Përgjigje e shkurtër
Jo, dhe myslimanët nuk duhet të argumentojnë se është. Sikët besojnë se feja e tyre është shpallje më vete, jo një përzierje e dy të tjerave. Një himn i Guru Arxhanit, shkruar mbi një temë të Kabirit, thotë se ai nuk është as hindu, as mysliman. I njëjti himn heq dorë nga agjërimi i Ramazanit, nga haxhi në Mekë dhe nga namazi mysliman. Heq dorë edhe nga adhurimi dhe pelegrinazhi hindu, ndaj nuk mund të lexohet si gjysmë-Islam. Islami nuk e gjykon asnjë libër, as Kuranin, duke hamendësuar nga erdhën fjalët e tij. Ai pyet nëse libri është nga Allahu (﷾), dhe Kurani ju fton ta provoni.
Shpjegimi i plotë
Himni i Guru Arxhanit në Ang 1136, i plotë
Sikizmi (sikët thonë edhe Sikhi) ka një shkrim, Guru Granth Sahibin, të cilin sikët e nderojnë si Gurunë e tyre të gjallë. Faqet e tij quhen Ang. Guru Arxhani, Guruja i pestë, përpiloi botimin e tij të parë, Adi Granthin. Në Ang 1136, në ragën (mënyrën muzikore) Bhairao, qëndron një himn i Guru Arxhanit, me titullin Mahala 5 (Guruja i pestë). Macauliffe, në përkthimin e tij anglisht (Oxford, 1909), thotë se ai u shkrua mbi një temë të Kabirit, dhe himni mbyllet me emrin e Kabirit. Përkthimi i tij i gjithë himnit tregohet më poshtë. Ai që flet nuk mban agjërimin e Ramazanit dhe nuk shkon në haxh në Mekë (Makka në drejtshkrimin e Macauliffe). Nuk falet si myslimanët. As nuk adhuron si hindutë dhe nuk shkon në vendet e shenjta të hinduve. Thotë se nuk është as hindu, as mysliman. Sipas fjalëve të himnit, shpirti dhe trupi i përkasin Perëndisë, qoftë i quajtur Allah (﷾) apo Ram.
“Unë nuk mbaj agjërim, as nuk e kremtoj Ramazanin: i shërbej Atij që do të më ruajë në orën e fundit. Zoti i vetëm i tokës është Perëndia im, i Cili i gjykon edhe hindutë edhe myslimanët. Nuk shkoj në haxh në Mekë, as nuk adhuroj në vendet e shenjta të hinduve. I shërbej Perëndisë së vetëm dhe askujt tjetër. As nuk adhuroj si hindutë, as nuk falem si myslimanët. E marr Perëndinë pa formë në zemrën time, dhe atje i përkulem Atij. Unë nuk jam as hindu, as mysliman. Shpirti dhe trupi i përkasin Perëndisë, qoftë i quajtur Allah apo Ram. Kabiri e ka mbajtur këtë ligjëratë. Kur takoj një guru apo pir të vërtetë, e njoh Zotërinë tim.”
| Riti | Mysliman | Hindu |
|---|---|---|
| Lutja dhe adhurimi | ||
| Pelegrinazhi | ||
| Emri |
- I lënë mënjanë
Nuk e mban agjërimin e Ramazanit, dhe thotë se nuk është as hindu, as mysliman.
Sikët thonë se feja e tyre është më vete
Sikët nuk e përshkruajnë mësimin e Guru Nanakut (sikët thonë Guru Nanak Dev Xhi) si përzierje të dy feve. Ata besojnë se fjala i erdhi atij nga Perëndia. Në Ang 722 ai thotë: “Ashtu si më vjen fjala e Zotit, ashtu e bëj të njohur”. Guru Arxhani thotë në Ang 628 se bani, himni, erdhi nga Zoti i Parë. Historiani J. S. Grewal shkruan se Guru Nanaku pohon miratim hyjnor për mesazhin e tij dhe origjinalitet të plotë për besimin e tij. Grewal shton se nuk duhet të besosh në shpallje për të parë se kjo është ajo që pohon Guru Nanaku.
“Ashtu si më vjen fjala e Zotit, ashtu e bëj të njohur, o Lalo”
Në një himn Sorath, Guru Arxhani, Guru i pestë, thotë se bani (himni, Fjala) erdhi nga Zoti i Parë, dhe se ai i largon të gjitha ankthet. Sikët e citojnë shpesh këtë varg për mësimin se Gurbani vjen nga Perëndia.
Grewal, një historian i sikëve, shqyrton veprën e W. H. McLeod-it. Ai tregon se McLeod, te Guru Nanak and the Sikh Religion (1968), mendonte se Guru Nanaku i quante besimet hindu dhe islame thelbësisht të gabuara dhe se feja e tij nuk është një sintezë e besimeve hindu dhe islame, por e quajti gjithashtu modelin që ai vendosi një ripunim të sintezës sant. Grewal pajtohet se Guru Nanaku i trajton traditat brahmanike, asketike dhe islame si asnjërën prej tyre me autoritet. Ai përgjigjet se McLeod i anashkalon vetë deklaratat e Guru Nanakut për miratimin hyjnor: nuk duhet të besosh në shpallje për të parë se Guru Nanaku pohon origjinalitet të plotë për besimin e tij.
Çfarë thonë historianët për origjinën
W. H. McLeod, një historian kryesor perëndimor i sikëve, nuk e quajti Sikizmin përzierje të besimeve hindu dhe islame. Në studimin e tij të vitit 1968 për Guru Nanakun ai mendonte se Guru Nanaku i quante të dy grupet e besimeve thelbësisht të gabuara. McLeod gjithashtu e vendosi Guru Nanakun në traditën sant, të poetëve-shenjtorë të Indisë veriore, mes të cilëve Kabiri, Ravidasi dhe Nam Devi. Historianë të tjerë, si Grewal, theksojnë vetë pohimin e Guru Nanakut për miratim hyjnor të mesazhit të tij dhe për origjinalitet të plotë. Historianët ende debatojnë për këtë. Islamit nuk i duhet ta zgjidhë debatin. Gjetja e ideve të ngjashme te mësuesit e mëparshëm nuk vendos nëse një libër është nga Allahu (﷾).
Grewal, një historian i sikëve, shqyrton veprën e W. H. McLeod-it. Ai tregon se McLeod, te Guru Nanak and the Sikh Religion (1968), mendonte se Guru Nanaku i quante besimet hindu dhe islame thelbësisht të gabuara dhe se feja e tij nuk është një sintezë e besimeve hindu dhe islame, por e quajti gjithashtu modelin që ai vendosi një ripunim të sintezës sant. Grewal pajtohet se Guru Nanaku i trajton traditat brahmanike, asketike dhe islame si asnjërën prej tyre me autoritet. Ai përgjigjet se McLeod i anashkalon vetë deklaratat e Guru Nanakut për miratimin hyjnor: nuk duhet të besosh në shpallje për të parë se Guru Nanaku pohon origjinalitet të plotë për besimin e tij.
Pse myslimanët nuk duhet ta quajnë përzierje
Ka tri arsye. E para është saktësia: himni më lart heq dorë nga ritet e të dyja feve, dhe sikët e hedhin poshtë këtë etiketë. E dyta është qëndrueshmëria. Mekasit thanë se një njeri po e mësonte Profetin (ﷺ) (16:103), dhe se recitimi i tij ishte përralla të popujve të lashtë të shkruara për të (25:5). Kurani iu përgjigj të parës me një fakt: njeriu që përmendën fliste një gjuhë të huaj, ndërsa Kurani është në gjuhën e qartë arabe (16:103). Të dytës iu përgjigj duke thënë se e shpalli Ai që di fshehtësitë e qiejve dhe të Tokës (25:6). Ai i sfidon gjithashtu ata që thonë se u trillua të sjellin një sure si ai (10:38). Islami i përgjigjet çdo pohimi për burimet e një libri në të njëjtën mënyrë, me fakte dhe një provë, jo me një hamendje. Faqja “A e kopjoi Muhamedi (ﷺ) Kuranin nga Bibla?” jep përgjigjen e plotë. Arsyeja e tretë është se gjetja e ideve të ngjashme te mësuesit e mëparshëm nuk vendos nëse një libër është nga Allahu (﷾).
“Unë nuk mbaj agjërim, as nuk e kremtoj Ramazanin: i shërbej Atij që do të më ruajë në orën e fundit. Zoti i vetëm i tokës është Perëndia im, i Cili i gjykon edhe hindutë edhe myslimanët. Nuk shkoj në haxh në Mekë, as nuk adhuroj në vendet e shenjta të hinduve. I shërbej Perëndisë së vetëm dhe askujt tjetër. As nuk adhuroj si hindutë, as nuk falem si myslimanët. E marr Perëndinë pa formë në zemrën time, dhe atje i përkulem Atij. Unë nuk jam as hindu, as mysliman. Shpirti dhe trupi i përkasin Perëndisë, qoftë i quajtur Allah apo Ram. Kabiri e ka mbajtur këtë ligjëratë. Kur takoj një guru apo pir të vërtetë, e njoh Zotërinë tim.”
“Ne e dimë mirë që ata thonë: “Atë e mëson një njeri”! Por ai për të cilin flasin, flet në gjuhën e të huajve, kurse ky (Kurani) është në gjuhën e qartë arabe.”
“Dhe ata thonë: “Këto janë përralla të popujve të lashtë; të cilat i ka vënë t’i shkruhen e t’i lexohen atij në mëngjes e mbrëmje.””
“Thuaj: “Atë e ka shpallur Ai që di fshehtësitë e qiejve dhe të Tokës. Ai fal shumë dhe është Mëshirues”.”
“Nëse ata thonë: “Ai (Muhamedi) e ka trilluar atë (Kuranin)”, thuaju: “Atëherë, sillni një sure të ngjashme me të dhe thirrni (në ndihmë) kë të mundeni, përveç Allahut, nëse thoni të vërtetën.””
Prova që vendos
Kurani e vë veten para një prove që çdo lexues mund ta zbatojë. Ai thotë se një libër nga dikush tjetër përveç Allahut (﷾) do të kishte shumë kundërthënie. I sfidon gjithashtu ata që dyshojnë të hartojnë një sure si ai. Këto janë pohime që Kurani i bën për veten, dhe Islami i kërkon çdo lexuesi t'ia zbatojë ato Kuranit me kujdes. Faqja “A foli Allahu përmes Guruve sikë?” tregon si duhet shtruar pyetja për origjinën e Guru Granth Sahibit.
“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”
“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”
“Nëse ata thonë: “Ai (Muhamedi) e ka trilluar atë (Kuranin)”, thuaju: “Atëherë, sillni një sure të ngjashme me të dhe thirrni (në ndihmë) kë të mundeni, përveç Allahut, nëse thoni të vërtetën.””
I dërguari i fundit
Përgjigjja e Islamit për një lexues sik është përgjigjja që i jep kujtdo. Peshojeni Kuranin me sfidën e tij, dhe pastaj pyesni kush është i dërguari i fundit. Kurani e quan Muhamedin (ﷺ) Vula e Profetëve, dhe ky është pohimi që duhet shqyrtuar.
“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”
Pesë përgjigje të sqaruara
Guru Granth Sahib, Ang 1136 — Raga Bhairao, Guru Arxhani
“Unë nuk mbaj agjërim, as nuk e kremtoj Ramazanin: i shërbej Atij që do të më ruajë në orën e fundit. Zoti i vetëm i tokës është Perëndia im, i Cili i gjykon edhe hindutë edhe myslimanët. Nuk shkoj në haxh në Mekë, as nuk adhuroj në vendet e shenjta të hinduve. I shërbej Perëndisë së vetëm dhe askujt tjetër. As nuk adhuroj si hindutë, as nuk falem si myslimanët. E marr Perëndinë pa formë në zemrën time, dhe atje i përkulem Atij. Unë nuk jam as hindu, as mysliman. Shpirti dhe trupi i përkasin Perëndisë, qoftë i quajtur Allah apo Ram. Kabiri e ka mbajtur këtë ligjëratë. Kur takoj një guru apo pir të vërtetë, e njoh Zotërinë tim.”
Cituar për
Himni thotë se shpirti dhe trupi i përkasin Perëndisë “qoftë i quajtur Allah apo Ram”, dhe se ai që flet nuk është as hindu, as mysliman. Kjo do të thotë se ai është të dyja, një përzierje.
Përgjigjja
‘As ... as’ i refuzon të dyja etiketat. Rreshti për Allahun (﷾) apo Ramin thotë, me fjalët e vetë himnit, se shpirti dhe trupi i përkasin një Perëndie, sido që të quhet Ai. Pjesa tjetër e himnit heq dorë nga agjërimi i Ramazanit, nga haxhi në Mekë dhe nga namazi mysliman. Heq dorë gjithashtu nga adhurimi hindu dhe nga pelegrinazhi hindu. Një njeri që nuk i mban ritet e asnjërës fe nuk po përshkruan një përzierje të të dyjave.
Ku përfundon — Himni e emërton Perëndinë në dy gjuhë dhe nuk i mban ritet e asnjërës.
Guru Granth Sahib, Ang 1377 — Salok Shejh Feridi, Shejh Feridi
Nga Ang 1377 deri në Ang 1384 Guru Granth Sahibi përmban salokët (dyvargëshat) e Shejh Feridit, një sufi mysliman. Salokë të Guruve janë vendosur mes tyre; një nga Guru Amar Dasi, Guruja i tretë, qëndron në Ang 1378 mes atyre të Feridit.
Cituar për
Kabiri dhe Shejh Feridi, një sufi mysliman, janë në Guru Granth Sahib, ndaj ai është i përbërë nga zëra hindu dhe myslimanë.
Përgjigjja
Ata janë në të, dhe Islami nuk e mohon këtë. Tradita sike thotë se Guru Arxhani ftoi himne dhe zgjodhi mes tyre, dhe disa i ktheu mbrapsht. Salokët e Guruve janë vendosur mes atyre të Feridit, me një të Guru Amar Dasit në Ang 1378. Se kush citohet nuk tregon nga erdhi një mesazh. Kjo është pyetja nëse ai është nga Allahu (﷾).
Ku përfundon — Një libër që mbledh himne që i gjykoi të vërteta nuk tregohet se është përzierje.
W. H. McLeod and Sikh Studies (2010)
Grewal, një historian i sikëve, shqyrton veprën e W. H. McLeod-it. Ai tregon se McLeod, te Guru Nanak and the Sikh Religion (1968), mendonte se Guru Nanaku i quante besimet hindu dhe islame thelbësisht të gabuara dhe se feja e tij nuk është një sintezë e besimeve hindu dhe islame, por e quajti gjithashtu modelin që ai vendosi një ripunim të sintezës sant. Grewal pajtohet se Guru Nanaku i trajton traditat brahmanike, asketike dhe islame si asnjërën prej tyre me autoritet. Ai përgjigjet se McLeod i anashkalon vetë deklaratat e Guru Nanakut për miratimin hyjnor: nuk duhet të besosh në shpallje për të parë se Guru Nanaku pohon origjinalitet të plotë për besimin e tij.
Cituar për
Historianët e vendosin Guru Nanakun në traditën sant, ndaj Sikizmi u rrit nga përkushtimi i mëparshëm indian.
Përgjigjja
Disa historianë, mes tyre McLeod, e vendosin atë në atë mjedis. Të tjerë, si Grewal, theksojnë vetë pohimin e tij për miratim hyjnor dhe origjinalitet. Vetë McLeod mendonte se feja e tij nuk është sintezë e besimeve hindu dhe islame. Islami nuk hyn në atë debat. Gjetja e ideve të ngjashme te mësuesit e mëparshëm nuk vendos nëse një libër është nga Allahu (﷾).
Ku përfundon — Gjetja e ideve të ngjashme te mësuesit e mëparshëm nuk vendos nëse një libër është nga Allahu (﷾).
Kurani 16:103 — Sureja En-Nahl, ajeti 103
“Ne e dimë mirë që ata thonë: “Atë e mëson një njeri”! Por ai për të cilin flasin, flet në gjuhën e të huajve, kurse ky (Kurani) është në gjuhën e qartë arabe.”
Cituar për
Edhe kritikët bëjnë pohime për nga erdhën fjalët e Kuranit. Pse myslimanët të mos bëjnë të njëjtin lloj pohimi për Sikizmin?
Përgjigjja
Mekasit thanë se një njeri po e mësonte Profetin (ﷺ) (16:103) dhe se ai ishte përralla të popujve të lashtë (25:5). Kurani u përgjigj me një fakt, se njeriu që përmendën fliste një gjuhë të huaj ndërsa Kurani është në gjuhën e qartë arabe. U përgjigj me burimin e vet (25:6) dhe me një sfidë për të sjellë një sure si ai (10:38). Nuk u përgjigj me një hamendje. Ndaj myslimanët nuk duhet ta quajnë Sikizmin përzierje. Një ngjashmëri mes librave është vetëm një hamendje për burimet, dhe Islami kërkon një provë.
Ku përfundon — Një ngjashmëri mes librave është hamendje për burimet; prova vendos nëse një libër është nga Allahu (﷾).
Guru Granth Sahib, Ang 722 — Raga Tilang, Guru Nanaku
“Ashtu si më vjen fjala e Zotit, ashtu e bëj të njohur, o Lalo”
Cituar për
Sikët thonë se bani erdhi nga Perëndia, ndaj Islami duhet ta pranojë se Sikizmi është shpallje më vete, siç sollën të dërguarit e mëparshëm.
Përgjigjja
Islami nuk i gjykon zemrat e Guruve. Ai e provon një pohim shpalljeje me një masë për çdo libër. Kurani e vë veten para asaj mase. Thotë se një libër nga dikush tjetër përveç Allahut (﷾) do të kishte shumë kundërthënie, dhe i sfidon dyshuesit të hartojnë një sure si ai. Islami vërtet mëson se çdo popull pati një paralajmërues (35:24). Ai e quan gjithashtu Muhamedin (ﷺ) Vula e Profetëve (33:40), dhe Guru Nanaku erdhi pas tij. Ky pohim peshohet pasi Kurani të jetë provuar. Faqja “A dërgoi Allahu profetë në Indi?” i trajton paralajmëruesit.
Ku përfundon — Pyetja është nëse një libër është nga Allahu (﷾), dhe Kurani jep provën (4:82; 2:23).
Këndvështrime
Mësimi sik
Sikët besojnë se feja e tyre është shpallje më vete. Himni i Guru Arxhanit në Ang 1136 thotë se ai nuk është as hindu, as mysliman, dhe heq dorë nga ritet e të dyjave.
Himni i Guru Arxhanit në Ang 1136 thotë se ai nuk është as hindu, as mysliman, dhe heq dorë nga ritet e të dyja feve. Pra, Sikizmi qëndron më vete nga të dyja.
Kundërpërgjigje
Islami pajtohet se himni nuk e bën Sikizmin gjysmë-Islam. Por të qëndrosh më vete tregon vetëm se një fe është e veçantë. Nëse është nga Allahu (﷾) provohet nga ajo që pohon një libër (4:82; 2:23).
Guru Nanaku dhe Guru Arxhani thonë se bani u erdhi nga Zoti (Ang 722; Ang 628). Pra, feja është shpallje më vete, jo një përzierje.
Kundërpërgjigje
Ky është një pohim, dhe Islami i provon pohimet me një masë për çdo libër. Kurani e vë veten para së njëjtës provë (4:82; 2:23).
Leximi i Sikizmit si ‘përzierje’
Disa lexues thonë se Sikizmi bashkon mësimin hindu dhe atë islam. Ata tregojnë emra për Perëndinë nga të dyja fetë, dhe himnet e Kabirit dhe të Shejh Feridit. Sikët e hedhin poshtë këtë.
Guru Granth Sahibi e quan Perëndinë Allah, Khuda dhe Ram. Pra, thotë argumenti, ai përzien gjuhën e dy feve.
Kundërpërgjigje
Pranohet: ai përdor fjalë për Perëndinë nga të dyja gjuhët, dhe Ang 1136 përmend Allahun (﷾) dhe Ramin. Por i njëjti himn heq dorë nga ritet e të dyja feve. Përdorimi i fjalëve nga dy gjuhë nuk përzien dy fe.
Himnet e Bhagat Kabirit dhe salokët e Shejh Feridit, një sufi mysliman, qëndrojnë në Guru Granth Sahib pranë atyre të vetë Guruve. Pra, thotë argumenti, ai mbledh zëra hindu dhe myslimanë.
Kundërpërgjigje
Pranohet. Por libri mbledh himne që zgjodhi Guru Arxhani, dhe tradita sike thotë se ai disa i ktheu mbrapsht. Himnet e kujt mblidhen nuk tregon nga erdhi mesazhi i tij, që është pyetja nëse ai është nga Allahu (﷾).
Çfarë thonë historianët
Një historian kryesor perëndimor i sikëve, W. H. McLeod, mendonte se feja e Guru Nanakut nuk është sintezë e besimeve hindu dhe islame. Ai e vendosi atë në traditën sant të Indisë veriore, dhe historiani J. S. Grewal përgjigjet se Guru Nanaku pohon miratim hyjnor dhe origjinalitet.
McLeod mendonte se Guru Nanaku i quante besimet hindu dhe islame të gabuara në rrënjë. Pra, feja e tij nuk është përzierje e të dyjave.
McLeod gjithashtu e vendosi Guru Nanakun në traditën sant dhe e quajti mësimin e tij ripunim të sintezës sant, një mendim që Grewal e kundërshton. Grewal përgjigjet se vetë deklaratat e Guru Nanakut pohojnë miratim hyjnor dhe origjinalitet të plotë.
Pikëpamja islame
Myslimanët nuk duhet ta quajnë Sikizmin përzierje. Himni në Ang 1136 heq dorë nga ritet e të dyja feve, dhe sikët e hedhin poshtë etiketën. Islami i përgjigjet çdo pohimi për burimet e një libri me fakte dhe një provë, jo me një hamendje. Pyetja që ka rëndësi është nëse një libër është nga Allahu (﷾), dhe Kurani jep provën.
Himni në Ang 1136 heq dorë njëlloj nga ritet e hinduve dhe të myslimanëve, ndaj nuk mund të lexohet si gjysmë-Islam. Myslimanët nuk duhet të pohojnë se është.
Kurani tregon se dëgjuesit e tij të parë thanë se një njeri po e mësonte Profetin (ﷺ) dhe se ai ishte përralla të popujve të lashtë (16:103; 25:5). Ai përgjigjet me një fakt, me një deklaratë për burimin e vet dhe me një sfidë (16:103; 25:6; 10:38). Islami i përgjigjet kështu çdo pohimi për burimet e një libri, me fakte dhe një provë, jo me një hamendje.
Gjetja e ideve të ngjashme te mësuesit e mëparshëm nuk vendos nëse një libër është nga Allahu (﷾). Kurani thotë se një libër nga dikush tjetër përveç Allahut (﷾) do të kishte shumë kundërthënie, dhe i sfidon dyshuesit të hartojnë një sure si ai.
Kurani e quan Muhamedin (ﷺ) Vula e Profetëve, i fundit prej tyre. Një lexues sik ftohet ta peshojë atë pohim me provën e vetë Kuranit.