Përgjigje e shkurtër
Të jesh i mirë është e nevojshme, por nuk është gjithçka që kemi detyrë. Konfuci mësonte se mirësia është t'i duash të tjerët, dhe të mos u bësh të tjerëve atë që nuk do të doje të ta bënin ty. Edhe Islami urdhëron mirësjellje: ndaj prindërve, të afërmve, nevojtarëve, dhe fqinjëve të afërt e të huaj. Ai urdhëron drejtësi ndaj të gjithëve. Kërkon gjithashtu ihsan (përsosmëri): ta adhurosh Allahun (﷾) sikur ta shihje. Ajo që mirësia vetëm e lë jashtë është Ai që na krijoi dhe tek i cili kthehemi. Kurani kërkon besim në Allahun (﷾) dhe në të dërguarin e Tij, dhe thotë se asnjë fe tjetër nuk do të pranohet (3:85). Thotë gjithashtu se Allahu (﷾) nuk dënon derisa të ketë ardhur një i dërguar (17:15). Pra, besimi kërkohet pasi mesazhi ka arritur te njeriu.
Shpjegimi i plotë
Çfarë mësonte Konfuci për të qenit i mirë
Konfuci mësonte ren-in, mirësinë e plotë të një njeriu, që në anglisht shpesh jepet si ‘humaneness’ (njerëzillëk). Legge, përkthimi anglisht i të cilit i vitit 1861 citohet këtu, e përkthen ‘benevolence’ (dashamirësi) ose ‘perfect virtue’ (virtyt i përsosur). I pyetur për dashamirësinë, Konfuci tha se ajo është “t'i duash të gjithë njerëzit” (12.22). I pyetur për virtytin e përsosur, ai përmendi, ndër të tjera, të mos u bësh të tjerëve atë që nuk do të doje të ta bënin ty (12.2). I pyetur për një fjalë që të udhëheqë gjithë jetën, ai u përgjigj me reciprocitetin, që kinezisht quhet shu (15.23). Njeriu me karakter të mirë është junzi, ‘superior man’ (njeriu i lartë) i Legge-s. Mendja e këtij njeriu është drejtuar te drejtësia, jo te fitimi (4.16). Ai ndien gjithashtu nderim para urdhëresave të Qiellit (Tian) (16.8). Tian është fjala e Konfucit, dhe kjo faqe nuk e trajton si një emër tjetër për Allahun (﷾).
“Fan Ch'ih pyeti për dashamirësinë. Mjeshtri tha: ‘Është t'i duash të gjithë njerëzit.’”
“Chung-kung pyeti për virtytin e përsosur. Mjeshtri tha: ‘Është, kur del jashtë, të sillesh me këdo sikur të prisje një mysafir të madh; t'i punësosh njerëzit sikur të merrje pjesë në një flijim të madh; të mos u bësh të tjerëve atë që nuk do të doje të ta bënin ty; të mos ketë murmuritje kundër teje as në vend, as në familje.’”
“Tsze-kungu pyeti, duke thënë: ‘A ka një fjalë që mund të shërbejë si rregull veprimi për gjithë jetën?’ Mjeshtri tha: ‘A nuk është RECIPROCITETI një fjalë e tillë? Atë që nuk do të të bëhet ty, mos ua bëj të tjerëve.’”
“Mjeshtri tha: ‘Mendja e njeriut të lartë merret me drejtësinë; mendja e njeriut të ulët merret me fitimin.’”
“Janë tri gjëra para të cilave njeriu i lartë ndien nderim të thellë. Ai ndien nderim para urdhëresave të Qiellit. Ndien nderim para njerëzve të mëdhenj. Ndien nderim para fjalëve të të urtëve.”
Edhe Islami urdhëron mirësjellje dhe drejtësi
Kurani e lidh adhurimin e Allahut (﷾) me të bërit mirë ndaj prindërve, të afërmve, nevojtarëve dhe fqinjëve që janë të huaj (4:36). Ai urdhëron drejtësi edhe ndaj njerëzve që i urren (5:8). Allahu (﷾) nuk e ndalon sjelljen e mirë dhe të drejtë me ata që nuk i luftojnë myslimanët për shkak të fesë së tyre dhe nuk i dëbojnë (60:8). Profeti (ﷺ) tha se askush nga ju nuk beson vërtet derisa t'i dojë vëllait të tij atë që do për veten. Transmetuesi nuk ishte i sigurt nëse ai tha ‘vëllait të tij’ apo ‘fqinjit të tij’ (Muslim 45a). Ai tha gjithashtu se ndër më të mirët prej jush janë ata me karakterin më të mirë (Buhari 3559). Kurani thotë se ai qëndronte në një shkallë të lartë karakteri (68:4).
“Adhuroni Allahun dhe mos i shoqëroni Atij asgjë (në adhurim); silluni mirë me prindërit, të afërmit, jetimët, të varfrit, fqinjët e afërt dhe të largët, me atë që keni pranë, me udhëtarin (që ka mbetur ngushtë) dhe me ata që janë robër nën pushtetin tuaj. Në të vërtetë, Allahu nuk i do njerëzit arrogantë e mburravecë;”
“O besimtarë! Bëhuni të qëndrueshëm në urdhrat e Allahut dhe bëhuni dëshmues me drejtësi! Le të mos ju nxisë urrejtja ndaj njerëzve për të bërë padrejtësi. Bëhuni të drejtë, se kjo është më afër devotshmërisë dhe frikësojuni Allahut! Pa dyshim, Allahu është i Dijshëm për çdo gjë që punoni ju.”
“Allahu nuk ju ndalon të silleni mirë dhe të jeni të drejtë ndaj atyre që nuk luftojnë kundër jush për shkak të fesë dhe që nuk ju dëbojnë prej shtëpive tuaja. Me të vërtetë, Allahu i do të drejtët.”
Enes ibn Maliku transmeton se Profeti (ﷺ) tha se askush nga ju nuk beson vërtet derisa t'i dojë vëllait të tij atë që do për veten. Formulimi është ‘vëllait të tij’, dhe transmetuesi shton se Profeti (ﷺ) mund të ketë thënë ‘fqinjit të tij’ në vend të saj.
Abdullah ibn Amri transmeton se Profeti (ﷺ) nuk ishte kurrë i pahijshëm në të folur, as nuk përpiqej të ishte, dhe se thoshte se ndër më të mirët prej jush janë ata me karakterin më të mirë.
“se ti je me virtyte madhore.”
Kur dikush ju bën keq
Konfucin e pyetën nëse dëmi duhet shpaguar me mirësi. Ai u përgjigj se dëmi shpaguhet me drejtësi, dhe mirësia me mirësi (14.36). Kurani lejon një shpagim të barabartë për një dëm. Ai shton se kush fal dhe pajton e ka shpërblimin tek Allahu (﷾) (42:40). Thotë gjithashtu ta zmbrapsësh të keqen me atë që është më e mirë, dhe atëherë ai që të urrente do të bëhet si një mik i ngushtë (41:34).
“Dikush tha: ‘Çfarë thoni për parimin që dëmi duhet shpaguar me mirësi?’ Mjeshtri tha: ‘Me çfarë do ta shpaguani atëherë mirësinë? Shpaguajeni dëmin me drejtësi, dhe shpaguajeni mirësinë me mirësi.’”
“Shpërblimi për të keqen është i njëjtë me atë të keqe. Por, atë që fal dhe pajton, e pret shpërblimi i Allahut. Ai, në të vërtetë, nuk i do të padrejtët.”
“Nuk barazohet e mira me të keqen! Të keqen ktheje me të mirë e atëherë armiku yt do të të bëhet menjëherë mik i ngushtë.”
Ihsani: përsosmëria në adhurim
Islami kërkon më shumë se veprime të drejta. Në një transmetim të njohur (hadith), engjëlli Xhibril erdhi si një i huaj dhe e pyeti Profetin (ﷺ) për ihsanin. Profeti tha se ai është ta adhurosh Allahun (﷾) sikur ta shohësh. Shtoi se, ndonëse ti nuk e sheh Atë, Ai të sheh ty (Muslim 8). Karakteri i mirë rritet nga kjo. Kurani thotë se mirësia nuk është te kthimi i fytyrës nga lindja apo perëndimi. Ajo është të besosh në Allahun (﷾), në Ditën e Fundit, në engjëjt, në Librin dhe në të dërguarit. Ajo është gjithashtu dhënia nga dashuria për Të, namazi, zekati, mbajtja e premtimeve dhe durimi (2:177). Kurani thotë gjithashtu se Allahu (﷾) është me ju kudo që të jeni, dhe sheh atë që bëni (57:4).
Omer ibn el-Hattabi transmeton se një i huaj me rroba shumë të bardha e pyeti Profetin (ﷺ) për Islamin, besimin dhe ihsanin (përsosmërinë). I pyetur për ihsanin, Profeti tha se ai është ta adhurosh Allahun sikur ta shohësh, sepse, ndonëse ti nuk e sheh Atë, Ai të sheh ty. Më pas Profeti i tha Omerit se i huaji ishte Xhibrili, që kishte ardhur t'u mësonte fenë e tyre.
“Mirësia nuk është të kthyerit e fytyrës suaj nga lindja dhe perëndimi, por mirësia është (cilësi) e atij që beson Allahun, Ditën e Fundit, engjëjt, Librin dhe profetët; e atij që me vullnet jep nga pasuria e vet për të afërmit, jetimët, të varfrit, udhëtarët e mbetur rrugës, lypësit dhe për lirimin e të robëruarve; e atij që fal namazin dhe e jep zekatin; dhe e atyre që i plotësojnë premtimet, kur marrin përsipër diçka; e atyre që durojnë në kohë skamjeje, sëmundjeje dhe lufte. Këta janë besimtarët e vërtetë dhe këta janë ata që e kanë frikë Allahun.”
“Ai i krijoi qiejt dhe Tokën për gjashtë ditë, pastaj u ngrit mbi Fron. Ai e di se çfarë hyn në Tokë dhe çfarë del prej saj, çfarë zbret prej qiellit dhe çfarë ngjitet drejt tij. Ai është me ju kudo që të gjendeni; Ai sheh gjithçka që bëni.”
Çfarë lë jashtë mirësia vetëm
Edhe Konfuci mësonte nderimin para Qiellit (16.8). Por ai nuk mësonte se Qielli kishte dërguar një mesazh me fjalë. Njëherë, kur tha se do të parapëlqente të mos fliste, ai pyeti: “A flet Qielli?” (17.19). Islami thotë se Ai që na krijoi ka folur, duke dërguar të dërguar (42:51). Ajeti për mirësjelljen e vë të parën të drejtën e Tij. Ai thotë ta adhurosh Allahun (﷾) dhe të mos i shoqërosh Atij asgjë, dhe pastaj të bësh mirë ndaj prindërve dhe të tjerëve (4:36). Kurani thotë ta adhurosh Allahun (﷾) me përkushtim të çiltër për Të (39:2). Thotë gjithashtu se çdo shpirt do ta shijojë vdekjen, dhe se tek Allahu (﷾) kthehemi (21:35). Islami nuk thotë se njerëzit e feve të tjera, apo pa fe, nuk mund të bëjnë mirë. Ai thotë se veprat e mira dhe besimi shkojnë bashkë. Kushdo që bën vepra të mira dhe ka besim do të hyjë në Xhenet, dhe nuk do t'i bëhet asnjë padrejtësi (4:124).
“Janë tri gjëra para të cilave njeriu i lartë ndien nderim të thellë. Ai ndien nderim para urdhëresave të Qiellit. Ndien nderim para njerëzve të mëdhenj. Ndien nderim para fjalëve të të urtëve.”
“Mjeshtri tha: ‘Do të parapëlqeja të mos flisja.’ Tsze-kungu tha: ‘Nëse ti, Mjeshtër, nuk flet, çfarë do të kemi ne, dishepujt e tu, për të shënuar?’ Mjeshtri tha: ‘A flet Qielli? Katër stinët ndjekin rrugën e tyre dhe të gjitha gjërat prodhohen vazhdimisht, por a thotë Qielli ndonjë gjë?’”
“Asnjë njeriu nuk i është dhënë t’i flasë Allahu, përveçse me anë të Frymëzimit ose pas perdes, ose me anën e një Kumtuesi (Engjëlli) të dërguar me lejen e Tij, për të shpallur vullnetin e Tij. Ai, me të vërtetë, është i Lartë dhe i Urtë!”
“Adhuroni Allahun dhe mos i shoqëroni Atij asgjë (në adhurim); silluni mirë me prindërit, të afërmit, jetimët, të varfrit, fqinjët e afërt dhe të largët, me atë që keni pranë, me udhëtarin (që ka mbetur ngushtë) dhe me ata që janë robër nën pushtetin tuaj. Në të vërtetë, Allahu nuk i do njerëzit arrogantë e mburravecë;”
“Njëmend, Ne ta kemi zbritur ty Librin me të vërtetën. Andaj adhuro vetëm Allahun me përkushtim të çiltër për Të!”
“Çdo njeri do ta shijojë vdekjen! Ne ju vëmë në provë me të keqe dhe me të mirë dhe te Ne do të ktheheni.”
“Dhe kushdo që bën vepra të mira, qoftë ai mashkull ose femër, duke qenë besimtar, do të hyjë në Xhenet dhe nuk do t’i bëhet asnjë padrejtësi.”
| Tema | Konfuci (Analektet) | Islami |
|---|---|---|
| Mirësia ndaj të tjerëve | ‘t'i duash të gjithë njerëzit’. | Bëni mirë me prindërit, të afërmit, jetimët, nevojtarët dhe fqinjët. |
| T'i trajtosh të tjerët si veten | Mos u bëj të tjerëve atë që nuk do të doje të ta bënin ty. | Askush nuk beson derisa t'i dojë vëllait të tij atë që do për vete. |
| Kur dikush ju bën padrejtësi | Ktheje dëmin me drejtësi, dhe mirësinë me mirësi. | Lejohet një shpagim i barabartë; kush fal dhe pajton, shpërblimin e ka tek Allahu (﷾). |
| Qielli dhe Zoti | Nderim ndaj Qiellit, megjithatë ai pyeti nëse Qielli flet. | Allahu (﷾) ka folur, duke dërguar të dërguar. |
Islami thotë se veprat e mira dhe besimi shkojnë bashkë.
Çfarë kërkon Islami, thënë saktësisht
Kurani thotë se, nëse dikush kërkon një fe tjetër përveç Islamit, ajo nuk do t'i pranohet kurrë. Në botën tjetër ai do të jetë ndër të humburit (3:85). Thotë gjithashtu se Allahu (﷾) nuk do të dënonte derisa të kishte dërguar një të dërguar (17:15). Pra, besimi në Allahun (﷾) dhe në të dërguarin e Tij kërkohet pasi mesazhi ka arritur te njeriu. Myslimanët nuk kërkojnë falje për ata që vdiqën jashtë Islamit (9:113). Megjithatë asnjë mysliman nuk mund ta shpallë fatin e ndonjë njeriu të caktuar. Ai i përket Allahut (﷾), i cili nuk i bën askujt asnjë grimë padrejtësi (4:40). Faqja për njerëzit që nuk e dëgjuan kurrë mesazhin e trajton këtë më tej.
“Kush kërkon tjetër fe përveç Islamit, nuk do t’i pranohet dhe ai në botën tjetër do të jetë i humbur.”
“Kush zgjedh rrugën e drejtë, e ka për veten e vet e kush i largohet asaj, i largohet në dëm të vetvetes dhe askush nuk e merr të keqen e tjetërkujt. Ne nuk dënojmë asnjë popull, para se të çojmë të dërguar!”
“Nuk i takon të Dërguarit dhe besimtarëve që të kërkojnë falje për idhujtarët, qofshin këta edhe të afërmit e tyre, pasi u është bërë e qartë se ata janë banorë të Xhehenemit.”
“Vërtet, Allahu nuk dëmton askënd asnjë grimë, por, nëse (dikush) bën mirësi, Allahu ia shumëfishon atë dhe i jep shpërblim të madh.”
Përgjigjja e Islamit: një mënyrë e plotë jetese
Islami është një mënyrë e plotë jetese: besimi, adhurimi, ligji, familja dhe karakteri bashkë. Kurani thotë se Allahu (﷾) e ka përsosur fenë dhe ka zgjedhur Islamin për ju (5:3). Ai i thërret besimtarët ta pranojnë Islamin plotësisht (2:208). Faqja Çfarë është Islami? e tregon të tërë. Lexojeni Kuranin në një përkthim që i besoni, dhe provojeni (2:23). Pastaj pyesni nëse Muhamedi (ﷺ) është profeti i fundit që dërgoi Allahu (﷾) (33:40).
“Sot jua përsosa fenë tuaj, e plotësova dhuntinë Time ndaj jush dhe zgjodha që Islami të jetë feja juaj.”
“O besimtarë! Pranojeni Islamin me të gjitha rregullat e tij dhe mos shkoni gjurmëve të djallit, se ai është armiku juaj i përbetuar.”
“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”
“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”
Përgjigjet, një nga një
Kurani 3:85 — Sureja Ali Imran, ajeti 85
“Kush kërkon tjetër fe përveç Islamit, nuk do t’i pranohet dhe ai në botën tjetër do të jetë i humbur.”
Cituar për
Kurani juaj thotë se njerëzit e mirë të feve të tjera janë të humbur. Pra, gjyshja ime e mirë është në Xhehenem.
Përgjigjja
Asnjë mysliman nuk mund ta shpallë fatin e ndonjë njeriu të caktuar, as të gjyshes suaj. Ai i përket vetëm Allahut (﷾), i cili nuk i bën askujt asnjë grimë padrejtësi (4:40). Ai nuk dënon derisa të ketë ardhur një i dërguar (17:15). Myslimanët nuk kërkojnë falje për ata që vdiqën jashtë Islamit (9:113). Ky është një rregull për lutjet e vetë myslimanit, jo një vendim për të. Faqet për nderimin e të parëve dhe për njerëzit që nuk e dëgjuan kurrë mesazhin thonë më shumë.
Ku përfundon — Islami e thotë rregullin e vet hapur. Ai kërkon besim pasi mesazhi ka arritur te njeriu, dhe ia lë fatin e çdo njeriu Allahut (﷾), i cili nuk i bën padrejtësi askujt.
Kurani 3:85 — Sureja Ali Imran, ajeti 85
“Kush kërkon tjetër fe përveç Islamit, nuk do t’i pranohet dhe ai në botën tjetër do të jetë i humbur.”
Cituar për
Nëse jam i sjellshëm dhe i ndershëm, një Perëndi i drejtë nuk do të më hidhte poshtë sepse gabova në besim.
Përgjigjja
Islami pajtohet se Allahu (﷾) është i drejtë. Ai nuk i bën askujt asnjë grimë padrejtësi (4:40), dhe nuk dënon para se të ketë ardhur një i dërguar (17:15). Vetëm Allahu (﷾) e di nëse mesazhi i Tij arriti vërtet te një njeri. Dhe besimi nuk është një hamendje e verbër. Kurani i jep provat e veta dhe kërkon të provohet (2:23). Ai e vë gjithashtu falënderimin për Atë që na dha jetë pranë falënderimit për prindërit: “Bëhu falënderues ndaj Meje dhe prindërve të tu” (31:14). Një njeri i sjellshëm nuk do t'i shpërfillte prindërit e vet. Islami i kërkon të mos e shpërfillë Krijuesin e vet.
Ku përfundon — Allahu (﷾) e gjykon çdo njeri me drejtësi. Mesazhi i jep arsyet e veta, dhe largimi nga Ai që na dha gjithçka nuk është gjë e vogël.
Sahih Muslim 45a — Kitab el-Iman (Libri i besimit), hadithi 45a
Enes ibn Maliku transmeton se Profeti (ﷺ) tha se askush nga ju nuk beson vërtet derisa t'i dojë vëllait të tij atë që do për veten. Formulimi është ‘vëllait të tij’, dhe transmetuesi shton se Profeti (ﷺ) mund të ketë thënë ‘fqinjit të tij’ në vend të saj.
Cituar për
Rregulli i artë i Islamit është vetëm për myslimanët. Transmetimi thotë ‘vëllait të tij’, kështu që të gjithë të tjerët mbeten jashtë.
Përgjigjja
Transmetuesi nuk ishte i sigurt nëse fjala ishte ‘vëllait’ apo ‘fqinjit’, kështu që vetëm ky transmetim nuk e zgjidh se kush nënkuptohet. Detyra ndaj të gjithëve është në vetë Kuranin. Ai urdhëron mirësi ndaj fqinjëve që janë të huaj (4:36), dhe drejtësi edhe ndaj njerëzve që i urren (5:8). Ai lejon sjellje të mirë dhe të drejtë me ata që nuk i luftojnë myslimanët për shkak të fesë së tyre, sepse Allahu (﷾) i do të drejtët (60:8).
Ku përfundon — Vetë Kurani urdhëron mirësi ndaj fqinjëve që janë të huaj dhe drejtësi ndaj të gjithëve. Ai lejon sjellje të mirë me njerëzit paqësorë të feve të tjera (4:36; 5:8; 60:8).
Analektet 4.16 — libri 4, kapitulli 16
“Mjeshtri tha: ‘Mendja e njeriut të lartë merret me drejtësinë; mendja e njeriut të ulët merret me fitimin.’”
Cituar për
Islami është i mirë për hir të Xhenetit. Njeriu i lartë i Konfucit është i mirë vetëm për hir të drejtësisë, që është më e pastër.
Përgjigjja
Islami pajtohet se e mira e bërë për fitim vlen pak. Kurani lavdëron ata që ushqejnë nevojtarët. Ata thonë: “Ne ju ushqejmë vetëm për hir të Zotit. Për këtë, nuk duam shpërblim e as falënderim” (76:9). Ihsani është ta adhurosh Allahun (﷾) sikur ta shohësh (Muslim 8). Synimi është vetë Allahu (﷾), jo fitimi i një tregtari.
Ku përfundon — Të dy e hedhin poshtë mirësinë për fitim. Islami thotë kujt i detyrohet sinqeriteti.
Analektet 16.8 — libri 16, kapitulli 8
“Janë tri gjëra para të cilave njeriu i lartë ndien nderim të thellë. Ai ndien nderim para urdhëresave të Qiellit. Ndien nderim para njerëzve të mëdhenj. Ndien nderim para fjalëve të të urtëve.”
Cituar për
Konfuci mësonte tashmë nderimin para Qiellit. Një konfucian ka atë që kërkon Islami.
Përgjigjja
Nderimi është pikë e përbashkët. Ku ndryshon Islami është se kë nderon dhe si: vetëm Allahun (﷾), në adhurimin që caktoi Ai, pa iu shërbyer asgjëje tjetër krahas Tij (4:36; 2:177).
Ku përfundon — Nderimi është i përbashkët për të dy. Islami thotë kujt i detyrohet adhurimi, dhe si tregohet.
Këndvështrime
Konfucian: një njeri me karakter
Konfuci mësonte dashurinë për të tjerët, rregullin e reciprocitetit, dhe një karakter të shtyrë nga drejtësia dhe nga nderimi para Qiellit. Një konfucian mund të thotë se një njeri që jeton kështu është tashmë ai që duhet të jetë një njeri i mirë.
Ren-i është t'i duash të gjithë njerëzit (12.22), dhe një fjalë, reciprociteti, mund ta udhëheqë gjithë jetën (15.23). Një njeriu që jeton sipas tij nuk i duhet asgjë më shumë.
Kundërpërgjigje
Pranohet: kjo është mirësi e vërtetë. Islami urdhëron drejtësi ndaj të gjithëve dhe mirësi ndaj fqinjëve që janë të huaj (5:8; 4:36). Por një rregull midis njerëzve nuk thotë çfarë i detyrohemi Atij që na krijoi. Ajeti i Kuranit për mirësjelljen fillon prej aty: “Adhuroni Allahun dhe mos i shoqëroni Atij asgjë (në adhurim)” (4:36).
Njeriu me karakter shtyhet nga drejtësia, jo nga fitimi (4.16). Pra, mirësia është vetë shpërblimi i saj.
Kundërpërgjigje
Islami pajtohet se e mira e bërë për fitim vlen pak. Kurani lavdëron ata që ushqejnë nevojtarët. Ata thonë: “Ne ju ushqejmë vetëm për hir të Zotit. Për këtë, nuk duam shpërblim e as falënderim” (76:9). Kërkimi i kënaqësisë së Allahut (﷾) nuk është fitimi i një tregtari. Është sinqeritet ndaj Atij që na krijoi.
Njeriu me karakter ndien nderim para urdhëresave të Qiellit (16.8). Pra, mirësia konfuciane e përfshin tashmë nderimin.
Kundërpërgjigje
Pranohet: nderimi është pjesë e mirësisë. Islami mëson se Allahu (﷾), që na krijoi, ka folur nëpërmjet të dërguarve të Tij dhe na ka thënë çfarë kërkon (42:51). Ai mëson gjithashtu si tregohet ai nderim: në adhurim ashtu siç e caktoi Ai, pa iu shërbyer asgjëje krahas Tij (4:36; 39:2; 2:177).
Dëmi shpaguhet me drejtësi dhe mirësia me mirësi (14.36). Ky është një rregull i drejtë për njerëzit e mirë.
Kundërpërgjigje
Edhe Islami lejon një shpagim të barabartë, dhe e lavdëron faljen (42:40). Ai mëson ta zmbrapsësh të keqen me atë që është më e mirë (41:34). Asnjëri rregull vetëm nuk thotë kujt i japim llogari për mënyrën si i trajtojmë të tjerët. Islami thotë se çdo shpirt kthehet tek Allahu (﷾) (21:35).
Ajo që ka rëndësi është një zemër e mirë
Shumë njerëz, fetarë apo jo, mendojnë se ajo që ka rëndësi është të jesh i sjellshëm dhe i drejtë. Disa shtojnë se nuk nevojitet fare ndonjë besim për Perëndinë. Të tjerë thonë se Perëndia e pranon çdo njeri të mirë, çfarëdo që të besojë.
Mirësjellja mjafton. Një rregull si reciprociteti i Konfucit (15.23) nuk ka nevojë për besim në Perëndi pas tij.
Kundërpërgjigje
Islami pajtohet se mirësjellja është detyrë dhe e urdhëron (4:36). Pyetja e hapur nuk është pse jeni i sjellshëm, por çfarë e bën mirësjelljen të detyrueshme dhe jo një parapëlqim. Islami përgjigjet se Ai që na krijoi e caktoi të drejtën dhe të gabuarën, dhe çdo shpirt kthehet tek Ai (21:35).
Ashtu si njeriu me karakter i Konfucit (4.16), unë jam i sjellshëm sepse është e drejtë, jo sepse po më shikon dikush. Mirësisë nuk i duhet arsye tjetër përveç kësaj.
Kundërpërgjigje
Islami pajtohet se e drejta dhe e gabuara janë të vërteta. Por ‘është e drejtë’ ka nevojë për një bazë: çfarë e bën atë të detyrueshme për të gjithë, dhe jo thjesht një ndjenjë që e ndajmë? Islami thotë se e drejta na detyron sepse e caktoi Ai që na krijoi. Ai nuk i bën kurrë padrejtësi asnjë të mirë të bërë (4:40).
Allahu nuk është kurrë i padrejtë (4:40). Pra, njerëzit e mirë të çdo feje, apo pa fe, duhet të pranohen prej Tij, çfarëdo që të besojnë.
Kundërpërgjigje
Islami pajtohet se Allahu (﷾) nuk është kurrë i padrejtë (4:40), dhe nuk thotë se njerëzit e feve të tjera, apo pa fe, nuk mund të bëjnë mirë. Ai thotë se asnjë fe tjetër përveç Islamit nuk do të pranohet (3:85). Dënimi vjen vetëm pasi ka ardhur një i dërguar (17:15), dhe asnjë mysliman nuk mund ta shpallë fatin e ndonjë njeriu të caktuar.
Pikëpamja islame
Islami urdhëron drejtësi ndaj të gjithëve dhe mirësjellje ndaj fqinjëve dhe të huajve, kërkon ihsan, dhe thotë saktësisht çfarë lë jashtë mirësia vetëm. Ai është një mënyrë e plotë jetese, dhe ju fton ta provoni Kuranin.
Kurani urdhëron mirësi ndaj prindërve, të afërmve, nevojtarëve dhe fqinjëve që janë të huaj. Ai lejon sjellje të mirë dhe të drejtë me ata që nuk i luftojnë myslimanët për shkak të fesë së tyre.
Profeti (ﷺ) tha se askush nuk beson vërtet derisa t'i dojë vëllait të tij atë që do për veten. Transmetuesi nuk ishte i sigurt nëse ai tha ‘vëllait’ apo ‘fqinjit’.
Karakteri i mirë qëndron lart në Islam. Kurani flet për shkallën e lartë të karakterit të Profetit (ﷺ), dhe ai tha se ndër më të mirët prej jush janë ata me karakterin më të mirë.
Profeti (ﷺ) e përkufizoi ihsanin si adhurimin e Allahut (﷾) sikur ta shohësh, duke ditur se Ai të sheh.
Mirësia është besimi, adhurimi, dhënia dhe sjellja e mirë bashkë, të ofruara me përkushtim të çiltër për Allahun (﷾).
Veprat e mira llogariten në botën tjetër bashkë me besimin.
Besimi në Allahun (﷾) dhe në të dërguarin e Tij kërkohet pasi mesazhi ka arritur te njeriu. Allahu (﷾) nuk dënon derisa të ketë ardhur një i dërguar.
Myslimanët nuk kërkojnë falje për ata që vdiqën jashtë Islamit. Megjithatë asnjë mysliman nuk mund ta shpallë fatin e ndonjë njeriu të caktuar. Ai i përket Allahut (﷾), i cili nuk është kurrë i padrejtë.
Islami është një mënyrë e plotë jetese, dhe Kurani e fton atë që dyshon ta provojë.