Përgjigje e shkurtër
Ata i renditin njerëzit sipas lindjes dhe e ndëshkojnë shudrën, klasën e shërbëtorëve, më ashpër për të njëjtën vepër. Manu thotë se një shudrës që fyen një njeri të kastave më të larta do t'i pritet gjuha, “sepse është me origjinë të ulët”. Një brahman që fyen një shudra paguan një gjobë të vogël. Vrasja e një brahmani është mëkat i vdekshëm, por vrasja e një shudre është vetëm një shkelje e vogël. Çandalat, të përjashtuarit më të ulët, duhet të jetojnë jashtë fshatit dhe të veshin rrobat e të vdekurve. Libri i ligjeve i Gautamës thotë se një shudrës që e dëgjon Vedën me qëllim do t'i mbushen veshët me kallaj ose llak të shkrirë. Shankara dhe Ramanuxha, dy mësuesit më me ndikim të Vedantës, e përsëritën atë rregull. Kurani bën të kundërtën. U thotë myslimanëve ta strehojnë edhe një idhujtar armiqësor, “në mënyrë që të dëgjojë fjalën e Allahut”.
Shpjegimi i plotë
Cilët janë këta libra, dhe autoriteti i tyre
Manusmriti (Ligjet e Manut) dhe Gautama Dharmasutra janë libra ligjesh, të quajtur dharmashastra. I përkasin smritit, traditës së kujtuar. Ajo renditet poshtë shrutit, Vedës së shpallur. Brenda librave të ligjeve, Manu qëndron i pari. Brihaspati Smriti, një tjetër libër ligjesh, thotë se radha e parë i përket Manut, sepse ai e mishëroi thelbin e Vedës. Një libër ligjesh që i kundërvihet Manut, thotë ai, nuk miratohet. Shankara ishte një mësues hindu i rreth shekullit të 8-të, dhe mësuesi më i njohur i Advaita Vedantës. Edhe ai e mbrojti Manun. Ku smritet kundërshtojnë njëri-tjetrin, tha ai, ndjekim ata që ndjekin Vedën. E vuri Manun kundër Kapilës, mësuesit të shkollës së mendimit Sankhja. Citoi vetë fjalët e Vedës: “Çfarëdo që tha Manu është ilaç”. E quajti Manun atë “që ndjek Vedën”. Shankara e përdor atë rresht vedik për ta renditur Manun mbi një smriti rival, dhe këtu citohet vetëm ashtu siç e përdori ai.
“(Megjithatë) radha e parë (ndër ligjvënësit) i përket Manut, sepse ai e ka mishëruar thelbin e Vedës në veprën e tij; ai Smriti (ose tekst ligji) që i kundërvihet frymës së ligjeve të Manut nuk miratohet.”
“Nga ana tjetër, kemi një pasazh të Shrutit që shpall përsosmërinë e Manut, domethënë: ‘Çfarëdo që tha Manu është ilaç’ (Taitt. Samh. II, 2, 10, 2). Vetë Manu, kur lavdëron shikimin e Vetes së vetme në çdo gjë (‘ai që e sheh njësoj Veten në të gjitha qeniet dhe të gjitha qeniet te Vetja, ai si flijues ndaj Vetes arrin vetëndriçimin’, d.m.th. bëhet Brahman, Manu Smriti XII, 91), e qorton në mënyrë të nënkuptuar doktrinën e Kapilës.”
“E gjithë kjo provon se sistemi i Kapilës bie ndesh me Vedën, dhe me doktrinën e Manut që ndjek Vedën, edhe me hipotezën e tij të shumësisë së Vetëve, jo vetëm me supozimin e një pradhane të pavarur. Autoriteti i Vedës për çështjet që thotë është i pavarur dhe i drejtpërdrejtë, ashtu si drita e diellit është mjeti i drejtpërdrejtë i njohjes sonë të formës dhe të ngjyrës; autoriteti i thënieve njerëzore, nga ana tjetër, është i një lloji krejt tjetër, sepse varet nga një bazë e jashtme (domethënë Veda), dhe ndërmjetësohet (jo drejtpërdrejt) nga një varg mësuesish dhe tradite.”
Të ndëshkuar për fjalë, sipas lindjes
Kapitulli i Manut për shpifjen, ose të folurit fyes, e cakton gjobën sipas kastës së të dy burrave. Një kshatriu, sunduesi dhe luftëtari, që shpif për një brahman paguan njëqind pana, një lloj monedhe. Një vaishja, bujku dhe tregtari, paguan deri në dyqind. Një shudra pëson ndëshkim trupor, një ndëshkim të trupit. Një brahman që shpif për një shudra paguan dymbëdhjetë. Një shudrës që fyen një njeri të dylindur me sharje të rënda i pritet gjuha. Të dylindurit janë tri kastat e sipërme. Vargu e jep arsyen: “sepse është me origjinë të ulët”. Medhatithi shkroi komentin më të vjetër për Manun që ka mbijetuar. Ai e shpjegon shprehjen: shudra është i lindur nga këmbët e Brahmës. Nëse shudra i përmend kastat më të larta me përbuzje, një gozhdë hekuri e skuqur i futet në gojë. Nëse me mendjemadhësi u mëson brahmanëve detyrën e tyre, mbreti i derdh vaj të nxehtë në gojë dhe në veshë. Shënimet e Bühler-it tregojnë ligje të ngjashme për shpifjen në pesë libra të tjerë ligjesh. Georg Bühler ishte dijetari i shekullit të 19-të që e përktheu Manun.
“Një kshatriu, pasi ka shpifur për një brahman, do të gjobitet njëqind (pana); një vaishja njëqind e pesëdhjetë ose dyqind; një shudra do të pësojë ndëshkim trupor. Një brahman do të gjobitet pesëdhjetë (pana) për shpifje ndaj një kshatriu; në (rastin e) një vaishje gjoba do të jetë njëzet e pesë (pana); në (rastin e) një shudre dymbëdhjetë.”
“Një njeri një herë i lindur (një shudra), që e fyen një njeri të dylindur me sharje të rënda, do t'i pritet gjuha; sepse është me origjinë të ulët.”
“‘Person një herë i lindur’: shudra; nëse ‘fyen’, shan, kastat më të larta ‘me sharje të rënda’, fjalë të ashpra që u veshin faje të rënda, pëson ‘prerjen e gjuhës’. ‘Është me origjinë të ulët’: duke qenë i lindur nga këmbët e Brahmës. Kjo është arsyeja që jepet për ndëshkimin e veçantë; dhe shërben gjithashtu për të treguar të njëjtin ndëshkim për personat e përzierjes së kundërt, sepse edhe këta janë ‘me origjinë të ulët’; veçanërisht duke pasur parasysh shpalljen se ‘nuk ka kastë të pestë’.”
“Nëse i përmend emrat dhe kastat (xhati) e (të dylindurve) me përbuzje, një gozhdë hekuri, e gjatë dhjetë gishta, do t'i futet e skuqur në gojë.”
“Nëse me mendjemadhësi u mëson brahmanëve detyrën e tyre, mbreti do të bëjë që t'i derdhet vaj i nxehtë në gojë dhe në veshë.”
| Kush fyen kë | Dënimi |
|---|---|
| Një kshatriu fyen një brahman | 100 pana |
| Një vaishja fyen një brahman | Deri në 200 pana |
| Një shudra fyen një brahman | Ndëshkim trupor |
| Një shudra fyen rëndë një njeri dy herë të lindur | I pritet gjuha |
| Një brahman fyen një shudra | 12 pana |
Një jetë e çmuar sipas lindjes
Kapitulli i Manut për pendesat e rendit vrasjen e një brahmani të parën ndër mëkatet e vdekshme. Një pendesë është një vepër për të shlyer një mëkat. Vrasja e grave, e shudrave, e vaishjave apo e kshatrijave qëndron ndër shkeljet e vogla. Komentuesit e kufizojnë këtë rregull te viktimat që nuk jetojnë sipas ligjit të shenjtë. E megjithatë edhe për një shudra të virtytshëm, pendesa për vrasjen e tij me qëllim është një e gjashtëmbëdhjeta e pendesës për vrasjen e një brahmani. Vargjet pasuese fillojnë me një brahman që vret pa dashje një kshatriu. Dy komentues e lexojnë rastin e shudrës në të njëjtën mënyrë: gjashtë muaj pendesë, ose dhjetë lopë të bardha dhe një dem të dhëna një brahmani. Pastaj Manu e jep pendesën për vrasjen e një shudre si pendesën për vrasjen e një maceje, një bretkose, një qeni apo një sorre. Shumica e komentuesve e zbatojnë për vrasjen me qëllim të cilitdo prej tyre. Medhatithi e zbaton vetëm për vrasjen e të gjithëve. Disa e emërtojnë atë pendesë si pendesën hënore ose Govratën. Pendesa hënore është një agjërim në të cilin sasia e përditshme e ushqimit rritet dhe zvogëlohet sipas hënës. Govrata është një pendesë ku jeton me lopët dhe u shërben atyre. Shënimi i Bühler-it i jep këto si pendesat për vrasjen e një shudre si shkelje e vogël. Edhe ligji i vetë mbretit renditet sipas lindjes. Ai nuk duhet ta dënojë kurrë me vdekje një brahman, çfarëdo krimesh të ketë kryer. Mund vetëm ta dëbojë, me pasurinë dhe trupin të padëmtuar.
“Vrasja e një brahmani, pirja (e pijes alkoolike të quajtur) Sura, vjedhja (e arit të një brahmani), kurorëshkelja me gruan e një guruje, dhe shoqërimi me (shkelës) të tillë, ata i shpallin (si) mëkate të vdekshme (mahapataka).”
“Vjedhja e drithit, e metaleve të ulëta apo e bagëtisë, marrëdhënia me gra që pinë pije alkoolike, vrasja e grave, e shudrave, e vaishjave apo e kshatrijave, dhe ateizmi, (janë të gjitha) shkelje të vogla, që shkaktojnë humbjen e kastës (Upapataka).”
“Një e katërta (e pendesës) për vrasjen e një brahmani caktohet (si shlyerje) për vrasjen (me qëllim) të një kshatriu, një e teta për vrasjen e një vaishje; dije se është një e gjashtëmbëdhjeta për vrasjen e një shudre të virtytshëm.”
“Ai që ka vrarë një shudra do ta kryejë gjithë atë pendesë gjatë gjashtë muajve, ose mund t'i japë edhe dhjetë lopë të bardha dhe një dem një brahmani. Pasi ka vrarë një mace, një mangustë, një grifshë blu, një bretkosë, një qen, një iguanë, një buf ose një sorrë, ai do ta kryejë pendesën për vrasjen e një shudre;”
“Le të mos e vrasë kurrë një brahman, edhe sikur të ketë kryer të gjitha krimet (e mundshme); le ta dëbojë një (shkelës) të tillë, duke ia lënë gjithë pasurinë dhe (trupin e tij) të padëmtuar.”
Veda e mbyllur për shudrën
Gautama Dharmasutra gjykon se një shudrës që e dëgjon Vedën me qëllim do t'i mbushen veshët me kallaj ose llak të shkrirë. Llaku është një lloj rrëshire. Nëse e recton Vedën, i pritet gjuha. Nëse e mban mend, trupi i tij çahet më dysh. Ky nuk është një rregull i harruar. Brahma Sutra është një nga tri themelet e Vedantës, shkollës së mendimit të ngritur mbi Upanishadet. Ajo e përjashton shudrën nga dija e Brahmanit, realitetit më të lartë. Arsyeja e saj është se smriti ia ndalon atij ta dëgjojë apo ta studiojë Vedën. Shankara i citon ndëshkimet për ta shpjeguar sutrën, dhe e quan përjashtimin “një pikë e vendosur”. Ramanuxha, mësuesi tjetër i madh, i citon gjithashtu. Ai jetoi në shekujt e 11-të dhe të 12-të. Citon edhe një tekst që e quan shudrën “si një kafshë, i papërshtatshëm për flijime”. Shankara pranon se një shudra mund t'i mësojë eposet dhe Puranat. Disa, si Vidura, e fituan dijen përmes veprave në jetë të mëparshme, dhe fryti i saj nuk mund t'u mohohet. Vetë Veda mbetet e mbyllur.
“Tani, nëse ai dëgjon me qëllim (një recitim të) Vedës, veshët e tij do të mbushen me kallaj (të shkrirë) ose llak. Nëse recton (tekste vedike), gjuha e tij do t'i pritet. Nëse i mban mend, trupi i tij do të çahet më dysh.”
“Dhe për shkak të ndalimit, në Smriti, të dëgjimit dhe studimit (të Vedës nga shudrat) dhe të (njohjes dhe kryerjes së) çështjeve (vedike).”
“Ndalimi i dëgjimit të Vedës përcillet nga pasazhet e mëposhtme: ‘Veshët e atij që e dëgjon Vedën duhen mbushur me plumb (të shkrirë) dhe llak’, dhe ‘Sepse një shudra është (si) një varrezë, prandaj (Veda) nuk duhet lexuar pranë një shudre.’ Nga ky pasazh i fundit del menjëherë ndalimi i studimit të Vedës; sepse si mund ta studiojë Shkrimin ai pranë të cilit nuk duhet as të lexohet? Ka, për më tepër, një ndalim të shprehur (të studimit të Vedës nga shudrat). ‘Gjuha e tij duhet çarë nëse e shqipton; trupi i tij duhet prerë më dysh nëse e ruan.’”
“Atyre shudrave, megjithatë, të cilët, si Vidura dhe ‘gjahtari fetar’, e fitojnë dijen si pasojë e veprave të mëparshme, fryti i dijes së tyre nuk mund t'u mohohet, sepse dija në të gjitha rastet e sjell frytin e saj. Smriti, për më tepër, shpall se të katër kastat janë të kualifikuara për të fituar dijen e itihasave dhe puranave; krahaso pasazhin: ‘Ai duhet t'i mësojë katër kastat’ (Mahabh.). Mbetet, megjithatë, një pikë e vendosur që ata nuk zotërojnë asnjë kualifikim të tillë për sa i përket Vedës.”
“Shudrës i ndalohet veçanërisht ta dëgjojë dhe ta studiojë Vedën dhe të kryejë gjërat që urdhëron ajo. ‘Sepse një shudra është si një varrezë, prandaj Veda nuk duhet lexuar pranë një shudre’; ‘Prandaj shudra është si një kafshë, i papërshtatshëm për flijime.’ Dhe ai që nuk e dëgjon Vedën të recitohet nuk mund ta mësojë për ta kuptuar dhe për të kryer atë që urdhëron Veda. Ndalimi i dëgjimit nënkupton kështu ndalimin e të kuptuarit dhe të çdo gjëje që varet prej tij.”
“Edhe Smriti e shpall këtë ndalim të dëgjimit e kështu me radhë. ‘Veshët e atij që e dëgjon Vedën duhen mbushur me plumb dhe llak të shkrirë; nëse e shqipton, gjuha e tij duhet çarë; nëse e ruan, trupi i tij duhet prerë më dysh.’ Dhe: ‘Nuk duhet t'i mësojë detyra të shenjta apo betime.’ Është kështu një çështje e vendosur që shudrat nuk janë të kualifikuar për meditime mbi Brahmanin.”
Jashtë katër kastave: të paprekshmit
Poshtë shudrës, Manu vendos popuj të lindur nga kasta të përziera. Më të ulëtit janë çandalat dhe shvapakat. Ata duhet të jetojnë jashtë fshatit. Pasuria e tyre janë qentë dhe gomarët, rrobat e tyre janë rrobat e të vdekurve, dhe hanë nga enë të thyera. Askush që e kryen detyrën e tij fetare nuk mund të ketë punë me ta. Nuk mund të ecin nëpër fshatra apo qytete natën. Kjo është forma që më vonë u quajt paprekshmëri.
“Por banesat e çandalave dhe të shvapakave do të jenë jashtë fshatit, ata duhet të bëhen apapatra, dhe pasuria e tyre (do të jenë) qentë dhe gomarët. Veshja e tyre (do të jenë) rrobat e të vdekurve, (do ta hanë) ushqimin nga enë të thyera, hekuri i zi (do të jetë) stolia e tyre, dhe duhet të enden gjithmonë nga një vend në tjetrin. Një njeri që përmbush një detyrë fetare nuk do të kërkojë marrëdhënie me ta; punët e tyre (do të jenë) midis tyre, dhe martesat e tyre me të barabartët e tyre. Ushqimi do t'u jepet nga të tjerë (jo nga një dhurues arian) në një enë të thyer; natën nuk do të ecin nëpër fshatra dhe qytete.”
Paprekshmëria në Indinë e sotme
Kushtetuta e Indisë e shfuqizoi paprekshmërinë më 1950. E ndaloi praktikimin e saj dhe e bëri zbatimin e saj krim. Ndryshimi erdhi nga një kushtetutë laike, jo nga një rishikim i librave të ligjeve. Policia e Indisë i regjistron ende krimet kundër Kastave të Listuara, kastave dikur të paprekshme, si një kategori më vete. Ajo regjistroi 55.698 raste të tilla në vitin 2024, raporton Byroja Kombëtare e të Dhënave për Krimin.
E shfuqizon ‘paprekshmërinë’ dhe e ndalon praktikimin e saj në çdo formë; zbatimi i çdo pazotësie që buron prej saj është vepër e dënueshme me ligj.
Policia në Indi regjistroi 55.698 raste krimi kundër Kastave të Listuara në vitin 2024, 3,6 për qind më pak se 57.789 rastet e vitit 2023; shkalla ishte 27,7 raste për çdo 100.000 njerëz të Kastave të Listuara. Kastat e Listuara është emri ligjor për kastat dalit, që dikur trajtoheshin si të paprekshme.
Kurani: i hapur për çdo dëgjues
Kurani thotë se nëse një idhujtar në luftë kërkon mbrojtje, myslimanët duhet t'ia japin, “në mënyrë që të dëgjojë fjalën e Allahut”. Pastaj duhet ta përcjellin në vend të sigurt. Thotë se Allahu (﷾) e ka bërë Kuranin të lehtë për t'u kuptuar dhe kujtuar, dhe pyet kush do të marrë këshillë. Profeti (ﷺ) ia shkroi fjalët e tij Herakliut, perandorit të krishterë të Bizantit, duke e ftuar të adhuronte vetëm Allahun (﷾). Askujt nuk i ndalohet ta dëgjojë apo ta mësojë për shkak të lindjes së tij. Para Allahut (﷾), Kurani i rendit njerëzit sipas besimit dhe veprave, kurrë sipas lindjes. Thotë: “Më i nderuari prej jush tek Allahu është ai që i frikësohet më shumë Atij”.
“Nëse ndonjë nga idhujtarët kërkon mbrojtje nga ti (Muhamed), mbroje, në mënyrë që të dëgjojë fjalën e Allahut, e pastaj përcille në vendin e tij të sigurt. Kështu duhet, sepse ata janë njerëz që nuk dinë.”
“Vërtet, Ne e kemi bërë Kuranin të lehtë për t’u kuptuar dhe kujtuar, prandaj, a ka ndonjë që të marrë këshillë?!”
Ibn Abbasi transmeton rrëfimin e vetë Ebu Sufjanit, nga koha kur ai ishte ende armik i Profetit (ﷺ). Në Siri e pyeti Herakliu, perandori bizantin, i cili pastaj e bëri të lexohej letra e Profetit (ﷺ). Ajo e ftonte Herakliun në Islam dhe mbyllej me fjalët e Kuranit 3:64, duke i thirrur ithtarët e Librit të mos adhurojnë askënd përveç Allahut. El-Buhariu e vendos në kapitullin e tij për 3:64.
“Thuaj: “O ithtarët e Librit, ejani të biem në një fjalë të përbashkët mes nesh dhe jush: se do të adhurojmë vetëm Allahun, se nuk do t’i shoqërojmë Atij asgjë (në adhurim) dhe se nuk do ta mbajmë për zot njëri-tjetrin, në vend të Allahut!” Nëse ata nuk pranojnë, atëherë thuaju: “Dëshmoni se ne i jemi nënshtruar Allahut!””
“O njerëz! Në të vërtetë, Ne ju krijuam ju prej një mashkulli dhe një femre dhe ju bëmë popuj e fise, për ta njohur njëri tjetrin. Më i nderuari prej jush tek Allahu është ai që i frikësohet më shumë Atij. Vërtet, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe për Atë asgjë nuk është e fshehtë.”
| Teksti | Çfarë thotë |
|---|---|
| Gautama Dharmasutra | Një shudra që dëgjon Vedën me qëllim: kallaj apo dyll i shkrirë në veshët e tij |
| Brahma Sutra, me Shankarën dhe Ramanuxhën | Shudra i ndaluar nga Veda: “një pikë e vendosur” |
| Kurani | Edhe një armik që kërkon mbrojtje strehohet, që të mund ta dëgjojë fjalën e Allahut (﷾) |
| Profeti (ﷺ) | I shkroi thirrjen e Kuranit perandorit Herakli |
Një ligj për fisnikun dhe për të dobëtin
Një grua nga fisi fisnik Mahzum vodhi një herë. Kurejshët i kërkuan Usame ibn Zejdit të ndërhynte për të. Profeti (ﷺ) refuzoi. Popujt e mëparshëm u shkatërruan, tha ai, sepse e linin të lirë një hajdut fisnik dhe ndëshkonin një të dobët. Sikur vetë bija e tij Fatimja të vidhte, do t'ia priste dorën. Kurani urdhëron drejtësi “qoftë edhe kundër jush ose kundër prindërve dhe të afërmve tuaj. Qoftë i pasur ose i varfër”. Regjistron gjithashtu një ligj që iu dha bijve të Israilit. Kushdo që vret një njeri, përveçse për vrasje apo për çrregullime në tokë, është sikur të ketë vrarë të gjithë njerëzit. Shkollat e ligjit islam ndryshojnë për shpagimin. Shkolla hanefite, që ndiqej në Indinë myslimane, e dënon me vdekje një mysliman për vrasjen e një dhimmiu, një jomuslimani që jeton nën sundimin mysliman.
Aishja transmeton se kurejshët u shqetësuan për një grua nga fisi fisnik Mahzum që kishte vjedhur, dhe i kërkuan Usame ibn Zejdit të ndërhynte për të. Profeti (ﷺ) e pyeti nëse po ndërhynte për një nga ndëshkimet që kishte caktuar Allahu. Pastaj mbajti një fjalim se popujt para tyre u shkatërruan sepse e linin të lirë një hajdut fisnik dhe ndëshkonin një të dobët, dhe u betua se sikur Fatimja, vetë bija e tij, të vidhte, do t'ia priste dorën.
“O besimtarë! Bëhuni zbatues të palëkundur të drejtësisë, duke dëshmuar në emër të Allahut, qoftë edhe kundër jush ose kundër prindërve dhe të afërmve tuaj. Qoftë i pasur ose i varfër ai (për të cilin dëshmoni), Allahu është për ata vlerësuesi më i drejtë. Dhe mos shkoni pas epsheve tuaja e të shtrembëroni drejtësinë! Nëse ju ngatërroni dëshminë ose i shmangeni asaj, vërtet që Allahu e di se çfarë bëni ju.”
“Prandaj Ne i urdhëruam bijtë e Israilit se kush vret ndokënd, që s’ka vrarë njeri ose që nuk ka bërë çrregullime në Tokë, është sikur të ketë vrarë të gjithë njerëzit. Dhe, nëse dikush shpëton një jetë, është sikur të ketë shpëtuar jetën e krejt njerëzve. Të dërguarit Tanë u sollën shenja të qarta, por shumë nga ata, edhe pas kësaj, i kaluan tërë kufijtë me të këqija në Tokë.”
“Argumenti i dijetarëve tanë është se shpagimi mbështetet vetëm në barazinë për sa i përket mbrojtjes së gjakut; (me fjalë të tjera, varet nga që gjaku i të dyja palëve të jetë në mbrojtje të përhershme, dhe kurrë në një gjendje asnjanëse;) dhe prandaj një person i shëndetshëm dënohet me vdekje për një të sëmurë, një i rritur për një foshnjë, dhe një i çmendur për dikë në mendjen e tij të plotë, sepse të dyja palët janë në të njëjtin nivel për sa i përket mbrojtjes. Kjo mbrojtje është pasojë ose e fesë, ose e vendit; dhe meqë një skllav dhe një njeri i lirë janë njësoj të drejtë për të në këto drejtime, një njeri i lirë mund të dënohet me vdekje për një skllav. Një mysliman dënohet me vdekje për një dhimmi.”
Përgjigjet, të kundërpërgjigjura
Manusmriti 8.270 — kapitulli 8, vargu 270
“Një njeri një herë i lindur (një shudra), që e fyen një njeri të dylindur me sharje të rënda, do t'i pritet gjuha; sepse është me origjinë të ulët.”
Cituar për
Manu është vetëm smriti, një libër njerëzor ligjesh. Hindusët janë të detyruar nga Veda, jo nga Manu, dhe asnjë hindu sot nuk duhet t'i ndjekë këto vargje.
Përgjigjja
Vetë tradita i dha Manut vendin e parë ndër librat e ligjeve. Brihaspati thotë se një libër ligjesh që i kundërvihet Manut nuk miratohet. Shankara duhej të vendoste cilët smriti të ndiqte. Ai e zgjodhi Manun si atë që ndjek Vedën, dhe citoi lavdërimin e Vedës për Manun. Përjashtimi i shudrës nga Veda qëndron gjithashtu i pavarur nga Manu. Brahma Sutra, një themel i Vedantës, e thotë me fjalët e veta. Shankara gjithashtu e mbështet te Veda. Pohimi vedik se shudra është i papërshtatshëm për flijime tregon, thotë ai, se ai është i papërshtatshëm edhe për dijen. Lëre mënjanë Manun, dhe përjashtimi mbetet në vetë tekstet thelbësore të Vedantës.
Ku përfundon — Manu ishte libri kryesor i ligjeve i traditës, dhe përjashtimi i shudrës nuk varet vetëm nga Manu.
Manusmriti 8.270 — kapitulli 8, vargu 270
“Një njeri një herë i lindur (një shudra), që e fyen një njeri të dylindur me sharje të rënda, do t'i pritet gjuha; sepse është me origjinë të ulët.”
Cituar për
Manusmriti u bë i famshëm vetëm kur britanikët e përkthyen dhe e përdorën si ligj hindu. Këto vargje të ashpra janë shtesa të mëvonshme, dhe reformatorët kanë treguar se shumë nga libri është ndërfutur.
Përgjigjja
Juristët hindu e komentuan Manun për shekuj para se të vinin britanikët. Medhatithi shkroi rreth shekullit të nëntë apo të dhjetë. Ai e shpjegon 8.270 fjalë për fjalë dhe jep arsyen e tij: shudra është i lindur nga këmbët e Brahmës. Shënimet e Bühler-it tregojnë komentuesit e mëvonshëm që lexojnë të njëjtat vargje. Tregojnë gjithashtu ligje të ngjashme për shpifjen në pesë libra të tjerë ligjesh. Rregulli për Vedën qëndron te Gautama, dhe Shankara e Ramanuxha e citojnë. Asgjë prej kësaj nuk varet nga përkthimi anglisht i William Jones-it i vitit 1794. Botimet moderne që i heqin këto vargje heqin atë që komentuesit mesjetarë kishin para tyre. Disa thonë se librat e ligjeve nuk ishin kurrë një kod shtetëror, dhe mbretërit ndiqnin zakonin vendas. Faqja nuk pretendon të kundërtën. Pretendon atë që mësojnë tekstet dhe atë që mësuesit e tyre të mëdhenj e quajtën të vendosur.
Ku përfundon — Këto vargje u lexuan, u shpjeguan dhe u zbatuan nga dijetarët hindu shumë kohë para sundimit britanik.
Manusmriti 11.127 — kapitulli 11, vargu 127
“Një e katërta (e pendesës) për vrasjen e një brahmani caktohet (si shlyerje) për vrasjen (me qëllim) të një kshatriu, një e teta për vrasjen e një vaishje; dije se është një e gjashtëmbëdhjeta për vrasjen e një shudre të virtytshëm.”
Cituar për
Varna caktohet nga cilësitë dhe sjellja, jo nga lindja. Një shudra në këto vargje do të thotë njeri me karakter të ulët, ndaj ligji ndëshkon sjelljen, jo një kastë.
Përgjigjja
Vargjet e emërtojnë shudrën sipas lindjes. Ai është ‘një herë i lindur’, dhe ndëshkimi i tij është më i ashpër “sepse është me origjinë të ulët”. Medhatithi e shpjegon këtë si lindje nga këmbët e Brahmës. Manu flet madje për ‘një shudra të virtytshëm’, dhe virtyti i tij nuk ia ndryshon klasën. Reformatorët citojnë Manun 2.168: një njeri i dylindur që e lë pas dore Vedën bie në gjendjen e një shudre. Kjo e lë një njeri të bjerë. Që një shudra të ngrihet, Manu shikon te pasardhësit e tij apo te jeta e tij tjetër. Manu 10.65 thotë se një shudra “e arrin gradën e një brahmani”, por vargu para tij tregon si. Një linjë e lindur nga një brahman dhe një grua shudra duhet të martohet në kastën më të lartë. E arrin majën “brenda brezit të shtatë”. Dhe 9.335 i premton një shudre besnik një kastë më të lartë ‘në jetën e tij tjetër’. Brahma Sutra e lexon tregimin e Satjakamës gjithashtu sipas lindjes. Mësuesi i tij e inicoi vetëm pasi vendosi, nga sinqeriteti i tij, se ai nuk ishte shudra. Vargut të Gitës për cilësitë dhe detyrat (4.13) i përgjigjet faqja për kastën sipas lindjes.
Ku përfundon — Te Manu, sjellja mund ta ulë një njeri të dylindur, por një shudra ngrihet vetëm përmes pasardhësve të tij ose në një jetë të mëvonshme.
Manusmriti 8.337-338 — kapitulli 8, vargjet 337-338
“Në (një rast) vjedhjeje faji i një shudre do të jetë tetëfish, ai i një vaishje gjashtëmbëdhjetëfish, ai i një kshatriu tridhjetë e dyfish, ai i një brahmani gjashtëdhjetë e katërfish, ose krejt njëqindfish, ose (madje) dyfishi i gjashtëdhjetë e katrës; (secili prej tyre) duke e ditur natyrën e shkeljes.”
Cituar për
Manu e bën brahmanin të paguajë më shumë, jo më pak. Për vjedhje faji i një shudre është tetëfish dhe ai i një brahmani gjashtëdhjetë e katërfish ose më shumë, sepse ai di më mirë. Grada sjell detyrë, jo privilegj.
Përgjigjja
Vargu është i vërtetë. Për vjedhjen e bërë me dijeni, Manu e gjobit brahmanin shumë më tepër se shudrën. Shënimi i Bühler-it e shpjegon fajin si gjobë. Por ku paguan shudra, ai shpesh paguan me trupin e tij. Për fyerjen e tjetrit, një brahman paguan dymbëdhjetë pana, ndërsa një shudrës që përdor sharje të rënda i pritet gjuha. Mbreti nuk mund ta dënojë kurrë me vdekje një brahman, çfarëdo krimesh të ketë. Dhe për dëgjimin e Vedës, ndëshkohet vetëm shudra. Një gjobë më e madhe mbi njeriun më të lartë nuk e baraspesh një ligj që ia pret trupin njeriut më të ulët.
Ku përfundon — Manu e gjobit brahmanin më shumë për vjedhje, por ia kursen trupin dhe jetën, dhe ia pret trupin shudrës.
Manusmriti 11.67 — kapitulli 11, vargu 67
“Vjedhja e drithit, e metaleve të ulëta apo e bagëtisë, marrëdhënia me gra që pinë pije alkoolike, vrasja e grave, e shudrave, e vaishjave apo e kshatrijave, dhe ateizmi, (janë të gjitha) shkelje të vogla, që shkaktojnë humbjen e kastës (Upapataka).”
Cituar për
Kapitulli i njëmbëdhjetë i Manut rendit pendesa, jo ndëshkime. Një shkelje e vogël do të thotë vetëm një pendesë më e vogël, dhe komentuesit e zbatojnë për një shudra që nuk jeton sipas ligjit të shenjtë. Mbreti e ndëshkonte çdo vrasës, çfarëdo kaste që të ishte viktima.
Përgjigjja
Kapitulli 11 vërtet rendit pendesa, dhe faqja e thotë. Pendesa është vendi ku ligji e peshon një mëkat. Manu e quan vrasjen e një brahmani mëkat të vdekshëm. Disa komentues e lehtësojnë pendesën nëse brahmani i vrarë ishte i pavlerë, por mbetet pendesë për vrasjen e një brahmani. Edhe për një shudra të virtytshëm, pendesa është një e gjashtëmbëdhjeta e saj. Manu e jep arsyen: “Vetëm nga origjina e tij një brahman është hyjni edhe për perënditë”. Manu e cakton gjithashtu pendesën për vrasjen e një shudre si pendesën për vrasjen e një maceje apo të një sorre. Edhe ligji i mbretit renditet sipas lindjes. Ai nuk mund ta dënojë kurrë me vdekje një brahman, çfarëdo që të ketë bërë brahmani.
Ku përfundon — Si në pendesat, ashtu edhe në ligjin e mbretit, ligji e peshon një jetë sipas lindjes.
Gautama Dharmasutra 12.4-6 — kapitulli 12, sutrat 4-6
“Tani, nëse ai dëgjon me qëllim (një recitim të) Vedës, veshët e tij do të mbushen me kallaj (të shkrirë) ose llak. Nëse recton (tekste vedike), gjuha e tij do t'i pritet. Nëse i mban mend, trupi i tij do të çahet më dysh.”
Cituar për
Këto ndëshkime nuk u zbatuan kurrë. Janë ideale të një ligjvënësi, jo historia e Indisë.
Përgjigjja
Manu nuk e paraqet veten si një kod thjesht njerëzor. Thotë se vetë Krijuesi i hartoi këto ligje dhe ia mësoi Manut. Ndaj ajo që mësojnë tekstet vendos nëse ai pretendim mund të jetë i vërtetë. Një Zot i drejtë nuk do të urdhëronte metal të shkrirë në veshët e një njeriu pse dëgjoi shkrimin. Kjo vlen qoftë se një mbret iu bind, qoftë se jo. Vetë përjashtimi nuk ishte një shkronjë e vdekur. Shankara e quan “një pikë e vendosur” dhe Ramanuxha “një çështje e vendosur”. Paprekshmëria ishte aq e vërtetë sa Kushtetuta e Indisë duhej ta shfuqizonte më 1950. Policia e Indisë regjistroi ende 55.698 raste krimi kundër Kastave të Listuara në vitin 2024.
Ku përfundon — Qoftë se mbretërit e zbatuan çdo ndëshkim, qoftë se jo, tekstet i mësojnë ato, dhe mësimi i tyre e formësoi Indinë.
Kurani 5:38 — Sureja El-Maide, ajeti 38
“Vjedhësit dhe vjedhëses ua pritni duart, si ndëshkim për atë që kanë bërë dhe si dënim nga ana e Allahut. Allahu është i Plotfuqishëm dhe i Urtë.”
Cituar për
Islami ia pret dorën hajdutit. Nuk ka të drejtë t'i quajë mizore ndëshkimet e Manut.
Përgjigjja
Kurani vërtet urdhëron që hajdutit t'i pritet dora. Faqja nuk kundërshton që librat e ligjeve ndëshkojnë. Kundërshton që ndëshkojnë sipas lindjes. Për fyerjen e tjetrit, një brahman paguan dymbëdhjetë pana, ndërsa një shudrës që përdor sharje të rënda i pritet gjuha. Ndëshkimi i Kuranit për vjedhjen bie mbi hajdutin e çdo lindjeje. Profeti (ﷺ) tha se do të binte mbi vetë bijën e tij. Dhe ndëshkimi i shudrës për dëgjimin e Vedës nuk ndëshkon asnjë vjedhje dhe asnjë dëm ndaj askujt. Ndëshkon dëgjimin.
Ku përfundon — Kundërshtimi nuk është ndaj ndëshkimit, por ndaj ndëshkimit sipas lindjes, dhe ndaj ndëshkimit të një njeriu pse dëgjoi shkrimin.
Gautama Dharmasutra 12.4-6 — kapitulli 12, sutrat 4-6
“Tani, nëse ai dëgjon me qëllim (një recitim të) Vedës, veshët e tij do të mbushen me kallaj (të shkrirë) ose llak. Nëse recton (tekste vedike), gjuha e tij do t'i pritet. Nëse i mban mend, trupi i tij do të çahet më dysh.”
Cituar për
Gautama Dharmasutra është një tekst i errët që asnjë hindu nuk e lexon apo nuk e ndjek.
Përgjigjja
Rregulli i tij është ai që citonin mësuesit më me ndikim të Vedantës. Shankara dhe Ramanuxha të dy e citojnë ndëshkimin e tij për ta shpjeguar Brahma Sutrën. Veshët mbushen me metal dhe llak, gjuha çahet dhe trupi pritet më dysh. Është i njëjti rregull në të njëjtin rend, megjithëse Bühler e jep metalin si kallaj dhe Thibaut si plumb. Shënimet e Bühler-it i rendisin gjithashtu ligjet e Gautamës për fyerjet si të ngjashme me ato të Manut. Një tekst mbi të cilin mbështeten dy nga komentet më autoritative të Vedantës nuk është i errët.
Ku përfundon — Rregulli i Gautamës hyri në zemër të Vedantës përmes Shankarës dhe Ramanuxhës.
Shankara, komentar mbi Brahma Sutrën 1.3.38 — Librat e Shenjtë të Lindjes 34, f. 228-229
“Atyre shudrave, megjithatë, të cilët, si Vidura dhe ‘gjahtari fetar’, e fitojnë dijen si pasojë e veprave të mëparshme, fryti i dijes së tyre nuk mund t'u mohohet, sepse dija në të gjitha rastet e sjell frytin e saj. Smriti, për më tepër, shpall se të katër kastat janë të kualifikuara për të fituar dijen e itihasave dhe puranave; krahaso pasazhin: ‘Ai duhet t'i mësojë katër kastat’ (Mahabh.). Mbetet, megjithatë, një pikë e vendosur që ata nuk zotërojnë asnjë kualifikim të tillë për sa i përket Vedës.”
Cituar për
Tradita nuk e përjashtoi kurrë shudrën nga shpëtimi. Eposet dhe Puranat ishin të hapura për të katër klasat, Gita u ofron përkushtim shudrave, dhe një shudra si Vidura u bë i urtë.
Përgjigjja
Shankara lejon pikërisht kaq. Eposet dhe Puranat mund t'u mësohen të katër klasave. Shudrat si Vidura e fitojnë dijen përmes veprave në jetë të mëparshme, dhe “fryti i dijes së tyre nuk mund t'u mohohet”. Në të njëjtën frymë ai e quan të vendosur që shudra nuk ka të drejtë mbi Vedën. Ai e mban Vedën si burimin e dijes së Brahmanit. Ndaj një shudra që nuk e kishte fituar atë dije në një jetë të mëparshme nuk mund ta kërkonte në Vedë në këtë jetë. Gita vërtet ua hap përkushtimin shudrave, por vargu i vendos pranë atyre që i quan “ata që janë me lindje mëkatare”. Kurani nuk bën asnjë ndarje të tillë sipas lindjes. E quan veten të lehtë për t'u kuptuar dhe kujtuar, dhe urdhëron që edhe një armik të lejohet ta dëgjojë.
Ku përfundon — Eposet ishin të hapura për shudrën, por Veda ishte e mbyllur për të. Kurani u ofrohet të gjithëve.
Bhagavad Gita 9:32 — kapitulli 9, vargu 32
“Sepse, o bir i Prithës! edhe ata që janë me lindje mëkatare, gratë, vaishjat dhe shudrat gjithashtu, duke iu drejtuar mua, e arrijnë qëllimin suprem.”
Cituar për
Hinduizmi është më shumë se librat e tij të ligjeve. Shenjtorë të çdo kaste, si Ravidasi, punëtori i lëkurës, nderohen, dhe lëvizja devocionale e hodhi kastën mënjanë.
Përgjigjja
Nderimi i shenjtorëve të tillë u bën nder ndjekësve të tyre, dhe shumë prej tyre folën kundër kastës. Por duke bërë këtë ata folën kundër asaj që mësonin librat e ligjeve. Vendimet klasike nuk ndryshuan. Edhe Ramanuxha, një mësues i përkushtimit ndaj Vishnut, e quajti “një çështje e vendosur” që shudrat nuk janë të kualifikuar për meditime mbi Brahmanin. Protesta e një shenjtori tregon çfarë mësonin tekstet; nuk e heq atë. Kurani nuk ka nevojë për asnjë reformator për ta përmbysur. Vetë fjalët e tij e bëjnë më të devotshmin më të nderuarin.
Ku përfundon — Shenjtorët protestuan kundër librave të ligjeve; vetë teksti i Kuranit e mëson tashmë atë që ata kërkuan.
Sahih el-Buhari 6903 — Kitab ed-Dijat (Libri i gjakut), hadithi 6903
Ebu Xhuhajfe e pyeti Aliun nëse ai dhe familja e tij kishin diçka që nuk është në Kuran. Aliu u betua se kishin vetëm atë që është në Kuran, kuptimin e Librit të Tij që Allahu i jep një njeriu, dhe një fletë të shkruar me dispozita: për gjakun, për lirimin e robërve, dhe që një mysliman nuk vritet si hakmarrje për një mohues.
Cituar për
Edhe Islami është i pabarabartë. El-Buhariu transmeton se një mysliman nuk vritet si shpagim për një mohues. Dhe Kurani thotë: “I liri për të lirin, skllavi për skllavin”.
Përgjigjja
Shkollat e ligjit islam ndryshojnë këtu. Shkolla hanefite, që e ndiqnin sunduesit myslimanë të Indisë, iu përgjigj të dyja pikave. E dënon me vdekje një njeri të lirë për vrasjen e skllavit të një njeriu tjetër. E dënon me vdekje një mysliman për vrasjen e një dhimmiu, një jomuslimani që jeton nën sundimin mysliman, sepse të dyja jetët janë njësoj të mbrojtura. Argumentit të esh-Shafiut nga mosbesimi i përgjigjet se vetëm mosbesimi i një armiku në luftë e heq atë mbrojtje. E cakton gjithashtu gjakun për një dhimmi të njëjtë si për një mysliman. Esh-Shafiu dhe Maliku e caktojnë më të ulët. Dhe Profeti (ﷺ) paralajmëroi se kushdo që vret një person me marrëveshje nuk do ta ndiejë aromën e Xhenetit. Ka gjithashtu një ndryshim më të thellë. Ku shkollat e dallojnë një mysliman nga një jomysliman, e bëjnë sipas besimit, dhe kushdo i çdo lindjeje mund të hyjë në Islam. Asnjë prejardhje nuk qëndron mbi ligjin: Profeti (ﷺ) tha se do ta ndëshkonte edhe vetë bijën e tij. Manu e shkallëzon të njëjtën shkelje sipas kastës. Kasta vjen nga lindja, dhe asnjë shudra nuk mund të ngrihet prej saj në këtë jetë. Dhe Manu ia ndalon mbretit ta ekzekutojë ndonjëherë një brahman.
Ku përfundon — Ku ligji islam e dallon myslimanin nga jomyslimani, e bën sipas një besimi që mund ta marrë kushdo. Ligji hanefi i Indisë myslimane e dënon me vdekje një mysliman për vrasjen e një dhimmiu.
Kurani 49:13 — Sureja El-Huxhurat, ajeti 13
“O njerëz! Në të vërtetë, Ne ju krijuam ju prej një mashkulli dhe një femre dhe ju bëmë popuj e fise, për ta njohur njëri tjetrin. Më i nderuari prej jush tek Allahu është ai që i frikësohet më shumë Atij. Vërtet, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe për Atë asgjë nuk është e fshehtë.”
Cituar për
Edhe myslimanët në Indi e mbajnë kastën. Familjet e renditin veten si eshraf dhe exhlaf, martohen brenda biradarit të tyre, dhe i përbuzin të kthyerit nga kastat e ulëta.
Përgjigjja
Disa myslimanë të Azisë Jugore vërtet mbajnë renditje si kasta, të marra nga shoqëria përreth. Kur e bëjnë këtë, e shkelin shkrimin e tyre. Kurani e bën më të devotshmin më të nderuarin. Profeti (ﷺ) tha se Allahu (﷾) shikon zemrat dhe veprat, jo fytyrat apo pasurinë. Ai e qortoi një sahabi pse e turpëroi një njeri për nënën e tij. Asnjë tekst islam nuk ia ndalon askujt Kuranin, xhaminë apo safin e namazit për shkak të lindjes së tij. Një mysliman që mban kastën nuk i bindet shkrimit të tij. Një hindu që e hedh poshtë kastën largohet nga librat e tij të ligjeve. Faqja për kastën ndër myslimanët i përgjigjet kësaj plotësisht.
Ku përfundon — Kasta ndër myslimanët është mëkat kundër teksteve të Islamit; kasta në librat e ligjeve është mësimi i tyre.
Kurani 2:178 — Sureja El-Bekare, ajeti 178
“O besimtarë! Është caktuar për ju kisasi për vrasje: I liri për të lirin, skllavi për skllavin dhe femra për femrën. Ai (vrasës) që falet nga farefisi i të vrarit, duhet të sillet njerëzishëm dhe le të zbatojë dëmshpërblimin me të mirë. Kjo (falje) është një lehtësi dhe mëshirë nga ana e Zotit. E kushdo që pas kësaj (faljes), e kapërcen kufirin, do të marrë një dënim të dhembshëm.”
Cituar për
Edhe Islami kishte skllevër, dhe fëmija i një skllaveje mund të lindte skllav. Jomyslimanët paguanin xhizjen si një klasë më e ulët. Kjo është renditje sipas lindjes me një emër tjetër.
Përgjigjja
Ligji klasik islam vërtet kishte skllevër. Si rregull, një fëmijë i lindur nga një nënë skllave lindte skllav, përveçse kur babai ishte zotëria i saj. Por ligji nuk e bëri skllavërinë një gradë para Allahut (﷾), apo një pengesë për Kuranin. Profeti (ﷺ) i quajti skllevërit vëllezërit e zotërinjve të tyre, që duhej të ushqeheshin dhe të visheshin si ata. Kurani e quan lirimin e një skllavi rrugën e vështirë. U thotë zotërinjve t'i japin një skllavi që e kërkon një marrëveshje për ta blerë lirinë, nëse dinë diçka të mirë tek ai. Profeti (ﷺ) përmendi katër burra prej të cilëve duhej mësuar Kurani, dhe Salimi, një skllav i liruar, ishte njëri prej tyre. Xhizja ishte një taksë mbi jomyslimanët nën sundimin mysliman, ndaj një njeri që bëhej mysliman nuk e paguante më. Faqja për skllavërinë e paraqet pjesën tjetër. Manu thotë të kundërtën për shudrën. Ai u krijua “për të qenë skllav i një brahmani”, dhe edhe kur lirohet ai “nuk çlirohet nga shërbëtoria”. Medhatithi e zbuti atë varg, por Kulluka mbajti se një shudra i liruar duhet ende të shërbejë.
Ku përfundon — Ligji islam kishte skllevër, por nxiste lirimin e tyre, dhe një skllav i liruar e mësonte Kuranin. Manu e quan shërbëtorinë e shudrës të lindur në të, edhe pasi lirohet.
Kurani 9:5 — Sureja Et-Teube, ajeti 5
“Kur të kalojnë muajt e shenjtë (në të cilët ndalohet lufta), atëherë i vritni idhujtarët kudo që t’i ndeshni, i zini robër, i rrethoni dhe u bëni pusi kudo! Por, nëse pendohen, falin namazin dhe japin zekatin, atëherë i lini të qetë! Vërtet, Allahu është Falës dhe Mëshirëplotë.”
Cituar për
Kritikët thonë se Kurani 9:6 vjen menjëherë pas 9:5, që thotë t'i vritni idhujtarët kudo që t'i gjeni. Strehimi i 9:6 është një përjashtim i vogël në një varg lufte.
Përgjigjja
Kurani 9:5 vjen para 9:6. Ka të bëjë me idhujtarët në luftë me myslimanët pasi kishin mbaruar katër muajt e kalimit të lirë. Mbaron duke ua hapur rrugën atyre që pendohen. Ajeti 6 është kufiri i tij. Edhe një armik në atë luftë që kërkon mbrojtje duhet ta marrë atë. Duhet lejuar ta dëgjojë Kuranin, dhe pastaj të përcillet në vend të sigurt, qoftë se beson, qoftë se jo. Faqja për ajetin e shpatës e shpjegon plotësisht kontekstin. Shudra nuk ishte armik. Ishte një fqinj në të njëjtën tokë. E megjithatë ligji thoshte t'i mbusheshin veshët me metal të shkrirë nëse e dëgjonte Vedën me qëllim.
Ku përfundon — Kurani e streh edhe një armik që ta dëgjojë atë; librat e ligjeve e ndëshkonin një fqinj paqësor pse e dëgjonte Vedën.
Kurani 9:28 — Sureja Et-Teube, ajeti 28
“O besimtarë! Në të vërtetë, idhujtarët janë të papastër (për shkak të besimit të kotë), prandaj të mos i afrohen më Xhamisë së Shenjtë pas këtij viti. Dhe mos kini frikë nga varfëria, sepse, po deshi, Allahu ju bën të pasur me dhuntitë e veta. Vërtet, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.”
Cituar për
Islami i mban jomyslimanët larg Mekës dhe i quan të papastër. Edhe kjo është paprekshmëri.
Përgjigjja
Ajeti mbyll një vend, Xhaminë e Shenjtë, jo shkrimin. E mbyll sipas besimit, jo sipas lindjes. Ibn Kethiri e shpjegon papastërtinë si papastërti në fe. Regjistron se shumica e dijetarëve mbajtën se trupat e tyre nuk janë të papastër, sepse Kurani e lejon ushqimin e hebrenjve dhe të krishterëve. Kushdo që e pranon Islamin mund të hyjë në Mekë po atë ditë, çfarëdo familjeje apo kaste që të jetë. Porosia e fundit e Profetit (ﷺ) për Gadishullin Arab është e të njëjtit lloj: një rregull për shtetin mysliman për atë tokë të vetme, jo për njerëzit kudo tjetër, dhe varet nga besimi. Një çandala nuk mund të pushonte së qeni çandala. Lindja e tij e mbante jashtë fshatit gjithë jetën.
Ku përfundon — Harami mbyllet sipas një besimi që mund ta marrë kushdo; paprekshmëria caktohej nga lindja dhe nuk mund të lihej kurrë.
Kurani 56:77-79 — Sureja El-Vakia, ajeti 77-79
“se ky është vërtet një Kuran i nderuar, në Librin e ruajtur. Atë (Kuranin) e prekin vetëm të pastrit.”
Cituar për
Kurani thotë se vetëm të pastrit mund ta prekin, ndaj Islami e mban shkrimin e tij larg të huajve ashtu si Veda mbahej larg shudrës.
Përgjigjja
Ibn Kethiri transmeton Ibn Abbasin dhe shumë dijetarë të hershëm që e lexojnë ajetin si engjëjt dhe Librin në qiell. Të tjerë e morën si rregull që një kopje e shkruar të prekej në pastërti rituale, gjë që i detyron edhe myslimanët. Profeti (ﷺ) e ndaloi gjithashtu marrjen e Kuranit në tokë armike, dhe el-Buhariu e vendos këtë nën kopjet e shkruara. Të dyja rregullat mbrojnë një kopje. Asnjëri nuk e ndalon askënd ta dëgjojë apo ta mësojë Kuranin. Vetë Profeti (ﷺ) i shkroi fjalët e tij (3:64) në një letër drejtuar Herakliut, një sunduesi të krishterë. Rregulli i Vedës nuk kishte të bënte me mënyrën si trajtohet një libër. Ia ndalonte shudrës edhe dëgjimin e fjalëve.
Ku përfundon — Të shumtën ajeti flet për prekjen e një kopjeje në pastërti. Mesazhi i Kuranit është i hapur për të gjithë.
Këndvështrime
Ligji klasik dhe Vedanta
Katër klasat dolën nga trupi i Krijuesit, shudra nga këmbët, dhe secila ka detyrën e saj sipas lindjes. Kryerja besnike e asaj detyre është rruga drejt të mirës më të lartë, dhe një shudra besnik ngrihet në një kastë më të lartë në jetën e tij tjetër. Librat e ligjeve e ruajnë këtë rend me ndëshkime sipas klasës. Veda mbahet për të dylindurit. Eposet dhe Puranat janë të hapura për të katër klasat.
Manu, Gautama dhe Brihaspati, me Medhatithin, Shankarën dhe Ramanuxhën
Ligji i Manut renditet i pari ndër librat e ligjeve sepse e mishëron thelbin e Vedës.
Kundërpërgjigje
Le ta pranojmë se tradita e renditi Manun të parin. Prandaj ndëshkimet e tij nuk mund të lihen mënjanë si zakon popullor. Para Allahut (﷾), Kurani nuk rendit askënd sipas lindjes: më i nderuari është më i devotshmi.
T'u shërbejë brahmanëve të ditur është detyra më e lartë e shudrës. E çon te lumturia, dhe te një kastë më e lartë në jetën e tij tjetër.
Kundërpërgjigje
Këtu detyra dhe kufiri i një njeriu caktohen nga lindja e tij. Në Islam, nderi i askujt tek Allahu (﷾), dhe qasja e askujt te Kurani, nuk varet nga familja e tij. Nderi tek Allahu (﷾) vjen nga devotshmëria, dhe Kurani u ofrohet të gjithëve.
Manu e jep lindjen më të ulët të shudrës si arsyen e ndëshkimit të tij më të ashpër. Medhatithi e shpjegon si lindje nga këmbët e Brahmës.
Kundërpërgjigje
Kundërshtimi është ndaj ndëshkimit sipas lindjes. Kurani urdhëron drejtësi qoftë njeriu i pasur apo i varfër. Profeti (ﷺ) refuzoi ta falte një hajdut fisnik.
Shudrës i ndalohet ta dëgjojë, ta studiojë dhe ta recitojë Vedën. Dy mësuesit kryesorë të Vedantës e quajnë këtë të vendosur.
Kundërpërgjigje
Kurani bën të kundërtën. Thotë se edhe një idhujtar armiqësor duhet strehuar që ta dëgjojë atë. E quan gjithashtu veten të lehtë për t'u kuptuar dhe kujtuar.
Reforma moderne hindu
Librat e ligjeve janë smriti, vepra njerëzore që detyrojnë vetëm aty ku pajtohen me Vedën. Kasta sipas lindjes dhe paprekshmëria janë prishje të mëvonshme të traditës. India e ka shfuqizuar paprekshmërinë me ligj.
Autoriteti i një libri ligjesh nuk është i vetin: mbështetet te Veda, e cila vetëm ka autoritet të drejtpërdrejtë.
Kundërpërgjigje
Atëherë përjashtimi i shudrës qëndron ende. Brahma Sutra e thotë me fjalët e veta. Shankara gjithashtu e mbështet te Veda, jo vetëm te Manu.
Gita thotë se katër klasat u bënë sipas cilësive dhe detyrave.
Kundërpërgjigje
Kjo është ajo që thotë vargu. Por shembujt e vetë Gitës janë detyra në të cilat lind njeriu, dhe ajo ka frikë nga përzierja e kastave përmes lindjes.
Gita u premton qëllimin suprem grave, vaishjave dhe shudrave që strehohen te Zoti.
Kundërpërgjigje
Vargu vërtet ua hap qëllimin atyre, dhe kjo i bën nder. Por i vendos pranë atyre që i quan “ata që janë me lindje mëkatare”. Shankara e mbajti ende Vedën të mbyllur për shudrën.
Kushtetuta e Indisë e shfuqizoi paprekshmërinë, e ndaloi praktikimin e saj dhe e bëri zbatimin e saj vepër penale.
Kundërpërgjigje
Reforma është e mirëpritur. Por erdhi nga një kushtetutë laike, jo nga një rishikim i Manut apo i mësuesve të Vedantës. Barazia e Islamit është në shkrimin e tij.
Pikëpamja islame
Askush nuk renditet sipas lindjes para Allahut (﷾), dhe askujt nuk i ndalohet sipas lindjes Kurani, adhurimi apo dija. Kurani i ofrohet çdo njeriu, dhe më i nderuari është më i devotshmi.
Për nderin tek Allahu (﷾), Kurani i rendit njerëzit sipas devotshmërisë, jo sipas kombit, fisit apo lindjes.
Kurani i urdhëron myslimanët ta mbrojnë edhe një idhujtar armiqësor që ta dëgjojë atë.
Profeti (ﷺ) refuzoi ta falte një hajdut fisnik dhe tha se do ta ndëshkonte edhe vetë bijën e tij.
Profeti (ﷺ) dha një paralajmërim për këdo që ka marrëveshje me myslimanët. Kushdo që vret një person të tillë nuk do ta ndiejë aromën e Xhenetit.
Ligji hanefi e dënon me vdekje një mysliman për vrasjen e një dhimmiu, një jomuslimani që jeton nën sundimin mysliman.