Përgjigje e shkurtër
Jo. Islami i ndalon të dyja gjysmat e veprës. Vetëvrasja është e ndaluar. Kurani thotë: “mos e vritni veten (dhe njëri-tjetrin)!” Profeti Muhamed (ﷺ) paralajmëroi se kush e vret veten do të ndëshkohet në Zjarr me të njëjtën mjet. Edhe vrasja e të pafajshmëve është e ndaluar. Kurani ndalon marrjen e çdo jete që Allahu (﷾) e ka bërë të shenjtë, përveçse me drejtësi e ligj. Profeti (ﷺ) e ndaloi vrasjen e grave dhe fëmijëve, edhe në një luftë të ligjshme. Tha se kush sulmon bashkësinë myslimane, duke vrarë të mirë e të këqij njësoj dhe duke thyer premtimet e sigurisë, nuk ka të bëjë me të. Bombat në tregje, rrëmbimet e avionëve dhe marrja e pengjeve bien të gjitha nën të njëjtin ndalim. Asgjë në fjalët apo sjelljen e Profetit (ﷺ) apo të sahabëve të tij nuk i lejon. Në të drejtën islame lufta i përket vetëm sunduesit të një shteti, ndaj asnjë individ apo grup nuk mund të nisë asnjë sulm, as ndaj ushtarëve, as ndaj civilëve.
Shpjegimi i plotë
Vetëvrasja është e ndaluar
Kurani u thotë besimtarëve të mos e vrasin veten dhe u kujton se Allahu (﷾) ka qenë i Mëshirshëm me ta. Profeti (ﷺ) paralajmëroi se kush e vret veten do të vazhdojë t'i bëjë vetes të njëjtën gjë në Zjarr. Kjo vlen qoftë nëse përdori një rënie, helm apo një teh. Një sulmues që e vret veten e kryen këtë mëkat, çfarëdo tjetër që bën.
“O besimtarë, mos e përvetësoni pasurinë e njëri-tjetrit në mënyrë të palejueshme, përveç rastit kur ajo është tregti me pëlqim të dyanshëm dhe mos e vritni veten (dhe njëri-tjetrin)! Vërtet, Allahu është i Mëshirshëm me ju.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se kushdo që vret veten, qoftë duke u hedhur nga lart, me helm apo me teh, do të vuajë të njëjtën gjë në Zjarr.
Vrasja e të pafajshmit është e ndaluar
Kurani thotë se vrasja e një njeriu, përveçse për vrasje ose për përhapje të shkatërrimit në tokë, është si vrasja e gjithë njerëzimit. Ndalon marrjen e një jete që Allahu (﷾) e ka bërë të shenjtë, përveçse me drejtësi e ligj. I premton Xhehenemin dhe mallkimin e Allahut (﷾) atij që vret me qëllim një besimtar. Besimtarët janë shumë shpesh viktimat e këtyre bombave. Edhe në një luftë të ligjshme Profeti (ﷺ) e ndaloi vrasjen e grave dhe fëmijëve. Paralajmëroi se kush vret një njeri që ka marrëveshje me myslimanët nuk do ta nuhasë erën e Xhenetit.
“Prandaj Ne i urdhëruam bijtë e Israilit se kush vret ndokënd, që s’ka vrarë njeri ose që nuk ka bërë çrregullime në Tokë, është sikur të ketë vrarë të gjithë njerëzit. Dhe, nëse dikush shpëton një jetë, është sikur të ketë shpëtuar jetën e krejt njerëzve. Të dërguarit Tanë u sollën shenja të qarta, por shumë nga ata, edhe pas kësaj, i kaluan tërë kufijtë me të këqija në Tokë.”
“Thuaju: “Ejani t’ju lexoj çfarë ju ka urdhëruar Allahu: që të mos i shoqëroni Atij asgjë (në adhurim); që të silleni mirë me prindërit; që të mos vrisni fëmijët tuaj për shkak të varfërisë, sepse Ne ju ushqejmë ju dhe ata; që të mos i afroheni veprave të turpshme, qofshin ato të hapëta apo të fshehta dhe që të mos ia merrni tjetrit jetën, të cilën Allahu e ka shenjtëruar, përveçse kur e kërkon drejtësia (e ligji). Këto ju porosit Ai, me qëllim që të kuptoni.””
“Mos ia merrni jetën asnjë njeriu, gjë që Allahu jua ka ndaluar ta bëni, përveçse kur e kërkon e drejta! Nëse dikush vritet padrejtësisht, Ne i kemi dhënë pushtet trashëgimtarit të tij (të kërkojë shpagim). Por edhe ai të mos e teprojë në vrasje, sepse ai është i ndihmuar (nga ligji dhe drejtësia islame).”
“Kushdo që vret një besimtar me qëllim, ndëshkimi i tij është Xhehenemi, në të cilin do të qëndrojë përgjithmonë. Allahu është zemëruar me atë, e ka mallkuar dhe i ka përgatitur një dënim të madh.”
Ibn Omeri transmeton se gjatë njërës nga fushatat e Profetit (ﷺ) u gjet e vrarë një grua, dhe Profeti ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve.
Abdullah ibn Amri transmeton se Profeti (ﷺ) tha se kush vret një person që ka marrëveshje me myslimanët nuk do ta ndiejë aromën e Xhenetit, edhe pse aroma e tij arrin në një largësi dyzet vjetësh.
Profeti (ﷺ) i mohoi burra të tillë që më parë
Profeti (ﷺ) e përshkroi njeriun që sulmon bashkësinë myslimane. Ai godet të drejtët dhe të ligjtë njësoj, nuk e kursen as besimtarin dhe e thyen besën ndaj atyre që u është dhënë premtim sigurie. Profeti (ﷺ) tha se një njeri i tillë nuk ka të bëjë me të. Tha gjithashtu se një besimtar ka hapësirë në fenë e tij derisa të derdhë gjak pa të drejtë. Tha se derdhja e gjakut do të jetë çështja e parë që do të gjykohet mes njerëzve në Ditën e Kiametit. Njeriu që vret të pafajshmit në emër të Islamit po kryen një nga mëkatet e tij më të rënda.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha: kushdo që sulmon bashkësinë e tij, duke goditur njëlloj të mirët dhe të këqijtë, pa kursyer as besimtarët dhe pa mbajtur besën ndaj atyre që u është dhënë premtimi i sigurisë, nuk ka lidhje me mua dhe unë nuk kam lidhje me të.
Ibn Omeri transmeton se Profeti (ﷺ) tha se besimtari ruan hapësirë në fenë e tij për sa kohë që nuk derdh gjak pa të drejtë.
Abdullah ibn Mesudi transmeton se Profeti (ﷺ) tha se çështjet e para që do të gjykohen midis njerëzve në Ditën e Ringjalljes do të jenë çështjet e gjakderdhjes.
Lufta ka kufij, dhe e bën vetëm një autoritet i ligjshëm
Islami i lejon një shteti të ligjshëm të luftojë ata që e luftojnë dhe ndalon kalimin e kufijve. Profeti (ﷺ) e quajti sunduesin mburojë pas së cilës luftojnë myslimanët. Një njeri privat nuk mund të vendosë vetë kë të vrasë apo të ndëshkojë. Lufta dhe ndëshkimi i përkasin një autoriteti të ligjshëm dhe një gjykatësi të kualifikuar. Asnjë individ apo grup nuk mund të nisë asnjë sulm të vetin, as ndaj ushtarëve, as ndaj civilëve. Një bombë në treg i thyen të gjitha këto rregulla.
“Luftoni në rrugën e Allahut ndaj atyre që luftojnë kundër jush, por mos e kaloni kufirin, se Allahu nuk i do ata që e kalojnë kufirin.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha: kush i bindet sunduesit, më bindet mua, dhe kush nuk i bindet atij, nuk më bindet mua. Sunduesi (imami) është mburojë: lufta bëhet pas tij dhe mbrojtja kërkohet nëpërmjet tij. Nëse ai urdhëron devotshmërinë dhe sundon me drejtësi, shpërblehet, dhe nëse jo, barra është mbi të.
Ibn Kudame, jurist hanbelit, mendon se çështja e xhihadit i besohet sunduesit (imamit) dhe gjykimit të tij, dhe se njerëzit duhet t'i binden atij në këtë. Ai bën një përjashtim: nëse një armik sulmon papritur dhe nuk ka kohë për ta pyetur sunduesin, njerëzit mund të mbrohen pa lejen e tij. Ai mendon gjithashtu se një mysliman që hyn në një vend jomysliman me premtim sigurie (eman) nuk mund t'i tradhtojë banorët e tij as t'u marrë pasurinë, sepse siguria u dha me kuptimin se ai nuk do t'i tradhtonte, edhe nëse kjo nuk u tha me fjalë.
Vrasja e vetvetesKush e vret veten vazhdon t'i bëjë vetes të njëjtën gjë në Zjarr.
Vrasja e grave dhe e fëmijëveE ndaluar edhe në një luftë të ligjshme.
Vrasja e një njeriu nën marrëveshjeAi nuk do ta nuhasë Xhenetin.
Goditja e të drejtit dhe e të ligut njësojProfeti (ﷺ) tha se një njeri i tillë nuk ka të bëjë me të.
Një sulm i nisur nga një individ apo një grupShpallja e luftës i takon autoritetit të ligjshëm.
Heroi i besimit në Bibël
Bibla e tregon vërtet historinë e një njeriu që e vrau veten për të vrarë një shtëpi plot me njerëz. Samsoni u lut për forcë dhe tha: “Le të vdes bashkë me Filistejtë!” E rrëzoi shtëpinë mbi veten dhe mbi gjithë ata që ishin brenda, me rreth tre mijë burra dhe gra vetëm mbi tarracë. Dhiata e Re pastaj e përmend Samsonin mes atyre që me anë të besimit nënshtruan mbretëri dhe vepruan drejtësi. Kurani dhe Profeti (ﷺ) i ndalojnë të dyja gjysmat e asaj vepre: vetëvrasjen dhe vrasjen e grave e të pafajshmëve.
“Shtëpia ishte plot me burra dhe gra; aty ishin edhe të gjithë princat e Filistejve; dhe mbi tarracë kishte rreth tre mijë burra dhe gra që shikonin Samsonin duke i zbavitur. Atëherë Samsoni i thirri ZOTIT dhe tha: O Zot, ZOT, të lutem, kujtohu për mua; të lutem, më jep forcë vetëm këtë herë, o Perëndi, që të marr me një goditje të vetme hak ndaj Filistejve për dy sytë e mi. Dhe Samsoni kapi dy shtyllat e mesit mbi të cilat mbështetej shtëpia, njërën me dorën e djathtë dhe tjetrën me të majtën. Dhe Samsoni tha: Le të vdes bashkë me Filistejtë! Dhe u përkul me gjithë forcën e tij; dhe shtëpia ra mbi princat dhe mbi gjithë popullin që ishte brenda. Kështu të vdekurit që vrau ai në vdekjen e tij ishin më të shumtë se ata që kishte vrarë gjatë jetës së tij.”
“Dhe ç'të them më? Sepse do të më mungonte koha të tregoj për Gedeonin, Barakun, Samsonin, Jeftin, edhe për Davidin, Samuelin dhe profetët, të cilët me anë të besimit nënshtruan mbretëri, vepruan drejtësi, fituan premtime, mbyllën gojët e luanëve,”
Kjo e dëmton Islamin dhe nuk funksionon
Dëmtimi i njerëzve të pafajshëm, qofshin gra, fëmijë ose të tjerë që nuk luftojnë, shkon kundër sheriatit. Ai i jep gjithashtu Islamit një emër të keq, i largon njerëzit që po mendonin të bëheshin myslimanë dhe u jep një armë atyre që e urrejnë Islamin. Ata që e urrejnë Islamin dhe ekstremistët duan të dy që një mysliman të bëhet i dhunshëm, në mënyrë që të fajësohet çdo mysliman: mos bini në kurthin e tyre. Terrori rrallë ka fituar atë për të cilën pretendonte se luftonte. Një mysliman që ndihet i padrejtësuar duhet të ngrejë zërin, të bojkotojë, të protestojë paqësisht, të votojë ose të kandidojë, brenda ligjit, dhe kurrë të mos marrë vetë dhunën në dorë.
Ibn Omeri transmeton se gjatë njërës nga fushatat e Profetit (ﷺ) u gjet e vrarë një grua, dhe Profeti ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve.
Rebah ibn Rebiu transmeton se gjatë një fushate Profeti (ﷺ) gjeti njerëz të mbledhur rreth një gruaje që ishte vrarë. Ai tha se ajo nuk ishte nga ata që duhej të luftoheshin. Ai i dërgoi fjalë Halid ibn Velidit, që udhëhiqte pararojën: mos vrit grua as punëtor me mëditje.
Xhabiri transmeton se gjatë një fushate Abdullah ibn Ubejji, një prijës i hipokritëve, kërcënoi se më të nderuarit do t'i dëbonin më të poshtrit nga Medina. Omeri i kërkoi Profetit (ﷺ) leje t'ia priste kokën atij njeriu. Profeti (ﷺ) tha: lëre, që njerëzit të mos thonë se Muhamedi i vret shokët e tij.
Enes ibn Maliku transmeton se Profeti (ﷺ) tha: lehtësojuni njerëzve gjërat dhe mos ua vështirësoni; jepuni lajme të mira dhe mos i largoni.
Emërton ‘ekstremizmin kumulativ’: mënyrën se si një formë ekstremizmi mund të ushqehet nga format e tjera dhe t'i zmadhojë ato. Shkrimtarët e mëvonshëm e përdorin për grupet e ekstremit të djathtë dhe për ekstremistët e dhunshëm që pretendojnë Islamin, secili duke u rritur nga veprimet e tjetrit.
Një studim i 648 grupeve terroriste aktive midis viteve 1968 dhe 2006, nga të cilat 268 kishin përfunduar. Nga ato që përfunduan, 43 për qind u kthyen në procesin politik dhe 40 për qind u përfunduan nga puna e policisë dhe e inteligjencës. Forca ushtarake përfundoi pak, dhe vetëm rreth një në dhjetë fitoi.
Tarik ibn Shihabi transmeton se një burrë e pyeti Profetin (ﷺ), ndërsa ai vinte këmbën në yzengji, se cili xhihad është më i miri. Ai tha: një fjalë e vërtetë e thënë para një sunduesi të padrejtë.
Varg pas vargu
Kurani 5:32 — Sureja El-Maide, ajeti 32
“Prandaj Ne i urdhëruam bijtë e Israilit se kush vret ndokënd, që s’ka vrarë njeri ose që nuk ka bërë çrregullime në Tokë, është sikur të ketë vrarë të gjithë njerëzit. Dhe, nëse dikush shpëton një jetë, është sikur të ketë shpëtuar jetën e krejt njerëzve. Të dërguarit Tanë u sollën shenja të qarta, por shumë nga ata, edhe pas kësaj, i kaluan tërë kufijtë me të këqija në Tokë.”
Cituar për
Ajeti se vrasja e një njeriu është si vrasja e gjithë njerëzimit iu drejtua bijve të Izraelit, ndaj nuk i detyron myslimanët.
Përgjigjja
Kurani u thotë të njëjtën gjë drejtpërdrejt myslimanëve, më shumë se një herë. Ndalon marrjen e një jete që Allahu (﷾) e ka bërë të shenjtë, përveçse me drejtësi e ligj. U thotë besimtarëve të mos e vrasin veten. I premton Xhehenemin atij që vret me qëllim një besimtar.
Ku përfundon — Ndalimi i vrasjes së të pafajshmëve u drejtohet myslimanëve me fjalët e tyre, ndaj kjo përgjigje nuk i jep sulmuesit asnjë rrugëdalje.
Sahih Muslim 1901 — Kitab el-Imare (Libri i qeverisjes), hadithi 1901
Enes ibn Maliku transmeton se në Bedr, kur Profeti (ﷺ) i nxiti shokët e tij të ngriheshin drejt një Xheneti të gjerë sa qiejt dhe toka, Umejr ibn el-Humami i hodhi hurmat që po hante, luftoi kundër armikut dhe u vra.
Cituar për
Sahabët u sulën në radhët e armikut duke ditur se do të vriteshin, siç bëri Umejr ibn el-Humami në Bedr. Fetvatë (vendimet) moderne për ‘operacionet e martirizimit’ tregojnë transmetime të tilla. Pra, thonë ata, një njeri mund ta japë jetën për të goditur armikun.
Përgjigjja
Një ushtar që rrezikon vdekjen duke luftuar kundër ushtarëve të armikut në një betejë të ligjshme nuk është një njeri që e vret veten. Ai nuk synon të pafajshmit. Umejri ishte ushtar në një betejë që e udhëhoqi vetë Profeti (ﷺ) si kreu i shtetit, dhe u vra nga armiku që luftonte. Kjo nuk i jep askujt sot leje: lufta i përket vetëm një shteti të ligjshëm, ndaj asnjë individ apo grup nuk mund të nisë asnjë sulm, as ndaj ushtarëve, as ndaj civilëve. Sulmuesi gjithashtu e vret veten dhe synon të pafajshmit, dhe të dyja janë të ndaluara me fjalë të qarta.
Ku përfundon — Guximi në betejë nuk është leje për vetëvrasje apo për vrasjen e të pafajshmëve.
Sahih el-Buhari 3012 — Kitab el-Xhihad ue es-Sijer (Lufta në rrugën e Allahut), hadithi 3012
Es-Sa'b ibn Xhethame transmeton se Profeti (ﷺ) u pyet për sulmin natën ndaj luftëtarëve paganë, kur gratë dhe fëmijët e tyre mund të rrezikoheshin, dhe u përgjigj se ata janë prej tyre.
Cituar për
Kritikët thonë se Buhariu 3012 tregon se civilët mund të vriten bashkë me luftëtarët.
Përgjigjja
Transmetimi flet për një sulm natën ndaj luftëtarëve. Gratë dhe fëmijët nuk mund të dalloheshin atje dhe mund të goditeshin aksidentalisht. Nuk jep leje për t'i synuar. Vrasja e qëllimshme e grave dhe fëmijëve mbeti e ndaluar. Sulmuesi në një treg apo në një autobus i zgjedh të pafajshmit si shënjestër.
Ku përfundon — Një rrezik aksidental në një betejë nate me luftëtarë nuk është synim i qëllimshëm i civilëve.
Hebrenjve 11:32-33 — kapitulli 11, vargu 32-33
“Dhe ç'të them më? Sepse do të më mungonte koha të tregoj për Gedeonin, Barakun, Samsonin, Jeftin, edhe për Davidin, Samuelin dhe profetët, të cilët me anë të besimit nënshtruan mbretëri, vepruan drejtësi, fituan premtime, mbyllën gojët e luanëve,”
Cituar për
Të krishterët e lexojnë Hebrenjve 11 si lavdërim të besimit të Samsonit, jo si miratim të çdo vepre, dhe shënjestra e tij ishin princat filistinë që e kishin skllavëruar dhe verbuar.
Përgjigjja
Shtëpia mbante rreth tre mijë burra dhe gra vetëm mbi tarracë, dhe Samsoni kërkoi të vdiste bashkë me ta. Shkrimi e regjistron lutjen e tij si të pranuar dhe e përmend mes heronjve të besimit, pa asnjë fjalë kundër veprës.
Ku përfundon — Bibla e nderon njeriun; Kurani i ndalon edhe vetëvrasjen, edhe vrasjen e grave.
Këndvështrime
Pikëpamja islame
Sulmi vetëvrasës me bombë është i ndaluar dyfish: vetëvrasja është mëkat i rëndë, dhe vrasja e të pafajshmëve është një nga më të rëndët. Profeti (ﷺ) e mohoi këdo që godet të drejtët e të ligjtë njësoj dhe thyen premtimet e sigurisë.
Kurani u ndalon besimtarëve ta vrasin veten.
Profeti (ﷺ) paralajmëroi se kush e vret veten do të ndëshkohet në Zjarr me të njëjtën mjet.
Kurani ndalon marrjen e një jete që Allahu (﷾) e ka bërë të shenjtë, përveçse me drejtësi e ligj. E krahason një vrasje të padrejtë me vrasjen e gjithë njerëzimit.
Profeti (ﷺ) e ndaloi vrasjen e grave dhe fëmijëve në luftë. Paralajmëroi se kush vret një njeri me marrëveshje nuk do ta nuhasë erën e Xhenetit.
Profeti (ﷺ) përshkroi një njeri që sulmon bashkësinë myslimane, duke vrarë të drejtët e të ligjtë njësoj dhe duke thyer premtimet e sigurisë. Tha se një njeri i tillë nuk ka të bëjë me të.
Derdhja e paligjshme e gjakut është ndër mëkatet më të rënda në Islam. Çështjet e gjakut janë të parat që gjykohen mes njerëzve në Ditën e Kiametit.
Dhiata e Re e përmend Samsonin mes heronjve të besimit. Ai vdiq duke rrëzuar një shtëpi mbi rreth tre mijë burra dhe gra.