A është e drejtë karma?

“Prej tij (d.m.th. Zotit, vjen) fryti (i veprave); sepse (vetëm kjo) është e mundur.”

“Sunduesi i të gjithave, që me radhë kujdeset për krijimin, mbajtjen dhe rithithjen e botës, dhe që i njeh të gjitha dallimet e vendit dhe të kohës, vetëm ai është i aftë t'i sjellë të gjitha ato mënyra shpërblimi që janë në përputhje me meritën e veprimtarëve; veprimet, nga ana tjetër, që kalojnë sapo bëhen, nuk kanë fuqi të sjellin përfundime në ndonjë kohë të ardhshme, sepse asgjë nuk mund të dalë nga asgjëja.”

“Sepse vetëm ai, i Gjithëdijshmi, i Gjithëfuqishmi, më bujari, i cili duke u kënaqur nga flijimet, dhuratat, ofertat dhe të ngjashme, si edhe nga meditimi i devotshëm, është në gjendje t'i dhurojë format e ndryshme të kënaqësisë në këtë botë dhe në botën qiellore, dhe Çlirimin që qëndron në arritjen e një natyre si e tij. Sepse veprimi, që është jo i arsyeshëm dhe kalimtar, nuk është i aftë të sjellë një përfundim të lidhur me një kohë të ardhshme.”

“Xhaimini (mendon) për të njëjtat arsye se merita fetare (është ajo që i sjell frytet e veprimeve).”

“Tani është e qartë se një vepër nuk mund të sjellë një përfundim në ndonjë kohë të ardhshme, përveç nëse, para se të kalojë, lind ndonjë përfundim të padukshëm; ndaj supozojmë se ekziston një përfundim që e quajmë apurva, dhe që mund të shihet ose si një gjendje e padukshme pas veprës ose si një gjendje e padukshme para përfundimit. Kjo hipotezë i heq të gjitha vështirësitë, ndërsa nga ana tjetër është e pamundur që Zoti t'i sjellë përfundimet e veprimeve. Sepse së pari, një shkak i vetëm i njëtrajtshëm nuk mund të shpjegojë një larmi të madhe efektesh; së dyti, Zoti do të duhej të akuzohej për anësi dhe mizori; dhe së treti, nëse vetë vepra nuk do ta sillte frytin e vet, do të ishte e kotë ta kryeje fare. Për të gjitha këto arsye përfundimi buron vetëm nga vepra, qoftë e meritueshme apo jo e meritueshme.”

“Badarajana, megjithatë, mendon të parin (d.m.th. Zotin, si shkakun e fryteve të veprimit), sepse ai përcaktohet si shkaku (i vetë veprimeve).”

“Pabarazia (në shpërndarje) dhe mizoria (Zoti nuk mund të qortohet për to), për shkak se ai merr parasysh (meritën dhe mosmeritën); sepse kështu (e) shpall (Shkrimi).”

“Zoti, përgjigjemi ne, nuk mund të qortohet për pabarazi në shpërndarje dhe për mizori, ‘sepse ai është i lidhur nga konsiderata’. Nëse Zoti me vullnetin e vet, pa ndonjë konsideratë të jashtme, do ta prodhonte këtë krijim të pabarabartë, do ta ekspozonte veten ndaj fajit; por fakti është se në krijim ai është i lidhur nga disa konsiderata, d.m.th. duhet të shohë meritën dhe mosmeritën. Prandaj rrethana që krijimi është i pabarabartë i detyrohet meritës dhe mosmeritës së krijesave të gjalla të krijuara, dhe nuk është faj për të cilin Zoti duhet fajësuar. Pozita e Zotit duhet parë si e ngjashme me atë të Parxhanjës, Dhënësit të shiut. Sepse ashtu si Parxhanja është shkaku i përbashkët i rritjes së orizit, elbit dhe bimëve të tjera, ndërsa dallimi midis llojeve të ndryshme i detyrohet aftësive të ndryshme të fshehura në farat përkatëse, ashtu Zoti është shkaku i përbashkët i krijimit të perëndive, njerëzve etj., ndërsa dallimet midis këtyre klasave të qenieve i detyrohen meritës së ndryshme që u përket shpirtrave individualë.”

“Për më tepër, të gjitha tekstet e Vedantës shpallin se Zoti është shkaku i vetëm i gjithë krijimit. Dhe krijimi prej tij i të gjitha krijesave në forma dhe gjendje që u përgjigjen, dhe janë shpërblim i, veprave të tyre të mëparshme, është pikërisht ajo që na jep të drejtë ta quajmë Zotin shkakun e të gjitha fryteve të veprimeve.”

“Ata, sjellja e të cilëve ka qenë e mirë, do të arrijnë shpejt ndonjë lindje të mirë, lindjen e një brahmani, ose të një kshatriu, ose të një vaishje. Por ata, sjellja e të cilëve ka qenë e keqe, do të arrijnë shpejt një lindje të keqe, lindjen e një qeni, ose të një derri, ose të një çandale.”

“Këta armiq, të egër, më të poshtrit e njerëzve dhe të pashenjtë, unë vazhdimisht i hedh poshtë në këto botë, vetëm në mitra demonike. Duke ardhur në mitra demonike, të mashtruar në çdo lindje, ata zbresin në gjendjen më të ulët, o bir i Kuntit! pa ardhur kurrë tek unë.”

“Disa njerëz të ligj pësojnë një ndryshim të pamjes së tyre (natyrore) për shkak të krimeve të kryera në këtë jetë, dhe disa për shkak të atyre të kryera në një (ekzistencë) të mëparshme.”

Manu rendit shenjat që pasojnë mëkate të caktuara: ai që vjedh arin e një brahmani ka thonj të sëmurë, ai që pi pije alkoolike dhëmbë të zinj, vrasësi i një brahmani tuberkuloz, ai që ia përdhos shtratin mësuesit të tij lëkurë të sëmurë; vjedhësi i drithit nuk ka gjymtyrë, vjedhësi i fjalëve të Vedës e humb të folurit (tre komentues e shpjegojnë: ai që e mëson Vedën pa leje duke dëgjuar dikë tjetër ta recitojë; një tjetër e merr si plagjiator), vjedhësi i rrobave ka lebër të bardhë, vjedhësi i kuajve është i çalë. Te vargu 52 vjedhësi i një llambe bëhet i verbër dhe ai që e shuan me një sy. Bühler-i vëren se disa komentues dhe tekste e lënë jashtë vargun 52.

“Kështu, për shkak të një mbetjeje (të fajit të) krimeve (të mëparshme), lindin idiotë, memecë, të verbër, të shurdhër dhe njerëz të shpërfytyruar, të cilët (të gjithë) përbuzen nga të virtytshmit.”

“Pendesat, prandaj, duhet të kryhen gjithmonë për hir të pastrimit, sepse ata, mëkatet e të cilëve nuk janë shlyer, lindin (përsëri) me shenja të turpshme.”

“Kështu, për shkak të një mbetjeje (të fajit të) krimeve (të mëparshme), lindin idiotë, memecë, të verbër, të shurdhër dhe njerëz të shpërfytyruar, të cilët (të gjithë) përbuzen nga të virtytshmit.”

“Një njeri i dylindur, që është bërë i detyruar të kryejë një pendesë, qoftë me (vendimin e) fatit apo për (një vepër) të kryer në një jetë të mëparshme, nuk duhet të ketë marrëdhënie me njerëz të virtytshëm para se të kryhet pendesa.”

“Një i verbër me praninë e tij i shkakton dhënësit (të gostisë) humbjen e shpërblimit për nëntëdhjetë (mysafirë), një me një sy për gjashtëdhjetë, ai që vuan nga lebra e bardhë për njëqind, dhe ai i ndëshkuar nga një sëmundje (e tmerrshme) për një mijë.”

“Eunukët dhe të përjashtuarit, (personat) e lindur të verbër ose të shurdhër, të çmendurit, idiotët dhe memecët, si edhe ata që u mungon ndonjë organ (i veprimit ose i ndjesisë), nuk marrin asnjë pjesë. Por është e drejtë që (një njeri) që e njeh (ligjin) t'u japë edhe të gjithë atyre ushqim dhe veshje pa kursim, sipas mundësisë së tij; ai që nuk ua jep do të bëhet i përjashtuar.”

“Nëse kundërshtohet se kjo (d.m.th. që Zoti merr parasysh meritën dhe mosmeritën) është e pamundur për shkak të mosdallimit (të meritës dhe mosmeritës, para krijimit të parë); e hedhim poshtë kundërshtimin mbi bazën se (bota) është pa fillim.”

“Por, ngrihet një kundërshtim, pjesa ‘Në fillim ishte vetëm Qenia, një, pa një të dytë’ pohon se para krijimit nuk kishte dallim dhe rrjedhimisht asnjë meritë për shkak të së cilës krijimi mund të ishte bërë i pabarabartë. Dhe nëse supozojmë se Zoti udhëhiqej në shpërndarjet e tij nga veprimet e qenieve të gjalla pas krijimit, e fusim veten në arsyetimin rrethor se vepra varet nga larmia e gjendjes së jetës, dhe larmia e gjendjes përsëri nga vepra. Zoti mund të konsiderohet se vepron duke marrë parasysh meritën fetare pasi dallimi ishte shfaqur njëherë; por meqë para kësaj shkaku i pabarazisë, d.m.th. merita, nuk ekzistonte, del se krijimi i parë duhet të ketë qenë i lirë nga pabarazitë. Këtij kundërshtimi i përgjigjemi me vërejtjen se bota e shpërnguljeve është pa fillim. Kundërshtimi do të ishte i vlefshëm nëse bota do të kishte një fillim; por meqë është pa fillim, merita dhe pabarazia janë, si fara dhe filizi, të shkaktuara si edhe shkaqe, dhe prandaj nuk ka asnjë kundërshtim logjik ndaj veprimit të tyre.”

“Mungesa e fillimit të botës e rekomandon veten para arsyes. Sepse nëse do të kishte një fillim, do të dilte se, meqë bota do të dilte në ekzistencë pa një shkak, edhe shpirtrat e çliruar do të hynin përsëri në rrethin e ekzistencës së shpërnguljeve; dhe më tej, meqë atëherë nuk do të ekzistonte asnjë shkak përcaktues i shpërndarjes së pabarabartë të kënaqësisë dhe dhimbjes, do të duhej të pajtoheshim me doktrinën që shpërblimet dhe ndëshkimet caktohen pa marrë parasysh veprat e mëparshme të mira apo të këqija.”

“Por, ngrihet një kundërshtim, pjesa ‘Në fillim ishte vetëm Qenia, një, pa një të dytë’ pohon se para krijimit nuk kishte dallim dhe rrjedhimisht asnjë meritë për shkak të së cilës krijimi mund të ishte bërë i pabarabartë. Dhe nëse supozojmë se Zoti udhëhiqej në shpërndarjet e tij nga veprimet e qenieve të gjalla pas krijimit, e fusim veten në arsyetimin rrethor se vepra varet nga larmia e gjendjes së jetës, dhe larmia e gjendjes përsëri nga vepra. Zoti mund të konsiderohet se vepron duke marrë parasysh meritën fetare pasi dallimi ishte shfaqur njëherë; por meqë para kësaj shkaku i pabarazisë, d.m.th. merita, nuk ekzistonte, del se krijimi i parë duhet të ketë qenë i lirë nga pabarazitë. Këtij kundërshtimi i përgjigjemi me vërejtjen se bota e shpërnguljeve është pa fillim. Kundërshtimi do të ishte i vlefshëm nëse bota do të kishte një fillim; por meqë është pa fillim, merita dhe pabarazia janë, si fara dhe filizi, të shkaktuara si edhe shkaqe, dhe prandaj nuk ka asnjë kundërshtim logjik ndaj veprimit të tyre.”

“Dhe nëse na pyesin si e dimë se Zoti, duke e krijuar këtë botë me gjendjet e saj të ndryshme, është i lidhur nga konsiderata, përgjigjemi se këtë e shpall Shkrimi; krahaso, për shembull, dy pjesët vijuese: ‘Sepse ai (Zoti) e bën atë që dëshiron ta ngrejë lart nga këto botë të bëjë një vepër të mirë; dhe po ai e bën atë që dëshiron ta çojë poshtë nga këto botë të bëjë një vepër të keqe’ (Kaush. Up. III, 8); dhe, ‘Një njeri bëhet i mirë me vepër të mirë, i keq me vepër të keqe’ (Bri. Up. III, 2, 13).”

“Nga kjo pjesë nuk duhet, thonë komentuesit, të nxjerrim padrejtësi nga ana e Zotit; sepse merita ose mosmerita e mëparshme e një qenieje përcakton cilësinë e veçantë të veprimeve që ai kryen në ekzistencën e tij të tanishme, ndërsa Zoti vepron vetëm si shkaku i përbashkët (siç bën Parxhanja).”

“Aspak, përgjigjemi; sepse megjithëse veprimtaria e shpirtit nuk është e pavarur, shpirti prapë vepron. Zoti me të vërtetë e bën të veprojë, por ai vepron vetë. Për më tepër, Zoti duke e bërë të veprojë tani merr parasysh përpjekjet e tij të mëparshme, dhe e bëri të vepronte në një ekzistencë të mëparshme, duke marrë parasysh përpjekjet e tij para asaj ekzistence; një kthim prapa ndaj të cilit, duke pasur parasysh përjetësinë e samsarës, nuk mund të ngrihet asnjë kundërshtim.”

“Tani është e qartë se një vepër nuk mund të sjellë një përfundim në ndonjë kohë të ardhshme, përveç nëse, para se të kalojë, lind ndonjë përfundim të padukshëm; ndaj supozojmë se ekziston një përfundim që e quajmë apurva, dhe që mund të shihet ose si një gjendje e padukshme pas veprës ose si një gjendje e padukshme para përfundimit. Kjo hipotezë i heq të gjitha vështirësitë, ndërsa nga ana tjetër është e pamundur që Zoti t'i sjellë përfundimet e veprimeve. Sepse së pari, një shkak i vetëm i njëtrajtshëm nuk mund të shpjegojë një larmi të madhe efektesh; së dyti, Zoti do të duhej të akuzohej për anësi dhe mizori; dhe së treti, nëse vetë vepra nuk do ta sillte frytin e vet, do të ishte e kotë ta kryeje fare. Për të gjitha këto arsye përfundimi buron vetëm nga vepra, qoftë e meritueshme apo jo e meritueshme.”

“Mbreti tha: ‘Pse, Nagasena, të gjithë njerëzit nuk janë njësoj, por disa jetojnë pak e disa gjatë, disa janë të sëmurë e disa të shëndetshëm, disa të shëmtuar e disa të bukur, disa pa ndikim e disa me pushtet të madh, disa të varfër e disa të pasur, disa të lindur poshtë e disa të lindur lart, disa budallenj e disa të urtë?’ Plaku u përgjigj: ‘Pse të gjitha perimet nuk janë njësoj, por disa të tharta, disa të kripura, disa djegëse, disa acide, disa të athëta dhe disa të ëmbla?’ ‘Më duket, Zotëri, se është sepse vijnë nga lloje të ndryshme farash.’ ‘Dhe pikërisht kështu, o mbret i madh, duhen shpjeguar dallimet që përmende midis njerëzve. Sepse i Bekuari ka thënë: “Qeniet, o brahman, kanë secila karmën e vet, janë trashëgimtare të karmës, i përkasin fisit të karmës së tyre, janë të afërm përmes karmës, kanë secila karmën e vet si zotërinë e tyre mbrojtës. Është karma ajo që i ndan në të ulët dhe të lartë dhe ndarje të ngjashme.”’”

Endacaku Sivaka e pyet Budën për ata që mësojnë se gjithçka që ndien një njeri, e këndshme, e dhimbshme apo asnjanëse, është për shkak të veprave të mëparshme. Buda përgjigjet se disa ndjesi vijnë nga tëmthi, disa nga gëlbaza, disa nga era, disa nga kombinimi i tyre, disa nga ndryshimi i motit, disa nga mos-kujdesi për veten, disa nga mundimi, dhe disa janë rezultat i veprave të mëparshme. Ata që thonë se gjithçka që ndien një njeri vjen nga veprat e mëparshme shkojnë përtej asaj që dihet, dhe gabojnë.

“Kështu ajo që lind si fryt i karmës është shumë më pak se ajo që lind nga shkaqe të tjera. Dhe të paditurit shkojnë shumë larg kur thonë se çdo dhimbje prodhohet si fryt i karmës. Askush pa njohurinë e një Bude nuk mund ta caktojë shtrirjen e veprimit të karmës.”

“Murgj, këto katër gjëra janë të pamendueshme. Nuk duhet menduar për to, dhe kushdo që përpiqet të mendojë për to do të çmendet ose do të zhgënjehet.”

“Tani do t'i shpjegoj me radhë tetë llojet e karmës, të lidhur nga të cilat shpirti vjen rrotull e rrotull në Rrethin e Lindjeve.”

Tetë llojet e karmës janë ato që e pengojnë dijen e drejtë, e pengojnë besimin e drejtë, çojnë në përjetimin e dhimbjes ose të kënaqësisë, çojnë në mashtrim, e përcaktojnë gjatësinë e jetës, e përcaktojnë emrin ose individualitetin e shpirtit të trupëzuar, e përcaktojnë linjën e tij familjare (gotra), dhe e pengojnë hyrjen në rrugën drejt lumturisë së përjetshme.

“As të afërmit e tij, as miqtë e tij, as bijtë e tij, as farefisi i tij nuk do ta ndajnë vuajtjen e tij, ai vetëm duhet ta mbajë; sepse karma e ndjek atë që e bën.”

“Këtu nuk ka asnjë krijues që vepron me vullnetin e vet të lirë, përndryshe ndikimi i tij do të shtrihej deri te bërja e një rrogozi. Çfarë dobie do të kishe ti apo të gjithë zanatçinjtë, nëse Ishvara i fabrikon të tri botët?”

“Qëllimi është ai që unë e quaj vepra. Sepse pasi bën një zgjedhje, njeriu vepron me trup, me fjalë dhe me mendje.”

“As, së dyti, nuk kemi të drejtë të supozojmë se fryti do të dalë, në ndonjë kohë të ardhshme, nga i ashtuquajturi parim mbishqisor (apurva), që vetë supozohet të jetë përfundim i drejtpërdrejtë i veprës; sepse ai i ashtuquajtur parim mbishqisor është diçka me natyrë jo të arsyeshme, i krahasueshëm me një copë druri apo metali, dhe si i tillë nuk mund të veprojë përveçse kur vihet në lëvizje nga ndonjë qenie e arsyeshme.”

“Kështu ajo që lind si fryt i karmës është shumë më pak se ajo që lind nga shkaqe të tjera. Dhe të paditurit shkojnë shumë larg kur thonë se çdo dhimbje prodhohet si fryt i karmës. Askush pa njohurinë e një Bude nuk mund ta caktojë shtrirjen e veprimit të karmës.”

“Murgj, këto katër gjëra janë të pamendueshme. Nuk duhet menduar për to, dhe kushdo që përpiqet të mendojë për to do të çmendet ose do të zhgënjehet.”

“Mbreti tha: ‘Pse, Nagasena, të gjithë njerëzit nuk janë njësoj, por disa jetojnë pak e disa gjatë, disa janë të sëmurë e disa të shëndetshëm, disa të shëmtuar e disa të bukur, disa pa ndikim e disa me pushtet të madh, disa të varfër e disa të pasur, disa të lindur poshtë e disa të lindur lart, disa budallenj e disa të urtë?’ Plaku u përgjigj: ‘Pse të gjitha perimet nuk janë njësoj, por disa të tharta, disa të kripura, disa djegëse, disa acide, disa të athëta dhe disa të ëmbla?’ ‘Më duket, Zotëri, se është sepse vijnë nga lloje të ndryshme farash.’ ‘Dhe pikërisht kështu, o mbret i madh, duhen shpjeguar dallimet që përmende midis njerëzve. Sepse i Bekuari ka thënë: “Qeniet, o brahman, kanë secila karmën e vet, janë trashëgimtare të karmës, i përkasin fisit të karmës së tyre, janë të afërm përmes karmës, kanë secila karmën e vet si zotërinë e tyre mbrojtës. Është karma ajo që i ndan në të ulët dhe të lartë dhe ndarje të ngjashme.”’”

Endacaku Sivaka e pyet Budën për ata që mësojnë se gjithçka që ndien një njeri, e këndshme, e dhimbshme apo asnjanëse, është për shkak të veprave të mëparshme. Buda përgjigjet se disa ndjesi vijnë nga tëmthi, disa nga gëlbaza, disa nga era, disa nga kombinimi i tyre, disa nga ndryshimi i motit, disa nga mos-kujdesi për veten, disa nga mundimi, dhe disa janë rezultat i veprave të mëparshme. Ata që thonë se gjithçka që ndien një njeri vjen nga veprat e mëparshme shkojnë përtej asaj që dihet, dhe gabojnë.

“Çdo njeriu ia kemi varur në qafë llogarinë për punën e tij dhe Ne, do t’ia paraqesim Ditën e Kiametit librin, që do ta gjejë të hapur (e do t’i themi): “Lexoje librin tënd! Ti mjafton sot si llogaritar kundër vetvetes!””

“Dhe Libri (i veprave të tyre) do t’u vihet përpara, e do t’i shohësh gjynahqarët se si do të tmerrohen nga ato që gjenden në të dhe do të thonë: “Të mjerët ne! Çfarë është ky libër që nuk paska lënë asnjë vepër të madhe apo të vogël pa e shënuar”. Aty do të gjejnë të shënuar gjithçka që kanë punuar. Zoti yt nuk i bën padrejtësi askujt.”

“Sot Ne do t’ua vulosim atyre gojët e do të Na flasin duart e tyre dhe do të dëshmojnë këmbët e tyre për atë që kanë bërë.”

“Thuaj: A mos vallë do të kërkoj unë tjetër zot, përveç Allahut, kur Ai është Zoti i gjithçkaje? Kushdo që bën diçka, punon për vete dhe askush nuk ngarkohet me barrën e tjetrit. Pastaj të gjithë do të ktheheni te Zoti juaj dhe Ai do t’ju tregojë për kundërshtitë që kishit mes jush.”

“se askush nuk do t’i mbartë gjynahet e tjetrit dhe se njeriu do të ketë vetëm atë për të cilën ka punuar;”

“Kush zgjedh rrugën e drejtë, e ka për veten e vet e kush i largohet asaj, i largohet në dëm të vetvetes dhe askush nuk e merr të keqen e tjetërkujt. Ne nuk dënojmë asnjë popull, para se të çojmë të dërguar!”

“Kështu, për shkak të një mbetjeje (të fajit të) krimeve (të mëparshme), lindin idiotë, memecë, të verbër, të shurdhër dhe njerëz të shpërfytyruar, të cilët (të gjithë) përbuzen nga të virtytshmit.”

“Nuk është gjynah për të verbrin, as për të çalin, as për të sëmurin dhe as për ju që të hani në shtëpinë tuaj, ose në shtëpitë e baballarëve tuaj, ose në shtëpitë e nënave tuaja, ose në shtëpitë e vëllezërve tuaj, ose në shtëpitë e motrave tuaja, ose në shtëpitë e xhaxhallarëve tuaj, ose në shtëpitë e hallave tuaja, ose në shtëpitë e dajave tuaj, ose në shtëpitë e tezeve tuaja, ose tek ata, çelësat e të cilëve u janë lënë juve, ose te miqtë. Nuk është gjynah për ju që të hani bashkërisht apo veçmas. Kur të hyni në shtëpi, të përshëndetni njëri-tjetrin me përshëndetje të mirë e të bukur nga Allahu. Kështu jua shpjegon Allahu juve shpalljet që të kuptoni.”

“Ai u vrenjt dhe ktheu kurrizin, kur i erdhi pranë i verbri. E ku e di ti, ndoshta ai dëshironte të pastrohej (nga gjynahet) ose të merrte këshillë, e këshilla t’i sillte dobi atij?! Sa për atë që është i pasur, ti atij po i kushton vëmendje, megjithëse nuk ke përgjegjësi, nëse ai nuk dëshiron të pastrohet. Sa për atë që të vjen duke nxituar dhe ndien frikë (nga Allahu), ti atij nuk po ia vë veshin.”

Enes ibn Maliku e dëgjoi Profetin (ﷺ) të thoshte se Allahu tha: kur e sprovoj robin Tim me dy të dashurat e tij, që do të thotë sytë e tij, dhe ai bën durim, do t'i jap Xhenetin në vend të tyre. El-Buhariu e vendosi nën titullin ‘vlera e atij që e ka humbur shikimin’.

Ata ibn Ebi Rebahu transmeton se Ibn Abbasi ofroi t'i tregonte një grua nga banorët e Xhenetit. Ajo ishte një grua me ngjyrë që kishte ardhur te Profeti (ﷺ) duke thënë se vuante nga kriza epilepsie gjatë të cilave trupi i saj zbulohej, dhe i kërkoi të lutej për të. Ai tha: nëse do, bëj durim dhe Xheneti është yti; ose nëse do, do t'i lutem Allahut të të shërojë. Ajo tha se do të bënte durim, por i kërkoi të lutej që ajo të mos zbulohej, dhe ai u lut për të.

Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha: Allahu nuk shikon fytyrat tuaja as pasurinë tuaj, por shikon zemrat dhe veprat tuaja.

Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se çdo fëmijë lind mbi fitren, besimin e vërtetë, dhe janë prindërit e tij që e bëjnë hebre, të krishterë ose magjus, ashtu si një kafshë lind një të vogël të plotë: a shihni ndonjë prej tyre të lindur të gjymtuar?

Semure ibn Xhundubi transmeton një ëndërr të gjatë që Profeti (ﷺ) ua tregoi Sahabëve. Dy engjëj i treguan, ndër të tjera, një burrë shumë të gjatë në një kopsht me shumë fëmijë rreth tij. I thanë se burri ishte Ibrahimi, dhe fëmijët ishin çdo fëmijë që vdiq mbi fitren, natyrshmërinë që Allahu i dha njerëzimit. Disa myslimanë pyetën: po fëmijët e idhujtarëve? Ai tha: edhe fëmijët e idhujtarëve.

Ebu Seid el-Hudriu dhe Ebu Hurejra transmetojnë se Profeti (ﷺ) tha se asnjë lodhje, sëmundje, pikëllim, trishtim, lëndim ose shqetësim nuk e godet një mysliman, as edhe shpimi i një gjembi, pa ia fshirë Allahu për shkak të tij disa nga mëkatet e tij.

“Ai ju ka bërë pasardhës të njëri-tjetrit në Tokë dhe ka ngritur në shkallë disa nga ju mbi të tjerët, për t’ju provuar në atë që ju ka dhënë. Sigurisht që Zoti yt është i shpejtë në dënim, por, në të vërtetë, Ai është edhe Falës e Mëshirëplotë.”

“Dhe në Ditën e Kiametit, Ne do të vendosim peshore të sakta e askush nuk do të pësojë asnjë padrejtësi. Ne do të sjellim (për gjykim) çdo vepër, qoftë kjo edhe sa pesha e një kokrre sinapi. Ne jemi të mjaftueshëm për llogaritje.”

“Sigurisht që Ne do t’ju provojmë me frikë dhe uri, me dëmtim të pasurisë, të njerëzve dhe të të lashtave! Prandaj, përgëzoji të duruarit, të cilët, kur i godet ndonjë fatkeqësi thonë: “Të Allahut jemi dhe vetëm tek Ai do të kthehemi!” Ata do të shpërblehen me bekim dhe mëshirë nga Zoti i tyre; ata janë në rrugën e drejtë!”

“Ai i ka krijuar jetën dhe vdekjen, për t’ju provuar se kush prej jush do të veprojë më mirë; Ai është i Plotfuqishmi dhe Falësi i madh.”

“Thuaj: “O robër besimtarë (të Allahut), frikësojuni Zotit tuaj! Ata që bëjnë mirë në këtë jetë, do të kenë të mira. Toka e Allahut është e gjerë. Vetëm ata që janë të durueshëm do të shpërblehen pa masë”.”