A kthehen të vdekurit si fantazma?

Pew vëren se në Kinën kontinentale shpesh konsiderohet zakon (xisu), dhe jo fe (zongjiao), nderimi i shpirtrave të të parëve dhe kremtimi i Festës së Fantazmave (të Uritura) në muajin e shtatë hënor.

Doolittle shënon se në Fuzhou, diku në muajin e shtatë, zakonisht para ose rreth ditës së pesëmbëdhjetë, familjet kremtojnë djegien e rrobave prej letre në mes të muajit të shtatë. Qëllimi i shpallur i saj është t'u sigurojë rroba dhe para të parëve të tyre të vdekur. Paratë prej letre dhe rrobat prej letre digjen para pllakave të të parëve, ku janë ndezur temjan dhe qirinj.

Werner shkruan se besohet që perëndia e qytetit kujdeset veçanërisht për k'u kuei-t, shpirtrat që nuk kanë pasardhës që t'i adhurojnë dhe t'u bëjnë flijime. Në Festën e Muajit të Shtatë ai mbartet nëpër qytet për të mbajtur rendin mes tyre, ndërsa njerëzit u ofrojnë ushqim dhe djegin para letre për të mirën e tyre.

Duke përshkruar varrimet në Fuzhou, Doolittle shënon se një ofertë me rroba prej letre, para prej letre, temjan dhe kuleç të zier në avull bëhej gjithashtu për shpirtrat e varfër të të vdekurve në botën e poshtme, si shpirtrat e lebrozëve dhe të lypësve. Ai thotë se oferta të tilla bëheshin edhe para dyqaneve dhe shtëpive, për shembull në një sëmundje të lehtë ose para një sipërmarrjeje tregtare, sepse besohej se këta shpirtra e dëmtonin shëndetin dhe e prishnin tregtinë, kështu që shumë u frikësoheshin.

Teiser studion festimet e muajit të shtatë hënor në Kinën mesjetare, një nga kremtimet vjetore më të rëndësishme, në të cilin njerëzit laikë u jepnin ofertime murgjve budistë për të fituar shpëtimin e të parëve të tyre.

“Ai u bënte flijime të vdekurve, sikur të ishin të pranishëm. U bënte flijime shpirtrave, sikur shpirtrat të ishin të pranishëm.”

“Fan Ch'ih pyeti çfarë përbën urtësia. Mjeshtri tha: ‘T'u kushtohesh me zell detyrave që u detyrohen njerëzve, dhe, duke i respektuar qeniet shpirtërore, të mbahesh larg tyre, kjo mund të quhet urtësi.’”

“Chi Lu pyeti për shërbimin ndaj shpirtrave të të vdekurve. Mjeshtri tha: ‘Kur nuk jeni në gjendje t'u shërbeni njerëzve, si mund t'u shërbeni shpirtrave të tyre?’ Chi Lu shtoi: ‘Guxoj të pyes për vdekjen?’ Iu përgjigj: ‘Kur nuk e njihni jetën, si mund të dini për vdekjen?’”

“Allahu ua merr shpirtrat atyre që u ka ardhur çasti i vdekjes dhe atyre që nuk kanë vdekur, por që janë në gjumë. Pastaj Ai ndal shpirtin e atij që i është caktuar vdekja, ndërsa të tjerëve ua lë deri në një kohë të caktuar. Me të vërtetë, këto janë shenja për njerëzit që mendojnë.”

“Kur i vjen vdekja ndonjërit prej tyre (jobesimtarëve), ai thotë: “O Zoti im, më kthe, që të bëj vepra të mira në botën që kam lënë!” Kurrsesi! Me të vërtetë, kjo është një fjalë të cilën ai (kot) e thotë! Prapa (vdekjes së) tyre do të ketë një (kohë) ndarëse, deri në ditën kur do të ringjallen.”

Ibn Omeri transmeton se Profeti (ﷺ) tha: kur vdes ndonjëri prej jush, atij i tregohet vendi i tij mëngjes e mbrëmje, në Xhenet nëse është nga banorët e tij dhe në Zjarr nëse është nga banorët e tij, dhe i thuhet se ky është vendi i tij derisa Allahu ta ringjallë në Ditën e Ringjalljes.

“Allahu ua merr shpirtrat atyre që u ka ardhur çasti i vdekjes dhe atyre që nuk kanë vdekur, por që janë në gjumë. Pastaj Ai ndal shpirtin e atij që i është caktuar vdekja, ndërsa të tjerëve ua lë deri në një kohë të caktuar. Me të vërtetë, këto janë shenja për njerëzit që mendojnë.”

“Vërtet, Allahu nuk dëmton askënd asnjë grimë, por, nëse (dikush) bën mirësi, Allahu ia shumëfishon atë dhe i jep shpërblim të madh.”

“Dhe në Ditën e Kiametit, Ne do të vendosim peshore të sakta e askush nuk do të pësojë asnjë padrejtësi. Ne do të sjellim (për gjykim) çdo vepër, qoftë kjo edhe sa pesha e një kokrre sinapi. Ne jemi të mjaftueshëm për llogaritje.”

Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se kur njeriu vdes, veprat e tij marrin fund përveç tri: sadakaja e vazhdueshme, dija nga e cila njerëzit përfitojnë, dhe një fëmijë i mirë që lutet për të.

Aishja transmeton se një burrë i tha Profetit (ﷺ) se nëna e tij kishte vdekur papritur. Ai mendonte se ajo do të kishte dhënë sadaka po të kishte jetuar, dhe pyeti nëse ajo do ta merrte shpërblimin nëse ai jepte sadaka për të. Profeti (ﷺ) tha po.

“Nuk i takon të Dërguarit dhe besimtarëve që të kërkojnë falje për idhujtarët, qofshin këta edhe të afërmit e tyre, pasi u është bërë e qartë se ata janë banorë të Xhehenemit.”

“Kush zgjedh rrugën e drejtë, e ka për veten e vet e kush i largohet asaj, i largohet në dëm të vetvetes dhe askush nuk e merr të keqen e tjetërkujt. Ne nuk dënojmë asnjë popull, para se të çojmë të dërguar!”

“Vërtet, Allahu nuk dëmton askënd asnjë grimë, por, nëse (dikush) bën mirësi, Allahu ia shumëfishon atë dhe i jep shpërblim të madh.”

Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se Allahu nuk ka zbritur asnjë sëmundje pa zbritur edhe ilaçin e saj.

“Ai e krijoi njeriun prej baltës së thatë, ashtu si vorba, ndërsa xhindet i krijoi prej flakës së zjarrit.”

“E midis nesh ka të mirë, por ka edhe që nuk janë të mirë; jemi ndarë në grupime të ndryshme.”

“Në të vërtetë, ka pasur njerëz që kërkonin mbrojtje nga xhindet, por kjo vetëm sa i çoi më tej në gabime.”

Ibn Kethiri shpjegon se para Islamit, kur arabët ngrinin kampin në një luginë të vetmuar, kërkonin mbrojtje te kreu i xhindeve të atij vendi, që të mos u vinte asnjë e keqe. Kur xhindet panë njerëzit që kërkonin mbrojtje tek ta nga frika, ua shtuan frikën dhe tmerrin (rahak), kështu që njerëzit u frikësoheshin edhe më shumë. Ai transmeton gjithashtu se të tjerë e lexojnë fjalën si mëkat, ose si xhindet që bëheshin më të guximshëm kundër tyre.

“Nëse Allahu vendos që të të godasë ndonjë e keqe, askush nuk mund të ta largojë atë, përveç Tij e, nëse Ai do të të bëjë ndonjë të mirë, s’ka kush që ta pengojë mirësinë e Tij. Ai ia jep atë mirësi kujt të dojë prej robërve të Tij. Ai është Falës dhe Mëshirëplotë.”

“Thuaj: “Kërkoj mbështetje te Zoti i agimit, që të më mbrojë nga sherri i gjithçkaje që Ai ka krijuar dhe nga sherri i natës, kur kaplon terri dhe nga sherri i falltarëve, që fryjnë në nyje (duke bërë magji) dhe nga sherri i smirëziut, kur vepron me smirë.””

“Thuaj: “Kërkoj mbështetje te Zoti i njerëzve, Sundimtari i njerëzve, i Adhuruari (i vetëm me të drejtë) i njerëzve, nga sherri i djallit cytës që fshihet (pasi cyt) e që hedh dyshime në gjokset e njerëzve, (qoftë ai djall) prej xhindeve apo njerëzve!””

Aishja transmeton se çdo natë, kur Profeti (ﷺ) shkonte në shtrat, i bashkonte duart si grusht, lexonte suren el-Ihlas, suren el-Felek dhe suren en-Nas, dhe frynte në to. Pastaj i fërkonte duart mbi aq pjesë të trupit sa mundte, duke filluar nga koka, fytyra dhe pjesa e përparme e trupit. Këtë e bënte tri herë.

Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se nuk ka adva, nuk ka tijare (ogure të këqija nga zogjtë), nuk ka hame dhe nuk ka Sefer. Shumë dijetarë e shpjegojnë advan si sëmundjen që përhapet me fuqinë e vet, pavarësisht nga Allahu, hamen si kukuvajkën e marrë si shenjë vdekjeje, dhe Seferin si muajin e konsideruar fatkeq.

“Xhamitë i janë kushtuar vetëm Allahut, prandaj mos iu lutni askujt krahas Allahut!”

“Ai e bën natën të kalojë në ditë dhe ditën të kalojë në natë. Ai i ka nënshtruar Diellin dhe Hënën, kështu që secili lëviz për një kohë të caktuar. Ky është Allahu, Zoti juaj. Pushteti është i Tij! Kurse ata që ju i adhuroni krahas Tij, nuk zotërojnë as sa cipa e bërthamës së hurmës.”

“Nëse ju u luteni atyre, ata nuk e dëgjojnë lutjen tuaj, por edhe sikur ta dëgjonin, nuk do t’ju përgjigjeshin. Në Ditën e Kiametit, ata do ta mohojnë adhurimin që u bënit atyre. Askush nuk mund të të njoftojë ty (o Muhamed) ashtu si Ai që është i Gjithëdijshëm.”

“Çdo shpirt do ta shijojë vdekjen. Shpërblimet do t’u plotësohen vetëm në Ditën e Kiametit; kushdo që shpëton nga zjarri i Xhehenemit dhe hyn në Xhenet, ai ka fituar (gjithçka që mund të dëshirohet). Ndërsa jeta e kësaj bote është vetëm kënaqësi mashtruese.”

“Ai krijon të gjallën prej së vdekurës, krijon të vdekurën prej së gjallës dhe e gjallëron tokën pas shkretimit të saj. Në të njëjtën mënyrë do të ktheheni edhe ju në jetë.”

“Sot jua përsosa fenë tuaj, e plotësova dhuntinë Time ndaj jush dhe zgjodha që Islami të jetë feja juaj.”

“O besimtarë! Pranojeni Islamin me të gjitha rregullat e tij dhe mos shkoni gjurmëve të djallit, se ai është armiku juaj i përbetuar.”

“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”

“Thuaj (o Muhamed): “O njerëz, unë jam i Dërguari i Allahut për të gjithë ju, i Atij që i përket sundimi i qiejve dhe i Tokës. Nuk ka zot tjetër të vërtetë veç Atij; Ai jep jetë dhe vdekje, prandaj besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, Profetin që nuk di shkrim e lexim e që beson në Allahun dhe Fjalët e Tij! Shkoni pas tij, që të jeni në rrugën e drejtë!””

“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”