Përgjigje e shkurtër
Jo. Në Islam, Shejtani nuk sundon asgjë. Vetëm Allahu (﷾) e drejton botën. Shejtani mund vetëm të pëshpëritë dhe të joshë, dhe edhe këtë vetëm aq sa lejon Allahu (﷾). Kurani thotë se ai “nuk mund t’u shkaktojë kurrfarë të keqeje, përveç nëse Allahu e lejon atë” (58:10). Në Ditën e Fundit vetë Shejtani do të thotë: “Unë nuk kam pasur kurrfarë pushteti mbi ju. Unë thjesht ju thirra” (14:22). Bibla pajtohet. Satani nuk mund ta prekte Jobin derisa ta lejonte Perëndia (Jobi 1:12). Dhe Jezusi tha: “princi i kësaj bote është gjykuar” (Gjoni 16:11).
Shpjegimi i plotë
Shejtani nuk ka pushtet
Kurani nuk e quan kurrë Shejtanin sundimtar. Allahu (﷾) i tha: “Në të vërtetë, ti nuk do të kesh pushtet mbi robërit e Mi, përveçse mbi të humburit, që të pasojnë ty” (15:42). Dhe përsëri: “ti nuk ke kurrfarë pushteti ndaj robërve të Mi!” (17:65). Pushteti i Shejtanit arrin vetëm te ata që e zgjedhin: “Pushteti i djallit është vetëm mbi ata, që i binden atij” (16:100). Në Ditën e Fundit do ta pranojë vetë: “Unë nuk kam pasur kurrfarë pushteti mbi ju. Unë thjesht ju thirra” (14:22).
“Iblisi tha: “Zoti im, për shkak se më çove në humbje, unë do t’ju zbukuroj atyre (njerëzve) rrugën e gabuar në Tokë dhe të gjithë do t’i shpie në mashtrim, përveç robërve të Tu të sinqertë”. (Allahu) tha: “Kjo është rruga Ime e drejtë. Në të vërtetë, ti nuk do të kesh pushtet mbi robërit e Mi, përveçse mbi të humburit, që të pasojnë ty.””
“Por në të vërtetë, ti nuk ke kurrfarë pushteti ndaj robërve të Mi! Zoti yt mjafton si mbrojtës (i tyre)!”
“sepse, në të vërtetë, djalli nuk ka kurrfarë pushteti mbi ata që besojnë dhe mbështeten tek Zoti i tyre. Pushteti i djallit është vetëm mbi ata, që i binden atij dhe adhurojnë zota të tjerë veç Allahut.”
“Dhe, kur të marrë fund puna, djalli do të thotë: “Vërtet, Allahu ju bëri një premtim të vërtetë. Edhe unë ju premtova, por ju mashtrova. Unë nuk kam pasur kurrfarë pushteti mbi ju. Unë thjesht ju thirra e ju m’u përgjigjët. Prandaj, mos më qortoni mua, por qortoni veten! Unë nuk jam shpëtimtari juaj e as ju nuk jeni shpëtimtarët e mi. Unë tani e mohoj që më bëtë ortak me Allahun (në adhurim).” Vërtet, keqbërësit do të kenë një dënim të dhembshëm.”
Arma e tij e vetme është pëshpëritja
Kapitulli i fundit i Kuranit e quan Allahun (﷾) “Sundimtari i njerëzve” (114:2). Shejtanin e quan vetëm “djallit cytës që fshihet (pasi cyt)” (114:4). Profeti (ﷺ) tha se Shejtani qarkullon në njeriun si gjaku dhe mund të hedhë një mendim të keq në zemër (Buhari 3281). Pra, Shejtani vepron mbi mendjen, me sugjerim. Mund ta bëjë të keqen të duket e mirë (15:39), por nuk mund ta detyrojë askënd ta bëjë.
“Thuaj: “Kërkoj mbështetje te Zoti i njerëzve, Sundimtari i njerëzve, i Adhuruari (i vetëm me të drejtë) i njerëzve, nga sherri i djallit cytës që fshihet (pasi cyt) e që hedh dyshime në gjokset e njerëzve, (qoftë ai djall) prej xhindeve apo njerëzve!””
Safija bint Hujeji transmeton se një natë e vizitoi Profetin (ﷺ) ndërsa ai ishte në itikaf në xhami, dhe ai e përcolli drejt shtëpisë së saj. Kaluan dy burra nga ensarët dhe nxituan. Ai u tha se ajo ishte gruaja e tij Safija. Kur ata thanë se nuk do të dyshonin kurrë për të, ai tha se Shejtani qarkullon në njeriun ashtu siç qarkullon gjaku, dhe kishte frikë se Shejtani mund të hidhte ndonjë mendim të keq në zemrat e tyre.
“Iblisi tha: “Zoti im, për shkak se më çove në humbje, unë do t’ju zbukuroj atyre (njerëzve) rrugën e gabuar në Tokë dhe të gjithë do t’i shpie në mashtrim, përveç robërve të Tu të sinqertë”. (Allahu) tha: “Kjo është rruga Ime e drejtë. Në të vërtetë, ti nuk do të kesh pushtet mbi robërit e Mi, përveçse mbi të humburit, që të pasojnë ty.””
Edhe kjo vetëm me lejen e Allahut (﷾)
Shejtani nuk mund ta dëmtojë një besimtar vetë. Kurani thotë se ai “nuk mund t’u shkaktojë kurrfarë të keqeje, përveç nëse Allahu e lejon atë” (58:10). I quan intrigat e tij të dobëta: “dinakëria e djallit është e dobët” (4:76). Pra, edhe pëshpëritja është një sprovë që e lejon Allahu (﷾), dhe Ai është gjithmonë më i forti.
“Intrigat e fshehta vijnë vetëm nga djalli, për t’i dëshpëruar besimtarët. E megjithatë, ai nuk mund t’u shkaktojë kurrfarë të keqeje, përveç nëse Allahu e lejon atë. Pra, besimtarët le të mbështeten tek Allahu!”
“Ata që besojnë, luftojnë në rrugën e Allahut, kurse ata që nuk besojnë, luftojnë në rrugën e djallit. Luftoni kundër ithtarëve të djallit, sepse vërtet, dinakëria e djallit është e dobët!”
Kush i jep pushtetin dhe mbretëritë?
Kurani mëson këtë lutje: “O Allah, Zotëruesi i gjithë Pushtetit! Ti ia jep pushtetin kujt të duash dhe ia heq kujt të duash” (3:26). Asnjë sundimtar nuk ngrihet as nuk bie përveçse me vullnetin e Allahut (﷾). Shejtani nuk jep asgjë dhe nuk heq asgjë.
“Thuaj (o Muhamed): O Allah, Zotëruesi i gjithë Pushtetit! Ti ia jep pushtetin kujt të duash dhe ia heq kujt të duash; Ti lartëson kë të duash dhe poshtëron kë të duash. Çdo e mirë është në Dorën Tënde! Ti je vërtet i Plotfuqishëm për çdo gjë.”
Në Bibël, Satani kërkon leje
Te Libri i Jobit, Satani nuk mund ta prekë Jobin derisa ta lejojë Perëndia. Perëndia thotë: “Ja, gjithçka që ka është në pushtetin tënd; vetëm mos e shtri dorën tënde mbi të” (Jobi 1:12). Më vonë Perëndia vendos një kufi të dytë: “Ja, ai është në dorën tënde; por kurseja jetën” (Jobi 2:6). Satani nuk shkon më tej se sa i lejohet. Kjo është e njëjta pamje si ajo e Kuranit (58:10).
“Dhe ZOTI i tha Satanit: Ja, gjithçka që ka është në pushtetin tënd; vetëm mos e shtri dorën tënde mbi të. Kështu Satani doli nga prania e ZOTIT.”
“Dhe ZOTI i tha Satanit: Ja, ai është në dorën tënde; por kurseja jetën.”
“Intrigat e fshehta vijnë vetëm nga djalli, për t’i dëshpëruar besimtarët. E megjithatë, ai nuk mund t’u shkaktojë kurrfarë të keqeje, përveç nëse Allahu e lejon atë. Pra, besimtarët le të mbështeten tek Allahu!”
Në Bibël, Perëndia i jep mbretëritë
Kur Satani e tundoi Jezusin, i tregoi “të gjitha mbretëritë e botës”. I tha: “sepse kjo më është dorëzuar mua dhe ia jap kujt të dua” (Luka 4:6). Por Libri i Danielit thotë të kundërtën: “Shumë i Larti sundon mbi mbretërinë e njerëzve dhe ia jep kujt të dojë” (Danieli 4:17). Jezusi e quajti Satanin “gënjeshtar dhe ati i gënjeshtrës” (Gjoni 8:44). Dhe Jezusi e refuzoi ofertën: “Adhuro Zotin, Perëndinë tënd, dhe shërbeji vetëm atij” (Luka 4:8).
“Dhe djalli, duke e çuar mbi një mal të lartë, i tregoi në një çast të gjitha mbretëritë e botës. Dhe djalli i tha: Do të ta jap ty gjithë këtë pushtet dhe lavdinë e tyre, sepse kjo më është dorëzuar mua dhe ia jap kujt të dua.”
“Kjo çështje është me vendimin e rojtarëve dhe kërkesa me fjalën e të shenjtëve, me qëllim që të gjallët të dinë se Shumë i Larti sundon mbi mbretërinë e njerëzve dhe ia jep kujt të dojë, dhe vendos mbi të më të ulëtin e njerëzve.”
“Ju jeni prej atit tuaj, djallit, dhe doni të bëni dëshirat e atit tuaj. Ai ka qenë vrasës që në fillim dhe nuk qëndroi në të vërtetën, sepse në të nuk ka të vërtetë. Kur thotë gënjeshtra, flet nga vetja e tij, sepse është gënjeshtar dhe ati i gënjeshtrës.”
“Dhe Jezusi, duke u përgjigjur, i tha: Largohu prej meje, Satan, sepse është shkruar: Adhuro Zotin, Perëndinë tënd, dhe shërbeji vetëm atij.”
“Thuaj (o Muhamed): O Allah, Zotëruesi i gjithë Pushtetit! Ti ia jep pushtetin kujt të duash dhe ia heq kujt të duash; Ti lartëson kë të duash dhe poshtëron kë të duash. Çdo e mirë është në Dorën Tënde! Ti je vërtet i Plotfuqishëm për çdo gjë.”
“princi i kësaj bote është gjykuar”
Jezusi e quajti vërtet Satanin “princi i kësaj bote” (Gjoni 12:31). Por në të njëjtin varg tha se ky princ “do të hidhet jashtë”. Diku tjetër tha: “princi i kësaj bote është gjykuar” (Gjoni 16:11), dhe se ai “nuk ka asgjë në mua” (Gjoni 14:30). Një princ që gjykohet dhe hidhet jashtë nuk është ai që sundon.
“Tani është gjykimi i kësaj bote; tani princi i kësaj bote do të hidhet jashtë.”
“Për gjykimin, sepse princi i kësaj bote është gjykuar.”
“Nuk do të flas më shumë me ju, sepse po vjen princi i kësaj bote dhe ai nuk ka asgjë në mua.”
| Pyetja | Bibla | Kurani |
|---|---|---|
| A mund të dëmtojë Shejtani dikë pa leje? | Jo: i duhej leja e Perëndisë për ta prekur Jobin (Jobi 1:12) | Jo: vetëm aq sa lejon Allahu (﷾) (58:10) |
| Kush i jep mbretëritë? | Shumë i Larti, kujt të dojë (Danieli 4:17) | Allahu (﷾), kujt të dojë (3:26) |
| Çfarë mund të bëjë Shejtani? | T'i verbojë mendjet e atyre që nuk besojnë (2 Korintasve 4:4) | Të pëshpëritë, dhe t'i çojë ata që e ndjekin (114:4; 16:100) |
| Si duhet t'i përgjigjet besimtari? | T'i kundërvihet, dhe ai do të ikë (Jakobi 4:7) | Të kërkojë mbrojtje tek Allahu (﷾) prej tij (7:200) |
| Çfarë bëhet me të? | Gjykohet dhe hidhet jashtë (Gjoni 16:11; 12:31) | Do t'i mohojë ndjekësit e tij në Ditën e Fundit (14:22) |
Mos ki frikë prej tij: kthehu tek Allahu (﷾)
Shejtani nuk sundon asgjë, prandaj besimtari nuk jeton me frikën e tij. Kurani thotë: “Vetëm djalli i frikëson ithtarët e vet. Ju mos iu frikësoni atyre, por frikësohuni prej Meje” (3:175). Kur vjen një pëshpëritje, myslimani kthehet tek Allahu (﷾): “Nëse djalli përpiqet të të shtyjë drejt së keqes, kërko strehim tek Allahu” (7:200). Bibla thotë të njëjtën gjë: “kundërshtoni djallin dhe ai do të ikë prej jush” (Jakobi 4:7).
“Vetëm djalli i frikëson ithtarët e vet. Ju mos iu frikësoni atyre, por frikësohuni prej Meje, nëse jeni besimtarë!”
“Nëse djalli përpiqet të të shtyjë drejt së keqes, kërko strehim tek Allahu, se vërtet, Ai dëgjon dhe di gjithçka.”
“Nënshtrojuni, pra, Perëndisë; kundërshtoni djallin dhe ai do të ikë prej jush.”
“Thuaj: “Kërkoj mbështetje te Zoti i njerëzve, Sundimtari i njerëzve, i Adhuruari (i vetëm me të drejtë) i njerëzve, nga sherri i djallit cytës që fshihet (pasi cyt) e që hedh dyshime në gjokset e njerëzve, (qoftë ai djall) prej xhindeve apo njerëzve!””
Këndvështrime
Satani e sundon këtë botë tani për tani
Disa të krishterë mësojnë se Satani e sundon këtë botë të tanishme deri në fund. Tregojnë Jezusin, që e quajti “princi i kësaj bote” (Gjoni 12:31). Pavli e quajti “perëndia i kësaj bote” (2 Korintasve 4:4). Dhe Satani i tha Jezusit për mbretëritë e botës: “kjo më është dorëzuar mua” (Luka 4:6).
Jezusi e quajti Satanin “princi i kësaj bote” (Gjoni 12:31; 14:30).
Kundërpërgjigje
Jezusi tha se ky princ “do të hidhet jashtë” (Gjoni 12:31), dhe se ai “është gjykuar” (Gjoni 16:11). Tha gjithashtu se princi “nuk ka asgjë në mua” (Gjoni 14:30). Këto vargje e kufizojnë Satanin; nuk e kurorëzojnë.
Pavli e quan Satanin “perëndia i kësaj bote” (2 Korintasve 4:4).
Kundërpërgjigje
Pavli thotë se Satani i ka verbuar “mendjet të pabesëve” (2 Korintasve 4:4). Ky është pushteti për të mashtruar, që Kurani gjithashtu ia jep mbi ata që e ndjekin (16:100). Nuk është pushteti për ta drejtuar botën. Psalmet thonë për Perëndinë: “mbretëria e tij sundon mbi gjithçka” (Psalmi 103:19).
Satani tha se mbretëritë e botës i ishin dorëzuar atij, që t'ia jepte kujt të donte (Luka 4:6).
Kundërpërgjigje
Këto janë fjalët e vetë Satanit, dhe Jezusi e quajti “gënjeshtar dhe ati i gënjeshtrës” (Gjoni 8:44). Danieli thotë: “Shumë i Larti sundon mbi mbretërinë e njerëzve dhe ia jep kujt të dojë” (Danieli 4:17). Jezusi nuk e pranoi ofertën. U përgjigj se vetëm Perëndia duhet adhuruar dhe shërbyer (Luka 4:8).
Pikëpamja islame
Shejtani nuk sundon asgjë. Ai mund vetëm të pëshpëritë dhe të joshë, aq sa lejon Allahu (﷾), dhe ka pushtet vetëm mbi ata që e ndjekin. Vetëm Allahu (﷾) e jep dhe e heq çdo pushtet.
Kurani thotë se Shejtani nuk ka pushtet mbi robërit e Allahut (﷾), vetëm mbi ata që e ndjekin.
Kurani thotë se Shejtani nuk mund t'u bëjë dëm besimtarëve përveçse me lejen e Allahut (﷾).
Kurani thotë se Shejtani do ta pranojë në Ditën e Fundit se ai vetëm i thirri njerëzit.
Kurani e quan Allahun (﷾) Sundimtarin e njerëzve, dhe Shejtanin pëshpëritësin që fshihet.
Kurani thotë se Allahu (﷾) ia jep pushtetin kujt të dojë dhe ia heq kujt të dojë.
Profeti (ﷺ) tha se Shejtani qarkullon në njeriun si gjaku dhe mund të hedhë një mendim të keq në zemër.