Përgjigje e shkurtër
Në një kuptim, po, dhe Islami fillon pikërisht aty. Besimi i tij së pari mohon çdo zot të rremë, dhe vetëm pastaj e emërton të Vetmin: nuk ka zot tjetër përveç Allahut (﷾). Ajo që mbetet nuk është edhe një zot në një listë. Është Krijuesi tek i cili të çon arsyeja: një qenie që nuk varet nga asgjë, nuk ka fillim dhe nuk ka ortak. Një zot që lindi, që kishte prindër ose që duhet ta ndajë pushtetin nuk e kalon këtë provë, çfarëdo rangu të ketë. Prova është e njëjtë për çdo pretendim, dhe nuk i detyrohet asnjë kulture të vetme. Kurani thotë se Ibrahimi e përdori këtë arsyetim kundër popullit të vet. Përgjigjja e Islamit është ai besim, dhe mënyra e jetesës që rrjedh prej tij.
Shpjegimi i plotë
Islami fillon me një mohim
Besimi mysliman, Shehadeti, hapet me fjalët la ilahe il-lallah. Ato kanë dy pjesë. E para është një mohim: nuk ka zot. Vetëm pastaj vjen pohimi: përveç Allahut (﷾). Kështu Islami e hedh poshtë çdo zot tjetër të pretenduar që në fjalët e para të besimit të tij. Kurani jep të njëjtin udhëzim në një fjali (47:19). Islami nuk tallet me atë që adhurojnë të tjerët (6:108). Ai i vë pretendimet përballë një prove, dhe prova është e hapur për këdo.
“Dije se nuk ka zot tjetër të vërtetë përveç Allahut! Kërko falje për gjynahun tënd dhe për besimtarët e besimtaret! Allahu e di se si silleni ju dhe ku qëndroni.”
“Mos i shani idhujt që ata i adhurojnë në vend të Allahut, në mënyrë që ata të mos e shajnë Allahun armiqësisht nga padija. Kështu, Ne ia paraqesim të bukura çdo populli veprat e veta. Pastaj, ata do të kthehen te Zoti i tyre, i Cili do t’i lajmërojë për gjithçka që kanë bërë.”
Katër shenja të Krijuesit
Filloni me një fakt: gjërat varen nga gjëra të tjera. Një fëmijë varet nga prindërit, dhe zjarri varet nga lënda djegëse. Një zinxhir i gjërave të tilla ka nevojë për diçka në rrënjë që nuk varet nga asgjë. Faqja për atë se kush e krijoi Perëndinë jep arsyet. Kjo jep katër shenja. Ajo nuk varet nga asgjë. Nuk ka fillim, sepse çdo gjë që filloi varej nga ajo që e nisi. Nuk ka prind ose burim. Dhe nuk ka ortak, sepse dy qenie të tilla do të duhej të ndryshonin nga ndonjë kufi, që një qenie që nuk varet nga asgjë nuk mund ta ketë. Faqja për arsyen pse mund të ketë vetëm një Perëndi jep hapin e fundit. Gjithësia nuk mund të jetë kjo qenie, sepse ka pjesë dhe ndryshon. Kurani e përshkruan Allahun (﷾) me të njëjtat shenja.
E ndan gjithçka që ekziston në atë që është vetëm e mundshme në vetvete (mumkin el-uxhud), e cila ka nevojë për një shkak, dhe atë që është e domosdoshme në vetvete (vaxhib el-uxhud), e cila nuk ka nevojë për asnjë. Argumenton se një zinxhir gjërash të mundshme, sado i gjatë, ka nevojë për një qenie të domosdoshme jashtë tij, dhe se kjo qenie është një dhe nuk ka pjesë.
Argumenton se arsyeja e mjaftueshme për gjithë serinë e gjërave të rastësishme duhet të qëndrojë jashtë asaj serie, në një substancë të domosdoshme, të cilën Leibniz e quan Perëndi.
“Thuaj: “Ai është Allahu, Një dhe i Vetëm! Allahu është Absoluti, të Cilit i përgjërohet gjithçka në amshim. Ai as nuk lind, as nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë (a i krahasueshëm) me Atë!””
“Ai është i Pari dhe i Mbrami, i Dukshmi (me argumente) dhe i Padukshmi (me sy). Ai është i Dijshëm për çdo gjë!”
“O njerëz! Ju jeni të varfër e nevojtarë për Allahun, kurse Allahu s’ka nevojë për asgjë dhe është i Denjë për çdo lavd.”
Prova mbi perënditë e tregimeve të vjetra
Merrni tregimet greke. Zeusi është biri i Kronosit, një perëndi më e vjetër, dhe ia mori pushtetin të atit. Një perëndi që lindi ka një fillim, prandaj varet nga ajo që e solli në jetë. Në të njëjtat tregime Titanët, një familje më e vjetër perëndish, luftuan me Zeusin dhe perënditë olimpike për sundimin. Një perëndi me rival nuk sundon vetëm. Secila nga këto nuk e plotëson një shenjë, kështu që asnjëra nuk është qenia tek e cila arrijnë argumentet. Kjo është prova e zbatuar njëlloj për çdo pretendim, jo një fyerje. Kurani e bën të njëjtën pikë për zotat me rivalë: secili do të merrte atë që kishte krijuar, dhe disa do të ngriheshin mbi të tjerët.
Tregon si Zeusi lindi nga Rea dhe Kronosi dhe e mundi të atin për të sunduar mbi perënditë. Tregon si Titanët dhe perënditë e lindura nga Kronosi bënë një luftë dhjetëvjeçare për sundimin.
“Allahu nuk ka zgjedhur për Vete ndonjë bir dhe përveç Atij s’ka asnjë zot tjetër, përndryshe çdo zot do të merrte atë që ka krijuar dhe do të ngriheshin njëri mbi tjetrin. Qoftë i lartësuar Ai nga shpifjet e tyre!”
“Sikur në qiej dhe në Tokë të kishte zota të tjerë, përveç Allahut, si qiejt, ashtu edhe Toka do të shkatërroheshin. Qoftë i lavdëruar Allahu, Zoti i Fronit dhe i lartësuar mbi çka ia veshin Atij!”
| Shenja | Zeusi, në tregimet greke | Krijuesi |
|---|---|---|
| Nuk varet nga asgjë | ||
| Nuk ka fillim | ||
| Nuk ka prind apo burim | ||
| Nuk ka ortak apo rival |
- E ka shenjën
- Nuk e ka
Zeusi është biri i Kronosit, dhe Titanët luftuan kundër tij për sundimin.
Çfarë nuk e hedh poshtë prova
Disa tradita e përshkruajnë qenien e tyre më të lartë si pa fillim, pa prind ose pa rival. Prova nuk e hedh poshtë një pretendim të tillë. Një pretendim i tillë pastaj provohet për gjithçka tjetër që thotë tradita e tij. A është qenia e dallueshme nga bota? A adhurohen të tjerë pranë saj? Pyetja e fundit është çfarë ka thënë kjo qenie, dhe nëse mesazhi i saj mund të kontrollohet. Faqja për mënyrën si provohet një shkrim i shenjtë jep provat. Pra, renditja bëhet në dy hapa. Së pari shenjat, pastaj mesazhi. Kjo nuk është ‘edhe një zot më tej’, sepse është një metodë, dhe çdokush mund ta zbatojë.
“Thuaj: “Ai është Allahu, Një dhe i Vetëm! Allahu është Absoluti, të Cilit i përgjërohet gjithçka në amshim. Ai as nuk lind, as nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë (a i krahasueshëm) me Atë!””
A mund ta ndanin punën disa zota?
Disa përgjigjen se disa zota thjesht mund të merreshin vesh dhe të bashkëpunonin, kështu që argumenti i Kuranit nuk qëndron. Shikoni çfarë do të thotë marrëveshja. Nëse njëri zot mund ta mposhtte tjetrin, vetëm më i forti është i gjithëfuqishëm. Nëse asnjëri nuk mund ta mposhtte kurrë tjetrin, asnjëri nuk është i gjithëfuqishëm. Sido që të jetë, ka një Zot të gjithëfuqishëm, ose asnjë. Dikush mund të përfytyrojë një grup zotash të kufizuar, por secili do të varej nga të tjerët për atë që i mungon. Asnjëri prej tyre nuk do të ishte qenia që nuk varet nga asgjë. Faqja për arsyen pse mund të ketë vetëm një Perëndi jep argumentin e plotë.
“Sikur në qiej dhe në Tokë të kishte zota të tjerë, përveç Allahut, si qiejt, ashtu edhe Toka do të shkatërroheshin. Qoftë i lavdëruar Allahu, Zoti i Fronit dhe i lartësuar mbi çka ia veshin Atij!”
“Allahu nuk ka zgjedhur për Vete ndonjë bir dhe përveç Atij s’ka asnjë zot tjetër, përndryshe çdo zot do të merrte atë që ka krijuar dhe do të ngriheshin njëri mbi tjetrin. Qoftë i lartësuar Ai nga shpifjet e tyre!”
Ibrahimi e bëri këtë argument kundër popullit të vet
Kurani tregon si i foli Ibrahimi popullit të vet për yllin, hënën dhe diellin. Ajeti 75 thotë se Allahu (﷾) i tregoi Ibrahimit mbretërinë e qiejve dhe të tokës, që ai të bëhej nga ata që besojnë vendosmërisht. Në ajetet 76 deri 79 ai thotë për secilin me radhë se është Zoti i tij, dhe largohet prej tij kur perëndon. Ajeti 83 jep çelësin: e quan këtë argumentin që iu dha Ibrahimit kundër popullit të tij. Pra, është argumenti i tij, jo një fazë e besimit të tij. Komentuesi i shekullit të 14-të Ibn Kethiri i peshon mendimet e mëparshme dhe arrin në të njëjtin lexim. Ajo që lind dhe perëndon, dhe kështu ndryshon, nuk mund të jetë Zoti. Ibrahimi mbaron duke iu kthyer Atij që krijoi qiejt dhe tokën.
“Dhe kështu, Ne ia treguam Ibrahimit mbretërinë e qiejve dhe të Tokës, që ai të bëhej nga ata që besojnë vendosmërisht.”
“Kur ra nata, ai pa një yll dhe tha: “Ky është Zoti im!” Por, kur perëndoi ylli, ai tha: “Nuk i dua ata që perëndojnë”. Kur pa Hënën duke lindur, tha: “Ky është Zoti im!” Por, pasi ajo perëndoi, ai tha: “Nëse Zoti im nuk më udhëzon në rrugën e mbarë, me siguri do të bëhem njëri nga të humburit”. Kur vërejti Diellin duke lindur, ai thërriti: “Ky është Zoti im, ky është më i madhi!” Por, pasi dielli perëndoi, ai tha: “O populli im, unë jam larg nga idhujt që ju ia shoqëroni Allahut në adhurim! Unë e kthej fytyrën time nga Ai që i ka krijuar qiejt dhe Tokën, duke qenë besimtar i vërtetë, dhe nuk jam nga idhujtarët”!”
“Ky është argumenti Ynë, të cilin Ne ia dhamë Ibrahimit kundër popullit të tij. Ne ngremë kë të duam në shkallë të lartë. Vërtet, Zoti yt është i Urtë e i Gjithëdijshëm. Ne i dhuruam atij Is'hakun dhe Jakubin. Që të dy këta i udhëzuam në rrugë të drejtë, ashtu siç patëm udhëzuar më parë Nuhun. Ndër pasardhësit e tij Ne udhëzuam Davudin, Sulejmanin, Ejubin, Jusufin, Musain dhe Harunin. Kështu i shpërblejmë punëmirët. Ne udhëzuam edhe Zekerijan, Jahjain, Isain, Iljasin - të gjithë këta kanë qenë nga njerëzit e mirë. Po ashtu, udhëzuam edhe Ismailin, Eljesain, Junusin dhe Lutin - secilin prej tyre e ngritëm mbi të gjithë njerëzit.”
Vëren se komentuesit nuk pajtoheshin nëse Ibrahimi po mendonte për veten apo po debatonte me popullin e tij, dhe se Ibn Xherir et-Taberiu zgjodhi mendimin. Ai mban se e vërteta është debati: Ibrahimi po i tregonte popullit të tij se trupat qiellorë që ata adhuronin, të cilët ndjekin një rrugë të caktuar, lindin dhe perëndojnë dhe nuk kanë fuqi të vetën, nuk mund të jenë zota.
Përgjigjja e Islamit: nuk ka zot tjetër përveç Allahut (﷾)
Besimi është përgjigjja. Ai e lë mënjanë çdo gjë që nuk i plotëson shenjat dhe e pohon të Vetmin që i plotëson: nuk ka zot tjetër përveç Allahut (﷾). Në Islam ky është fillimi i një mënyre të tërë jetese, jo një slogan. Adhurimi, sjellja dhe karakteri rrjedhin të gjitha nga shërbimi ndaj të Vetmit.
“Dije se nuk ka zot tjetër të vërtetë përveç Allahut! Kërko falje për gjynahun tënd dhe për besimtarët e besimtaret! Allahu e di se si silleni ju dhe ku qëndroni.”
“Thuaj: “Ai është Allahu, Një dhe i Vetëm! Allahu është Absoluti, të Cilit i përgjërohet gjithçka në amshim. Ai as nuk lind, as nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë (a i krahasueshëm) me Atë!””
Përgjigje pas përgjigjeje
‘One god further’ (deri më 1995; 2006)
Një frazë e njohur midis ateistëve: kushdo që beson në një zot është ateist për pothuajse të gjithë zotat që kanë adhuruar njerëzit, dhe ateisti thjesht beson në një më pak. Stephen F. Roberts, një zhvillues softuerësh amerikan, e përdori si nënshkrim në postimet e grupeve të diskutimit në internet deri në fillim të vitit 1995. Versioni i tij shton se, kur besimtarët ta kuptojnë pse i hedhin poshtë zotat e tjerë, do ta kuptojnë pse ai e hedh poshtë të tyrin. Richard Dawkins e bëri të njëjtën pikë në The God Delusion (2006), duke thënë se ai thjesht shkon një zot më tej.
Cituar për
Kur ta kuptosh pse i hedh poshtë të gjithë zotat e tjerë, do ta kuptosh pse unë e hedh poshtë tëndin.
Përgjigjja
Myslimani i hedh poshtë perënditë e tregimeve të vjetra sepse ato nuk i plotësojnë shenjat: lindën, kishin prindër ose luftuan me rivalë. Arsyet për një Krijues janë arsye të tjera, nga varësia dhe nga vetë ekzistenca e çdo gjëje. Vendi ku lindi një njeri është çështje edukimi, së cilës i përgjigjet faqja për ndjekjen e fesë në të cilën ke lindur.
Ku përfundon — Arsyet kundër zotave të vjetër nuk janë arsyet kundër një Krijuesi, prandaj nuk barten.
Ibn Sina, el-Isharat ve et-Tenbihat (Treguesit dhe kujtesat, shek. i 11-të)
E ndan gjithçka që ekziston në atë që është vetëm e mundshme në vetvete (mumkin el-uxhud), e cila ka nevojë për një shkak, dhe atë që është e domosdoshme në vetvete (vaxhib el-uxhud), e cila nuk ka nevojë për asnjë. Argumenton se një zinxhir gjërash të mundshme, sado i gjatë, ka nevojë për një qenie të domosdoshme jashtë tij, dhe se kjo qenie është një dhe nuk ka pjesë.
Cituar për
Vetë gjithësia, ose gjendja e saj e parë fizike, i plotëson shenjat e tua. Ajo mund të mos ketë fillim dhe rival, dhe nuk ka nevojë për mendje.
Përgjigjja
Gjithësia përbëhet nga pjesë dhe ndryshon, dhe madhësia e ligjet e saj mund të ishin ndryshe. Pra, ajo varet nga pjesët e saj dhe nga arsyeja pse është e tillë, kurse një qenie që nuk varet nga asgjë nuk ka pjesë. Faqja për arsyen pse ka diçka dhe jo asgjë e shtjellon këtë te ‘Gjithësia nuk është qenia e domosdoshme’. Pse një qenie e tillë e krijoi këtë botë dhe jo një tjetër është çështje vullneti. Faqja për mënyrën si e dimë se Allahu (﷾) ekziston e trajton këtë.
Ku përfundon — Çdo gjë që ka pjesë dhe mund të ishte ndryshe nuk e plotëson shenjën e parë, prandaj gjithësia nuk është qenia që përshkruajnë shenjat.
‘One god further’ (deri më 1995; 2006)
Një frazë e njohur midis ateistëve: kushdo që beson në një zot është ateist për pothuajse të gjithë zotat që kanë adhuruar njerëzit, dhe ateisti thjesht beson në një më pak. Stephen F. Roberts, një zhvillues softuerësh amerikan, e përdori si nënshkrim në postimet e grupeve të diskutimit në internet deri në fillim të vitit 1995. Versioni i tij shton se, kur besimtarët ta kuptojnë pse i hedhin poshtë zotat e tjerë, do ta kuptojnë pse ai e hedh poshtë të tyrin. Richard Dawkins e bëri të njëjtën pikë në The God Delusion (2006), duke thënë se ai thjesht shkon një zot më tej.
Cituar për
Të gjithë jemi ateistë për shumicën e zotave. Unë thjesht shkoj edhe një zot më tej se ti.
Përgjigjja
Zotat e hedhur poshtë dhe Krijuesi ndryshojnë në natyrë. Një zot që lindi ose ka rivalë nuk i plotëson shenjat që i plotëson një qenie që nuk varet nga asgjë. Hedhja poshtë e të parëve nuk është arsye për ta hedhur poshtë të dytin.
Ku përfundon — Ndryshimi është në natyrë, jo në numër, prandaj ‘edhe një zot më tej’ nuk rrjedh.
‘One god further’ (deri më 1995; 2006)
Një frazë e njohur midis ateistëve: kushdo që beson në një zot është ateist për pothuajse të gjithë zotat që kanë adhuruar njerëzit, dhe ateisti thjesht beson në një më pak. Stephen F. Roberts, një zhvillues softuerësh amerikan, e përdori si nënshkrim në postimet e grupeve të diskutimit në internet deri në fillim të vitit 1995. Versioni i tij shton se, kur besimtarët ta kuptojnë pse i hedhin poshtë zotat e tjerë, do ta kuptojnë pse ai e hedh poshtë të tyrin. Richard Dawkins e bëri të njëjtën pikë në The God Delusion (2006), duke thënë se ai thjesht shkon një zot më tej.
Cituar për
Çdo besimtar thotë se zoti i tij është i veçanti. Edhe Zeusi dhe Brahmani ishin më të lartët.
Përgjigjja
Zbatoni të njëjtat shenja për secilin. Zeusi ka një atë dhe luftoi për sundim, kështu që nuk i plotëson. Aty ku një traditë e quan qenien e saj më të lartë pa fillim ose pa rival, kontrolloni gjithçka tjetër që thotë ajo për atë qenie. A është e dallueshme nga bota, apo bëhet bota? A ka zota të tjerë pranë saj? Faqja nëse shkrimet hindu mësojnë një Perëndi tregon çfarë thonë ata libra.
Ku përfundon — Një pretendim për rang nuk provon asgjë. Shenjat vendosin të parat, pastaj mesazhi.
‘One god further’ (deri më 1995; 2006)
Një frazë e njohur midis ateistëve: kushdo që beson në një zot është ateist për pothuajse të gjithë zotat që kanë adhuruar njerëzit, dhe ateisti thjesht beson në një më pak. Stephen F. Roberts, një zhvillues softuerësh amerikan, e përdori si nënshkrim në postimet e grupeve të diskutimit në internet deri në fillim të vitit 1995. Versioni i tij shton se, kur besimtarët ta kuptojnë pse i hedhin poshtë zotat e tjerë, do ta kuptojnë pse ai e hedh poshtë të tyrin. Richard Dawkins e bëri të njëjtën pikë në The God Delusion (2006), duke thënë se ai thjesht shkon një zot më tej.
Cituar për
Cili zot, nga mijëra? Besimtari nuk ka asnjë mënyrë asnjanëse për të zgjedhur.
Përgjigjja
Një listë e gjatë përgjigjesh të gabuara nuk tregon se nuk ka asnjë të saktë. Shenjat i renditin së pari pretendimet. Një pretendim që i kalon ato pastaj provohet nga mesazhi i tij, me prova që vlejnë njëlloj për çdo libër.
Ku përfundon — Numri i pretendimeve nuk e dobëson atë që e kalon provën.
Kurani 112:1-4 — Sureja El-Ikhlas, ajeti 1-4
“Thuaj: “Ai është Allahu, Një dhe i Vetëm! Allahu është Absoluti, të Cilit i përgjërohet gjithçka në amshim. Ai as nuk lind, as nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë (a i krahasueshëm) me Atë!””
Cituar për
Edhe një shkak i parë nuk do të ishte një zot me emër, prandaj hapi drejt Allahut nuk është provuar.
Përgjigjja
Argumentet japin shenja, jo një emër. Allahu (﷾) përshkruhet në Kuran pikërisht me ato shenja. Cili mesazh vjen nga kjo qenie është pyetja e radhës, dhe ajo mund të provohet.
Ku përfundon — Faqja pretendon shenjat dhe e dërgon lexuesin te provat për mesazhin.
Kurani 21:22 — Sureja El-Enbija, ajeti 22
“Sikur në qiej dhe në Tokë të kishte zota të tjerë, përveç Allahut, si qiejt, ashtu edhe Toka do të shkatërroheshin. Qoftë i lavdëruar Allahu, Zoti i Fronit dhe i lartësuar mbi çka ia veshin Atij!”
Cituar për
Disa zota thjesht mund të bashkëpunonin, kështu që nuk do të kishte rrëmujë.
Përgjigjja
Nëse njëri mund ta mposhtte tjetrin, vetëm ai është i gjithëfuqishëm. Nëse asnjëri nuk mundte, asnjëri nuk është. Zotat që bashkëpunojnë sepse secilit i mungon diçka varen nga njëri-tjetri, kështu që asnjëri nuk është i pavarur nga asgjë.
Ku përfundon — Bashkëpunimi midis zotave të kufizuar nuk jep një Krijues të gjithëfuqishëm.
Kurani 6:76-79 — Sureja El-En'am, ajeti 76-79
“Kur ra nata, ai pa një yll dhe tha: “Ky është Zoti im!” Por, kur perëndoi ylli, ai tha: “Nuk i dua ata që perëndojnë”. Kur pa Hënën duke lindur, tha: “Ky është Zoti im!” Por, pasi ajo perëndoi, ai tha: “Nëse Zoti im nuk më udhëzon në rrugën e mbarë, me siguri do të bëhem njëri nga të humburit”. Kur vërejti Diellin duke lindur, ai thërriti: “Ky është Zoti im, ky është më i madhi!” Por, pasi dielli perëndoi, ai tha: “O populli im, unë jam larg nga idhujt që ju ia shoqëroni Allahut në adhurim! Unë e kthej fytyrën time nga Ai që i ka krijuar qiejt dhe Tokën, duke qenë besimtar i vërtetë, dhe nuk jam nga idhujtarët”!”
Cituar për
Në Kuran Ibrahimi e quan një yll Zotin e tij, kështu që edhe ai nuk ishte i sigurt cilin zot të ndiqte.
Përgjigjja
Ajeti 83 e quan këtë argumentin që iu dha Ibrahimit për ta përdorur kundër popullit të tij. Ai tregon se ajo që perëndon nuk mund të jetë Zot, dhe mbaron duke iu kthyer Atij që krijoi qiejt dhe tokën.
Ku përfundon — Pjesa është një argument që Ibrahimi e bëri kundër popullit të tij, jo një fazë dyshimi.
Këndvështrime
Ateiste: ‘edhe një zot më tej’
Kushdo që beson në një zot është ateist për pothuajse të gjithë zotat që njerëzit kanë adhuruar ndonjëherë. Ateisti, sipas këtij mendimi, thjesht hedh poshtë edhe një më shumë. Fraza është e njohur midis ateistëve. Stephen F. Roberts, një zhvillues softuerësh amerikan, e përdori në postime në internet deri më 1995. Biologu Richard Dawkins e bëri të njëjtën pikë më 2006. Pika më e thellë është se arsyet e besimtarëve për të hedhur poshtë zotat e tjerë vlejnë edhe për zotin e tyre. Ato arsye janë mungesa e provave, tregimet e vjetra dhe rastësia e lindjes.
Çdo besimtar i hedh poshtë tashmë pothuajse të gjithë zotat e adhuruar ndonjëherë, kështu që ateisti ndryshon vetëm duke hedhur poshtë edhe një më shumë.
Kundërpërgjigje
Gjysma e parë është e vërtetë, dhe vetë Islami fillon duke hedhur poshtë zotat e rremë. Por një zot që lindi ose ka rivalë ndryshon në natyrë nga një qenie që nuk varet nga asgjë. Hedhja poshtë e të parit nuk jep asnjë arsye për ta hedhur poshtë të dytin.
Çdo fe thotë se zoti i saj është i veçanti, kështu që pretendimi për të qenë i veçantë nuk provon asgjë.
Kundërpërgjigje
Një pretendim nuk është provë, dhe kjo faqe nuk mbështetet te një pretendim. Ajo mbështetet te shenja që duhet t'i ketë çdo Krijues. Zeusi nuk i plotëson, kurse një qenie që nuk varet nga asgjë i plotëson.
Arsyet që jep ti për të hedhur poshtë zotat e tjerë janë arsyet që jap unë për të hedhur poshtë tëndin. Do të adhuroje një zot tjetër po të kishe lindur diku tjetër.
Kundërpërgjigje
Myslimani e hedh poshtë Zeusin sepse ai lindi dhe kishte rivalë, kështu që nuk i plotëson shenjat. Këto arsye nuk prekin një Krijues që nuk varet nga asgjë. Vendi ku lind dikush vendos ku fillon, jo çfarë është e vërtetë.
Agnostike: cili zot, nga mijëra?
Njerëzit kanë pretenduar mijëra zota. Pa një mënyrë asnjanëse për të zgjedhur midis tyre, skeptiku mban se asnjëri nuk mund të veçohet. Dhe madje një shkak i parë, nëse ka një të tillë, nuk do të vinte me një emër.
Janë pretenduar mijëra zota. Besimtari nuk ka asnjë mënyrë asnjanëse për të treguar se zoti i tij është i vërteti.
Kundërpërgjigje
Një listë e gjatë përgjigjesh të gabuara nuk tregon se nuk ka asnjë të saktë. Shenjat e renditin listën, dhe një pretendim që i kalon ato pastaj provohet nga mesazhi i tij.
Edhe sikur argumentet të arrijnë te një shkak i parë, ato nuk japin emër, kështu që hapi drejt Allahut nuk është treguar.
Kundërpërgjigje
Argumentet japin shenja, jo një emër. Përshkrimi i vetë Kuranit për Allahun (﷾) i ka pikërisht ato shenja. Cili mesazh vjen nga kjo qenie është prova e radhës.
Pikëpamja islame
Islami fillon duke mohuar çdo zot të rremë dhe pastaj e emërton të Vetmin. Arsyeja jep shenjat e atij të Vetmi, Kurani thotë të njëjtat shenja, dhe besimi i vendos në një fjali të vetme.
Besimi fillon me mohimin e çdo zoti dhe pastaj pohon vetëm Allahun (﷾).
Kurani e përshkruan Allahun (﷾) me shenjat e Krijuesit. Ai është i përjetshëm, as i lindur, as nuk lind, dhe askush nuk është si Ai.
Çdo gjë që varet nga diçka ka nevojë për një qenie që nuk varet nga asgjë. Pra, Krijuesi nuk ka fillim, as prind, as ortak.
Një zot që lindi, kishte prindër ose duhet ta ndajë pushtetin nuk i plotëson këto shenja. E njëjta provë vlen njëlloj për çdo pretendim.
Disa zota të kufizuar që bashkëpunojnë do të vareshin secili nga të tjerët, kështu që asnjëri prej tyre nuk do të ishte i pavarur nga asgjë.
Kurani thotë se arsyetimi i Ibrahimit iu dha atij për ta përdorur kundër popullit të tij.