Përgjigje e shkurtër
Jo. Islami mëson mëshirë ndaj qenve. Profeti Muhamed (ﷺ) tha se Allahu (﷾) e fali një burrë sepse i dha ujë një qeni të etur (Buhari 2363). Kurani lejon gjuetinë me qen të stërvitur (5:4) dhe tregon për qenin që qëndroi me të rinjtë besimtarë në shpellë (18:18). Ajo që ka Islami janë rregulla, jo urrejtje, dhe myslimanët i duan qentë e tyre. Një qen mund të mbahet për një nevojë të vërtetë, si ruajtja, kullotja e kopeve ose gjuetia (Buhari 2322), dhe ajo që lëpin qeni lahet (Muslim 279). Kjo larje është edhe ajo që këshillojnë mjekët, sepse pështyma e qenit mund të mbartë mikrobe dhe qentë shkaktojnë 99% të rasteve të tërbimit te njerëzit. Një qen udhërrëfyes është qen pune për një nevojë të vërtetë. Prandaj një taksist mysliman që e refuzon e ka gabim fenë e vet, siç vendosën dijetarët myslimanë në Britani në vitin 2002. Pretendimet se myslimanët duan t’i ndalojnë qentë janë të rreme: ato erdhën nga një grup i sajuar dhe nga një video e krijuar me AI.
Shpjegimi i plotë
Mëshira ndaj një qeni mund të sjellë falje
Profeti (ﷺ) tregoi për një burrë që ecte në etje të madhe. Ai zbriti në një pus dhe piu. Kur doli lart, pa një qen që gulçonte dhe lëpinte baltën nga etja. Ai zbriti përsëri, mbushi këpucën me ujë, e mbajti me dhëmbë ndërsa ngjitej dhe i dha qenit të pinte. Allahu (﷾) e falënderoi dhe e fali. Sahabët pyetën nëse ka shpërblim edhe për mirësinë ndaj kafshëve. Ai tha se ka shpërblim për mirësinë ndaj çdo krijese të gjallë (Buhari 2363). Ai tregoi edhe për një prostitutë që pa një qen që po vdiste nga etja pranë një pusi. Ajo nxori ujë për të me këpucën e saj, dhe Allahu (﷾) e fali (Buhari 3467). Një fe që i urren qentë nuk do t’i mësonte këto histori.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tregoi për një burrë të etur që piu nga një pus, pastaj pa një qen që lëpinte baltën nga etja. Ai zbriti përsëri, mbushi këpucën me ujë dhe i dha qenit të pinte, dhe Allahu e falënderoi dhe e fali. Kur e pyetën nëse ka shpërblim për mirësinë ndaj kafshëve, Profeti tha se ka shpërblim për mirësinë ndaj çdo gjallese.
Transmetohet nga Ebu Hurejra se Profeti (ﷺ) tha se një qen po sillej rreth një pusi, gati për të vdekur nga etja, kur e pa një prostitutë nga bijtë e Izraelit. Ajo hoqi këpucën e saj dhe i dha ujë, dhe Allahu e fali për këtë.
Qentë në Kuran
Kurani i lejon myslimanët të hanë atë që kapin për ta kafshët e tyre të stërvitura për gjueti. Ai thotë: “atë që jua gjuajnë shtazët që i keni stërvitur e i përdorni në gjueti ... hani atë që jua sjellin” (5:4). Fjala arabe për ata që i stërvitin, mukallibin, vjen nga kalb, fjala për qen. Kurani tregon edhe për të rinjtë besimtarë që u fshehën në një shpellë nga një popull që adhuronte idhuj. Qeni i tyre rrinte me ta: “qeni i tyre rrinte shtrirë me dy këmbët e para në hyrje të shpellës” (18:18). Kur njerëzit u grindën se sa ishin, qeni u numërua me ta çdo herë: “qeni i tyre ishte i katërti” (18:22).
“Të pyesin ty ç’është e lejueshme që të hanë. Thuaju (o Muhamed): Ju lejohet juve çdo gjë që është e dëlirë dhe atë që jua gjuajnë shtazët që i keni stërvitur e i përdorni në gjueti, ashtu siç ju ka mësuar Allahu. Pra, hani atë që jua sjellin, e përmendni emrin e Allahut! Frikësojuni Allahut! Allahu është i shpejtë në llogari.”
“Dhe (po të kishe qenë atje), do të mendoje se ata ishin zgjuar, por ata ishin në gjumë. Ne i rrotullonim ata herë në krah të djathtë e herë në të majtë, kurse qeni i tyre rrinte shtrirë me dy këmbët e para në hyrje të shpellës. Sikur t’i kishe parë, ti do të ikje nga ata dhe do të të kaplonte frika.”
“Do të thonë: “Ata ishin tre veta e qeni i tyre ishte i katërti”. Disa do të thonë: “Ata ishin pesë veta e qeni i tyre ishte i gjashti”, duke hamendësuar për atë që është e fshehtë; kurse të tjerë do të thonë: “Ata ishin shtatë veta e qeni i tyre ishte i teti”. Thuaj (o Muhamed): “Zoti im e di më mirë numrin e tyre. Vetëm pak veta dinë diçka rreth tyre”. Dhe mos polemizo rreth tyre, përveçse në mënyrë të përciptë dhe për ata mos pyet askënd!”
Qentë në xhaminë e Profetit (ﷺ)
Abdullah ibn Omeri, një sahab, tha se në kohën e Profetit (ﷺ) qentë hynin e dilnin nëpër xhaminë në Medinë. Njerëzit as nuk spërkatnin ujë pas tyre (Buhari 174). Myslimanët e parë jetonin me qentë në rrugët e tyre, me kopetë e tyre dhe në gjuetitë e tyre.
Hamza ibn Abdullahu transmeton nga babai i tij, Abdullah ibn Omeri, se në kohën e të Dërguarit të Allahut (ﷺ) qentë urinonin dhe hynin e dilnin nëpër xhami, dhe njerëzit nuk spërkatnin ujë mbi asgjë prej kësaj.
Mbajtja e qenit: për një nevojë të vërtetë
Islami vendos një kufi për mbajtjen e qenve. Profeti (ﷺ) tha se kush mban qen humb çdo ditë diçka nga shpërblimi i tij. Përjashtim është qeni që ruan një arë ose bagëti, ose që përdoret për gjueti (Buhari 2322). Ai tha gjithashtu se engjëjt nuk hyjnë në një shtëpi ku ka qen (Buhari 3225). Prandaj dijetarët pajtohen se qeni mund të mbahet për një nevojë, dhe jo vetëm për lojë (Islamweb, duke cituar Enciklopedinë e së drejtës islame). Ky është një rregull për mbajtjen e qenit, jo një ndjenjë ndaj qenve. Shumë myslimanë i duan qentë e tyre: qentë që u ruajnë shtëpitë dhe arat, u kullotin kopetë ose i udhëheqin kur nuk shohin. Shumë dijetarë i llogaritin njësoj edhe nevoja të tjera të vërteta. Njëra është udhëheqja e një të verbri. Tjetra është një qen i stërvitur që mbron dhe qetëson dikë me autizëm. Dijetarët kanë mendime të ndryshme për qentë që japin vetëm ngushëllim, prandaj një mysliman që ka nevojë për të duhet të pyesë një dijetar të kualifikuar.
Transmetohet nga Ebu Hurejra se i Dërguari i Allahut (ﷺ) tha se kush mban qen humb çdo ditë një kirat (një masë) nga shpërblimi i veprave të tij të mira, përveç kur qeni ruan një arë ose bagëti. Transmetime të tjera shtojnë: ose përdoret për gjueti.
Ebu Talha transmeton se e dëgjoi të Dërguarin e Allahut (ﷺ) të thoshte se engjëjt nuk hyjnë në një shtëpi ku ka qen ose figurë të një qenieje të gjallë.
Citon el-Mevsu'a el-Fikhijje: juristët pajtohen se qeni nuk mund të mbahet përveçse për një nevojë, si gjuetia dhe ruajtja, dhe përdorime të tjera që Ligji nuk i ndalon. Citon en-Neveviun se mendimi i preferuar lejon nevoja të tjera me analogji me të tria që përmend hadithi, sepse shkaku është nevoja, dhe Ibn Abdul-Berrin se mbajtja e qenve për çdo dobi të vërtetë është e lejuar. Citon Ibn el-Mibredin se qeni nuk mund të mbahet vetëm për të argëtuar një fëmijë. Përfundon se një qen i stërvitur që mbron, ndihmon dhe qetëson një person me autizëm mund të mbahet, kur dobia e tij është e vërtetuar.
Një organ hanefi për fetva në Britani përgjigjet se është e lejuar të mbahen qen udhërrëfyes për të verbërit, dhe nuk është e lejuar të mbahen qen për terapi: për terapi duhet përdorur një kafshë tjetër.
Mëshirë për një qen të eturAllahu (﷾) e fali një njeri për këtë.
Gjuetia me qen të stërvitur
Një qen për ruajtje, për kullotje apo për gjueti
Një qen udhërrëfyes për një të verbër
Larja e asaj që ka lëpirë një qen
Mbajtja e një qeni vetëm për lojë
Urrejtja apo dëmtimi i një qeni
Nëse lëpin një qen: lani
Profeti (ﷺ) tha se ena që e ka lëpirë një qen pastrohet duke e larë shtatë herë, herën e parë me dhé (Muslim 279). Medhhebet e së drejtës islame kanë mendime të ndryshme se sa larg shkon kjo. Medhhebet shafi dhe hanbeli mendojnë se vetë qeni është i papastër. Medhhebi hanefi mendon se trupi i tij është i pastër dhe pështyma e tij e papastër. Medhhebi maliki mendon se qeni i gjallë është i pastër, përfshirë pështymën (Islamweb, duke cituar Enciklopedinë e së drejtës islame). Asnjëri prej tyre nuk mëson se një qen mund të urrehet ose të dëmtohet. Një lëpirje kërkon, të shumtën, larje, dhe për hollësitë një mysliman ndjek një dijetar të kualifikuar.
Transmetohet nga Ebu Hurejra se i Dërguari i Allahut (ﷺ) tha: kur një qen lëpin një enë që i përket ndonjërit prej jush, ajo që është në të derdhet dhe ena lahet shtatë herë. Në një formulim tjetër: pastrimi i saj është ta lani shtatë herë, herën e parë me dhé.
Citon el-Mevsu'a el-Fikhijje (Enciklopedia kuvajtiane e së drejtës islame): hanefitë mendojnë se qeni nuk është i papastër në vetvete, por pështyma dhe lagështia e tij janë; malikitë mendojnë se qeni është i pastër, si çdo krijesë e gjallë, përfshirë djersën dhe pështymën e tij; shafiitë dhe hanbelitë mendojnë se qeni është i papastër në vetvete. Një mysliman mund të ndjekë mendimin maliki.
Çfarë thonë mjekët për gojën e qenit
Larja pas lëpirjes së qenit është edhe ajo që thotë këshilla shëndetësore. Qendrat e SHBA-së për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) u thonë njerëzve të lajnë duart me sapun dhe ujë pas kontaktit me pështymën e qenit. Goja e qenit mund të mbartë mikrobe që ndonjëherë shkaktojnë sëmundje të rënda, si Capnocytophaga, që është e zakonshme në gojën e qenve dhe të maceve. Më i rrezikshmi është tërbimi. Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se kafshimet dhe gërvishtjet e qenve shkaktojnë 99% të rasteve të tërbimit te njerëzit, që vrasin rreth 44.000 njerëz në vit. Virusi përhapet përmes pështymës, dhe një lëpirje mbi lëkurë të çarë llogaritet si ekspozim i rëndë. Pasi shfaqen simptomat, tërbimi është vdekjeprurës në çdo rast. Kjo është arsye për t’u larë, jo arsye për t’u frikësuar nga qeni ose për ta keqtrajtuar.
Rendit sëmundjet që qentë mund t’ua përçojnë njerëzve, mes tyre infeksionin me Capnocytophaga, tërbimin, krimbin e rrumbullakët dhe tenien. Këshillon larjen e duarve me sapun dhe ujë të rrjedhshëm pas prekjes së qenve, dhe pas kontaktit me pështymën ose jashtëqitjen e qenve.
Bakteret Capnocytophaga gjenden zakonisht në gojën e qenve dhe të maceve. Njerëzit mund të infektohen kur kafshohen, ose kur pështyma e kafshës hyn në një plagë të hapur. Shumica e kafshimeve nuk sjellin infeksion; njerëzit me imunitet të dobësuar ose pa shpretkë janë në rrezik më të madh. Pas një kafshimi, lani menjëherë vendin me sapun dhe ujë dhe shkoni te mjeku.
Kafshimet dhe gërvishtjet e qenve shkaktojnë 99% të rasteve të tërbimit te njerëzit. Tërbimi përhapet përmes pështymës, zakonisht me kafshime ose gërvishtje; pështyma nga lëpirja e një kafshe mbi lëkurë të çarë, mbi sy ose gojë llogaritet si ekspozim i rëndë. Pasi shfaqen simptomat, tërbimi është vdekjeprurës në 100% të rasteve, por trajtimi i shpejtë pas ekspozimit e parandalon vdekjen. Ai shkakton rreth 44.000 vdekje në vit (vlerësime të vitit 2021, ndoshta më pak se numri i vërtetë). Këshilla: lani plagën menjëherë me sapun dhe ujë për të paktën 15 minuta dhe shkoni te mjeku.
- 99%E rasteve të tërbimit te njerëzit vijnë nga kafshimet dhe gërvishtjet e qenve
- 44.000Vdekje nga tërbimi çdo vit
Refuzimi i një qeni udhërrëfyes është i gabuar
Qeni udhërrëfyes është qen pune, jo kafshë shtëpiake. Ai kalon deri në dy vjet stërvitje. Mëson të ulet te këmbët e të zotit, të mos shqetësojë njerëzit e tjerë dhe të mos hipë mbi ndenjëse, dhe veterinerët e kontrollojnë rregullisht. Islami lejon qenin për një nevojë të vërtetë, dhe nevoja e një të verbri është e qartë. Dijetarët myslimanë në Britani e thanë këtë. Në vitin 2002 Këshilli Mysliman i Sheriatit konfirmoi se qentë ndihmës të stërvitur mund të udhëtojnë në taksi dhe makina me qira të drejtuara nga myslimanë (Guide Dogs). Në vitin 2007 Këshilli Mysliman i Britanisë e shqyrtoi mësimin dhe u pajtua. Imami i tij i lartë, Ibrahim Mogra, arsyetoi kështu. Kurani i lejon myslimanët të hanë atë që kap një qen gjuetie. Atëherë sigurisht një qen mund ta udhëheqë të verbrin (The Sunday Times). Ligji britanik thotë të njëjtën gjë. Një shofer që refuzon një qen ndihmës, pa përjashtim mjekësor, mund të gjobitet deri në 1.000 £.
Qentë udhërrëfyes janë kafshë pune, jo kafshë shtëpiake. Ata kalojnë deri në dy vjet stërvitje intensive, mësohen të ulen te këmbët e të zotit, të mos shqetësojnë njerëzit e tjerë dhe të mos hipin mbi ndenjëse, dhe kontrollohen rregullisht nga veterinerët. Që nga viti 2001 shoferët e taksive dhe të makinave me qira private kanë detyrimin të marrin një qen udhërrëfyes ose një qen tjetër ndihmës bashkë me një person me aftësi të kufizuara, pa pagesë shtesë, përveç kur shoferi ka një përjashtim mjekësor; një shofer që refuzon mund të gjobitet deri në 1.000 £. Vëren se besimet fetare ose kulturore janë dhënë shpesh si arsye për refuzim, dhe se ato nuk janë mbrojtje (Komisioni për të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara, 2003). Citon Transport for London: ‘Udhëzimi i Këshillit Mysliman të Sheriatit në vitin 2002 konfirmoi se qentë ndihmës të stërvitur mund t’i shoqërojnë personat me aftësi të kufizuara në taksi dhe në makina me qira private të menaxhuara ose të drejtuara nga myslimanë.’
Këshilli Mysliman i Britanisë i rishqyrtoi rregullat për qentë pas rasteve kur pronarë myslimanë restorantesh dhe shoferë taksish refuzuan klientë me qen udhërrëfyes, dhe nxori një vendim se myslimanët britanikë duhet t’i lejojnë qentë udhërrëfyes në restorante dhe taksi. Një xhami në Leicester pranoi ta lejonte një të verbër 17-vjeçar të sillte qenin e tij udhërrëfyes, i cili do të priste në një kolibe jashtë sallës së namazit, pas këshillës së imamëve dhe dijetarëve të Këshillit Mysliman të Britanisë, të cilët kishin shqyrtuar mësimin islam për qentë. Ibrahim Mogra, një imam i lartë i Këshillit, tha se qentë udhërrëfyes mund të justifikohen sepse shërbejnë një ‘qëllim praktik urgjent’: ‘Gjetëm se Kurani i lejon myslimanët të përdorin qen për gjueti. Pra, nëse myslimanët mund të hanë një gjah të kafshuar nga qentë, atëherë nuk duhet të ketë problem t’i përdorësh ata për të të udhëhequr nëse je i verbër.’
Allahu (﷾) e korrigjoi Profetin e Tij (ﷺ) për një të verbër
Një herë Profeti (ﷺ) po fliste me krerët e Kurejshëve. Një i verbër erdhi tek ai dhe kërkoi të mësohej, dhe Profeti (ﷺ) u vrenjt. Allahu (﷾) e korrigjoi në vetë Kuranin: “Ai u vrenjt dhe ktheu kurrizin, kur i erdhi pranë i verbri. E ku e di ti, ndoshta ai dëshironte të pastrohej (nga gjynahet)” (80:1-3). Allahu (﷾) e korrigjoi edhe Profetin e Tij (ﷺ) sepse u kthye nga një i verbër. Prandaj një mysliman nuk ka asnjë justifikim për të refuzuar një pasagjer të verbër.
“Ai u vrenjt dhe ktheu kurrizin, kur i erdhi pranë i verbri. E ku e di ti, ndoshta ai dëshironte të pastrohej (nga gjynahet) ose të merrte këshillë, e këshilla t’i sillte dobi atij?! Sa për atë që është i pasur, ti atij po i kushton vëmendje, megjithëse nuk ke përgjegjësi, nëse ai nuk dëshiron të pastrohet. Sa për atë që të vjen duke nxituar dhe ndien frikë (nga Allahu), ti atij nuk po ia vë veshin.”
Kur myslimanët gabojnë
Disa myslimanë i trajtojnë qentë me një frikë ose neveri që Islami nuk e mëson. Disa taksistë kanë refuzuar qen udhërrëfyes dhe kanë dhënë fenë e tyre si arsye. Kjo ndodhi aq shpesh sa organizatat britanike për personat me aftësi të kufizuara u detyruan të thonë se besimi nuk është mbrojtje (Guide Dogs). Në vitin 2007 Këshilli Mysliman i Britanisë e shqyrtoi përsëri mësimin. Kjo ndodhi pasi pronarë myslimanë restorantesh dhe taksistë kishin refuzuar klientë me qen udhërrëfyes (The Sunday Times). Frika nga qentë është e zakonshme dhe njerëzore, dhe askush nuk detyrohet të përkëdhelë një qen nga i cili ka frikë. Por refuzimi i një të verbri, ose keqtrajtimi i një qeni, vjen nga mosnjohja e mësimit të vetë Islamit. Ai mësim është mëshirë ndaj çdo krijese, qen të lejuar për nevoja të vërteta dhe, të shumtën, larje pas një lëpirjeje.
Qentë udhërrëfyes janë kafshë pune, jo kafshë shtëpiake. Ata kalojnë deri në dy vjet stërvitje intensive, mësohen të ulen te këmbët e të zotit, të mos shqetësojnë njerëzit e tjerë dhe të mos hipin mbi ndenjëse, dhe kontrollohen rregullisht nga veterinerët. Që nga viti 2001 shoferët e taksive dhe të makinave me qira private kanë detyrimin të marrin një qen udhërrëfyes ose një qen tjetër ndihmës bashkë me një person me aftësi të kufizuara, pa pagesë shtesë, përveç kur shoferi ka një përjashtim mjekësor; një shofer që refuzon mund të gjobitet deri në 1.000 £. Vëren se besimet fetare ose kulturore janë dhënë shpesh si arsye për refuzim, dhe se ato nuk janë mbrojtje (Komisioni për të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara, 2003). Citon Transport for London: ‘Udhëzimi i Këshillit Mysliman të Sheriatit në vitin 2002 konfirmoi se qentë ndihmës të stërvitur mund t’i shoqërojnë personat me aftësi të kufizuara në taksi dhe në makina me qira private të menaxhuara ose të drejtuara nga myslimanë.’
Këshilli Mysliman i Britanisë i rishqyrtoi rregullat për qentë pas rasteve kur pronarë myslimanë restorantesh dhe shoferë taksish refuzuan klientë me qen udhërrëfyes, dhe nxori një vendim se myslimanët britanikë duhet t’i lejojnë qentë udhërrëfyes në restorante dhe taksi. Një xhami në Leicester pranoi ta lejonte një të verbër 17-vjeçar të sillte qenin e tij udhërrëfyes, i cili do të priste në një kolibe jashtë sallës së namazit, pas këshillës së imamëve dhe dijetarëve të Këshillit Mysliman të Britanisë, të cilët kishin shqyrtuar mësimin islam për qentë. Ibrahim Mogra, një imam i lartë i Këshillit, tha se qentë udhërrëfyes mund të justifikohen sepse shërbejnë një ‘qëllim praktik urgjent’: ‘Gjetëm se Kurani i lejon myslimanët të përdorin qen për gjueti. Pra, nëse myslimanët mund të hanë një gjah të kafshuar nga qentë, atëherë nuk duhet të ketë problem t’i përdorësh ata për të të udhëhequr nëse je i verbër.’
Nga vjen ideja ‘myslimanët i urrejnë qentë’
Pretendimet se myslimanët duan t’i ndalojnë qentë janë të rreme. Në korrik 2016 fletëpalosje në Manchester nga një grup që e quante veten “For Public Purity” u kërkonin njerëzve t’i mbanin qentë larg vendeve publike për hir të myslimanëve. Myslimanët vendas nuk kishin dëgjuar kurrë për këtë grup. Faqet e tij ishin të reja, nuk jepnin asnjë kontakt dhe u braktisën sapo fletëpalosjet tërhoqën vëmendjen, dhe verifikuesit e fakteve gjetën çdo shenjë të një mashtrimi. Dy vjet më vonë historia ende përhapej me shpejtësi (BuzzFeed News). Në shkurt 2026 në Facebook u përhap një video me gra myslimane që u kërkonin australianëve t’i mbanin qentë larg plazheve. Ajo ishte bërë me AI, nga një faqe e drejtuar nga Sri Lanka (AAP FactCheck). Edhe disa myslimanë në internet kanë folur për qentë me përbuzje. Ata flasin për veten e tyre, jo për Islamin.
Në korrik 2016 fletëpalosje në Manchester, të nënshkruara nga një grup që e quante veten For Public Purity, u kërkonin banorëve ‘të kufizojnë praninë e qenve në hapësirën publike’ nga ndjeshmëria ndaj myslimanëve të zonës. Faqja e internetit dhe faqja në Facebook e grupit ishin vetëm disa muajsh, nuk jepnin asnjë kontakt dhe u braktisën sapo fletëpalosjet tërhoqën vëmendjen; Snopes dhe të tjerë gjetën se kishte të gjitha shenjat e një mashtrimi. Myslimanët vendas dhe grupet e komunitetit nuk kishin dëgjuar kurrë për të. Dy vjet më vonë historia ende përhapej me shpejtësi në internet.
Në Facebook u përhap një video që tregonte gra myslimane duke u kërkuar australianëve t’i mbajnë qentë larg plazheve. Vendimi: ‘E rreme. Pamjet janë krijuar me AI.’ Një burrë në sfond shndërrohet në grua, një qen shfaqet nga hiçi, dhe një kërkim i kundërt i figurës tregon një shenjë të fshehur “Made with Google AI”. U postua nga një faqe e quajtur Inside Australia, e drejtuar nga Sri Lanka, shumica e përmbajtjes së së cilës duket e krijuar me AI.
Pretendimet, të përgjigjura
BuzzFeed News për mashtrimin “For Public Purity” (2018)
Në korrik 2016 fletëpalosje në Manchester, të nënshkruara nga një grup që e quante veten For Public Purity, u kërkonin banorëve ‘të kufizojnë praninë e qenve në hapësirën publike’ nga ndjeshmëria ndaj myslimanëve të zonës. Faqja e internetit dhe faqja në Facebook e grupit ishin vetëm disa muajsh, nuk jepnin asnjë kontakt dhe u braktisën sapo fletëpalosjet tërhoqën vëmendjen; Snopes dhe të tjerë gjetën se kishte të gjitha shenjat e një mashtrimi. Myslimanët vendas dhe grupet e komunitetit nuk kishin dëgjuar kurrë për të. Dy vjet më vonë historia ende përhapej me shpejtësi në internet.
Cituar për
Fletëpalosjet thonë se myslimanët duan që qentë të mbahen larg vendeve publike.
Përgjigjja
Fletëpalosjet erdhën nga “For Public Purity”, një grup për të cilin asnjë mysliman vendas nuk kishte dëgjuar. Nuk jepte asnjë kontakt dhe u zhduk sapo fletëpalosjet tërhoqën vëmendjen, dhe verifikuesit e fakteve e quajtën mashtrim.
Ku përfundon — Grupi pas fletëpalosjeve ishte një mashtrim.
AAP FactCheck për një video me myslimanë që kërkojnë ndalimin e qenve në plazh (2026)
Në Facebook u përhap një video që tregonte gra myslimane duke u kërkuar australianëve t’i mbajnë qentë larg plazheve. Vendimi: ‘E rreme. Pamjet janë krijuar me AI.’ Një burrë në sfond shndërrohet në grua, një qen shfaqet nga hiçi, dhe një kërkim i kundërt i figurës tregon një shenjë të fshehur “Made with Google AI”. U postua nga një faqe e quajtur Inside Australia, e drejtuar nga Sri Lanka, shumica e përmbajtjes së së cilës duket e krijuar me AI.
Cituar për
Një video tregon gra myslimane që u thonë australianëve t’i mbajnë qentë larg plazhit.
Përgjigjja
AAP FactCheck gjeti se videoja ishte bërë me AI. Njerëzit ndryshojnë formë në sfond, një qen shfaqet nga hiçi, dhe ajo ka një shenjë të fshehur “Made with Google AI”. Erdhi nga një faqe e drejtuar nga Sri Lanka.
Ku përfundon — Videoja është e rreme.
Access to Taxis for guide dog owners (Guide Dogs)
Qentë udhërrëfyes janë kafshë pune, jo kafshë shtëpiake. Ata kalojnë deri në dy vjet stërvitje intensive, mësohen të ulen te këmbët e të zotit, të mos shqetësojnë njerëzit e tjerë dhe të mos hipin mbi ndenjëse, dhe kontrollohen rregullisht nga veterinerët. Që nga viti 2001 shoferët e taksive dhe të makinave me qira private kanë detyrimin të marrin një qen udhërrëfyes ose një qen tjetër ndihmës bashkë me një person me aftësi të kufizuara, pa pagesë shtesë, përveç kur shoferi ka një përjashtim mjekësor; një shofer që refuzon mund të gjobitet deri në 1.000 £. Vëren se besimet fetare ose kulturore janë dhënë shpesh si arsye për refuzim, dhe se ato nuk janë mbrojtje (Komisioni për të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara, 2003). Citon Transport for London: ‘Udhëzimi i Këshillit Mysliman të Sheriatit në vitin 2002 konfirmoi se qentë ndihmës të stërvitur mund t’i shoqërojnë personat me aftësi të kufizuara në taksi dhe në makina me qira private të menaxhuara ose të drejtuara nga myslimanë.’
Cituar për
Një shofer mysliman mund të refuzojë një qen udhërrëfyes për shkak të besimit të tij.
Përgjigjja
Islami lejon qenin për një nevojë të vërtetë, dhe udhëheqja e të verbërve është njëra prej tyre. Dijetarët myslimanë në Britani e konfirmuan këtë në vitin 2002 dhe 2007, dhe vetë Kurani e korrigjon kthimin nga një i verbër (80:1-10). Edhe ligji i detyron shoferët të marrin qentë ndihmës.
Ku përfundon — Një shofer mysliman duhet ta marrë qenin udhërrëfyes dhe të zotin e tij.
Këndvështrime
Islami është armiqësor ndaj qenve
Islami i quan qentë të papastër, Profeti i tij urdhëroi të vriten qentë dhe myslimanët refuzojnë madje edhe qentë udhërrëfyes. Prandaj myslimanët i urrejnë qentë.
Islami i quan qentë të papastër, prandaj myslimanët i urrejnë.
Kundërpërgjigje
Një rregull për larjen nuk është urrejtje. Medhhebi maliki e quan qenin e gjallë të pastër, dhe të tjerët kërkojnë vetëm që të lahet ajo që lëpin qeni. I njëjti Profet (ﷺ) tha se Allahu (﷾) e fali një burrë sepse i dha ujë një qeni të etur (Buhari 2363).
Profeti (ﷺ) urdhëroi të vriten qentë.
Kundërpërgjigje
I njëjti transmetim vazhdon. Pastaj ai pyeti çfarë kishin ata me qentë, dhe i lejoi qentë për gjueti dhe për ruajtjen e kopeve (Muslim 1573). Dhe ai mësoi se mirësia ndaj një qeni mund të fitojë faljen e Allahut (Buhari 2363).
Engjëjt nuk hyjnë në një shtëpi me qen, prandaj myslimanët u shmangen qenve.
Kundërpërgjigje
Kjo ka të bëjë me mbajtjen e qenit në shtëpi pa nevojë. Profeti (ﷺ) i lejoi qentë për ruajtje, kullotje dhe gjueti (Buhari 2322). Dhe dijetarët pajtohen se qeni mund të mbahet për çdo nevojë të vërtetë.
Taksistët myslimanë refuzojnë qentë udhërrëfyes për shkak të fesë së tyre.
Kundërpërgjigje
Disa e kanë bërë, dhe e kishin gabim fenë e tyre. Dijetarët myslimanë në Britani vendosën në vitin 2002 dhe përsëri në 2007 se qentë udhërrëfyes mund të udhëtojnë me shoferë myslimanë. Dhe Kurani tregon se Allahu (﷾) e korrigjoi Profetin (ﷺ) sepse u kthye nga një i verbër (80:1-10).
Pikëpamja islame
Islami mëson mëshirë ndaj qenve, si ndaj çdo krijese. Një qen mund të mbahet për një nevojë të vërtetë, si ruajtja, kullotja, gjuetia ose udhëheqja e të verbërve, dhe ajo që lëpin qeni lahet. Urrejtja ose dëmtimi i një qeni nuk është Islam.
Profeti (ﷺ) mësoi se Allahu (﷾) e fali një burrë, dhe një grua, sepse i dhanë ujë një qeni të etur.
Kurani lejon gjuetinë me qen të stërvitur dhe e numëron qenin mes të fjeturve të shpellës.
Dijetarët pajtohen se qeni mund të mbahet për një nevojë. Shumë e llogaritin udhëheqjen e të verbërve dhe ndihmën për një person me autizëm si nevoja të tilla.
Ajo që lëpin qeni lahet; medhhebet kanë mendime të ndryshme se sa i papastër është qeni.