai, thotë se pesë nxënësit e Vjasës botuan pesë versione të veçanta. Ai arrin në përfundimin se është e kotë të mendosh për rindërtimin e tekstit në formën e tij fjalë për fjalë origjinale. Botimi mund të synojë vetëm formën më të vjetër të tekstit që lejojnë dorëshkrimet.

“Ripunimi i epikës me Krishnën si gjithë-perëndi, ndërhyrja e masave të lëndës didaktike, shtimi i materialit puranik të vjetër dhe të ri; shumëfishimi i bëmave, 200 p.e.s. deri në 100-200 e.s.”

“Në rastin e këtyre datave më të sakta ka vetëm probabilitet të arsyeshëm. Ato janë dhe duhet të jenë të përkohshme derisa të dimë më shumë se sa dimë tani.”

“Këtë (sistem) të përjetshëm përkushtimi ia shpalla diellit, dielli ia shpalli Manut, dhe Manu ia kumtoi Ikshvakut. Duke ardhur kështu shkallë-shkallë, ai u bë i njohur për mbretërit e urtë. Por, o tmerr i armiqve (të tu)! ai përkushtim humbi për botën nga kalimi i gjatë i kohës.”

“Sigurisht, Ne e kemi shpallur Kuranin dhe, sigurisht, Ne do ta ruajmë atë.”

Zejd ibn Thabiti transmeton se pasi u vranë në Jemame shumë nga ata që e dinin Kuranin përmendësh, Ebu Bekri i kërkoi ta mblidhte Kuranin në një vëllim të vetëm, duke i kujtuar se ai e shkruante shpalljen për të Dërguarin e Allahut. Zejdi e mblodhi nga copa të shkruara dhe nga kujtesa e njerëzve, dhe kopja e përfunduar kaloi nga Ebu Bekri te Omeri e pastaj te Hafsa.

Enesi transmeton se Hudhejfe ibn el-Jemani, i shqetësuar se si ushtarët e Sirisë dhe të Irakut ndryshonin në leximin e Kuranit, e nxiti Othmanin ta shpëtonte umetin para se të ndahej për Librin e tij ashtu siç ishin ndarë hebrenjtë dhe të krishterët. Othmani i mori hua fletët e mbledhura që i ruante Hafsa, urdhëroi Zejd ibn Thabitin dhe tre burra nga Kurejshët t'i kopjonin, duke u thënë të treve se kudo që të ndryshonin me Zejdin, të shkruanin në dialektin e Kurejshëve, në të cilin zbriti Kurani, ia ktheu fletët asaj, dërgoi nga një kopje në çdo krahinë dhe urdhëroi që të gjitha materialet e tjera të shkruara kuranore të digjeshin.

Dy fletë pergamene që mbartin pjesë të sureve 18 deri në 20 me shkrimin e hershëm hixhazi. Në vitin 2015 Njësia e Përshpejtuesit Radiokarbonik të Oksfordit e dati pergamenën midis viteve 568 dhe 645 e.s., me probabilitet 95,4 për qind, një hapësirë kohe që përfshin jetën e Profetit (ﷺ) (rreth 570-632). Përveç disa pikave të vogla drejtshkrimi, teksti në fletë është teksti i atyre sureve ashtu siç i ka Kurani sot.

Një historian i fesë nga Harvardi studion se si shkrimet e shenjta jetojnë në të folur dhe në kujtesë. Në pjesën me titull “An Arabic Reciting: Qur'an as Spoken Book” (‘Një recitim arab: Kurani si libër i folur’), ai e përshkruan Kuranin mbi të gjitha si një shkrim të recituar, emri i të cilit do të thotë recitim, të mësuar përmendësh dhe të dëgjuar me zë më shumë se të lexuar në heshtje.

“Sigurisht, Ne e kemi shpallur Kuranin dhe, sigurisht, Ne do ta ruajmë atë.”

“Çdo populli Ne i çuam një të dërguar (që u thoshte): “Adhuroni Allahun dhe shmangni idhujt!” Disa prej tyre Allahu i shpuri në rrugë të drejtë e disa e merituan të mbeten në humbje. Andaj, udhëtoni nëpër botë të shihni se si ishte fundi i përgënjeshtruesve!”

“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”

“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”

“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”