Përgjigje e shkurtër
Guru Nanaku thotë se fjala e Zotit i erdhi atij, dhe sikët e nderojnë Guru Granth Sahibin, Gurunë e tyre të gjallë, si atë Fjalë. Islami nuk i gjykon zemrat e Guruve dhe nuk i quan gënjeshtarë, por nuk e llogarit Granthin si shpallje. Arsyeja e tij mbështetet në një pyetje: a është Kurani nga Allahu (﷾)? Kurani fton këdo ta provojë, duke u përpjekur të hartojë një sure si ai (2:23) dhe duke kërkuar kundërthënie në të (4:82). Nëse e kalon provën, fjala e tij se Muhamedi (ﷺ) është profeti i fundit është fjala e Allahut (﷾), dhe asnjë shpallje nuk vjen pas tij. Shpjegimi i plotë e paraqet çdo hap.
Shpjegimi i plotë
Çfarë thonë Gurutë për Fjalën
Guru Nanaku (sikët thonë Guru Nanak Dev Xhi) e fillon një himn në Ang 722 me një rresht për fjalën që i vjen. Himni është në Guru Granth Sahib. Një Ang është një faqe e botimit standard me 1.430 faqe, dhe sikët e nderojnë Guru Granth Sahibin si Gurunë e tyre të gjallë. Himni është vajtimi i tij për pushtimin e Baburit, dhe këtu citohet vetëm rreshti i tij i parë. Guru Arxhani, Guruja i pestë, thotë në Ang 628 se bani (himni, Fjala) erdhi nga Zoti i Parë. Në Ang 966 bardët Satta dhe Balvandi thonë se Guru Nanaku dhe Guru Angadi ndanë një Dritë dhe një rrugë. Sikët e lexojnë këtë si mësimin se një Dritë, një Fjalë, kalon nëpër Gurutë. Ky është pohimi që kjo faqe peshon.
“Ashtu si më vjen fjala e Zotit, ashtu e bëj të njohur, o Lalo”
Në një himn Sorath, Guru Arxhani, Guru i pestë, thotë se bani (himni, Fjala) erdhi nga Zoti i Parë, dhe se ai i largon të gjitha ankthet. Sikët e citojnë shpesh këtë varg për mësimin se Gurbani vjen nga Perëndia.
Në Var-in e tyre në ragën Ramkali, bardët Satta dhe Balvandi thonë për Guru Nanakun dhe Guru Angadin, që fillimisht quhej Lehna, se ata ndanë të njëjtën Dritë dhe të njëjtën rrugë, dhe se Mjeshtri vetëm ndërroi trupin. Sikët e marrin këtë si mësimin se një Dritë, një Fjalë, kalon nëpër të gjithë Gurutë.
Islami i provon pohimet; nuk i gjykon zemrat
Profeti (ﷺ) tha se Allahu (﷾) shikon zemrat dhe veprat. Prandaj myslimanët nuk thonë çfarë kishte në zemër ndonjë Guru. Ata nuk e akuzojnë sinqeritetin e Guruve. Islami pyet për atë që mund të peshojë: çfarë pohon një libër, dhe nëse pohimi qëndron.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha: Allahu nuk shikon fytyrat tuaja as pasurinë tuaj, por shikon zemrat dhe veprat tuaja.
Si e paraqesin veten dy librat
Në Kuran Allahu (﷾) flet në vetën e parë. Ajeti që shtron sfidën flet për atë që “ia kemi zbritur” “robit tonë”. El-Fatiha është një lutje që robi ia thotë Allahut (﷾), dhe Profeti (ﷺ) tregoi se Allahu (﷾) i përgjigjet asaj ajet pas ajeti. Myslimanët besojnë se edhe kjo lutje është fjalë që i dha Ai. Himnet e Guru Granth Sahibit u drejtohen kryesisht Perëndisë nga shkrimtarë me emër. Ata janë Gurutë, Bhagatët (shenjtorët himnet e të cilëve u përfshinë) dhe bardët. Shumë janë të nënshkruara ‘Nanak’, emri që përdorte çdo Guru. Shihni Ang 723 (Guru Nanaku) dhe Ang 628 (Guru Arxhani). Sikët besojnë se shkrimtari është ena e Fjalës. Ky ndryshim nuk e vendos pyetjen vetëm. Ai tregon se librat bëjnë pohime të ndryshme për atë që flet, ndaj çdo pohim duhet peshuar.
“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”
“Me emrin e Allahut, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit! Çdo lavdërim i përket Allahut, Zotit të botëve, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit, Sunduesit të Ditës së Gjykimit. Vetëm Ty të adhurojmë dhe vetëm prej Teje ndihmë kërkojmë. Udhëzona në rrugën e drejtë! Në rrugën e atyre që u ke dhuruar mirësi e jo në të atyre që kanë shkaktuar zemërimin Tënd, as në të atyre që janë të humbur!”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se një namaz pa Ummul-Kuranin (el-Fatihan) është i mangët, dhe se e dëgjoi të thoshte se Allahu i Lartësuar tha: E kam ndarë namazin midis Meje dhe robit Tim në dy gjysma, dhe robi Im do të ketë atë që kërkon. Allahu pastaj i përgjigjet secilit ajet të el-Fatihasë ndërsa robi e thotë: lavdërimit i thotë se robi i Tij e ka lavdëruar, ajetit të mëshirës se e ka lartësuar, dhe ajetit të Ditës së Gjykimit se e ka madhëruar; për ‘Vetëm Ty të adhurojmë dhe vetëm prej Teje ndihmë kërkojmë’ thotë se është midis Tij dhe robit të Tij, dhe për lutjen përmbyllëse për udhëzim se është për robin e Tij, i cili do të ketë atë që kërkon.
Në fund të himnit të tij Tilang për pushtimin e Baburit, Guru Nanaku thotë se pushtuesit do të vijnë në vitin 78 dhe do të largohen në 97, dhe se ai e thotë fjalën e së vërtetës në kohën e saj të duhur. Shënimi i Macauliffe-it (vëll. 1, f. 110) i lexon vitet si Sambat 1578 dhe 1597 (1521 dhe 1540 e.s.), pushtuesit si mogulët, dhe monarkun që largohet si Humajunin.
Në një himn Sorath, Guru Arxhani, Guru i pestë, thotë se bani (himni, Fjala) erdhi nga Zoti i Parë, dhe se ai i largon të gjitha ankthet. Sikët e citojnë shpesh këtë varg për mësimin se Gurbani vjen nga Perëndia.
Pse provat e përgjithshme nuk e vendosin këtu
Disa nga provat në faqen për provimin e një libri të shenjtë mund t'i kalojë Guru Granth Sahibi. Ai thotë se është nga Perëndia, dhe mëson një Krijues. Kjo faqe nuk thotë ndryshe. Kalimi i provave të tilla tregon se një libër mund të jetë nga Perëndia. Nuk tregon se një libër i mëvonshëm mund të shfuqizojë atë që urdhëron një më i hershëm. Në Ang 1136 Guru Arxhani thotë se nuk mban agjërim as Ramazan dhe nuk shkon në haxh në Mekë. Thotë se nuk falet si myslimanët. Macauliffe e titullon himnin ‘shkruar mbi një temë të Kabirit’, dhe ai mbyllet duke përmendur Kabirin. Kurani thotë se Allahu (﷾) urdhëroi namazin, agjërimin dhe Haxhin. Ai pranon se popujt e mëparshëm kishin ligje të ndryshme (5:48). Por thotë se i dërguari i tij u dërgua për gjithë njerëzimin (7:158; 34:28). Pra, nëse Kurani është nga Allahu (﷾), një fjalë e mëvonshme nuk mund t'i shfuqizojë urdhrat e tij për askënd. Pyetja ngushtohet te ajo mbi të cilën Kurani vë gjithçka. Askush nuk mund të hartojë diçka si ai, dhe një libër nga dikush tjetër përveç Allahut (﷾) do të kishte shumë kundërthënie. Faqja për atë që thotë Guru Granth Sahibi për myslimanët e jep Ang 1136 të plotë.
“Unë nuk mbaj agjërim, as nuk e kremtoj Ramazanin: i shërbej Atij që do të më ruajë në orën e fundit. Zoti i vetëm i tokës është Perëndia im, i Cili i gjykon edhe hindutë edhe myslimanët. Nuk shkoj në haxh në Mekë, as nuk adhuroj në vendet e shenjta të hinduve. I shërbej Perëndisë së vetëm dhe askujt tjetër. As nuk adhuroj si hindutë, as nuk falem si myslimanët. E marr Perëndinë pa formë në zemrën time, dhe atje i përkulem Atij. Unë nuk jam as hindu, as mysliman. Shpirti dhe trupi i përkasin Perëndisë, qoftë i quajtur Allah apo Ram. Kabiri e ka mbajtur këtë ligjëratë. Kur takoj një guru apo pir të vërtetë, e njoh Zotërinë tim.”
“Ka vetëm një Perëndi, emri i të Cilit është i vërtetë, Krijuesi, pa frikë dhe pa armiqësi, i pavdekshëm, i palindur, që ekziston vetvetiu”
“Faleni namazin dhe jepeni zekatin! Çfarëdo të mire që të bëni për shpirtin tuaj, do ta gjeni tek Allahu. Në të vërtetë, Ai sheh mirë gjithçka që bëni.”
“O besimtarë! Ju është urdhëruar agjërimi, ashtu si u ishte urdhëruar atyre para jush, që të mund të ruheni nga të këqijat.”
“Në të ka shenja të qarta (që janë): vendi i Ibrahimit (mekami Ibrahim); (fakti që) kush hyn në të është i sigurt; dhe vizita (për haxh) e kësaj Faltoreje (e cila është detyrë) për këdo që ka mundësi ta përballojë rrugën. E kush nuk beson, Allahu nuk ka nevojë për askënd.”
“Ne të kemi zbritur ty (o Muhamed) Librin me të vërtetën, si përmbushës të shkrimeve të mëparshme dhe mbrojtës të tyre. Prandaj gjykoji ata sipas asaj që të ka zbritur Allahu dhe mos ndiq dëshirat e tyre, duke u shmangur kështu nga e Vërteta që të është shpallur. Ne për secilin nga ju kemi sjellë një ligj dhe një rrugë të qartë. Sikur të donte Allahu, do t’ju kishte bërë një popull të vetëm, por Ai kërkon që t’ju provojë në atë që ju ka dhënë, andaj bëni gara për punë të mira! Të gjithë do të ktheheni te Allahu e Ai do t’ju lajmërojë për çështjet, rreth të cilave kishit kundërshti.”
“Thuaj (o Muhamed): “O njerëz, unë jam i Dërguari i Allahut për të gjithë ju, i Atij që i përket sundimi i qiejve dhe i Tokës. Nuk ka zot tjetër të vërtetë veç Atij; Ai jep jetë dhe vdekje, prandaj besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, Profetin që nuk di shkrim e lexim e që beson në Allahun dhe Fjalët e Tij! Shkoni pas tij, që të jeni në rrugën e drejtë!””
“Ne të kemi dërguar ty (o Muhamed) vetëm si sjellës të lajmit të mirë dhe paralajmërues për të gjithë njerëzimin, por shumica e njerëzve nuk dinë.”
“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”
“Thuaj: “Sikur të tuboheshin të gjithë njerëzit dhe xhindet për të hartuar një Kuran të tillë, ata nuk do të mund të hartonin një të ngjashëm me të, madje, edhe sikur ta ndihmonin njëri - tjetrin.””
“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”
Provat që Kurani i vë vetes
Kurani kërkon të provohet, dhe i emërton provat. Ai i thotë kujtdo që dyshon në atë që Allahu (﷾) i shpalli robit të Tij të hartojë një sure (kapitull) si ai (2:23). Thotë se të gjithë njerëzit dhe xhindet (qenie të padukshme) së bashku nuk mund të hartonin diçka të ngjashme me të (17:88). Dhe thotë se një libër nga dikush tjetër përveç Allahut (﷾) do të kishte shumë kundërthënie (4:82). Këto janë pohimet e Kuranit për veten. Islami beson se ai i kalon, dhe faqet për sfidën e Kuranit dhe për kundërthëniet japin provat. Kjo faqe përdor vetëm provat që Kurani i vë vetes, të cilat Islami beson se ai i kalon. Ajo nuk thotë se Guru Granth Sahibi nuk i kalon. Ajo i kërkon lexuesit ta provojë Kuranin së pari, sepse ajo që thotë Kurani për Profetin e fundit varet nga fakti nëse ai është fjala e Allahut (﷾).
“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”
“Thuaj: “Sikur të tuboheshin të gjithë njerëzit dhe xhindet për të hartuar një Kuran të tillë, ata nuk do të mund të hartonin një të ngjashëm me të, madje, edhe sikur ta ndihmonin njëri - tjetrin.””
“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”
Pastaj çfarë thotë Kurani për Profetin e fundit
Vetëm pas asaj prove ajeti i Kuranit për Profetin e fundit ka peshë. Për një lexues sik ai është pikërisht pika në diskutim. Kurani e quan Muhamedin (ﷺ) Vula e Profetëve (33:40) dhe thotë se Allahu (﷾) e ka përsosur fenë (5:3). Profeti (ﷺ) tha se pas tij nuk do të kishte profet. Një sik mund të përgjigjet se Gurutë nuk janë profetë në këtë kuptim. Cilido titull të përdoret, Ang 722 dhe Ang 628 pohojnë një fjalë që vjen nga Perëndia, dhe ky është pohim shpalljeje. Nëse Kurani është nga Allahu (﷾), fjala e tij për fenë e plotësuar vlen për çdo pohim të tillë, nga cilido popull. Kurani thotë gjithashtu se çdo popull pati një paralajmërues (35:24). Ata paralajmërues erdhën para Vulës së Profetëve. Guru Nanaku lindi më 1469 e.s., shumë më vonë, ndaj Islami nuk e llogarit atë mes tyre.
“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”
“Sot jua përsosa fenë tuaj, e plotësova dhuntinë Time ndaj jush dhe zgjodha që Islami të jetë feja juaj.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se izraelitët udhëhiqeshin nga profetët, dhe sa herë që vdiste njëri, një tjetër zinte vendin e tij. Por pas meje nuk do të ketë profet, tha ai; do të ketë halifë, dhe shumë prej tyre.
“Ne të kemi dërguar ty me të Vërtetën, për të sjellë lajme të mira dhe për të paralajmëruar; nuk ka pasur asnjë popull që të mos i ketë ardhur paralajmërues.”
Macauliffe shënon se Guru Nanaku lindi në ditën e tretë të gjysmës së ndritshme të muajit Baisakh në vitin 1526 të erës së Vikramadityas, që ai e jep si 1469 e.s.
Mos gjykoni zemrën e askujt
Allahu (﷾) shikon zemrat dhe veprat, ndaj nuk ngrihet asnjë akuzë kundër sinqeritetit të ndonjë Guruje.
Provoni së pari Kuranin
Sillni një sure si ai. Askush nuk mundi të sjellë diçka si ai. Një libër nga dikush tjetër përveç Allahut (﷾) do të kishte shumë kundërthënie.
Nëse e kalon provën, fjala e tij është e Allahut (﷾)
Atëherë ajo që thotë për Profetin e fundit ka peshë.
Vula e Profetëve
Feja është përsosur, dhe nuk ka profet pas tij.
Ftesa e Islamit
Islami i kërkon një lexuesi sik atë që i kërkon kujtdo. Lexojeni Kuranin në një përkthim që i besoni, dhe pyesni nëse është nga Allahu (﷾). Provojeni sfidën e tij dhe kërkoni kundërthënien që ai thotë se nuk do ta gjeni. Nëse është fjala e Allahut (﷾), atëherë ndjekja e asaj që thotë ai për Profetin (ﷺ) e fundit është rruga për ta ndjekur Atë.
“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”
“A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.”
Rresht pas rreshti
Guru Granth Sahib, Ang 723 — Raga Tilang, Guru Nanaku
Në fund të himnit të tij Tilang për pushtimin e Baburit, Guru Nanaku thotë se pushtuesit do të vijnë në vitin 78 dhe do të largohen në 97, dhe se ai e thotë fjalën e së vërtetës në kohën e saj të duhur. Shënimi i Macauliffe-it (vëll. 1, f. 110) i lexon vitet si Sambat 1578 dhe 1597 (1521 dhe 1540 e.s.), pushtuesit si mogulët, dhe monarkun që largohet si Humajunin.
Cituar për
Guru Granth Sahibi i kalon provat tuaja: thotë se është nga Perëndia, dhe Ang 723 parashikoi kur do të vinin dhe do të iknin mogulët.
Përgjigjja
Islami nuk e kundërshton që sikët e lexojnë rreshtin si parashikim, dhe një ngjarje e parathënë ia vlen të peshohet në çdo libër. Por ajo nuk mund të vendosë mes dy librave kur njëri shfuqizon urdhra që tjetri i dërgoi për gjithë njerëzimin (7:158). Provat e përdorura këtu janë ato të vetë Kuranit: sfida e tij (2:23) dhe thirrja e tij për të kërkuar kundërthënie (4:82). Kjo faqe nuk thotë se Guru Granth Sahibi nuk i kalon.
Ku përfundon — Shenjat si parashikimi ia vlen të peshohen. Por nëse Kurani është fjala e Allahut (﷾), asnjë libër i mëvonshëm nuk mund t'i shfuqizojë urdhrat që ai i dërgoi për gjithë njerëzimin. Pyetja vendimtare është nëse ai është fjala e Tij, dhe ai e fton çdo lexues ta provojë.
Kurani 2:23 — Sureja El-Bekare, ajeti 23
“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”
Cituar për
As Gurbani nuk mund të barazohet, ndaj sfida e Kuranit nuk provon asgjë të veçantë.
Përgjigjja
Islami nuk e kundërshton sa lart e mbajnë sikët Gurbanin. Kurani e bën sfidën e tij provën e vet publike, të shtruar para kundërshtarëve me fjalët e veta (2:23; 17:88). Një pohim që një libër e bën për veten mund ta provojë kushdo. Islami beson se Kurani e ka përballuar.
Ku përfundon — Kurani provohet me sfidën që i vuri vetes, dhe prandaj provohet së pari.
Guru Granth Sahib, Ang 966 — Raga Ramkali, bardët Satta dhe Balvandi
Në Var-in e tyre në ragën Ramkali, bardët Satta dhe Balvandi thonë për Guru Nanakun dhe Guru Angadin, që fillimisht quhej Lehna, se ata ndanë të njëjtën Dritë dhe të njëjtën rrugë, dhe se Mjeshtri vetëm ndërroi trupin. Sikët e marrin këtë si mësimin se një Dritë, një Fjalë, kalon nëpër të gjithë Gurutë.
Cituar për
Gurbani nuk është mesazhi i një profeti. Është Fjala e vetme Hyjnore, e njëjta Dritë në trupat e Guruve, ndaj Vula e Profetëve nuk vlen.
Përgjigjja
Islami nuk e kundërshton si e përshkruajnë sikët njësinë e Guruve. Ai vë një ndryshim pranë saj. Në Kuran Allahu (﷾) i flet në vetën e parë një të dërguari, dhe libri i sfidon lexuesit të barazojnë një sure (2:23; 17:88). Përshkrimi që Kurani i bën vetes vjen me një provë.
Ku përfundon — Dy librat e përshkruajnë prejardhjen e tyre ndryshe, dhe përshkrimi i Kuranit fton një provë. Ndaj Kurani provohet së pari.
Kurani 33:40 — Sureja El-Ahzab, ajeti 40
“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”
Cituar për
Gurutë nuk pohojnë se janë profetë, ndaj Vula e Profetëve nuk vlen për ta.
Përgjigjja
Cilido titull të përdoret, Ang 722 dhe Ang 628 pohojnë një fjalë që vjen nga Perëndia, dhe ky është pohim shpalljeje. Kurani thotë se Allahu (﷾) e përsosi fenë (5:3) dhe e quan Muhamedin (ﷺ) Vula e Profetëve (33:40). Pohimi peshohet kundrejt kësaj, pasi Kurani të jetë provuar.
Ku përfundon — Pohimi është pohim shpalljeje sido që të jetë. Ai peshohet kundrejt fjalës së vetë Kuranit për Profetin e fundit, pasi Kurani të jetë provuar.
Kurani 5:3 — Sureja El-Maide, ajeti 3
“Sot jua përsosa fenë tuaj, e plotësova dhuntinë Time ndaj jush dhe zgjodha që Islami të jetë feja juaj.”
Cituar për
Perëndia nuk është i kufizuar. Nëse u foli popujve të mëparshëm, mund të flasë përsëri, ndaj Kurani nuk mund ta mbyllë derën.
Përgjigjja
Islami nuk thotë se Allahu (﷾) është i kufizuar. Pyetja është çfarë na ka thënë Ai. Kurani thotë se Ai e përsosi fenë (5:3) dhe e quan Muhamedin (ﷺ) Vula e Profetëve (33:40). Ajo dëshmi është fjala e Allahut (﷾) vetëm nëse Kurani është, ndaj Kurani provohet së pari.
Ku përfundon — Çfarë mund të bëjë Allahu (﷾) nuk është në dyshim. Çfarë ka thënë Ai është pyetja, dhe përgjigjja e Kuranit qëndron ose bie me provën e Kuranit.
Kurani 1:1-7 — Sureja El-Fatiha, ajeti 1-7
“Me emrin e Allahut, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit! Çdo lavdërim i përket Allahut, Zotit të botëve, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit, Sunduesit të Ditës së Gjykimit. Vetëm Ty të adhurojmë dhe vetëm prej Teje ndihmë kërkojmë. Udhëzona në rrugën e drejtë! Në rrugën e atyre që u ke dhuruar mirësi e jo në të atyre që kanë shkaktuar zemërimin Tënd, as në të atyre që janë të humbur!”
Cituar për
El-Fatiha është një lutje që i thuhet Perëndisë. Pra, Kurani ka zëra njerëzorë në të, ashtu si Guru Granth Sahibi.
Përgjigjja
Kurani vërtet përmban një lutje që i thuhet Allahut (﷾), dhe myslimanët besojnë se fjalët e saj i dha Ai. Profeti (ﷺ) tregoi se Allahu (﷾) e ndan lutjen mes Vetes dhe robit të Tij dhe i përgjigjet çdo ajeti kur robi e thotë (Muslim 395a). Edhe në lutjen e Kuranit, fjalët besohen se vijnë nga Allahu (﷾).
Ku përfundon — Një lutje brenda Kuranit besohet se është fjalë që dha Allahu (﷾), ndaj nuk e bën librin njerëzor.
Këndvështrime
Sik: bani është Fjala e Perëndisë, e thënë përmes Guruve
Sikët besojnë se Guru Nanaku dhe Gurutë pas tij e shqiptuan Fjalën ashtu si u erdhi nga Perëndia. Guru Granth Sahibi është ajo Fjalë, një Dritë që shkëlqen në dhjetë Guru. Sikët e nderojnë si Gurunë e gjallë.
Guru Nanaku e fillon një himn në Ang 722 me një pohim. Ai thotë se e bën të njohur fjalën e Zotit ashtu si i vjen.
Kundërpërgjigje
Himni e thotë këtë, dhe Islami nuk e kundërshton që Guru Nanaku i kuptoi fjalët e tij kështu. Një pohim i tillë nuk vendos vetvetiu nëse shpallja vazhdoi pas Kuranit. Kurani kërkon të provohet së pari (2:23; 4:82).
Guru Arxhani thotë në Ang 628 se bani erdhi nga Zoti i Parë, ndaj Gurbani është fjala e Perëndisë.
Kundërpërgjigje
Shumë libra thonë se janë nga Perëndia, ndaj vetëm thënia nuk vendos asgjë. Kurani nuk mbështetet vetëm te thënia. Ai shton një sfidë për të hartuar një sure si ai dhe një thirrje për të kërkuar kundërthënie.
Bardët Satta dhe Balvandi thonë se Gurutë ndanë një Dritë dhe një rrugë. Sikët besojnë se Gurbani është një Fjalë e thënë përmes të gjithë atyre, jo mesazhi i një profeti.
Kundërpërgjigje
Islami nuk e kundërshton si e përshkruajnë sikët njësinë e Guruve. Ai bën një pyetje tjetër: çfarë pohon Kurani, dhe a është pohimi i vërtetë? Kurani ofron provën e vet (2:23; 17:88).
Lexuesit sikë e marrin Ang 723 si parashikim. Guru Nanaku thotë se ata do të vinin në vitin 78 dhe do të largoheshin në 97. Macauliffe e lexon këtë si mogulët, dhe si Sambat (kalendari Vikram) 1578 dhe 1597, domethënë 1521 dhe 1540 e.s.
Kundërpërgjigje
Le ta marrim leximin ashtu siç jepet. Një profeci e përmbushur ia vlen të peshohet në çdo libër. Por i dërguari i Kuranit u dërgua për gjithë njerëzimin (7:158), ndaj nëse ai është fjala e Allahut (﷾), asnjë libër i mëvonshëm nuk mund t'i shfuqizojë urdhrat e tij. Prandaj Kurani provohet së pari (2:23; 4:82).
Sipas provave të përgjithshme të një libri të shenjtë, Guru Granth Sahibi i kalon. Ai thotë se është nga Perëndia, dhe mëson një Krijues.
Kundërpërgjigje
Islami nuk thotë se Guru Granth Sahibi nuk i kalon. Por i dërguari i Kuranit u dërgua për gjithë njerëzimin (7:158), dhe Ang 1136 i shfuqizon urdhrat e tij. Ndaj provat vendimtare janë ato të vetë Kuranit: sfida e tij (2:23) dhe thirrja e tij për të kërkuar kundërthënie (4:82).
Pikëpamja islame
Islami nuk i gjykon zemrat e Guruve dhe nuk i quan gënjeshtarë. Ai i provon pohimet, duke filluar me ato të Kuranit, dhe beson se Kurani, i cili i kalon provat që i vë vetes, e plotësoi shkrimin e Allahut (﷾).
Myslimanët besojnë se Allahu (﷾) shikon zemrat, ndaj Islami nuk gjykon nëse një Guru ishte i sinqertë. Ai peshon atë që pohon një libër.
Kurani e paraqet veten si atë që Allahu (﷾) i shpalli robit të Tij. Ai i thotë kujtdo që dyshon të hartojë një sure si ai.
Kurani thotë se një libër nga dikush tjetër përveç Allahut (﷾) do të kishte shumë kundërthënie. Ai e fton lexuesin të kërkojë.
El-Fatiha është një lutje që i thuhet Allahut (﷾), e megjithatë qëndron në Kuran si fjala e Tij. Profeti (ﷺ) tregoi se Allahu (﷾) i përgjigjet çdo ajeti kur robi i Tij e thotë.
Nëse Kurani është nga Allahu (﷾), ai e mbyll vargun e shpalljes. Thotë se Muhamedi (ﷺ) është Vula e Profetëve dhe se feja është përsosur.
Kurani thotë se çdo popull pati një paralajmërues. Të gjithë erdhën para Vulës së Profetëve, ndaj Islami nuk e llogarit Guru Nanakun mes tyre.
Në Ang 1136 Guru Arxhani nuk mban agjërim as Ramazan dhe nuk shkon në haxh në Mekë. Kurani thotë se Allahu (﷾) urdhëroi namazin, agjërimin dhe Haxhin, dhe se i dërguari i tij u dërgua për gjithë njerëzimin. Pra, nëse Kurani është fjala e Allahut (﷾), një himn i mëvonshëm nuk mund t'i shfuqizojë ato urdhra.