Përgjigje e shkurtër
Ajeti nuk thotë se tërmetet nuk mund të ndodhin. Thotë se Allahu (﷾) i vendosi malet të patundura që ‘ajo të mos tundet’ bashkë me ju. Fjala arabe këtu është tamida. Do të thotë të lëkundesh, të anohesh ose të jesh i paqëndrueshëm, si kuverta e një anijeje. Për një tërmet Kurani përdor fjalë të tjera dhe tregon për tërmete që goditën. Profeti (ﷺ) tha se tërmetet do të shtoheshin para Ditës së Fundit. Pra ajeti nuk është një premtim se toka nuk do të dridhet kurrë. Një ndërtues që e vendos shtëpinë tuaj mbi themele të forta nuk ka premtuar se ajo nuk do të ndiejë kurrë një dridhje. Përgjigjja e Islamit është se Allahu (﷾) e bëri tokën një shtëpi të qëndrueshme për njerëzit dhe i vendosi malet të patundura në të.
Shpjegimi i plotë
Çfarë thonë ajetet
Tri ajete thonë se Allahu (﷾) vendosi male të patundura mbi tokë që ajo të mos lëkundet bashkë me njerëzit e saj. Ato janë 16:15, 21:31 dhe 31:10. Çdo herë pika është e njëjtë. Toka u bë një vend i qëndrueshëm për të jetuar, me rrugë e lumenj, shi dhe gjallesa. Togfjalëshi arab është an tamida. Vjen nga rrënja m-y-d, tri shkronjat mbi të cilat ndërtohet fjala. Kjo rrënjë ka të bëjë me lëkundjen, animin dhe paqëndrueshmërinë.
“Ai ka vendosur male të palëvizshme në Tokë, që ajo të mos tundet bashkë me ju, dhe ka krijuar lumenj e rrugë për të arritur aty ku synoni.”
“Ne vendosëm nëpër Tokë male të patundura, që ajo të mos lëkundet bashkë me njerëzit dhe bëmë lugina dhe rrugë për të udhëtuar në to.”
“Ai i ka krijuar qiejt pa shtylla të dukshme, ka vënë male të palëvizshme në Tokë, që ju të mos lëkundeni dhe ka shpërndarë në të gjithfarë gjallesash. Ne e zbresim ujin nga qielli dhe, nëpërmjet tij, kemi bërë të mbijë çdo lloj (bime) i mirë.”
Fjalët e vetë Kuranit për tërmetin
Kur Kurani nënkupton një tundje të dhunshme, përdor fjalë të tjera. Banorët e Themudit i kapi rexhfa, dridhja. Ora, fundi i botës, sjell zelzelën e vet, tronditjen e vet. Dita e fundit hapet me tokën që dridhet nga zilzali i saj, tronditja e saj. Pra Kurani e di se toka mund të dridhet dhe e thotë këtë në arabisht të qartë. Leximi i 16:15 si ‘tërmetet janë të pamundura’ do ta vinte atë përballë këtyre ajeteve. Ky nuk është leximi i natyrshëm.
“Për këtë arsye ata i goditi një tërmet i rëndë në mëngjes dhe mbetën të vdekur në shtëpitë e tyre.”
“O njerëz, frikësojuni Zotit tuaj, sepse dridhja e Orës (së Kiametit), është vërtet një ngjarje e madhe!”
“Kur të dridhet Toka me tronditjen e saj (të fundit),”
| Fjala | Ajeti | Çfarë përshkruan |
|---|---|---|
| temide | 16:15, 21:31, 31:10 | Lëkundja, animi apo trazimi, që malet e pengojnë. |
| rexhfe | 7:78 | Dridhja që e kapi popullin e Themudit. |
| zelzele | 22:1 | Tronditja e Orës. |
| zilzal | 99:1 | Dridhja e tokës në ditën e fundit. |
Profeti (ﷺ) foli për tërmetet
Profeti (ﷺ) tha se tërmetet do të shtoheshin, si një nga shenjat para Orës. Këto ajete i mësoi vetë dhe parashikoi tërmetet. Pra është e qartë se nuk i lexoi ajetet si diçka që i përjashton tërmetet.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se Ora nuk do të vijë derisa të merret dituria, të shtohen tërmetet, të kalojë koha shpejt, të shfaqen sprovat, të shtohet vrasja dhe të vërshojë pasuria.
I qëndrueshëm nuk do të thotë kurrë i tundur
Toka u bë e qëndrueshme për njerëzit mbi të. Kjo nuk është e njëjtë me të thënit se ajo nuk mund të tundet kurrë, qoftë edhe për pak dhe në një vend. Janë dy pretendime të ndryshme. Ajeti nuk thotë as se malet i ndalojnë pllakat e tokës të lëvizin. Asnjë mysliman nuk ka nevojë ta pretendojë këtë. Pllakat janë pllakat e mëdha shkëmbore që e përbëjnë guaskën e jashtme të tokës. Malet shpesh shënojnë vendin ku toka është lëvizur. Ajo që thotë vërtet Kurani është se malet janë ngulur fort në tokë si kunja. Veçmas, në vitin 1855 George Airy, një shkencëtar britanik, propozoi se vargmalet e mëdha si Himalajet kanë rrënjë të thella të kores poshtë tyre. Matjet e mëvonshme e konfirmuan. Përgjigjja e pyetjes për tërmetet nuk varet nga kjo.
“Ai ka vendosur male të palëvizshme në Tokë, që ajo të mos tundet bashkë me ju, dhe ka krijuar lumenj e rrugë për të arritur aty ku synoni.”
“A nuk jua kemi bërë Tokën si shtrat e malet si shtylla?!”
Shpjegon tërheqjen e vogël të Himalajeve duke propozuar se një vargmal mbahet lart nga një rrënjë të kores më të lehtë që zbret thellë në shkëmbin më të dendur poshtë, ashtu si një bllok që noton qëndron thellë në ujë. Kjo u bë shpjegimi standard për rrënjët e maleve.
Allahu (﷾) e bëri tokën një shtëpi të qëndrueshme për njerëzit
Malet janë ngulur fort në tokë si kunja
Tërmetet nuk mund të ndodhin
Malet i pengojnë pllakat e tokës të lëvizin
Kundërshtimi i përgjigjur
Kurani 16:15 — Sureja En-Nahl, ajeti 15
“Ai ka vendosur male të palëvizshme në Tokë, që ajo të mos tundet bashkë me ju, dhe ka krijuar lumenj e rrugë për të arritur aty ku synoni.”
Cituar për
Kritikët e lexojnë ajetin si të thotë se malet e ndalojnë tokën të tundet. Tërmetet ndodhin dhe janë të shpeshta në vargmalet, prandaj thonë se ajeti është i gabuar.
Përgjigjja
Ajeti nuk e përdor fjalën e Kuranit për tërmetin. Tamida do të thotë të lëkundesh ose të jesh i paqëndrueshëm. Kurani i emërton tërmetet me rexhfa dhe zilzal dhe i përshkruan duke ndodhur. Profeti (ﷺ) parashikoi se do të ishin të shumta. Ajeti nuk thotë as se malet i ndalojnë pllakat e tokës të lëvizin. Pra disa tërmete që godasin në vargmalet nuk përplasen me të. Ajeti flet për të gjithë tokën të bërë një shtëpi e vendosur për njerëzit e saj.
Ku përfundon — Ajeti thotë se toka u bë e qëndrueshme për njerëzit e saj. Nuk thotë se tërmetet nuk mund të ndodhin, dhe vetë Kurani i përshkruan ato.
Këndvështrime
Pikëpamja islame
Ajetet thonë se Allahu (﷾) e bëri tokën një shtëpi të qëndrueshme, të vendosur dhe i ngriti malet të patundura në të. Nuk thonë se tërmetet nuk mund të ndodhin. Kurani dhe Profeti (ﷺ) të dy flasin për tërmetet.
‘Që ajo të mos tundet’ është përkthimi i an tamida, nga një rrënjë që ka të bëjë me lëkundjen dhe paqëndrueshmërinë. Nuk është një nga fjalët e Kuranit për tërmetin.
Kurani i emërton tërmetet me fjalë të tjera, rexhfa dhe zilzal, dhe i përshkruan kur godasin.
Profeti (ﷺ) tha se tërmetet do të shtoheshin para Orës.
Premtimi për një shtëpi të qëndrueshme nuk është premtim se toka nuk do të dridhet kurrë. Themelet e forta nuk premtojnë një shtëpi që nuk ndien kurrë një dridhje.
Kurani mëson se Allahu (﷾) e bëri tokën një shtëpi të vendosur për njerëzit. Ai i ngriti malet të patundura në të.