Përgjigje e shkurtër
Jo. Një namaz në Xhaminë e Shenjtë në Mekë është më i mirë se 100.000 namaze gjetkë, dhe një namaz në xhaminë e Profetit (ﷺ) në Medinë më i mirë se 1.000. Ky shpërblim është i vërtetë dhe ia vlen të kërkohet. Por askush nuk e blen Xhenetin me të. Profeti (ﷺ) tha se askënd nuk do ta shpëtojnë veprat e tij, as atë vetë, përveç nëse Allahu (﷾) e mbulon me mëshirën e Tij. Allahu (﷾) shikon zemrat dhe veprat, jo pasurinë. Haxhi është detyrë vetëm për ata që mund ta përballojnë udhëtimin. Kur shokët e varfër u ankuan se të pasurit mund të bënin haxh dhe të jepnin sadaka, Profeti (ﷺ) u dha fjalë lavdërimi për t'i thënë pas çdo namazi, falas për këdo. Ata që i mban pas një arsye e vërtetë e ndajnë shpërblimin me ata që shkuan. Një vepër e mirë që e synoni me sinqeritet ju shkruhet edhe nëse nuk mund ta bëni. Dhe muhaxhirët e varfër do të hyjnë në Xhenet dyzet vjet para të pasurve. Pra shpërblimi ka rëndësi, por është i hapur për të gjithë, dhe vendos mëshira.
Shpjegimi i plotë
Çfarë thonë hadithet
Profeti (ﷺ) tha se një namaz në xhaminë e tij në Medinë është më i mirë se një mijë namaze në çdo xhami tjetër, përveç Xhamisë së Shenjtë në Mekë. Në një transmetim tjetër, të vlerësuar si të saktë, ai tha se një namaz në Xhaminë e Shenjtë është më i mirë se njëqind mijë namaze gjetkë. Myslimanët e besojnë këtë, dhe shumë udhëtojnë për t'u falur atje. Pyetja është çfarë do të thotë kjo për shumë njerëz që nuk mund të shkojnë.
Ebu Hurejra transmeton se i Dërguari i Allahut (ﷺ) tha: një namaz në xhaminë time është më i mirë se një mijë namaze në çdo xhami tjetër, përveç Xhamisë së Shenjtë (në Mekë).
Xhabiri transmeton se i Dërguari i Allahut (ﷺ) tha: një namaz në xhaminë time është më i mirë se një mijë namaze gjetkë, përveç Xhamisë së Shenjtë, dhe një namaz në Xhaminë e Shenjtë është më i mirë se njëqind mijë namaze gjetkë.
| Ku | Më i mirë se |
|---|---|
| Xhamia e Shenjtë, Meka | 100.000 namaze diku tjetër |
| Xhamia e Profetit (ﷺ), Medina | 1.000 namaze diku tjetër |
Akuza: ‘fiton ai që paguan’
Në internet, disa thonë se Islami është një fe ku fiton ai që paguan (‘pay-to-win’). Një udhëtim në Mekë ose Medinë kushton para. Pra, thonë ata, të pasurit mund të blejnë shpërblimin e njëqind mijë namazeve ndërsa të varfrit rrinë në shtëpi. Akuza tingëllon e fortë vetëm nëse Xheneti është një garë pikësh që e fiton rezultati më i lartë. Islami nuk e mëson këtë.
Xhabiri transmeton se i Dërguari i Allahut (ﷺ) tha: një namaz në xhaminë time është më i mirë se një mijë namaze gjetkë, përveç Xhamisë së Shenjtë, dhe një namaz në Xhaminë e Shenjtë është më i mirë se njëqind mijë namaze gjetkë.
Xheneti vjen me mëshirën e Allahut (﷾), jo me një shumë pikësh
Profeti (ﷺ) tha se askënd nuk do ta shpëtojnë veprat e tij. Shokët e tij pyetën nëse kjo e përfshinte edhe atë. Ai tha: as mua, përveç nëse Allahu (﷾) më mbulon me mëshirën e Tij. Tha gjithashtu se Allahu (﷾) nuk shikon fytyrat apo pasurinë tuaj, por zemrat dhe veprat tuaja. Vetë pasuria nuk vlen asgjë para Tij. Askush nuk hyn në Xhenet duke e blerë.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se askë nuk do ta shpëtojnë veprat e tij. Kur e pyetën nëse kjo e përfshinte edhe atë, tha: as mua, përveç nëse Allahu më mbulon me mëshirën e Tij. Pastaj u tha të bëjnë vepra të mira si duhet, me sinqeritet dhe me masë.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha: Allahu nuk shikon fytyrat tuaja as pasurinë tuaj, por shikon zemrat dhe veprat tuaja.
Mëshira e Allahut (﷾)
Zemra dhe veprat e saj
Sa para ke
Një shumë shpërblimesh që blen një vend
Si shpëton një mysliman? A e fitojnë myslimanët Xhenetin me vepra të mira?
Atëherë pse ka rëndësi shpërblimi?
Shpërblimi është prapëseprapë i vërtetë, përndryshe Profeti (ﷺ) nuk do të kishte folur për të. Allahu (﷾) e shkruan çdo vepër të mirë nga dhjetë deri në shtatëqind herë ose më shumë. Kurani thotë se kush bën një të mirë sa një thërrmijë do ta shohë atë. Në të njëjtin hadith që thotë se veprat nuk mund ta shpëtojnë askënd, Profeti (ﷺ) u tha shokëve të tij t'i bënin veprat e mira si duhet dhe me sinqeritet. Shpërblimi është një dhuratë nga Allahu (﷾), dhe kërkimi i tij është pjesë e adhurimit. Nuk është një etiketë çmimi për Xhenetin.
Ibn Abbasi transmeton se Profeti (ﷺ), duke treguar atë që tha Zoti i tij, mësoi: një vepër e mirë e synuar por e pabërë shkruhet si një vepër e mirë e plotë; nëse bëhet, shkruhet dhjetë deri në shtatëqind herë, ose më shumë; një vepër e keqe e synuar por e pabërë shkruhet si një vepër e mirë e plotë; nëse bëhet, shkruhet vetëm si një vepër e keqe. Gjithashtu te Sahih Muslimi 131.
“kush ka bërë ndonjë të mirë, qoftë sa një thërrmijë, do ta shohë atë, e kush ka bërë ndonjë të keqe, qoftë sa një thërrmijë, do ta shohë atë.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se askë nuk do ta shpëtojnë veprat e tij. Kur e pyetën nëse kjo e përfshinte edhe atë, tha: as mua, përveç nëse Allahu më mbulon me mëshirën e Tij. Pastaj u tha të bëjnë vepra të mira si duhet, me sinqeritet dhe me masë.
Allahu (﷾) kërkon vetëm atë që mund të bëni
Kurani e bën haxhin detyrë vetëm “për këdo që ka mundësi ta përballojë rrugën”. Kur një burrë pyeti nëse haxhi ishte çdo vit, Profeti (ﷺ) tha jo, dhe u tha njerëzve të bënin atë që ai urdhëronte aq sa të mundnin. Haxhi është një herë në jetë, dhe vetëm për ata që mund të shkojnë. Kurani thotë: “Allahu nuk e ngarkon askënd përtej fuqisë që ka”. Dhe: “Prandaj frikësojuni Allahut sa të mundeni”. Një mysliman i varfër që nuk e sheh kurrë Mekën nuk ka lënë asnjë detyrë.
“Në të ka shenja të qarta (që janë): vendi i Ibrahimit (mekami Ibrahim); (fakti që) kush hyn në të është i sigurt; dhe vizita (për haxh) e kësaj Faltoreje (e cila është detyrë) për këdo që ka mundësi ta përballojë rrugën. E kush nuk beson, Allahu nuk ka nevojë për askënd.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) u tha njerëzve se Allahu ua kishte bërë haxhin detyrë. Një burrë pyeti tri herë nëse ishte çdo vit. Profeti tha se po të thoshte po, do të bëhej detyrë çdo vit dhe ata nuk do të mundnin ta kryenin, dhe u tha të bënin atë që ai urdhëronte aq sa të mundnin.
“Allahu nuk e ngarkon askënd përtej fuqisë që ka: në dobi të tij është e mira që bën, kurse në dëm të tij është e keqja që punon. Zoti ynë, mos na ndëshko për atë që harrojmë ose veprojmë pa qëllim! Zoti ynë, mos na ngarko barrë të rëndë, ashtu si i ngarkove ata para nesh! Zoti ynë, mos na ngarko me diçka që nuk mund ta bartim! Na i shlyej gjynahet tona, na i fal ato dhe na mëshiro! Ti je Zoti Ynë! Prandaj na jep fitore kundër atyre që nuk besojnë!”
“Prandaj frikësojuni Allahut sa të mundeni, dëgjoni e binduni dhe shpenzoni për bamirësi në të mirën tuaj. Ata që e ruajnë veten nga lakmia e saj, pikërisht ata janë të fituarit.”
Një mysliman mendon për haxhin.
A e përballon dot rrugën?
Nëse po, haxhi është detyrë një herë në jetë.
Po nëse nuk mundet?
Nuk ka detyrë dhe nuk ka gjynah. Allahu (﷾) kërkon vetëm atë që një shpirt mund të mbajë.
Po nëse ka mall të shkojë?
Një vepër e mirë që e synon sinqerisht i shkruhet atij.
Shokët e varfër bënë të njëjtën pyetje
Kjo nuk është një ankesë e re. Shokë të varfër erdhën te Profeti (ﷺ) dhe thanë se të pasurit do t'i merrnin shkallët më të larta. Ata falen dhe agjërojnë si ne, thanë, dhe kanë edhe pasuri për haxh, umre dhe sadaka. Profeti (ﷺ) nuk u tha të gjenin para. U mësoi të thoshin Subhan Allah (﷾), el-Hamdu lil-lah dhe Allahu Ekber nga tridhjetë e tri herë pas çdo namazi. Tha se askush nuk do t'i kalonte përveç atyre që bënin të njëjtën gjë. Kur shokët e pasur e dëgjuan dhe e bënë edhe ata, Profeti (ﷺ) tha se kjo është mirësia e Allahut (﷾), që Ai ia jep kujt të dojë. Pasuria nuk është mëkat. Por rruga drejt shkallëve më të larta nuk kushton asgjë.
Ebu Hurejra transmeton se disa të varfër erdhën te Profeti (ﷺ) dhe thanë se të pasurit do t'i merrnin shkallët më të larta: ata falen dhe agjërojnë si ne, dhe kanë pasuri për haxh dhe umre, për luftë në rrugën e Allahut dhe për sadaka. Profeti (ﷺ) tha: a t'ju tregoj diçka me të cilën do t'i arrini ata që ju kanë kaluar, dhe askush nuk do t'ju kalojë përveç atyre që bëjnë të njëjtën gjë? Thoni Subhan Allah, el-Hamdu lil-lah dhe Allahu Ekber nga tridhjetë e tri herë pas çdo namazi.
Ebu Hurejra transmeton se muhaxhirët e varfër erdhën te i Dërguari i Allahut (ﷺ) dhe thanë se të pasurit i kishin shkallët më të larta, sepse jepnin sadaka dhe lironin robër, ndërsa të varfrit nuk mundnin. Ai i mësoi ta lavdëronin, ta falënderonin dhe ta madhëronin Allahun nga tridhjetë e tri herë pas çdo namazi. Më vonë muhaxhirët e varfër u kthyen dhe thanë se vëllezërit e tyre të pasur e kishin dëgjuar dhe po bënin të njëjtën gjë. Profeti (ﷺ) tha: kjo është mirësia e Allahut, që Ai ia jep kujt të dojë.
Synimi dhe një arsye e vërtetë
Allahu (﷾) e shkruan një vepër të mirë që e synoni, edhe nëse nuk mund ta bëni, si një vepër të mirë të plotë. Në një udhëtim Profeti (ﷺ) tha se disa njerëz kishin mbetur pas në Medinë, e megjithatë ishin me udhëtarët në çdo luginë që kaluan. Ata e ndanë shpërblimin, sepse i kishte mbajtur pas një arsye e vërtetë. Një mysliman i varfër që mallëngjehet të falet në Mekë, dhe nuk mundet, nuk është i përjashtuar nga e mira e saj.
Ibn Abbasi transmeton se Profeti (ﷺ), duke treguar atë që tha Zoti i tij, mësoi: një vepër e mirë e synuar por e pabërë shkruhet si një vepër e mirë e plotë; nëse bëhet, shkruhet dhjetë deri në shtatëqind herë, ose më shumë; një vepër e keqe e synuar por e pabërë shkruhet si një vepër e mirë e plotë; nëse bëhet, shkruhet vetëm si një vepër e keqe. Gjithashtu te Sahih Muslimi 131.
Enesi transmeton se Profeti (ﷺ), gjatë një ekspedite, tha: disa njerëz mbetën pas nesh në Medinë, e megjithatë ne nuk kaluam asnjë shteg mali apo luginë pa qenë ata me ne në shpërblim, sepse i mbajti pas një arsye e vërtetë.
Të varfrit shkojnë të parët
Në fakt, hadithet i favorizojnë të varfrit. Abdullah ibn Amri u tregoi tre burrave të varfër që erdhën tek ai pa asgjë atë që kishte dëgjuar nga Profeti (ﷺ). Të varfrit ndër muhaxhirët do t'u paraprijnë të pasurve në Xhenet me dyzet vjet. Burrat zgjodhën të bënin durim dhe nuk kërkuan asgjë. Kurani thotë se më i nderuari tek Allahu (﷾) është më i devotshmi, jo më i pasuri.
Abdullah ibn Amr ibn el-Asi u tha tre burrave të varfër që erdhën tek ai pa asgjë se e kishte dëgjuar të Dërguarin e Allahut (ﷺ) të thoshte: të varfrit ndër muhaxhirët do t'i paraprijnë të pasurve në Xhenet me dyzet vjet në Ditën e Ringjalljes. Burrat zgjodhën të bënin durim dhe nuk kërkuan asgjë.
“O njerëz! Në të vërtetë, Ne ju krijuam ju prej një mashkulli dhe një femre dhe ju bëmë popuj e fise, për ta njohur njëri tjetrin. Më i nderuari prej jush tek Allahu është ai që i frikësohet më shumë Atij. Vërtet, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe për Atë asgjë nuk është e fshehtë.”
Shpërblime të hapura për të gjithë
Shpërblimet më të mëdha në Islam nuk kushtojnë asgjë. Profeti (ﷺ) tha se pesë namazet e ditës janë si një lumë para derës suaj ku laheni pesë herë në ditë: ato i fshijnë mëkatet. Tha se kush thotë Subhan Allahi ue bi hamdihi njëqind herë në ditë, i falen mëkatet, edhe sikur të jenë sa shkuma e detit. Për kafshët e kurbanit Kurani thotë: “Tek Allahu nuk arrin as mishi, as gjaku i tyre, por arrin përkushtimi juaj”. Devotshmëria është falas.
Ebu Hurejra e dëgjoi Profetin (ﷺ) të pyeste nëse do të mbetej ndonjë papastërti mbi dikë që lahej pesë herë në ditë në një lumë para derës së tij. Ata thanë se nuk do të mbetej asnjë gjurmë. Ai tha se ky është shembulli i pesë namazeve, me të cilat Allahu i fshin veprat e këqija. Gjithashtu në Sahih Muslim 667.
Ebu Hurejra transmeton se i Dërguari i Allahut (ﷺ) tha: kush thotë Subhan Allahi ue bi hamdihi (i lartësuar qoftë Allahu dhe falënderimi i takon Atij) njëqind herë në ditë, do t'i falen mëkatet, edhe sikur të jenë sa shkuma e detit.
“Tek Allahu nuk arrin as mishi, as gjaku i tyre, por arrin përkushtimi juaj. Kështu, Ai i ka vënë ato në shërbimin tua,j që ju ta madhëroni Allahun sepse ju ka udhëzuar. Dhe, jepu lajmin e mirë, punëdrejtëve!”
| Vepra | Çfarë tha Profeti (ﷺ) |
|---|---|
| Pesë namazet e ditës | Si të lahesh pesë herë në ditë në një lumë para derës |
| Lavdërim 33 herë secili pas namazit | Askush nuk të kalon përveç atyre që bëjnë të njëjtën gjë |
| Subhanallahi ue bihamdihi, 100 herë në ditë | Gjynahet falen, edhe sa shkuma e detit |
| Një vepër e mirë që e synon | Shkruhet si një vepër e mirë e plotë |
| I penguar nga një arsye e vërtetë | E ndan shpërblimin me ata që shkuan |
Pra, a është Islami një fe ku fiton ai që paguan?
Jo. Shpërblimi i shtuar për namazin në Mekë dhe Medinë është i vërtetë, dhe myslimanët që mund të shkojnë gëzohen për të. Por Xheneti nuk blihet me shpërblim. Ai vjen me mëshirën e Allahut (﷾), për zemrat që besuan dhe bënë mirë. Haxhi kërkohet vetëm nga ata që mund ta përballojnë. Të varfërve iu dhanë fjalë lavdërimi që i mbajnë hap pas hapi me të pasurit, shpërblimi i asaj që synojnë dhe një vend në Xhenet para tyre. Shpërblimi ka rëndësi, sepse Allahu (﷾) e nderon çdo vepër të mirë. Por askush nuk përjashtohet sepse është i varfër.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se askë nuk do ta shpëtojnë veprat e tij. Kur e pyetën nëse kjo e përfshinte edhe atë, tha: as mua, përveç nëse Allahu më mbulon me mëshirën e Tij. Pastaj u tha të bëjnë vepra të mira si duhet, me sinqeritet dhe me masë.
“Në të ka shenja të qarta (që janë): vendi i Ibrahimit (mekami Ibrahim); (fakti që) kush hyn në të është i sigurt; dhe vizita (për haxh) e kësaj Faltoreje (e cila është detyrë) për këdo që ka mundësi ta përballojë rrugën. E kush nuk beson, Allahu nuk ka nevojë për askënd.”
Ebu Hurejra transmeton se disa të varfër erdhën te Profeti (ﷺ) dhe thanë se të pasurit do t'i merrnin shkallët më të larta: ata falen dhe agjërojnë si ne, dhe kanë pasuri për haxh dhe umre, për luftë në rrugën e Allahut dhe për sadaka. Profeti (ﷺ) tha: a t'ju tregoj diçka me të cilën do t'i arrini ata që ju kanë kaluar, dhe askush nuk do t'ju kalojë përveç atyre që bëjnë të njëjtën gjë? Thoni Subhan Allah, el-Hamdu lil-lah dhe Allahu Ekber nga tridhjetë e tri herë pas çdo namazi.
Ibn Abbasi transmeton se Profeti (ﷺ), duke treguar atë që tha Zoti i tij, mësoi: një vepër e mirë e synuar por e pabërë shkruhet si një vepër e mirë e plotë; nëse bëhet, shkruhet dhjetë deri në shtatëqind herë, ose më shumë; një vepër e keqe e synuar por e pabërë shkruhet si një vepër e mirë e plotë; nëse bëhet, shkruhet vetëm si një vepër e keqe. Gjithashtu te Sahih Muslimi 131.
Abdullah ibn Amr ibn el-Asi u tha tre burrave të varfër që erdhën tek ai pa asgjë se e kishte dëgjuar të Dërguarin e Allahut (ﷺ) të thoshte: të varfrit ndër muhaxhirët do t'i paraprijnë të pasurve në Xhenet me dyzet vjet në Ditën e Ringjalljes. Burrat zgjodhën të bënin durim dhe nuk kërkuan asgjë.
Namazi në Mekë dhe Medinë sjell më shumë shpërblim
Shpërblimi ka ende rëndësi
Xheneti blihet me shpërblim
Të varfrit duhet të udhëtojnë në Mekë
Të varfrit mbeten pas
Këndvështrime
Kritikët thonë se në Islam fiton ai që paguan
Disa kritikë thonë se, meqë namazi në Mekë dhe Medinë sjell shumë më tepër shpërblim dhe udhëtimi kushton para, të pasurit mund të blejnë një vend më të mirë në Xhenet se të varfrit.
Një namaz në Mekë vlen sa 100.000 namaze, dhe vetëm ata që kanë para mund të udhëtojnë atje.
Kundërpërgjigje
Shpërblimi është i vërtetë, por Xheneti vjen me mëshirën e Allahut (﷾), jo me një shumë shpërblimesh. Haxhi është detyrë vetëm për ata që mund ta përballojnë, dhe një synim i sinqertë shkruhet si vepër e mirë.
Të pasurit mund të bëjnë haxh, umre dhe sadaka, prandaj gjithmonë do t'i marrin shkallët më të larta.
Kundërpërgjigje
Shokët e varfër ia bënë këtë ankesë vetë Profetit (ﷺ). Ai u dha fjalë lavdërimi pas çdo namazi, falas për këdo, dhe tha se muhaxhirët e varfër hyjnë në Xhenet dyzet vjet para të pasurve.
Një mysliman i varfër që nuk arrin kurrë në Mekë humbet.
Kundërpërgjigje
Ata që i mban pas një arsye e vërtetë e ndajnë shpërblimin me ata që shkuan, dhe Allahu (﷾) nuk e ngarkon askënd përtej asaj që mund të mbajë.
Pikëpamja islame
Namazi në Mekë dhe Medinë sjell një shpërblim të vërtetë dhe më të madh, por askush nuk hyn në Xhenet vetëm me veprat e veta. Allahu (﷾) i kërkon secilit vetëm atë që mund të bëjë, shikon zemrat dhe jo pasurinë, dhe i hap shpërblimet më të mëdha për të gjithë.
Një namaz në xhaminë e Profetit (ﷺ) është më i mirë se 1.000 gjetkë, dhe një namaz në Xhaminë e Shenjtë më i mirë se 100.000.
Askush nuk shpëton vetëm me veprat e veta, por me mëshirën e Allahut (﷾).
Allahu (﷾) shikon zemrat dhe veprat, jo pasurinë.
Haxhi është detyrë vetëm për ata që mund ta përballojnë udhëtimin, një herë në jetë.
Profeti (ﷺ) u dha të varfërve fjalë lavdërimi pas namazit, me të cilat do t'u mbanin hapin të pasurve.
Një synim i sinqertë dhe një arsye e vërtetë sjellin shpërblimin e veprës.
Muhaxhirët e varfër hyjnë në Xhenet dyzet vjet para të pasurve.