Përgjigje e shkurtër
Me nder dhe durim. Mes veprave që i do më shumë Allahu (﷾), Profeti Muhamed (ﷺ) e vuri mirësinë ndaj prindërve në vendin e dytë pas namazit. Kurani e vë mirësinë ndaj prindërve në të njëjtën fjali me urdhrin për të adhuruar vetëm Allahun (﷾). Ndalon edhe një fjalë përçmimi ndaj një prindi në pleqëri. I thotë fëmijës të jetë i përulur me ta dhe të lutet për mëshirën e Allahut (﷾) mbi ta. Kur e pyetën kush e meriton më shumë kujdesin e një njeriu, Profeti (ﷺ) tha tri herë ‘nëna jote’ dhe pastaj ‘babai yt’. Prandaj kujdesi për një prind të dobët shihet si nder dhe rrugë drejt Xhenetit, jo si barrë. Në pjesën më të madhe të botës myslimane, të moshuarit i kujdesen në shtëpi fëmijët e tyre.
Shpjegimi i plotë
Çfarë urdhëron Kurani
Kurani e bashkon detyrën ndaj prindërve me adhurimin e Allahut (﷾). Përmend pleqërinë, kur një prind mund të bëhet i vështirë, dhe ndalon edhe tingullin më të vogël të mungesës së durimit. I kujton fëmijës dhimbjen e nënës në shtatzëni e në lindje dhe mëson një lutje për të dy prindërit.
“Zoti yt ka urdhëruar, që të mos adhuroni askënd tjetër përveç Atij dhe, që të silleni mirë me prindërit. Nëse njëri prej tyre ose të dy arrijnë pleqërinë te ti, mos u thuaj atyre as “uh!”, mos i kundërshto, por drejtoju atyre me fjalë respekti. Lësho para tyre krahët e përuljes prej mëshirës dhe thuaj: “O Zoti im, mëshiroji ata, ashtu siç më kanë rritur, kur unë isha i vogël!””
“Ne e kemi urdhëruar njeriun që t’i nderojë prindërit e vet. Nëna e ka mbartur atë, duke duruar mundim pas mundimi, e ndarja e tij (nga gjiri) është brenda dy vjetësh. Ne i thamë atij: “Bëhu falënderues ndaj Meje dhe prindërve të tu! Tek Unë do të ktheheni të gjithë”.”
“Njeriun e kemi porositur të jetë i sjellshëm ndaj prindërve të vet. Nëna e mbart atë me mund dhe me mund e lind. Ai mbartet dhe ushqehet me gji për tridhjetë muaj dhe, kur arrin në moshën e burrërisë e i mbush dyzet vjet, ai thotë: “O Zoti im! Më frymëzo që të të falënderoj për begatitë që Ti më ke dhënë mua dhe prindërve të mi dhe që të bëj vepra të mira, me të cilat Ti do të jesh i kënaqur! Më dhuro pasardhës të mirë! Tek Ti kthehem i penduar dhe Ty të dorëzohem!”.”
Çfarë mësoi Profeti (ﷺ)
Profeti (ﷺ) e vuri të mirën ndaj prindërve menjëherë pas namazit mes veprave që i do Allahu (﷾). E renditi mosbindjen ndaj tyre mes mëkateve më të mëdha, pranë t'i bësh partnerë Allahut (﷾). Kur e pyetën kush e meriton më shumë shoqërinë e mirë të një njeriu, e emëroi nënën tri herë para se të emëronte babanë. Tha se ai që ka prindër të moshuar dhe prapë nuk fiton Xhenetin përmes tyre është humbësi.
Abdullah ibn Mesudi e pyeti Profetin (ﷺ) cila vepër i pëlqen më shumë Allahut. Ai tha: namazi i falur në kohën e vet. Kur e pyetën çfarë vjen pas, tha: të jesh i mirë dhe i përkushtuar ndaj prindërve.
Ebu Bekra transmeton se Profeti (ﷺ) emëroi më të mëdhenjtë e mëkateve të mëdha: t'i bësh partnerë Allahut dhe të jesh i pabindur ndaj prindërve. Pastaj paralajmëroi kundër dëshmisë së rreme.
Ebu Hurejra transmeton se një burrë e pyeti Profetin (ﷺ) kush e meriton më shumë shoqërinë e tij të mirë. Profeti tha: nëna jote. Burri pyeti edhe tri herë kush vjen pas dhe përgjigjja ishte nëna jote, pastaj nëna jote, e pastaj babai yt.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha tri herë: u poshtëroftë në pluhur. Kur e pyetën kush, tha: ai të cilit prindërit, njëri ose të dy, i arrijnë pleqërisë ndërsa është gjallë, dhe prapë nuk hyn në Xhenet.
Nëna juaj
Nëna juaj
Nëna juaj
Babai juaj
| Burimi | Çfarë thotë |
|---|---|
| Kurani 17:23 | Mirësia ndaj prindërve qëndron pranë adhurimit të vetëm Allahut (﷾); as edhe një fjalë përbuzjeje në pleqërinë e tyre. |
| Kurani 31:14, 46:15 | Dhimbja e nënës në shtatzëni dhe në lindje. |
| Sahih el-Buhari 527 | Mirësia ndaj prindërve vjen menjëherë pas namazit ndër veprat që i do Allahu (﷾). |
| Sahih el-Buhari 5976 | Mosbindja ndaj tyre është ndër mëkatet më të mëdha. |
| Sahih Muslim 2551 | Kush ka prindër të moshuar dhe prapë nuk arrin ta fitojë Xhenetin është i humburi. |
I njëjti urdhër në Tevrat
Urdhri për të nderuar atin dhe nënën qëndron në Dhjetë Urdhërimet. Kjo nuk është befasi: i njëjti Allah (﷾) dërgoi Musain dhe Muhamedin (ﷺ). Kurani e vërteton urdhrin e vjetër dhe e saktëson çfarë do të thotë kur prindërit plaken.
“Nderoje atin dhe nënën tënde, që t'u zgjatin ditët në vendin që Zoti, Perëndia yt, po të jep.”
Jezusi, biri i përkushtuar
Kurani e nderon Jezusin me të njëjtën cilësi. Kur flet si foshnjë në mbrojtje të nënës, thotë se Allahu (﷾) e bëri të mirë ndaj saj. Kurani thotë se Allahu (﷾) e zgjodhi e e pastroi Marinë mbi gratë e të gjithë kombeve. Jezusi i Kuranit është biri i përkushtuar. Një mysliman që kujdeset për nënën në pleqëri ndjek Jezusin e Kuranit.
“dhe që të jem i mirë ndaj nënës sime dhe nuk më ka bërë të ashpër dhe të padëgjueshëm.”
“(Kujto) kur engjëjt thanë: O Merjeme! Allahu të ka zgjedhur, të ka pastruar dhe të ka parapëlqyer ty mbi të gjitha gratë e botës.”
Këndvështrime
Pikëpamja islame
Shërbimi ndaj prindërve, sidomos në pleqëri, është urdhër i Allahut (﷾) dhe e drejtë që ata kanë mbi fëmijët e tyre. Profeti (ﷺ) e vuri menjëherë pas namazit dhe nëna nderohet më shumë.
Kurani urdhëron mirësi ndaj prindërve së bashku me adhurimin e vetëm Allahut (﷾). Ndalon edhe një fjalë përçmimi ndaj tyre në pleqëri.
Kurani tregon dhimbjen e nënës në mbajtjen dhe lindjen e fëmijës. E jep këtë si arsye për mirënjohje ndaj të dy prindërve.
Profeti (ﷺ) e emëroi të qenit i mirë ndaj prindërve si veprën që e do më shumë Allahu (﷾) pas namazit në kohë.
Profeti (ﷺ) e numëroi mosbindjen ndaj prindërve mes mëkateve më të mëdha, pranë t'i bësh partnerë Allahut (﷾).
Profeti (ﷺ) tha se nëna e meriton më shumë shoqërinë e mirë të një njeriu, duke e emëruar tri herë para babait.
Kujdesi për prindërit në pleqëri është një rrugë drejt Xhenetit, dhe ta humbasësh këtë mundësi është humbje.
Kurani e paraqet Jezusin si një bir të bërë i mirë ndaj nënës. Pra detyra ndaj prindërve është pjesë e rrugës së profetëve.
Urdhri për të nderuar atin dhe nënën qëndron edhe në Dhjetë Urdhërimet.