Si të flas për Islamin me një ateist?

Ky udhëzues është për të folur me miq që nuk besojnë në Perëndi, ose që nuk janë të sigurt. Jini mik i vërtetë, qoftë se shoku juaj bëhet ndonjëherë mysliman apo jo. Mos u miqësoni kurrë me dikë vetëm për ta konvertuar. Kurani i lejon myslimanët të sillen mirë dhe drejt me ata që nuk i luftojnë për shkak të besimit. Thotë se Allahu (﷾) i do të drejtët. Urdhëron gjithashtu drejtësi ndaj të gjithëve, edhe ndaj njerëzve që i urrejnë (5:8). Udhëzimi është i Allahut (﷾) për ta dhënë, jo i juaji. Kurani i thotë Profetit (ﷺ): “ti (Muhamed) nuk mund të udhëzosh kë të duash”. Pjesa juaj është të flisni qartë dhe me mirësi, dhe të mbeteni mik çfarëdo që të jetë përgjigjja.

Njerëzit vijnë te ateizmi nga rrugë të ndryshme. Disa u larguan pas një përvoje të keqe me fenë, si një mësues i ashpër apo një hipokrit që predikonte. Disa arritën atje duke arsyetuar nga shkenca apo filozofia. Disa humbën dikë që e donin dhe nuk mund ta kuptonin pse e lejoi Perëndia. Disa nuk patën kurrë besim fare. Mos hamendësoni cilën rrugë mori shoku juaj. Pyesni, dhe dëgjojeni gjithë përgjigjen. Pyesni gjithashtu çfarë kupton shoku juaj me ‘ateist’. Disa kanë parasysh se janë të sigurt që nuk ka Perëndi. Të tjerë kanë parasysh vetëm se nuk janë të bindur. Nëse shoku juaj u lëndua nga njerëz fetarë, thoni qartë se ju vjen keq. Pastaj lëreni bisedën të shkojë aty ku do shoku juaj.

Për shokun tuaj, një ajet i Kuranit nuk është ende provë. Prandaj mos filloni me ajete. Nisuni nga ajo që shoku juaj e pranon tashmë: që arsyetimi ka rëndësi, dhe që bota është vërtet aty. Pastaj bëni pyetjet e mëdha. Pse ka diçka në vend që të mos ketë asgjë? A mund të jetë një gjë që varet nga diçka tjetër fundi i çdo shpjegimi? Nëse mendja erdhi vetëm nga lënda, pse t'i besojmë arsyetimit të saj? A është diçka vërtet e keqe, apo vetëm e papëlqyer? Jepni arsye aq të forta sa të mos lënë asnjë dyshim të arsyeshëm, dhe mos pohoni më shumë se sa keni treguar. Vetë besimi rritet deri në bindje të plotë (jekin). Ajo që i ofroni një shoku janë arsye që ai mund t'i provojë. Kur një arsye ka zënë vend, mund të shtoni se Islami thotë të njëjtën gjë. Vetë Kurani argumenton me pyetje: “A mos vallë, ata janë krijuar nga hiçi apo mos janë ata krijues të vetvetes?!”

Merrni një pyetje dhe ndiqeni deri në fund para se të filloni një tjetër. Një listë me dhjetë argumente të shpejta nuk bind askënd. Lëreni shokun tuaj të ngrejë kundërshtime, dhe trajtojeni secilin seriozisht. Nëse nuk e dini një përgjigje, thoni këtë, dhe ofroni ta gjeni. Kurani thotë: “Mos shko pas diçkaje për të cilën nuk ke dijeni”. Verifikoni faktet tuaja para se t'i ndani, dhe mos përcillni kurrë një pohim pa burim. Ju nuk po përpiqeni të fitoni. Ndaluni kur shoku juaj ka pasur mjaft, dhe vazhdoni një ditë tjetër.

Allahu (﷾) i dërgoi Musain dhe Harunin te Faraoni, një tiran që i tha popullit të vet: “Unë jam zoti juaj më i lartë!” Megjithatë, Ai u tha atyre: “Flitini atij fjalë të buta”. Nëse ky ishte urdhri për një tiran, një shoku i takon butësia aq më tepër. Kurani u thotë myslimanëve të ftojnë “me mençuri dhe këshillë të bukur”. U thotë të diskutojnë në “mënyrën më të mirë”. U ndalon madje të shajnë atë që të tjerët adhurojnë në vend të Allahut (﷾). Prandaj mos u tallni kurrë me mendimin e shokut tuaj, as mos qeshni me një argument. Profeti (ﷺ) i tha Aishes të ishte e butë, sepse Allahu (﷾) e do butësinë në çdo çështje. Ai tha se nuk ishte dërguar për të mallkuar, por si mëshirë.

Mos thoni, as mos lini të kuptohet, se shoku juaj beson fshehurazi në Perëndi. Mos i quani ateistët të pamoralshëm apo të pasinqertë. Flisni për argumentet, kurrë për motivet e një personi. Islami mëson se çdo fëmijë lind mbi fitren, një prirje të lindur për ta njohur Krijuesin e vetëm. Ky është mësim për të gjithë njerëzit, përfshirë ju. Nuk është akuzë kundër shokut tuaj. Mos e përdorni për t'i thënë dikujt çfarë ka në zemër. Këtë e di vetëm Allahu (﷾). As mos përgjithësoni për ateistët, as me mirësi as pa të. Flisni me shokun që keni përpara.

Shokut tuaj mund t'i interesojë ndershmëria, provat, dhe të mos besosh gjëra vetëm sepse i besojnë të tjerët. Islami i çmon të treja. Kurani u thotë njerëzve të mos shkojnë pas asaj për të cilën nuk kanë dijeni. Nuk kërkon besim të verbër. I thërret njerëzit të shikojnë qiejt dhe Tokën: “ka shenja për mendarët”. Shoku juaj mund të ndiejë edhe mrekullim para universit, apo para rendit që zbulon shkenca. I thoni shokut tuaj sinqerisht se i ndani këto vlera. Pastaj thoni butë ku ndryshon Islami. Në Islam, ndershmëria, provat dhe mrekullimi të çojnë diku: te Ai që e krijoi botën dhe mendjen që e studion atë.

Disa miq u rritën në një familje myslimane dhe tani dyshojnë. Jini veçanërisht të butë me ta. Mos u jepni leksione, dhe mos u grindni. Pyesni çfarë i shqetësoi, dhe dëgjojeni gjithë përgjigjen. Mos hamendësoni: për disa ishte një pyetje e vështirë, për të tjerë shumë. Dyshimet mund të marrin përgjigje, një nga një, nga burimet. Rruga e faqes “Kur vijnë dyshimet” u shkrua për këtë. Mbajeni miqësinë të ngrohtë çfarëdo që të thotë shoku juaj.

Mos e hapni vetë temën e historisë apo të politikës. Qëllimi juaj është të flisni për Allahun (﷾), jo të grindeni për të kaluarën apo për qeveritë. Nëse shoku juaj përmend lajmet, dëgjojeni me mirësi. Thoni sinqerisht se do të parapëlqenit të flisnit për pyetjet e mëdha, dhe kthehuni tek ato. Nëse shoku juaj përmend një padrejtësi që bënë disa myslimanë, thoni qartë se ishte e gabuar. Mos e mbroni, dhe mos fajësoni askënd tjetër. Një fe gjykohet nga mësimi i saj, jo nga ajo që bënë disa ndjekës. Ky rregull i drejtë vlen për çdo fe. Mos u përgjigjni me numra vdekjesh që u faturohen të tjerëve. Kurani urdhëron drejtësi, “qoftë edhe kundër jush”. Profetit (ﷺ) iu tha të thoshte: “Kjo është rruga ime: të ftoj drejt Allahut”.

Disa argumente që përdorin njerëzit nuk janë të shëndosha. Lërini jashtë, sepse myslimani thotë vetëm atë që e di se është e vërtetë (17:36). Mos thoni kurrë se shoku juaj beson fshehurazi. Mos thoni se shkenca e provon Perëndinë, për shembull nga kërkimet për mënyrën si mendojnë fëmijët. Mos e bëni bastin e Paskalit (bastin se të besosh është zgjedhja më e sigurt) provën tuaj. Mos shkëmbeni numra vdekjesh që i faturohen fesë apo qeverive ateiste. Mos citoni anketa të shkencëtarëve apo të filozofëve. Mos ofroni ndryshimin e mendjes së ndonjë personi të famshëm si provë. Dhe mos pohoni kurrë më shumë siguri se sa keni treguar. Pika të tjera janë çështje radhe. Mos e ndërtoni argumentin tuaj mbi lexime të kontestuara që i përputhin ajetet me shkencën moderne. Kurani është libër udhëzimi, dhe biseda do të kthehej te shkenca në vend që të kthehej te Allahu (﷾). Mos filloni me çarjen e hënës, apo me mrekulli të tjera të profetëve. Hëna u ça: Kurani e thotë (54:1), dhe po ashtu hadithe të sakta. Por shoku juaj nuk i pranon ende Kuranin dhe hadithin si burime, ndaj jepni së pari arsye. Filloni me arsyen, dhe me vetë Kuranin si libër që kushdo mund ta provojë.

Kjo faqe interneti ka faqe të shkruara për ateistët dhe agnostikët. Ndani atë që i përshtatet pyetjes së shokut tuaj. Për çështjen kush duhet të provojë çfarë, lexoni “Kush duhet ta provojë: besimtari apo ateisti?” Pastaj provoni “Nëse çdo gjë ka nevojë për krijues, kush e krijoi Allahun?” dhe “Pse ka diçka në vend që të mos ketë asgjë?” Për një shok që nuk është i sigurt, lexoni “A mund ta dimë nëse Allahu ekziston?” dhe “Nëse nuk jam i sigurt për Allahun, çfarë duhet të bëj?” Për vuajtjen: “Pse e lejon Allahu vuajtjen?” dhe “Pse Allahu nuk e bën Veten të dukshëm?” Për moralin: “Nëse nuk ka Perëndi, a mund të jetë diçka vërtet e keqe?” Për shkencën: “A e hedh poshtë evolucioni ekzistencën e Perëndisë?” dhe “A mund të besoj te shkenca në vend të fesë?” Të dobishme janë edhe: “A nuk jemi të gjithë ateistë për zotat e tjerë?” dhe “A është e drejtë që Xhehenemi të zgjasë përgjithmonë?” Rrugët e faqes “Për ateistët: argumenti për Perëndinë” dhe “Për agnostikët: a mund të dihet?” i marrin këto me radhë. Çfarëdo që të lexoni, kthehuni te një pyetje: a është e gjithë kjo për asgjë? Kurani jep përgjigjen e atyre që meditojnë: “O Zoti Ynë! Ti nuk i ke krijuar kot këto”. Për veten tuaj, udhëzuesi i davetit në këtë faqe e paraqet gjithë metodën.

Në fund, ftojeni shokun tuaj te vetë Islami. Islami është një mënyrë e plotë jetese (din): besimi, adhurimi, ligji, familja dhe karakteri së bashku. Faqja “Çfarë besojnë myslimanët?” e tregon në një vend. Kurani kërkon të provohet: hartoni një sure si ai. Ai thotë se Profeti (ﷺ) u dërgua për të gjithë njerëzit, dhe e quan Vula e Profetëve, i fundit prej tyre. Pjesa juaj është të flisni qartë dhe me mirësi. S'ka detyrim në fe, ndaj zgjedhja është e shokut tuaj. Kush flet më bukur se ai që fton drejt Allahut (﷾) dhe bën vepra të mira? Ftesa është pjesa juaj; udhëzimi i një zemre është vetëm i Allahut (﷾). Prandaj, nëse shoku juaj pyet nëse po përpiqeni ta konvertoni, përgjigjja e sinqertë është jo.

Disa miq thonë se thjesht nuk kanë besim në Perëndi, dhe se barra e provës bie mbi besimtarin. Të tjerë thonë se shkenca e shpjegon botën pa Perëndinë.