Përgjigje e shkurtër
Askush nuk dërgohet në Xhehenem për mëkatet e një myslimani. Një hadith në Sahih Muslim (2767) flet vërtet për hebrenjtë, të krishterët dhe Zjarrin (Xhehenemin). Thotë se në Ditën e Gjykimit Allahu (﷾) i jep çdo myslimani një hebre ose një të krishterë si çlirimin e tij nga Zjarri. Një version tjetër thotë se Allahu (﷾) ua fal disa myslimanëve mëkatet, të rënda sa malet, dhe i vendos mbi hebrenjtë dhe të krishterët. Një hadith në Sahih el-Buhari jep çelësin. Çdokujt që hyn në Xhenet i tregohet vendi që do të kishte pasur në Zjarr. Ai që vdes duke e mohuar besimin hyn në Zjarr për mohimin dhe mëkatet e veta. Dijetari en-Neveviu thotë se mohuesi zë vendin në Zjarr që do ta kishte pasur një besimtar i falur. Mëkatet që vendosen mbi të janë të ngjashme me ato mëkate, dhe janë të tijat. Pra rregulli i Kuranit qëndron: askush nuk mbart mëkatin e tjetrit. Hadithi flet për gjykimin e Allahut (﷾) në Ditën e Fundit, dhe vetëm Allahu (﷾) e di kush vdes duke e mohuar besimin.
Shpjegimi i plotë
Hadithi që citojnë kritikët
Kritikët e krishterë citojnë tre versione të një hadithi në Sahih Muslim. Hadithi është një transmetim i asaj që tha Profeti (ﷺ). Kritikët thonë se edhe Islami e dënon një njeri në vend të një tjetri. Thonë se myslimanët kundërshtojnë pikërisht këtë në mësimin e krishterë për kryqin. Shtojnë se kjo e shkel vetë rregullin e Kuranit.
Ebu Musa transmeton se Profeti (ﷺ) tha se në Ditën e Ringjalljes Allahu do t'i japë çdo myslimani një hebre ose një të krishterë dhe do t'i thotë: ky është çlirimi yt nga Zjarri.
Ebu Burde transmeton nga babai i tij se Profeti (ﷺ) tha se asnjë mysliman nuk vdes pa e futur Allahu një hebre ose një të krishterë në Zjarr në vendin e tij.
Ebu Burde transmeton nga babai i tij se Profeti (ﷺ) tha se disa myslimanë do të vijnë në Ditën e Ringjalljes me mëkate të rënda sa malet; Allahu do t'ua falë ato mëkate dhe do t'i vendosë mbi hebrenjtë dhe të krishterët (arabisht: ue jeda'uha 'ala el-jehudi ue en-nesara). Një transmetues shton ‘me sa më kujtohet’, duke treguar njëfarë dyshimi për fjalët.
Çdo njeri ka dy vende
Profeti (ﷺ) mësoi se çdokujt që hyn në Xhenet i tregohet vendi që do të kishte pasur në Zjarr po ta kishte mohuar besimin. Çdokujt që hyn në Zjarr i tregohet vendi që do të kishte pasur në Xhenet. Besimtarit i tregohet vendi në Zjarr nga i cili shpëtoi. Mohuesit i tregohet vendi në Xhenet që humbi.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se çdokujt që hyn në Xhenet do t'i tregohet vendi që do të kishte pasur në Zjarr po ta kishte mohuar besimin, që të jetë më mirënjohës; dhe çdokujt që hyn në Zjarr do t'i tregohet vendi që do të kishte pasur në Xhenet po të kishte besuar, që ta ndiejë humbjen.
Çfarë thotë en-Neveviu për të
En-Neveviu (vdiq më 1277) është dijetari më i njohur që e shpjegoi Sahih Muslimin rresht për rresht. Ai e shpjegon hadithin me dy vendet. Mohuesit hyjnë në Zjarr për mohimin e tyre dhe për mëkatet e tyre. Kështu besimtarët shpëtojnë nga vendet që ishin të tyret. Për versionin me mëkate sa malet, ai thotë se Allahu (﷾) ua fal myslimanëve ato mëkate dhe ua heq. Fjalët ‘i vendos mbi’ nuk janë fjalë për fjalë. Ata që vdesin duke e mohuar besimin mbartin mëkate të ngjashme me ato, dhe mëkatet janë të tyret. Ai e lexon kështu për shkak të rregullit të Kuranit.
En-Neveviu e shpjegon ‘çlirimi yt nga Zjarri’ me hadithin se çdo njeri ka një vend në Xhenet dhe një vend në Zjarr: Allahu ka caktuar një numër që ta mbushë Zjarrin, dhe kur mohuesit hyjnë në të për mohimin dhe mëkatet e tyre, myslimanët çlirohen. Për versionin me mëkate sa malet, ai thotë se Allahu ua fal myslimanëve ato mëkate dhe ua heq, dhe vendos të ngjashme me to mbi hebrenjtë dhe të krishterët për shkak të mohimit dhe mëkateve të tyre, kështu që ata hyjnë në Zjarr për veprat e tyre dhe jo për mëkatet e myslimanëve. Ai thotë se fjalët ‘i vendos mbi’ janë figurative: Allahu vendos mbi ta mëkate të ngjashme me ato, që janë të tyret. E lexon kështu sepse Kurani thotë se askush që mbart barrë nuk mbart barrën e tjetrit.
Secili ka dy vende
një në Xhenet dhe një në Zjarr.
Besimtari hyn në Xhenet
dhe i tregohet vendi në Zjarr prej të cilit shpëtoi.
Mohuesi hyn në Zjarr
për mosbesimin e vet dhe mëkatet e veta, dhe zë vendin që do ta kishte pasur besimtari i falur.
Askush nuk mbart mëkatin e tjetrit
Asnjë mbartës barre nuk mbart barrën e tjetrit.
Askush nuk mbart mëkatin e tjetrit
Kurani e thotë rregullin në disa vende. Çdo shpirt fiton vetëm për vete. Askush që mbart barrë nuk mbart barrën e tjetrit, as edhe për një të afërm. Allahu (﷾) gjithashtu nuk e dënon askënd derisa t'i ketë arritur një i dërguar.
“Thuaj: A mos vallë do të kërkoj unë tjetër zot, përveç Allahut, kur Ai është Zoti i gjithçkaje? Kushdo që bën diçka, punon për vete dhe askush nuk ngarkohet me barrën e tjetrit. Pastaj të gjithë do të ktheheni te Zoti juaj dhe Ai do t’ju tregojë për kundërshtitë që kishit mes jush.”
“Asnjë shpirt i ngarkuar nuk do të mbartë barrën e tjetrit. Nëse i ngarkuari rëndë thërret dikë që t’ia mbartë, nuk do t’i merret asgjë nga barra, edhe sikur të jetë i afërt. Në të vërtetë, ti paralajmëron vetëm ata që i frikësohen Zotit të tyre në fshehtësi dhe që falin namazin. Kush e pastron veten (nga gjynahet), në të vërtetë e ka për dobinë e vet, ndërsa kthimi është tek Allahu.”
“se askush nuk do t’i mbartë gjynahet e tjetrit dhe se njeriu do të ketë vetëm atë për të cilën ka punuar;”
“Kush zgjedh rrugën e drejtë, e ka për veten e vet e kush i largohet asaj, i largohet në dëm të vetvetes dhe askush nuk e merr të keqen e tjetërkujt. Ne nuk dënojmë asnjë popull, para se të çojmë të dërguar!”
Pse kjo nuk është një njeri që paguan për një tjetër
Të krishterët mësojnë se Jezusi vdiq për mëkatarët, kështu që një njeri i pafajshëm vuan për fajtorët. Asgjë e tillë nuk ndodh në këtë hadith. Asnjë i pafajshëm nuk dënohet. Askush nuk dënohet për mëkatin e një myslimani. Besimtari falet nga mëshira e Allahut (﷾). Mohuesi përgjigjet për mohimin e vet dhe për veprat e veta. Profeti i Biblës Ezekieli jep të njëjtin rregull: shpirti që mëkaton është ai që vdes.
Ebu Burde transmeton nga babai i tij se Profeti (ﷺ) tha se disa myslimanë do të vijnë në Ditën e Ringjalljes me mëkate të rënda sa malet; Allahu do t'ua falë ato mëkate dhe do t'i vendosë mbi hebrenjtë dhe të krishterët (arabisht: ue jeda'uha 'ala el-jehudi ue en-nesara). Një transmetues shton ‘me sa më kujtohet’, duke treguar njëfarë dyshimi për fjalët.
“Shpirti që mëkaton, ai do të vdesë. Biri nuk do të mbajë paudhësinë e atit dhe ati nuk do të mbajë paudhësinë e birit; drejtësia e të drejtit do të jetë mbi të, dhe ligësia e të ligut do të jetë mbi të.”
Hadithi, version pas versioni
Sahih Muslim 2767a — Kitab et-Teube (Libri i pendimit), hadithi 2767a
Ebu Musa transmeton se Profeti (ﷺ) tha se në Ditën e Ringjalljes Allahu do t'i japë çdo myslimani një hebre ose një të krishterë dhe do t'i thotë: ky është çlirimi yt nga Zjarri.
Cituar për
Çdo myslimani i jepet një hebre ose një i krishterë si ‘çlirimi i tij nga Zjarri’, ose një prej tyre futet në Zjarr në vendin e tij. Pra një jomysliman paguan çmimin që e shpëton myslimanin.
Përgjigjja
Profeti (ﷺ) mësoi se çdo njeriu i tregohet vendi që do të kishte pasur në banesën tjetër. En-Neveviu shpjegon se vendi i një besimtari në Zjarr mbetet bosh. Mohuesi hyn në Zjarr për mohimin e vet dhe e zë atë vend. Ai nuk paguan për asgjë tjetër përveç veprave të veta.
Ku përfundon — ‘Çlirimi’ është shpëtimi i besimtarit nga një vend që pastaj e mbush dikush që e fitoi vetë.
Sahih Muslim 2767d — Kitab et-Teube (Libri i pendimit), hadithi 2767d
Ebu Burde transmeton nga babai i tij se Profeti (ﷺ) tha se disa myslimanë do të vijnë në Ditën e Ringjalljes me mëkate të rënda sa malet; Allahu do t'ua falë ato mëkate dhe do t'i vendosë mbi hebrenjtë dhe të krishterët (arabisht: ue jeda'uha 'ala el-jehudi ue en-nesara). Një transmetues shton ‘me sa më kujtohet’, duke treguar njëfarë dyshimi për fjalët.
Cituar për
Mëkatet e myslimanëve, të rënda sa malet, falen dhe vendosen mbi hebrenjtë dhe të krishterët. Pra ata dënohen për mëkate që nuk janë të tyret, pikërisht ajo që ndalon Kurani.
Përgjigjja
En-Neveviu shpjegon se Allahu (﷾) ua fal myslimanëve ato mëkate dhe ua heq. Thotë se fjalët ‘i vendos mbi’ do të thonë se Allahu (﷾) vendos mëkate të ngjashme me to mbi hebrenjtë dhe të krishterët. Ata mbartin mëkate të ngjashme me ato, por mëkatet janë të tyret, të fituara nga mohimi dhe veprat e tyre. Ai e lexon kështu sepse Kurani thotë se askush nuk mbart barrën e tjetrit.
Ku përfundon — Askush nuk dënohet për mëkatin e një myslimani, prandaj hadithi pajtohet me rregullin e Kuranit.
Këndvështrime
Leximi i kritikëve
Kritikët e krishterë thonë se ky hadith i jep Islamit llojin e vet të zëvendësimit. Thonë se hebrenjtë dhe të krishterët shkojnë në Zjarr që myslimanët të shpëtojnë. Thonë se kjo bie ndesh me rregullin e Kuranit se askush nuk mbart barrën e tjetrit.
Një version i Sahih Muslimit 2767 thotë se Allahu do t'ua falë disa myslimanëve mëkatet, të rënda sa malet, dhe do t'i vendosë mbi hebrenjtë dhe të krishterët. Kritikët e lexojnë këtë si dënim të një njeriu për mëkatet e një tjetri.
Kundërpërgjigje
Hadithi flet vërtet për mëkate të vendosura mbi hebrenjtë dhe të krishterët. En-Neveviu, duke shkruar në vitet 1200, shpjegon se Allahu (﷾) vendos mbi ta mëkate të ngjashme me ato, të fituara nga mohimi dhe veprat e tyre. Në mësimin e krishterë për kryqin një njeri i pafajshëm dënohet për fajtorët. Këtu asnjë i pafajshëm nuk dënohet, dhe askush nuk mbart barrën e tjetrit (35:18).
Pikëpamja islame
Hadithi përshkruan një këmbim vendesh, jo fajësh. Profeti (ﷺ) mësoi se çdo njeriu i tregohet vendi që do të kishte pasur në banesën tjetër. En-Neveviu shpjegon se mohuesi hyn në Zjarr për mohimin dhe mëkatet e veta. Ai e mbush vendin që do ta kishte pasur besimtari i falur.
Sahih el-Buhari 6569 thotë se çdokujt që hyn në Xhenet i tregohet vendi që do të kishte pasur në Zjarr. Thotë se çdokujt që hyn në Zjarr i tregohet vendi që do të kishte pasur në Xhenet.
En-Neveviu e shpjegon Sahih Muslimin 2767 me dy vendet. Thotë se hebrenjtë dhe të krishterët hyjnë në Zjarr për mohimin dhe mëkatet e tyre, jo për mëkatet e myslimanëve.
Kurani mëson se askush që mbart barrë nuk mbart barrën e tjetrit. Mëson se çdo shpirt fiton vetëm për vete.
Në hadith asnjë i pafajshëm nuk dënohet. Pra nuk ka asgjë të përbashkët me një njeri të pafajshëm që dënohet për fajtorët.